장음표시 사용
161쪽
rentur; qua de causa Adrastus de Capaneo quaerit apud Euripidem Suppl. Vis sepelis seorsim, tanquam sacrum cadaver pNonnulli contendunt illos eo ipso in loco, quo ceciderant, inhumatos sui Lie, juxta Artemidorum lib. o. cap. III. Alii ex Plutarchi Θmpos colligunt, eos omni funere caruisse, ex eo in loco, in quo Occubuerant, putredine periisse hucque accedere nemini licebat unde Persius Sa rio vers. 57. haec habet:
Triste jaces lucis eoitandumque bidental.
Quocirca locus septo undique muniebatur, ne quis incautus ab eo pollueretur in genere observandum est omnia loca fulmine icta declinarein circumsepire solitos fuisses, juxta Plutarchum in 'rrhes, ea opinione imbutos, quasi Iupiter olliensius iis irae suae notam impressisset. 7. Qui patrimonia profuderant, in patrum se pulcra non admittebantur
quapropter paruna abfuit , quin Democritus , quia bona paterna in peregrinationes naturae arcanorum indagatione absumpserat , sepulcro fraudatus fuerit, prout testatur Diogenes Laertius in ejus Uita. 8. Qui obaerati obibant eorum enim corpora Athenis in creditorum potestate erant, nec inhumari licebat donec pro aere alieno satisfactum erat:
unde patris Miltiadis corpus redimere Cimoni non licuit, nisi prius ejus debit vincula assumpsisset. s. Nonnulli sontes , qui cena capitali plectebantur , sepultura destitui
solebant, praesertim qui cruci assi xi , aut palo suffixi erant eorum enim cadavera avibus rapacibus feris in praedam exponebantur ad quem morem alludit Horatius lib. I. pl. v I ve s. 48. Non hominem occidi, non pasces in cruce corvos Ejusdem moris meminit Iuvenalis Saora 1 v. vers. 77.
Vultur jumento, ct canibus, crucibusque relictis, Ad fuerus properat, partemque cadaveris assert. Fabularum Interpretes Promethei supplicium hoc adumbrasse scribunt quando a cadavere abstinebant serae, in cruce vel stipite fixum manebat donec tempore exesum putruisset quem morem Scythis tribuit Silius lib.
162쪽
Nee in illa barbara gente sola, sed ante populos, qui humaniores melio res colebant mores, obtinuit ista immanis consuetudo I prout patet ex somanio Polycratis filiae, quae Iovem lavantem, solemque radiis perfundentem patris faciem vidisse somniavit quae mox impleta sunt, quando ejus cadauer cruci assivum pluviae' solis ardori X positum fuit, juxta Herodotum in histia seu lib. iri eodem reserri debet Theodori Philosophi responsum, qui Lysimacho crucem ei minitanti regessit , perinde sibi esse , sive supra, sive infra terram putrescat, teste Cicerone Tuscul Muis lib. 1.1o. In nonnullis locis infantulorum edentulorum corpora in humari, nee in cineres converti solebant, juxta Plinium Nat. Hin lib. H. ad quem morem alludit Iuvenalis Sat)ra v. vers. 139. Naturae imperio gemimus , cum funus adultae Virginis occurrit, vel terra clauditur infans, Et minor igne rogi. Illorum qui publicum odium sibi conflarant, quando ortunato casu sepulturam consequebantur , tumulis insis re lapidesque projicere in detestationis signum assueverant cujus rei meminit Euripides in Ele tria vers. u.
- insultat sepulchro Saxisque pulsat lapideum monumentum patris. Nec insolitum profligatorum sontium reliquias e receptaculis effodere, sepulcri beneficio, quo jure merito exciderant, destituere, prout liquete innumeris exemplis.
