장음표시 사용
201쪽
ut reser Plutarchus in Aristide I ex quo multisque aliis exemplis liquet, istud
in summo beneficio habitum , ac ceu praemium publicorum officiorum concessum suisse. Interdum id expetebant in praesidium , prout discimus ex eo quod Medea ambos suos filios in Iunonis Acraeae aede defoderit ad eos ab hostium malitia tutos praestandos , secundum Euripidem Medea vers. a 378 quemadmodum superius annotavimuS. Verum plerique Graeci, praesertim recentioribus saeculis, extra civitates, potissimum ad vias regias , demortuos humo mandare consueverant quod videtur factum, sive ut a se ipsis arcerent sepulcrorum tetrum foetorem, quo in sestarentur civitates sive ad propulsandum periculum, in quo ipsorum sedes versabantur , quando rogo ignis subjiceretur sive ut viatorum animis obversarentur cogitationes mortalitatis; sive ut semetipsos incitarent ad quaevis pericula subeunda potius quam moenibus suis hostem accedere monumentaque spoliare aut defunctorum quietem turbare sinerent; postremo te pluribus diversis sententiis recensendis negotium Lectori facessamus alii probabilius putant , istum morem inductum fuisse , ne cadaverum contactu polluerentur, de quo superius egimus. Hac in re autem , ut in plerisque suis institutis, 3 curgus reliquis Graecorum Legislatoribus dissentiebat ut enim sepulcrorum superstitionem tolleret, mortuos intra civitates, imo circa templi humare Lacedaemoniis concessit;
sicque ipsorum juventus spectaculis hujiiurnodi assuefacta, adspectu cadaveris
non terreretur, imulque eo levaret opinione, qua quem contaminandum re tangendo cadaver, tumulumve pedibus conculcando credebant, juxta Plutarchum in securio.
Singulae familiae proprium sibi sepulcrum vulgo possidebant si illo
carerent , maximum malum , quod ipsis accidere posset, existimabatur quapropter cum Lacedaemonii essenios subigere, aut in incoepto vitam omnes amittere statuerunt, legimus apud Iustinum lib. III cap. v. quod tesseras dextro brachio deligarunt , insculptis suis & patrum nominibus, ut si in praelio perirent omnes, adeoque consula corporum lineamenta internosci nequirent, ex indicio titulorum pateret quam familiam contingerent, sicque in sepulcra majorum inserrentur . Apud caeteros Graecos obtinuit eadem consuetudo ; hinc cis Lectores unico tantum exemplo detineam cum inter eos vigeret lex quaedam, qua quis avito patrimonio dissipato, avorum monumentis destitueretur, Democritus ideo facultatibus in ludio
Philosophia consumptis , hanc cenam subire periclitatus est , tradente
Veteris Graeciae vulgaria sepulcra nil aliud erant quam cavernae in terra desessae, dictaeque πογαια, secundum E mologis Auctorem Voc. Ηρια illa Vero recentiorum temporum magis affabre facta, plerumque lapidibus strata, nec minori artes cura quam viventium sedes ornatari adeo ut qui mortuos lugebant, in eorumdem conditoria se reciperent , ibique per multos dies ac noctes cognatos suos una lamentarentur, prout liquet ex Petronii historia de Ephesia matrona Reges magni viri supra montes vel ad eorum radices antiquitus humabantur , teste Servio ad Eneid. lib. XI. Ita Aventinus Sylvius in Olle
202쪽
qui ab ipso nomen habuit, tumulatus suit, juxta Aurelium de orig. Gent. Rom. De Rege Dercenno id ipsum traditur a Virgilio Eneid. lib. XI. vers. 8 9. --it ingens monte sub alto Regis Dercenni terreno ex aggere usum. Hinc itidem nata consuetudo exstruendi montem in sepulcris illustrium virorum, quod Lucanus lib. Ira sic extulit, de AEgyptiis canens: Et Regum cineres exstructo monte quiescunt. Ex lapidibus quandoque constabat unde Theseus apud Euripidem erc. Fur vers 1332. ait Herculi, Athenienses cadaver eius decorare velle
- lapideisque tumulis. Verum nil nisi terra vulgo adhibebatur, hinc dici solebat, L. Sic Euri
aa excelsum aggerem Achillei sepulcri. Illum aggerere ab Homero verba faciente de Hectoris tumulo vocatur,
ges autem tumulo redierunt. Eamdem vocem usurpavit in describendo Patrocli lanere Iliad. . vers. 2sq. Rntipater illud effert χωννυσθαι ταφον Anthol. lib. III cap. Iv. epigram.
