장음표시 사용
171쪽
Verum Athenaeus Deipnosoph. lib. Xv. contendit Homeri oleum idem sui se ac μυρον , seu unguentum proprie sic dictum Solonem civibus suis unguentorum usum concessisse, solisque mancipiis interdixisse ne iis pera fricarentur, tradit Plutarchus in ejus Vita hinc probabile videtur, Graecis, utut iij pretiosa unguenta a Persis suppeditata plane ignorarint, ii, hilominus usum alterius generis non incognitum fuisse. Cadavere abluto unctoque veste obvolvebatur , quae nihil aliud quam vulgare pallium fuisse videtur , quo alias amiciebantur , juxta Apulejum Florid. lib. I. prout legimus de toga a Romanis usurpata sic isenus apud Virgilium Eneid. lib. v I vers. 18. primum lavatus unctus , deinde iuxta morem lecto impositus, vestimentis, quae gerere solitus erat , involutus est: Pars calidos latices oe ahena undantia flammis Expediunt, corpusque lavant frigentis, inungunt Fit gemitus tum membra toro Urta reponunt, Purpureasque super sese , velamina nota,
Postea pretiosa splendida veste ornabatur cadaver hinc Socrati, antequam mortiseram potionem biberet, tunicam palliumque pretiosum attulisse Apollodorum referunt Laertius in Socratein Elianus Var. His lib. I. cap. XvI. cum ille Philosophus ante mortem ad funus se accingere optaret Philoclem quoque Atheniensiunn thalassiarcham, a Lysandro Spam tano devictum mortique addictum, seipsum lavisse ac splendida chlamyde amicivisse, antequan ad supplicium dederetur , scribit lutarchus in D fanio. Idem legitur de Alcestide apud Euripidem loco paulo ante adducto: Eπει γαρ σθεθ' ημερα κυρίαν
Postquam enim sensis fatalem diem Adesse, fluviali aqua candidum corpus
Lavit, oe accipiens ex cedrinis arcis sem, o ornamenti, decore se ornavit. Totum corpus ista veste tegebatur, quae utplurimum albi coloris , ut occurrit apud Homerum de atroclo loquentem Iliad. r. vers. 32.
In eritis ero positum peplo subtili texerunt Ad pedes a capit , desuper autem palla cantari.
Unde Artemidorus Onetrocris lib. o. cap. m. pro omine infausto mortisque praesagio habet, si quis aegrotans veste alba cinctus situ iste color adhibituS
172쪽
hibitus videtur ad significandana simplicitatem & innocentiam deiuncti teste Plutarcho suis s. Rom. De isto indumento tam solliciti erant, ut id, etiam dum viverent, sibi amicisque saepius compararent ii Penelope suos procos compellans inducitur ab Homero ich s. s. vers. 96. Κοῦροι, ἐμοὶ μητηρε , - Θαυε δῖος Ούυ-ε .
Iuvenes, mei proci, postquam mortuus es divinus Ulactes. Susinet urgentes meas nuptias, donec linteum Perfecero One uim etiana Sta pereant θLaerti heroi pollinctum, quando tandem ipsum Fatum malum prehenderit asperae mortis. Pariter Euryalo occiso, ejus mater lamentans introducitur a Virgilio .Enetii lib. IX. Serf. 86. - nec te tua funera mater Produxi, pressi5 oculos, aut vulnera lavi,
se tegens, tibi quam nostes Uina diesque Urgebam, uela curas solabar aniles Sed disceptari potest , an revera consecta fuerint in funebria vestimenta aut solummodo ut ea induerenturin ad priorem usum accommodarentur si homo moreretur cum ut jam observatum ivestibus, quibus accincti dum viverent, involvi solerent cadavera . Posterius magis probabile videtur ex verbis, quae ibid. addit Penelope:
Ne aliqua me in populo mulierum Graecarum cc et . Si quidem absque tegumento acuerit , multa possidens. Nec valde rationi consentaneum , quod mater seipsam solaretur texendo
ferale amiculum pro suo puero, qui, ut verisimile sit, tum multos annos vixerat quidquid sit, observari potest Lacedaemonios hac in re istin inplurimis aliis, a caeteris Graecis dissidere cum enim aliis in locis defuncti amiciebantur vestitu pretiose, quo nullus, exceptis pauperioribus unquam carebat, Spartanorum Legislator justitit viri praestantissimi ac illustrissimi sepelirentur cum rubra tunica , quam vulgo gerebant milites , reliquis vero omnino denegata, teste Eliano Var. Hin lib. I. cap. I. nam penitus absonum ac minime conveniens putabat, eos, ru per totum Vi