Sacrilegi vulgo sic habebantur insigne exstat exemplum cujusdam Cylonis viri nobili genere nati, qui ambitione elatus Athenarum arcem invasit: dum autem ibi arcta obsidione premebantur, ipsemet ejusque frater inde evaserunt, suis sociis obsessorum furori expositis, qui ad aras confugerunt, Unde illos avellere non licuit, nisi prius promissa venia sed quam primum per- iugium reliquerant , fracta fide magistratu morte plexi sunt, qui deinceps criminis postulatus in X ilium abiit Diis jubentibus : nedum divinae vindictae satisfactum est, donec illorum tumuli disturbati, cineresque, qui in Attica repositi fuerant, extra confinia ejecti fuissent, teste Plutacho aesera Numinis indiaeta. Proditores eamdem poenam subiisse patet ex infinitis exemplis, nominatim Phrynici Atheniensis, cujus monumentum, quia aliquamdiu post obitum majestatis reus peractus & damnatus erat, effossum est, & cinere eX-tra Atticam Ypositi sunt, teste Lycurgo Orat in Leocratem. Similis fuit sors hostium , qui legibus belli fractis, praeter modum furentes eo malitiae processissent , ut templa sacra diriperent , aliaque indigna flagitia patrarent alias, qui legitimum honestum hostem hunc inmorem X cepisset, immanis crudelitatis argutus fuisset
163쪽
Sed imprimis tyrannorum, qui omnium ferarum maxime noxiae cinimicae generi humano censebantur, hoc fuit dirum fatum quapropter Dionem severe objurgatum suisse, quia impediverat quominus Dionysii majoris tumulum dirupissent, ejusque cineres disjecissent Syracusani, tradit Plutarchus in Dione Periander Corinthiorum tyran nus a nonnullis in numero septem Sapientum recens tus suas reliquias ab ira furore subditorum hac ratione servavit duobus juvenibus jussit, ut alta nocte incerta semita ambularent, primumque virum Obvium occisum privatim sepelirentri iterum quatuor adolescentes misit, qui duos priores interfectos humo mandarent, hos quatuor exceperunt alii, cistos alii plures , qui priores obvios eumdem in morem habuerunt interim tyrannus duobus primis viris obvium se praebuit, a quibus interfectus est hoc dolo ejus tumulus omnes latuit; legendus Diogenes Laertius in Periandro. Alia ratione suorum cinerum, quorum disturbatioindignissimum opprobrium dirissimumque insortunium censebatur, pacem tueri studebant, ut unicum Xemplum asseram suum filium in Iunonis Acraeae templo sepelire statuit Medea hac spe freta, fore ut loci sanctitas inimicorum odium ab ejus cineribus arceat apud Euripidem Medeae vers. 1373. - ἐπει σφας τῆ p γω μου ,
- quia ego sepeliam eos hac manu, Ferens in L m Junonis Deae Acraeae, Ne quis hostium eos contumelia assciat. depulchrum revellans.
De ceremoniis in morbo ac morte adhibitis.
OUANDO qui gravissimo morbo laborabat, ramum rhamni Mauriante fores ponere assueverant hujusce moris mentio fit apud Laertium in Vita Bionis orisbenitae lib. I v. segm. 57. Pάμνον τε ψ κλαδον δάφνης,,ερ Θυρην θηκεν
Rhamnumque o ramum lauri Januae imposuit:
Cuncta magis, quam mori. Paratus administrare. Pri
164쪽
Prior harum plantarum destinata videtur ad Cacodaemones pellendos, contra quos praesentissimum remedium censebatur quapropter ei interdum apposita vox et λεξικακος , ut in isto Euphorionis fragmento:
-- mulorum depulsorem producito rhamnum . Laurus ei adiungebatur ad placandum edicinae Deum , qui , ut putabant , nullum damnum inferre poterat ulli loco , ubi ipsi obversabatur memoria suae dilectissimae Daphnes hujusmodi ramos dicebant άνπνους juxta E mologici Auctorem. Hoc in loco non alienum erit observare , quod quando quis repentina morte peribat, Apollini adscribebant; idcirco, cum Hector per duodecim dies insepultus acuisset ac lingulari Deorum beneficio integer ω corruptione immunis servatus fuisset, Hecuba ipsum assimilat cuidam pereunti, non ex morbo languido ac lento, sed repentina morte , priore existente macilento atque absumpto, posteriore obeso ac corpulento Iliad. 0 vers. 737-
Nunc autem mihi roscidus ac recens in aedius Jaces, illi similis, quem argenteo arcu insignis Apollo Suis mitibus telis superveniens interfecit. Diana tribuebatur subita mors mulierum I hinc Glaucus verba faciens de Hippodamia apud eumdem Poetam Iliad. vers.2O3.
Iterum Achilles optat ut Briseis abrepta fuisset morte repentina potiusquam exstitisset causa dissidii inter sein Agamemnonem Bad. . vers. 39.
'am utinam in navibus occidi Fet Diana sagitta, Die illo quo ego cepi orne1sum populatus.