Ηρωος Πριάμου βαιος τάφος, νοτι ABος, R. εχθρῶν γρσὶν χωννυμι,θα. Herois Priami parvus tumulus, non quod tali Dignus, sed hostium manibus tumulati sumus. Interdum exprimitur generalioribus vocabulis ογκωσαι , ψωσαι , c. Sic Euripides:
Alia similis dictio adhibetur ab Alcaeo Anthol. lib. III cap. XXv. epigram. xv I in Hesiodum
203쪽
Locridis in nemore opaco cadaver Hesiodi Mmphae e fontibus lavarunt fuis,
Hinc Latinum tumulus , quo proprie nihil aliud intelligitur quam coli, culus, postea denotavit sepulcrum. Ex qualicumque materia consecta suerint, cum cura arte vulgo congesta erant; sic Homerus Iliad. vers. aues de Patrocli tumulo testatur:
Circulo autem designarunt tumulum, fundamentaque jecerunt Circa Dram, satimque fusilem terram Hessitam aggesserunt. Ubi vocem Θεμωλια nonnulli accipiunt pro lorica, interdum metaphorice dicta Θριγκος, γῶσον, &c. 4 Pausania περιοικοδομη ac κρηπὶς ab aliis σκε- τη , α Antiqua tu εια duabus partibus composita erant altera intelligebatur sepulcrum seu tumulus, quod pariter dictum μνημειον , vocabulo stricte sumpto, aliisque pluribus nominibus notum, a figura utplurimum desumtis, ut σπηλαον, τυμβος, c. Altera erat humus circumdans sepulcrum, palisque aut muro circumsepta, sed plerumque in culmine patens, ideoque saepius appellata υπουΘρον Tumuli lapidei majori cum arte poliebantur ornabanturque hinc frequens mentio fit Oςων ταφων Ita Euripides Alceside vers. 36. Τυμβον καα .s ξες Ttimulum videbis politum . Iterumque Helena vers. 9 I. -- seros εσΘαί Nεκρω δυ -τῆδ εχτι εες--αφω - jacebimus autem
Moriti ambo ordine supra hoc polittim sepulcri . Ornamentis innumeris decorabantur sepulcra Columnae lapideae fuerunt Perantiquae , ut perspicuum sit ex historia Idae percutientis Pollucem c lumna effiacta ab monumento Amyclae avi sui, teste Lycophrone Cassan
204쪽
in hunc vero secundum Intrepi tim ictum aries incutiet, Columnam vibrans Amdic sepulcri. Pindarus Nem ode X vers 12s illud vocat ἀγαλμι in , ξειτο πεγρον saltiam Plutonis, politum saxum quod itidem annotatur a Theocrito Δι seu I-ll. XXIII. cm λὶψ sis Columnae tuae dicebantur τηλω, iisque saepius iisculptae inscriptiones quae familiam, praeclara dona, quidquid in desuncto eximium ostendebant, & vulgo carmine scriptae Hujuscemodi non exstabant apud Sicyonios, secundum Pausaniam in Corinthiacis Lycurgus etiam carmen tumulis superaddere vetuit, nec quidem serre potuit ut nomina iis inscribere natur, praeterquam Virorum, qui in bello, aut mulierum , quae in partu fatis concesserant, narrante Plutarcho in ejus Vita . Nec insolitum aliis in locis omittere defunctorum nomina , eorumque loco insculpere egregiam quamdam sententiam, aut brevem ad vivos hortationem, cujusmodi haec: ToΥΣ ΑΓΑΘΟΥΣ ΚΑΙ ΘΑΝΟΝΤΑΣ ΕΥ EPI ETEIN ΔΕΙ
VIRI BONI AT UE DEFUNCTI BENEFICIIS SUNT AFFICIENDI
Praeterea, imprimis ubi nulla dabatur inscriptio, addi solebat mortui es fgies, aliudve uni simile ad rem faciens, ac declarans ejus indolem stindia, munus, aut conditionem. Virginum tumulis exstabat imago puella aqualem tenentis, secundum Pollucem lib. v HI. cap. v II prior demortuum repraesentabat, posterior indicabat consuetudinem, qua in sepulcris puellarum innuptarum aquam serre soliti adolescentes . Hujusmodi figuris exhibebatur diligens materfamilias , quemadmodum occurrit in sequenti Antipatri in Q dicen epigrammate:
