장음표시 사용
51쪽
nisi eis qui non peribunt 'luoniam qui non perseVerant peribunt. XXIV. alibus Deus diligentibus eum Omnia cooperatur in bonum usque adeo prorsus omnia, ut etiam si qui eorum deviant et exorbitant, etiam hoc ipsum eis faciat prosicere in bonum, quia humiliores redeunt atque doctiores Discunt enim in ipsa via justa cum tremore se exultare debere, non sibi arrogando tanquam de sua virtute fiduciam permanendi, nec dicendo in abundantia sua : si Non movebimur in aeternum'. η Propter quod eis dicitur Servite Domino in timore, et exultate ei cum tremore, ne quando irascatur Dominus, et pereatis de Via justa Neque enim ait, et non veniatis ad viam jUS tam ' Sed si ne pereatis, inquit, de via justa quid ostendens, nisi eos esse commonitos, qui jam ambulant in via justa, ut in timore Deo serviant, id est, si non altum sapiant, sed timeant Τὸ η quod significat, non Superbiant, sed humiles sitit: unde et alibi dicit Non alta sapientes , sed humili hus consentientes'. si exultent Deo, sed cum tremore in nullo gloriantes', quando nostrum nihil sit ut qui gloriatur, in Domino glorietur :ne pereant de Via justa , in qua jam ambulare coeperunt, dum sibi hoc ipsum assignant, quod in ea sunt. His Verbi Susus est et Apostolus, ubi ait Cum timore et tremoren Vestram ipsorum salutem operamini'. v Et ostendens quare cum timore et tremore Deus est enim, inquit,s qui operatur in vobis et velle et operari pro hona vo- luntate'. v Non enim habebat hunc timorem et tremorem , qui dicebat in abundantia sua Non movebor in , aeternum'. v Sed quia silius erat promissionis, non per-
52쪽
ditionis, expertus Deo paululum deserente quid esset ipse Domine, inquit, in voluntate tua praestitisti de- γγ cor me Virtutem avertisti faciem tuam et, factus sum conturbatus in ii Ecce doctior, et ob hoc etiam humilior, tenuit viam , jam videns et confitens , in voluntate sua Deum decor ejus praestitisse virtutem
quod sibi ipse tribuens et de se praesumens in tali abundantia quam praestiterat Deus, non de illo qui eam
praestiterat, dicebat Non movehor in aeternum. FactUS est ergo conturbatus, ut se inveniret, et humiliter SapIens, non Solum aeternae Vitae, verum etiam in hac vita Plae OnVersationis et perseverantiae in quo spes habenda esSet, addisceret. Haec vox et apostoli Petri esse potuit
dixerat quippe et ipse in abundantia sua Animam, meam pro te ponam sibi festinando tribuens, quod ei fuerat a Domino postea largiendum. vertit autem ab illo aciem Dominus, et factus est conturbatus, ita ut eum mori pro illo metuens ter negaret. Sed rursus convertit ad eum faciem suam Dominus, et culpam lacrymis diluit. Quid est enim alm Respexit eum- , nisi faciem , quam paululum ab illo averterat, revocavit ad eum Factus ergo fuerat conturbatus sed quia didicit non de se ipso sidere etiam hoc ei profecit in bonum, faciente illo qui diligentibus eum omnia cooperatur in bonum; quia Secundum propositum vocatus erat ut nemo eum posset eripere de manu Christi, cui datus
XXV. Nemo ergo dicat, non esse corripiendum qui exorbitat de via justa, sed ei reditum et perseverantiam
a Domino tantum esse poscendam nemo prudens et fidelis hoc dicat. Si enim secundum propositum vocatus est iste, procul dubio illi, etiam quod corripitur, tuus
53쪽
cooperatur in bonum . Utrum autem ita sit vocatus, quoniam qui corripit nescit faciat ipse cum charitate quod scit esse faciendum : Scit enim talem corripiendum facturo Deo aut misericordiam, aut judicium misericordiam quidem, si a niassa perditionis ille qui corripitur, gratiae largitate discretus St, et non est inter vasa irae quae perfecta sunt in perditionem, Sed inter vasa mi-
Sericordiae quae praeparavit Deum in gloriam' judicium vero, si in illis est damnatus, in his non est praedesti
XXVI. Hic exoritur alia quaeStio, non Sane Contemnenda, sed in adjutorio Domini, in cujus manu Sunt et no et Sermone nostri , aggredienda atque Solvenda. Quaeritur enim a nobis, quantum attinet ad hoc donum
Dei, quod est in bono perseverare usque in finem, quid de ipso primo homine sentiamus, qui certe sine ullo vitio factus est rectus. Nec dico. Si perseverantiam non habuit, quomodo sine vitio fuit, cui tam necessarium Dei donum defuit Huic namque interrogationi facile respondetur, eum perseverantiam non habuisse, quia in eo bono, quo sine vitio fuit, non perseveravita coepit enim habere vitium ex quo cecidit; et si coepit, ante quam CoepiSSet, utique sine vitio suit. Aliud est enim non habere vitium, et aliud est in ea bonitate, in qua nullum vitium est, non manere. Eo quippe ipso quod non dicitur nunquam sine vitio fuisse : sed dicitur sine vitio non permansiSSe, Procilldubio demonstratur sine vitio fuisse, in quo bono non permansisse culpatur. Sed illud magis quaerendum perosiusque tractandum St, quomodo reSpondeamus eiS,