Mentem suam explicavit Poeta alio in loco, ni m. OdγJ. . vers.4o6. ubi Eumaeus refert, quod insulae Syria incolae nunquam interirent morte languida, sed ad summam senectutem provecti nulloque dolore cruciati ab
165쪽
Fames autem nunquam populum invadit, neque aliquis alius Morbus teter ades miseris hominibus: Sed quando senescunt in civitate nationes hominum, Veniens argenteo arcu insignis Apollo cum Diana Stiis mitibus telis superveniens interemit. Rursus lysses ab sua matre in inseris sciscitatur, num perierit longo morbo, vel manu Dianae O Us. . vers. 7o.
Sed age, mihi hoc dic, ac vere narra. suo te fatum edomuit asperae mortis, Aut longus morbus, aut Diana fagistis gaudens Suis mitibus telis stipe veniens occidit ZAlia exempla ad id facientia afferri ponunt haec opinio nititur in eo quod Apollo pro ble, Diana pro luna utplurimum accipiatur; qui planetae magnam vim in vitam humanam habere censebantur, iuxta Heraclidem c vel potius Heraclitum onticum de Allegor. Hom. Eustathium ais Iliad. r. vers. os. Iliad. . vers. 9.inc Omnes fato uncti in ditione ac potestate Deorum inferorum esse existimabantur, ideoque vita discedere nemo poterat, donec quidam ex capillis ei resecatus consecraretur ipsis hinc ab Euripide inducitur Mors ensem gestans atque Alcestidi crinem aliquem secatura, quae , sic fatis volentibus, in locum mariti sui Admeti peritura erat, Alceside vers. 7 .
Haec enim tilier descendet in Plutonis domos. Accedo autem ad eam, ut gladio sacra auspicere Me enim est sacer Diis inferis, Crius hic gladius orari capillum capitis. Quem locum transcripsit Virgilius, juxta Μacrobium Saturnat lib.v. c. XIX. ubi tradit , quod cum Dido praemature sibi mortem consciverit , cri
166쪽
ne a Proserpina non abscita, ideo aliquantisper luctata, cui mortem oppetere non liceret , donec Iris a Iunone delegata magnum illud bene icium in eam contulerit Eneid. lib. II vers.DI. Tum uno omnipotens, longum miserata dolorem Dii ilesque obitus, Irin demi it Obmpo, cuin luctantem animum nexosque resolveret artus; Nam, quia nec fato merita nec morte peribat, Sed misera ante diem , subitoque accensa furore , Nondum illi satium Proserpinia vertice crinem Abstulerat, Stratoque caput damnaverat Orco 2 Ergo Iris croceis per coelum roscida pennis Mille trahens varios Merso sole colores, Devolat, o supra caput duirit; Hunc ego Diti Sacrum iussa fero, teque isto corpore solvo. Sic ait, o dextra crinem secat omnis S una Dilapsus calor, atque in ventos vita recessit. Quo undamento ista opinio niteretur , certo declarari non potest sed vero absimile non videtur ortum debere cuidam ritu in sacrificiis usurpato , ubi ex victima fronte nonnulli pili desecat Diisque oblati tanquam sacrificii primitiae I hinc e quorumdam opinione id ipsum a Morte in
eos, qui ablegabantur ceu victimae Diis inferis, fieri solitum. Quando mortem jam ipsos occupare sentiebant mercurio , cujus munus erat animas ad inferos devehere, preces undebant; hujusce rei exemplum exstat in quadam ea matrona, quae e vita per venenum haustum discessura, primo ercurium supplex orat, ut ei et jucundum faustumque her, ac in locum opportunum imperii Plutonis ipsam deducat, teste a- Ierio ax. lib. II cap.vI. Haec vota , sive Mercurio, sive cui alii Deorum oblata, ξιτήριοι ευχώ diei sunt, quod generale nomen est omnium Votorum ante proferitionem, terve susceptorum : nam t)mologici Auctor explicat ξιτηρίους ευχιας , ἐφοδιους τοῖς προς ξοδε εχου ν Στρος Θανατον quod prius observatum, ubi de esis egimus. Amici cognati, videntes illos jamjam morituros, ad lectum, ubi decumbebant , taciti accedebant , ut supremum vale ipsis dicerent, eorumque verba inter moriendum prolata arriperent , quae nunquam irreveren te repetebant unde Andromache , cum occasio istud officium Hectori praestandi oblata non fuisset, hunc in modum lamentatur apud Homerum Issiari οὐ vers 7 3- Ου δε μοι, νησκων λεχέων ἐκ χωρας ο ρεξας,
Non enim mihi moriens e lectis manus porrexisti, Neque aliquod ibi diripi prudens dictum, cujus certe perpetuo Recordarer, noctesqua divino lacomas fundens.