Rogo, qui tuum super lapide instar columnse, Lasaice, insculptum signavit animum
Lanam quidem me aluquando nentem nocturna avis Habena tirem dicet domus aurigam Frinum vero , quo eqtii reguntur, pronunciabit me non loquacem
Non garrulam , se egregia quiete ac sontio plenam
205쪽
ARCHAEOLOG GRAECA . Lib. IV. Cap. VII. 183
Diogenis Laertii monumento insculptus erat canis, ad sectae suae vel sui ipsius naturam significandam Isocratis tumulus imagine Sirenis, Archimedis sphaera ac cylindro ornatus suit; quibus mira prioris facundia, posterioris studia mathematica declarabantur. Sepulcris non raro defixa instrumenta, quibus defunctus usus fuerat Militum tumuli e armis, nautarum ex remis internoscebantur ut paucis dicam instrumenta cujusvis artis comitabaniatur magistros, manebantque ceu monumenta, quibus ipsorum memoria conservaretur. Unde Elpenor inducitur ab Homero Od s. ' vers. s. lyssem supplex orans , ut remum quo ad remigandum usus fuerat , ipsius tumulo imponat , prout jam observatum Archiologiae nostrae lib. iii cap. 1 AEneas apud Virgilium Eneid. lib. I. iseno tubicini suo idem ossicium praestat. Isti ritus, cum aliis multis, ad memoriam desunctorum continuandam adsciti fuerunt hinc eorumdem sepulera dicta σωα me is μῶα , αν-ατα, &c Agamemnon summam Achillis stelicitatem ducit, quod decoratus esset monumento , quo ejus nomen posteris tradendum foret , d,s.
Foelia, Pelei fili Dii similis Achilles,
sua mortuus es in Troja, ciEt ibid. vers. O. - λωτα με γουν - -χυμονα τυμβον
postquam magnum S laudatum sepulcrum Fudimus, Argivorum sacer exercitus bellicorum, Littore in excelse in lato Hellesponto: I AMe manifesus ex ponto viris esses, His qui nunc nati sunt, o qui in futurum erunt. Quia autem recentioribus saeculis in illis aedificiis exstruendis plus nimio
sumptuosi fuerunt Graeci, illorum luxum prodigum ad modum cogere, severis poenis sancitis in eos, qui limites positos transgredi ausi fuissent, nece L sum duxerunt Legislatores statuas Mercuriale prout mos erat , quia enumero Deorum inferorum habitus ercurius vel sornices monumentis addi, illorumque structuram decem opificum laborem triduanum exeddere vetuisse dicitur Solon apud Athenienses Demetrius Phalereus lege sanxit, ut unica columna, eaque altitudinis tri cubitalis tantum , ullum decoraretur monumentum. Vid. Cicero de Legibus lib. II. Ne
206쪽
Nec ab re erit hoc in loco notare morem amicis virisque pietate virtute claris precandi, ut levi onere eorum corpori incumbat terra inimicis vero improbisque viris imprecandi , ut a telluris gravi pondere opprimantur; manes enim, qui amicula sua recolebant , pristinaque domicilia studio adhuc prosequebantur, omnium suorum corporum casuum acuto sensu assici credebantur ; quapropter pro Alcesti de hunc in morem
precatur chorus apud Euripidem Alces vers 462.