173쪽
rae curriculum divitias ornatusque supervacaneos contemnere assueverant, licdem tegendos esse post mortem nec ulla unguenta aut summenta pretiosa illic adhibita, cum censerentur nihil conducere adscelicitatem mortui, &Lacedaemoniorum gravitatem minime decere. Proxime ornabatur cadaver sertis floridis ramisque viridibus sic Talthybius apud Euripidem Troad vers 11 3. Hecubam hortatur ut nepotem suum Astyanactem X Ornet:
- poplis adornes cadaver, Coronisque , quantum potes, ut tua tunc fert fortuna. Quando viri amplissimi ac clarissimi occumbebant in exteris regionibus, ipsorum reliquiae domum in urnis asportatae decorabantur ritibus solitis in aliis parentalibus, sed potissimum iis, de quibus dicturus sum e Plutarchus in D metrio tradit, ab universis civitatibus, per quas devehebantur Demetrii cineres, missi viri ut rati, qui sacrae urnae obviam irent, aliique ad exequias decorandasin prosequendas, aut saltem ad coronas urnae ingerendas. Ab eodem Scriptore memoriae proditum est in Vita Philopoemenis , quod ipsius reliquiae ab hostibus catenatis cum pompa deductae fuerint, ipsaque urna prae Vittarum & coronarum numero conspectu pene adempta fuerit Iste ritus desumptus sui vel a Iudi , in quibus victores praemio donabantur coronis frondeis, ad indicandum mortuum decurrisse vitae suae spatium, secundum Suidam: aut adscitus fuit ad adumbrandum puras ac perpetuas voluptates, quibus defuncti persundendi post migrationem ex hac vita aerumnosa atque miserrimi, juxta Clementem Alexandrinum Strom. lib. o. cap. VIII. nam coronae denotabant laetitiam& hilaritatem, ideoque iis vulgo ornata conviviainfesta idem observandum de unguentis ac sussilibus, quae hilaritatem & jucunditatem semper comitabantur ad utrumque hunc ritum ingenios alludit vetus Poeta apud Stobaeum Serm. XX. vers. 69.
Πας γαρ λέγει τις, ο μακαρίτης οἰχεαι. Nunquam enim sic coronis redimiti Etsi florum appetentes essemus, nec unguentἱ delibuti, Nis satim tit descendimus bibere nos oporteret: Propterea enim beati etiam Cocantur, Nam singulis ita loqui moris es, beatus mortem obiit. Deinde cadaver προτίθεσθri collocare pergebant; ali .luando humi collocatum, aliquando super sandapila, quae dicebatur λεκτρον, φερτ sον aut φέρετρον,
174쪽
quaeque multiplicibus coloribus contegebatur . ex nonnullorum sententia cadaver primo humi potitum, postea super feretro elatum . Istud ossicium ut pleraque superiora a genere proXimi persolvebatur hinc Lysias orat. de caede Eratosehenis, inter gravia adjuncta mortis Eratosthenis, Athenis a triginta Tyrannis capite damnati, illud minimum non habet, quod eum collocassent, quippe in se transferrent munus ad solos genere proximos ac charissimos jure pertinens similiter Tiberius Caesar a Dione lib. I D. reprehenditur, non tantum quod Liviam aegrotantem invisere neglexisset, sed propria manu eam desunctam non collocasset. Locus, ubi posita cadavera in ipso aedium aditu erat , qui cum aliquando diceretur προνωπιον , inde mortui vocati προνωπεις sic apud Euripidem Alceside vers. 141. Η δ προνωπηe ἐς και ιυχορραγῶ. Ipsa autem es morti vicini agit animam. Hac ratione collocabatur cadaver, ut omnibus inquirere liceret, an defunctus vulneribus aliisve signis mortis immaturae ac violentae confossus fuisset, secundum Pollucem lib. VIII cap. 11. Porro animadvertendum pedes anuam versus semper conversos suisse hinc Persius Sat. m. vers. I M. canit: -- tandemque beatulus alto
Compositus Iecto urvisisque utatus amomis, In portam rigidos calces extendit. -- Achilles apud Homerum Iliad. . vers. a II. loquitur de Patroclo hunc in modum posito: O μοι ἐνὶ κλισιη δεδαiγμένος ξει χαλκῶ