167쪽
Deosculabanturin amplexabantur moribundos, verbaque novissima ex eorum ore excipiebant; hujusmodi consuetudo fuit antiquissima, cum ex populis Orientalibus fuerit orta exstat enim apud Sacros Scriptores, Iosephum ui se in collum parentis acobi, quando in lecto mortuus acebat, eumqtie deosculatum fuisse, Grnes. cap. vers. I. Similiter studebant eg tremum ejus spiritum in os excipere, sibi fingentes ipsius animam una cum eo eae spirare, an sua corpora ingredi tempore autem , quo decedebat, aera pulsari solebant, quorum ope Cacodaemones & spectra facillime depelli credebantur, quippe quod eorum sermae aereae tam horrido sono sustinendo non pares essent , juxta Theocriti Scholiastem I sic fingebant nihil timendum a nibus a Furiis, easque secure deduci in tranquillimas Elysiorum camporum sedes vetus enim opinio per animo hominum pervaserat, ni m. cum duplex esset in inseris domicilium , unum ad dextram amoenum jucundumque, alterum ad inistram destinatum animabus hominum facinorosorum ac nequissimorum, Furias semper paratas stetisse ad manes in locum crucia- tuum abripiendas eo respicit Virgilius Eneid. lib. I. vers. 3 o.
Hic locus es, partes ubi se via findit in ambas,
Dextera, quae Ditis magni sub moenia tendit, His iter Elysium nobis; at laeva malorum Exercet poenas, o ad impia Tartara mittit. Mors quaecunque ad eam spectabant, erant inauspicata ac malorum praesaga, ideoque mollioribus verbis saepius exprimuntur; sic mori vulgo effertur απογίνεσθοα, cui respondet Latinum denasci aliquando dicitur οἴχεσθM defungi, οἰχοαενοι defuncti, ita Chionii epis ad Platonem ait, μάν- Θρωπων α πελευσομM, ex hac vita jamjam migrabori eodem sensu occurrit apud Latinos vox abitio, quae idem significat ac mors, juxta Festum abiit; ut cum Plinus lib. o. f. I. scribit, Virginius Rufus plenus annis abiit, pisnus honoribus sic quoque Graeci utuntur verbo βεβι-ε,- Latini vixit
ecfuit , quemadmodum videre est apud Virgilium Aeneid. lib. II. -- fuit Ilium, o ingem
Tibullus, cum pluribus aliis , eamdem phrasim usurpavit lib. Da eleg. v. Vivit Delices, memores oe vitate nostriis Sive erimus, seu nos fata fuisse velint. Quandoque adhibent κέκμηκε in κααοντνς : ita Homerus Iliad. . vers.
168쪽
-- isti sti terra mortuos Homines punitis, quicumque perjurium juraverit. Iterum Od s. . vers. 7s.
hominum simulacra mortuorum Verum frequentissime occurrunt vocabula a somno desumpta, ad quem pro. xime accedit mors hinc Poetae fingunt fratres esse, ,οιμασθοα sive ευαν vulgo accipiuntur pro mori sic Callimachus epigram X.
me testare Sion requiescit Acanthius ortus Patre Dicone. Et epigram XVII. -- η δ' orare' a M
omnibtis hic somni munera danda capit. Orpheus eadem translatione usus est in Argonaut versos in Ευδως Ἀγνιαδη , γλυκερῶ βεβοῖ μένος πνω, Dormis, Agniades, abici percussus somno Plura alia hujusmodi loca tint obvia tam in profanis quam sacris Scriptor,bus adeoque vulgaris erat iste modus loquendi apud priscos Christianos, ut ipsorum sepulchreta dicerentur κοιμα ριοι, quod convenit cum Voce ευ ρι-ςηρια apud Lycophronem Cassandra vers. 33-
De ritibus ante exequias usurpatis.