- levis Terra cadat super te, mulier. Menelaus in morte animum eo solatio sublevat, quia scilicet noverat Deos unquam cavisse , ne sortium virorum corpora terrae pondere graventur , dum ignavos ea opprimi sinunt, apud Euripidem Helena vers.857. - Εἰ γαρ έσιν ι Θεοὶ σοφοῖ
- Nam si sunt Dii sapientes, Virum fortem interfectum ab inimicis Circumtegunt levi terra in sepulcro In ignavos vero solidum terrae fulcrum in iciunt. Impia Phaedrae hanc poenam imprecatur Theseus apud Senecam uποθ-t AH.v. uis duob vers- isam terra defossam premat Gravisque tellus impio capiti incubet.
Votum cum acumine in epigrammate invertit Ammianus Antholog. lib. I r. cap.XIIII epigram. I. εἰς πονηρής aEla σοι καπι γης κουφη κονις , -τρ Νεαρχε, ο φρα σε ηiδίως ἐξερυσωτι κυνες.
Sit tibi sub terra leois cinis, miserande Nearche, Ut te facilius eruant canes. Quod sic vertitur a Martiale lib. IX. epigram .XXIX. de morte Phlianis: Sit tibi terra levis, mollique Maris arena, Ne tua ncn possint raci ossa canes
207쪽
ARCHAEOLOG. GRAECA. Lib. IV. Cap. VII. rigue
Ad monumenta in honorem mortuorum erecta, sed ossibus vacua, quae idcirco κενοταφια, κενήρια dicta sunt, pergamus.
Duplicia autem fuerunt altera enim iis, qui jam alibi humo mandati fuerant, dicari solebant horum frequenter meminit Pausanias in Atticis, Messenicis , Eliacis Boeoticis , quibus in locis loquitur de tumulis honorariis Euripidis, Aristomenis, Achillis, Dameonis, Tiresia , c. Altera vero insepultis donabantur Veteres enim invaserat opinio mortuorum scilicet in tumulatorum manes ad beatas sedes nunquam admitti, sed spatio centum annorum tristes vagari: qui autem in mari aliove loco perierat, ejusque corpus nulli bi inveniebatur, quiete donari credebatur inani sepulcro erecto , defunctique manibus ad paratam sedem ter alta voce vocatis , quod dicebatur ψυχ 'γωγ ια. Ab antiquissimis temporibus obtinuisse videtur haec consuetudo : ut Phryxi, qui in Colchide occubuerat, animam in patrium solum advocet, Iasone monetur Pelias apud Pindarum 'thion. de LV. Idem ossicium Deiphobo persolvit Eneas apud Virgilium Eneiae lib. v I vers. 3Os. Tunc egomet tumulum Rhoeteo in littore inanem Constitui, o magna manes ter voce vocabi.
Hujus consuetudinis causam reddidit Ausonius eleganti carmine in Praefat. Parentalium: Hoc satis o timulis, fatis, telluris egenis; ce ciere animas funeris instar habet: Gaudent compositi cineres sua nomina dici; Frontibus hoc scriptis oe monumentia jubent: Ille etiam moesi cui defuit urna sepulcri, Nomine ter dicto pene sepultus erit. Innumera hujusmodi exempla ubique apud Poetas occurrunt . Hono raria autem sepulcra, juxta Theocritum ρας ii seu IdylLXXIV verisIO. ab aliis discerni solebant per Αρίον , vel lignum navis fractae surrectum, quo defuncti obitus in loco peregrino significabatur.