sui mihi in tentorio confossus acuto aere Jacet in sesibulum pedibus conversus. Ubi discimus ex Scholiaste, quod isto ritu significarent se nunquam redituros postquam elati fuissent. Interea dum corpus ibi jaceret , semper custodiri solitum, ut vis ac contumelia ab eo arcerentur Lunde Achilles sub
Lugent. Et paulo ante vers. I. videmus eumdem tam sollicitum atque anxium, Cmuscae Vermesque cadaver contaminarent, ut hinc in praelium ire nequi'ret, donec Thetis illud securum praestare pollicita fuerit:
175쪽
- sed perquam graviter Timeo ne mihi interea Menoetii fortem filium Muscae ingressa per aere inflicta vulnera
Vermes intus generent, deturpentque cadaver:
ita autem ista es, inque corpore omnia putrescant. Quando quis Athenis obaeratus occumberet, aliquid magis timendum erat;
nam hujus civitatis leges permittebant creditoribus cadaver corripere ac sepultura privare , donec aeris alieni solutio facta fuisset quapropter Miltiadis in carcere defuncti cadaver, cum parum abesset quin inhumatum aceret, ipsius filius Cimon nulla alia ratione redimere potuit, quam patris sere alieno compedibus assumptis. Paulo ante inhumationem , in os cadaveris insertus est nummus, qui habebatur Charontis naulum ad defunctorum animas trans aquas Stygias trajiciendum iste nummus nonnullis dictus καρκήδονα, ut Suidae, aliis - άη, ut Hesychio, vel δαπάκεις, a δάνος foentis, seu praemium I aut quia dabatur P δανοῖς, sive defunctis, a voce δεινά seu ligna arida , secundum Etymologici Auctorena conficiebat tantum unum ὀβολον . Aristophanes quidem Eanis D. I. Men. o. pag. M7. Edit. Aurel Allobrog inducit Herculem Baccho dicentem, ei solvendos esse duos obolos
HE. In naticula tantillula te tiidam senex Nauta iniciet, duobus obolis pro mercede acceptis. Verum haec a Comico dici tantum videntur ad cavillandum Iudices in quibusdam Atheniensium oris, qui juridico conventu finito duobus obolis donabantur hinc Bacchus mox subjungit:
BA. Eheu quantum possunt tibique duo oboli λQuapropter eursus, interpretans hunc locum de n)ore circa defunctos usurpato, Me Scholiaste subjiciens pretium ad tres obolos postea auctum fuisse, Auctoris mentem non perspexisse videtur nihil enim magis perspicuum esse potest, quam quod Scholiastes intelligendus sit de δικαςικω μισ- Θω, seu praemio Judisibus nato, quod constituebant duo oboli, deinde tres. Hujusmodi ritus non obtinebat illis in locis , quae prope inferos ita fin- Tom. II V e-
176쪽
oebant, quaeque recta via eo ducebant, secundum E mologici Auctorem c. Δανακm: Strabo Grogr. lib. VIII speciatim tradit Hermionenses pro immunitate contendisse. Praeterea in os cadaveris ingerebatur placenta quaedam, polline, melle,&ci condita , ideoque μελιττουm dicta Suidae M aliis . Ea utebantur ad rabiem Cerberi inserorum anitoris sedandam,' ut illius ope tutus ac facilis aditus ipsi pateret ad hanc respicit Aristophanes La r. pag. 858 Edit. A eod.
Mellitam vero jam ego praeparabo. Hujusce moris commentarium paulo plenius nobis tradidit Virgilius, quando Sibyllaein Eneae iter ad umbras Stygias describit Eneid. lib. I. vers.
Cerberus haec ingens latratu regna trifauci Personat, adverso recubans immanis in antro: Cui vates, horrere videns jam colla colubris, Melle oporatam o me atis frugibus jam objicit ille, fame rabida tria guttura pandens, Corripit objectam , atque immania terga resolvit Fusus humi, totoque ingens extendittir antro: Occupat Eneas Aditum, custode sepulto, Evaditque celer ripam irremeabilis undae. Antequam huic capiti finis imponatur, observandum est, totam ceremoniam collocandi ac amiciendi mortuos, ipsamque aliquando sepulturam appellari συγκομιδήν, teste Eschyli Scholiastes in eumdem sensum usurpatur verbum συγκομιζειν cum suis derivativis apud veteres Scriptores, sic Sophocles jace laget vers 1o67.