IMUL a quis animam efflaverat, oculi ei premebantur, quod dicebatur, αιρει , συναρμοττων, σμγκλύω, Ἀφθαλμὼ vel α βλεφαρα, dic Hujusmodi ritus tam universaliter obtinuit, ut nemo , tantillum eXercitatuSin lectione veterum Scriptorum , in eo peregrinus esse possit unde facium
169쪽
ut απιμυειν adhiberetur pro Θ σκειν . Hoc autem ritu videntur non modo cavisse, ne horror aliquis circumstantibus oboriretur, sed etiam ipsis mortuis quodammodo gratificari voluisse solet enim omnibus curae esse, ne quid tu pein inhonestum in extremo momento ipsis accidat, verum ut membris decenter compositis vita migrent. Sic de Polyxena moriente Talthybius
apud Euripidem Hecubae vers. 568 loquitur:
Magnam solicitudinem habuit decenter est caderet, Et occultaret, quae occultare ab oculis virorum convenit. Unde os etiam mortuorum claudebant , quod Agamemnonis umbra queritur a Clytaemnestra factum non fuisse Od s. t. vers. I9. - si μοι ἐσλη οντι περ ἰς AjJ κοXερσυ κατ οφθαλμὼ ς λεειν, croci ἐρεισα. - - que mihi Ooluit ad Plutonis domum eunti Manibus oculos concludere, atque os componere.
Celebre est Augusti Imperatoris Romani exemplum, qui Se supremo , perito speculo, capillum sibi comi ac malas labentes corrigi praecepit, ut refert Suetonius in Augusto cap. cIXDeinde ejus facies obtegebatur hinc Hippolytus jamjam moriturus petit a Theseo patre, ut ei praestet istud officium , teste Euripide in Hippobto
Tegit autem faciem meam quam celerrime peplis. Enimvero omnia sere circa defunctos munera peragebantur a genere prOXimis nec quidquam pejus alicui accidere poterat, quam istis eXequiarum justis carer: mortem ipsam anteponere videtur Electra apud Sophoclem innumera exempla eo facientia adduci possent , nisi res notior quam quae pluribus confirmetur. Affines quoque suppeditabant universos sumptus in funera Omnemque eorum curationem administrationem suscipiebant ii excipias viros amplissimos ac praestantissimos, qui saepissime publico funere donabantur, impensis ad id ex aerario suggestic sic Democrito Abderae Zenoni raristidi Athenis, Epaminondae Thebis , Gryllo Xenophontis
170쪽
Ut ad propostum revertamur, antequam corpus frigidum oret, omnia membra in justam longitudinem Xtens rite componebant , quod dicebant εκγωνων vel ρΘωνὰ hinc ancilla apud Euripidem Hippolyto vers. 86. quamprimum Phaedra animam edidisset , nonnullas sui sexus advocat ad istud ossicium praestandum:
Rectam collocate, extendentes ferum cadaver, Acerbum est hoc inferium dominis meis. Paucis interjectis Chorus ait ibid.Ηδη γαρ ως νεκρον νιν ἐκτύνουσι L. Jam enim ut cadaver componi solet, ipsam extendunt Tum cadaver abluebatur; unde Alcestis apud Euripidem vers. 46 appropinquante fatali die, qua mortem pro conjuge Admeto oppeteret, seipsam in fluvio lavabat: EIτω γαρ οεθ' ἡμιέραν, κυρίαν
Postquam enim sensit fatalem AemAdesse , fluviali aqua candidum corpus
Plato in Phaedone narrat, Socratem, antequam supplicio assceretur , ei. psum lavasse, ut mulieres negotio exsolveret istud enim ossicium vulgo persolvebatur a sceminis cognatis desuncti nec alii ad id adhibiti nisi urgente necessitate ita legimus pauperem Theagenem, orbum uxore, liberis, amnibus , a Cynicis Philosophis ablutum fuisse , teste Galeno de me. thodo medendi lib. XIo. cap. v. Quibusdam in locis erant vasa in templis huic usu destinata, dictaque a Latinis labra, unde nonnulli deducunt vocem delubrum, juxta Asconium de divinatione. Dei inungebatur cadaver Plinius Nat. His lib. XI G. cap. I. refert, Graecos nullo unguento usos suisse usque ad tempora Alexandri M. quibus ex Persia illud asportarant Homerus ipse, etsi morem ungendorum mortuorum saepius meminerit, tamen nihil aliud praeter oleum adhibet; hune in modum ungitur Patroclus Isaae r . vers. 3so.