Tandem de sepulcrorum sanctimonia pauca subjungere consentaneum duco. Horum autem, omniumque rerum, quae ad mortuos spectabant tanta sui dignitas, ut qui ea delere vel ullo modo polluere tentasset, sacrilegus certamque ruinam sibi accersiturus credebatur . Plura sunt Xena. Pla , quam hoc loco recenseri possint , quapropter illud Idae , qui, dum unicam Aphare sepulcri columnam frangere tentabat, Iovis fulmine ictus est, tantum afferam ex Theocrito Id si mox adducto vers Io. Η γὰρ δε τάλαν ,Ἀφαρηίου ργαπεχουσαν Tυμβω, ναμ ξας ταχεαμ Μεμάνιος doti,
208쪽
Certe enim ille columnam, bare exsantem Sepulcro, erutam celeriter Musenius Idas
Jacere solebat in fratris sui intemeritorem : Sed Jupiter opem tulit, manibusqne illius excussit fabre factum Marmor , ipsumque flammeo combussit fulmine Quaestio jamdiu agitata est , an cenotaphiorum par suerit religio . aesepulcrorum, in quibus ossa mortuorum jacebant ut autem nodus solum tur animadvertendum est illos tumulos, qui honoris causa tantum constituebantur, non ita sacros habitos fuisse, ut qui eos polluerint, divinam vindictam incurrerint eorum Vero, qui manes incolere credebantur, eadem fuit dignitas ac ipsorum sepulcrorum, quae supplere dicebantur.
De orationibus, ludis, lustrationibus, epulis, consecrationibus, aliisque honoribus funebribus , c.
A D sepulcrum utplurimum perorabantur desuncti Iaudes. Apud At henienses. de illis, qui in bello occubuerant, solennem orationem habebat vir a Magistratibus nominatus nec ea illorum meritis condigna merces censebatur , nisi quotannis certo die iterata fuisset , juxta Ciceronem is Orat. Hi autem mores ab antiquo non obtinuerant; quandoquidem a Solone , vel juxta nonnullos, a Pericle introducti dicuntur attamen non in sola Graecia , sed inomae universo usu venerunt iterum ad majorem mortuorum scelicitatem conducere credebatur, quando a diserta lingua dicebantur illorum laudet Virginii enim Rufini beatitudinem in eo, quod ab eloquentissimo illius aetatis oratore peroratus fuerat, perfici scribit ibit ius lib. I r. eps. I. Praeterea suorum amicorum funera Iudis omnigenisque certaminibus celebrare solebant viri genere clari . Vulgaris autem sui haec consuetudo , ab antiquis Scriptoribus frequenter memoratur: exemplo sunt Miltiadis apud Herodotum, Brasidae apud Thucydidem, Timoleontis vero apud Plutarchum, pluriumque aliorum funera antiquissimus autem fuit mos iste, Homeri enim Iliad. . maximam partem consciunt Patrocli ludi fune. bres pariter innumeris hujusmodi solennibus se interfuisse Achillis manibus Agamemnonis anima dixisse inducitur ab eodem Poeta Od F. . vers. 83.