Heus tu, tibi dico hoc cadaver manibtis Ne componas, sed sinas ita ut es. Porro notandum est, per illud tempus capillos desunc' appensos fuisse januae, ut ostenderent familiam jacere in luctu ac maerore, imo , donec cadaver domo elatum fuisset , pro foribus stabat vas aquae dictum ἀρδανιον Suidae, olluci lib. m. cap.vo. ἀρδανια γατρα Hesychio ex materia, qua saepissime conficiebatur, ςρακον , ut apud Aristophanem Concis nair pag. 4o. Edit A eod.
177쪽
ARCHAEOLOG GRAECA . Lib. IV cap. III. 13s
Aquaeque colloca lagenam pro foribus. Semichorus apud Euripidem Alceside vers. 98 nullum istorum gnorum videns vix adduci potest ut credat Alcestim mortuam: Πυλῶν πάροιθεν Opου
Non enim video ante fores Fontanam, ut receptum es moribus, Aquam cadaver lavando destinatam pro defunctorum foribus Comaque nulla d vestibulum secta est, quae
Profecto accirint in Laetu mortuorum. Istud vas adhibebatur, ut qui circa cadaver versati fuerant ablutione purgarentur, quod dicebatur λουεσθαι ἐπο νεκροῦ nam non tantum Iudaei, Cui videre est Num cap. XIX. vers. o. Ecc . cap. XXXIV vers. 25. sed plerique Ethnici contactu cadaveris contaminatos se eXistimabant, cum mors adversetur naturae, ideoque ab ea abhorreat quidquid animatum. Unde Dii superi, praesertim ii qui lumen aut vitam dare credebantur, cadaveris adspectum gravabantur; sic Diana apud Euripidem Hippolyto vers. I 37 profitetur sibi nefas esse intueri Hippolytum delicias suas iamjam moriturum:
Et sale nam non fas es ibi intueri mortuos, Neque polluere oculos anbelitu animam efflantis. Nec sedes, ubi jacebat cadaver , impollutae manebant ut patet ex hisce Helena verbis apud Euripidem Helena vers. I 46. Καθαρα γαρ ημι δοματ - γα ἐνθαδεί
Purae enim sunt nobis aedes non enim hic Animam efflavit Menelaus. Nam cier a corpore diffusus, quascumque res ingreditur, contaminat unde omnia vasa aperta a Iudaeis polluta habebantur . Edes purgari solebant statim ac funebria jussa finita erant de quo ritu disserendi dabitur locus in quodam capitum sequentium.
178쪽
P Roxi Mo loco observanda venit seneris elatio es exportatis, Graece dicta ἐήκοα in εκφορα unde Latine efferre aut exportare, Graece vero ἐκφερο ν ἐκκομίων funeribus tribuuntur: παρακοφα ζειν eodem sensu accipi contendit Κhchmannui sed in loco, quem ex Eunapio in Jamblicho eum in finem affert, potius exstat funeris in aliquem locum praeterveaetio, quam elatio ex domo, in qua paratum erat παρακομίων enim vulgo dicitur de loco viae intermedio εισκομίζειν de motu ad locum vel de termino ad quem ἐκκομίζων vero de termino a quo, aut de loco motus inchoatur, cum coincidat cum φέρειν, id est foras ferre; quae Vocabula eo in sensu, quem jam notavi sumuntur a Theocrito Gli. XV. vers. 32.
Sub auroram ero nos illum, dum ros es, frequentes foras 'feremus ad fluctus in littore spumantes Similiter pro efferre foras ferre usurpat Pldiu in Aululari, T. H. Scen. I.
Cras venJat, perendi foras feratur soror Tempus exequiarum nulli certo termino adstrictum erat Alexander ab Alexandro Genialium Diertim lib. III cap. o. scribit, septemdecim diebus totidemque noctibus domi servatum fuisse funus, antequam efferretur; quae ex Homero hausisse videtur, qui Achillis corpus per septemdecim dies noctes agitato luctu combustum suisse traditiis. ω vers. 3.
Septem decem quidem te simul noctesque S dies
Fletimus immortalesque Dii mortalesque homines, octas ct decima autem dedimus igni. Corpora octavo a morte die cremata, non vero sepulta fuisse censet Servius ibi Enei . fib. v. sed ham intelligenda sunt de agnatum funeribus, quae magno cum apparatu celebrari solebant , Obscurioris vero conditionis hominum exequiae minore cum tu nultu' pompa peragebantur . Fu
179쪽
nera antiquitus in tertium vel quartum ab obitu diem incidebant, prout canit Valerius Flaccus Argonauticorum lib. II. At sero ornantes supremo funus honore, Tres totos condunt lugubri murmure soles, Magnifice tumulant quarto. Quandoque pauperum unus postridie obitus efferebatur , prout liquet ex Callimachi Epigrammate Antho lib. m. cap.VI epigram. 58. Δαίμονα τις δ' ενοἶδε τον αυριον - κα ω σε,
suis scit an iniciant hodierni crastina disi p
uando heri te, Chiarmi, sissimos hisce oculis, Nunc flentes hodie terris abscondimus atris. Ad eumdem morem alludit Pherecydes in Epistola ad Thaletam apud La
ertium Vita Phere dis sub finem, in qua ad eum , quia mortem adventantem persentiebat , ideo suos amicos ad funus die crastino se invitasse scribit. Exequiae interdiu peragebantur nox enim inopportuna censebatur quia Furiae macodaemones, qui lucem fugiunt, noctu prodire credebantur; quocirca Cassandra cum Talthybi rixas agitans vaticinatur, loco dirissimi mali, ore ut nocte sepeliretur, apud Euripidem Troad vers.446.
Certe malus male sepelieris nocitu, non interdiu. Soli iuvenes , qui integra aetate fatis cedebant , ad auroram sepeliri solebant; tantum enim malum solis adspectui X ponere indecorum, imo impium quid existimabant; unde fabularum Interpretibus credere fas sit,
nata sunt commenta juvenum in Aurorae gremium raptorum I quando enim bona forma spei adolescentes morte immatura peribant, UaViOre molliore nomine infortunium solari solebant qua de causa mortem ημερας ρπαγην efferebant, juxta Heraclidem Ponticum de Allegor. . Hom.
sub finem, inustathium . Quia autem hujusmodi funera ad taedarum lucem celebrata sunt, unde mos introductus est, ut in quibuslibet funeribus taedae arderent licet die peractis hinc nata est formula loquendi proverbialis, qua ατι ni δαδα γοῦ β se, id est , ad taedam suae vitae, accedere dicebantur senes, teite Plutarcho in lib. An seni cis Us. u Resp. Caeteris Graecis hac in re adversabantur Athenienses, apud quos lege sancitum est, ut funera ante solis omtum efferrentur quod statutum Demetrio Phalereo tribuit Cicero de Legib. lib. 11. licet a Solone latum fuisse scribat Demosthenes Orest in Macari. vero non absimile vidctur, hanc legem tulisse Solonem , quam in poste
180쪽
rum redintegravit Demetrius eum autem in finem introducta suisse ui. detur haec consuetudo , ut nimirum iunerum sumptibu , quae , quaendo manifesto propatulo die celebrabantur, majoris constabant, modus ima
Vespillones funus humeris impositum exportare solebant, quod dicituro δε φέρων ab Euripide verba faciente de Alcestide vers.6o7.
Φέρουσιν αρδεν πρὸς τάφον τε ζ πυρναν.
ministri Ferunt sublime ad sepulturam ct rogum. Corpus seretro , cujus loco scuto utebantur Lacedaemonii , reponebatur unde insigne matronae Spartanae ad filium mandatum , si ἀν- - αῖδε, id est, vel hunc indicato clypeo, refer , vel in illo relator . Sed & alibi nota haec consuetudo quandoquidem ejus meminit Virgilius Eneid. lib. X. verssos. at socii multo gemitu ac misque Impositum scuto referunt Pallanta frequentes. Sed antiquissimi Graeci corpora esserebant sine ullo vehiculo unde ob servante Eustathi, dum Patrocli funus amyrmidonibus exportabatur ejus caput sustentabat Achilles Iliad. vers 136. οπιθεν δε καρη-Jῖος χιλε . pone autem capti manibus ferebat nobilis Achilles. Nec aliud intelligitur per φορο δ πω mειν apud Euripidem, qui de Rhesi funere disserens Chorum sic loquentem inducit veri 6.
Ouis supra caput Deus, O rex, Recens cadaver in manibus
Sublatum gestat RFuneribus intererant mortuorum amici cognati , qui ad supremum osscium iis persolvendum teneri credebantur . Praeter hos , plures alii ad majorem funeris celebritatem invitabantur, quando per legem licebat in nonnullis enim locis iis interdictum erat, vel ut tumultus, qui in mixta: multitudinis tanta frequentia oboriri solent, praeverterentur vel ut inerum immodici sumptus temperarentur e sc Mitylene legem tulit Pittacus, qua solis defunctorum cognatis funeribus adesse licebat pariter Atheniensibus limites aliquo modo posuit Solon , qui omnibus mulieribus nondum sexagenariis funeribus interdixit e X ceptis cognatis, quas licet hanc