209쪽
Mater autem iis rogatis perpulchra certamina Fecit medio in certamine principibus Acbi ruma Jam quidem multorum in sepularum virortim incidi Heroum, quum aliquando mortui regis Cingunturque juvene o parant certamina:
Sed illa maxime conspicatus miratus fuisses animo,sualia in te posuit De perpulchra ceretamina Argenteis pedistis Thetis. Superiore aetate in Oedipi unere agitati Iudi, Pelopisque funus ludis celebrasse dicitur Hercules apud Dionysium Halicarnasis lib. v. Hunc honorem primus retulit Aran Arcadis, Arcadum patris, filius, cujus fimus certaminibus equestribus decoratum suisse tradit Pausanias in Arcadisi a Praemia pro dignitatem munificentia virorum , qui a Condixerant . diversii generisin pretii fuerunt Coronae victorum ex apio confici solebant, quod mortuis maxime affine credebatur, quia ex Archemori sanguine germinatum fingebatur, unde eo coronabantur victores in ludis Nemeis, qui in hujus viri funere instituti sunt. Vide Archiologiam nostram lib. G. cap. XXIV. XXV. Vulgo creditum est omnia circumiacentia polluisse cadavera quocirca, post unera peracta lustrari solebant Veteres quem morem describit Uirgilius Eneid. lib. I v. vers. 29. Idem re socios pura circumtulit tinda Spargens rore levi, o ramo Helicis olivae, Lustraoitque viros. Plures alii suerunt lustrandi mores, qui, quia inerum proprii non erant, superius descripti sunt, idcirco iis enarrandis hoc in loco supersedebo. Funere pollutis nec templa ingredi, nec ad Deorum sacra admitti licebat quapropter de Diana haec ait Iphigenia apud Euripidem Iphigenia Taurica vers.
suae, si quis quidem mortalium patrarit caedem, Aut etiam partum, aut cadaver attigerit manibus, Eum arcet ab ara, ut impurum existimans. Nec sola Diana, cujus memini Poeta, sed Malii Di Deaeque ab hujusmodi pollutione abhorrebant nam in Tractatu de Dea Dra tradit Lucianus, qui
210쪽
qui simus viderat, in illius Deae templum non admitti nisi die sequente,& postquam lustratus fuerat; hujus autem consuetudinis universus usus, juxta Suidam Voc κοωαλους in Aristophanis Scholiastem in Nubibus, indicat, ab hac contaminatione aeque aversas suisse omnes caelestes animas. Idem liquet ex eo quod iis, qui dicebantur υτεροποτμοι aut δευτερόποτριοι apud Hesychium instraque loce, id est, qui post exequias peractas, quia mortui crediti sunt, ad vivos redibant, vel qui peregre obiisse dicti fuerant, inopinato ad suos rever te bantur, templa subire non licebat hi quorumdam Deorum, jugi Hesychium solarum Eumenidum, juXta vero alios universorum Deorum sacris arcebantur; quapropter ut Delphicum oraculum interrogarent , rationem
qua ejus pollutio abstergenda esset, miti Aristinus, cui responsum hoc redditum est
His peragit quicumque puerpera rite peractis. Omnibus, ad Superum tua dona altaria Mes. Ut autem oraculo pareret, ablutus, fasciis in Volutus, uno verbo eodem modo, quo infantuli recenter nati solent, habitus est. Sed Aristini aetate an liquiorem fecisse, α primitivis temporibus hanc consuetudinem alios re petilisse asserit Plutarchus uuaes Rom. haud procul ab initio quidem opinio de cadaverum impuritate late per orbem dispersa - a vetustis saeculis propagata fuisse videtur mam' a Legislatore Iudaeorum olim an , citam fuisse legimus. Domus itidem lustrabatur cujus rei exstat exemplum apud Homerum Oudis. χ vers. 81. Ulysse , Penelopes procis intersectis &. ex domo exportatis, vetulam suam nutricem sic alloquitur
Fer sulphur, anus, malorum medelam ferque mihi ignem, Ut purificem domum. Subjungit Poeta ibid. eteri. 92.
- , paruit Alecta nutrix Euoclea, Portavit igitur ignem O sulphur Ut se vero Bene purgavit aedes, tectum, S aulam. Has autem ineptias e sui Legislatoris praeceptis adspernabantur Lacedaemonii, a ratione omnino alienam habebant illorum opinionem, quide-sunctos honestae ad suae gentis severam disciplinam compositae vitae curriculo emenso a funere pollui statuebant econtra , quia illorum cineres