qui dicunt Si in illa rectitudine in qua sine vitio
factus est, habuit perseverantiam, procul dubio perseveravit in ea: et si perseveraVit, utique non peccavit, nec
54쪽
illam suar rectitudinem Deumque deseruit Eum autem peccasse, et desertorem boni fuisse , Veritas clamat. Non orgo habuit in illo bono perseverantiam : et si non habuit, non utique accepit. Quomodo enim et accepisset perse iverantiam , et non perSeVeraSSet. Porro si propterea non habuit, quia non accepit quid PS non perseverando peccavit, qui perseVerantiam non accepit Neque enim dici potest, ideo non accepisse, quia non est discretus amassa perditionis gratiae largitate. Nondum quippe erat illi in genere lium an perditionis massae anteqUam peccasset, ex quo tracta Si origo Vitiata v lXXVII. Quapropter saluberrime confitemur, quod rectissime credimus, Deum Dominumque rerum omnium, quia creavit omnia bona Valde et mala ex bonis exoritura se praescivit, et civit magis ad suam omnipotentissimam bonitatem pertinere , etiam de malis bene facere, quam mala esse non inere, Sic ordinasse angelorum et hominum vitam, ut in ea prius ostenderet, quid posset eorum liberum arbitrium . deinde quid posset suae gratiae
beneficium justitiaeque judicium Denique angeli quidam, quorum princeps est qui dicitur diabolus, per liberum
arbitrium a Domino Deo refugae facti sunt. Refugientestamen ejus bonitatem , qua beati fuerunt, non potuerunt ejus effugere Judicium, per quod miserrimi flecti sunt. Caeteri autem per ipsum liberum arbitrium in veritate Steterunt, eamque de suo caS nunquam futuro certissimam Scire meruerunt. Si enim nos de Scripturis sanctis nosse potuimus Sanctos Λngelos jam nullos esse casuros ;quanto magis hoc ipsi revelata sit, sublimius veritate no-Verunt: Nobis quippe beata in sine vita promissa est, et aequalitas Angelorum ex qua promissione certi sumus,
cum ad illam vitam post judicium venerimus non inde nos esse lapsuro quod si de se ipsis Angeli nesciunt,
55쪽
itoli aequales, sed beatiores erimus' Veritas autem nobis eorum promisit aequalitatem. Certum est igitur hoc eos nosse per Speciem, quod nos per idem, nullam scilicet ruinam cujusquam sancti fingeli jam futuram Diabolus vero et angeli ejus, etsi beati erant antequam Caderent,
et se in miseriam casuros esse nesciebant, erat tamen
adhuc quod eorum adderetur beatitudini, si per liberum
arbitrium in veritate stetissent, donec istam summo beatitudinis plenitudinem, tanquam praemium pSius permansionis acciperent, id est, ut magna per Spiritum Sanctum data abundantia charitalis Dei, cadere ulterius omnino non possent, et hoc de se certissime nossent. HanC plenitudinem beatitudinis non habebant sed quia nesciebant Suam futuram miseriam , minore quidem , sed tamen beatitudiuo sine uno vitio fruebantur. Nam si suum Ca- Sum futurum nossent aeternumque Supplicium , beati Utique esse non possent, quos hujus tanti mali metus jam
tutae miseros esse compelleret.
XXVIII. Sic o hominem fecit cum libero arbitrio, et
quamvis sui futuri casus ignarum, tamen ideo beatum, quia et non mori et miserum non ieri in sua potestate eSSe Sentiebat In quo statu recto ac sine vitio, si per ipsum liberum arbitrium manere voluisset, profecto Sine ullo mortis et infelicitatis experimento, acciperet illam, merito hujus permansionis, beatitudinis plenitudinem, qua et sancti Angeli sunt beati, id est, ut cadere non pOSSet ulteriuS, et hoc certissime sciret. Nam neque ipse posset etiam in paradiso beatus esse , imo ibi non esset, ubi esse miserum non deceret, si eum sui casus praescientia timore tanti mali miserum faceret. Quia vero per liberum
arbitrium Deum deseruit justum judicium Dei expertus est, ut cum tota sua stirpe, quae in illo adhuc posita tota
56쪽
cum illo peccaVerat, damnaretur. Quotquot enim ex hac stirpe gratia Dei liberantur, a damnatione utique liberantur, qua jam tenentur obstricti Unde etiamsi nullus liberaretur , justum Dei judicium nemo juste reprehenderet. Quod ergo pauci in comparatione pereuntium , in suo Vero numero multi liberantur, gratia sit, gratis sit, gratiae sim agendae quia fit, ne quis Veliit de suis meritis extollatur' sed omne os obstruatur, et qui gloriatur, in Domino glorietur .
XXIX. Quid ergo P Adam non habuit Dei gratiam
Imovero habuit magnam , sed disparem. Ille in bonis erat, quae de bonitate sui Conditoris acceperat : neque enim ea bona et ille suis meritis comparaverat, in quibus prorsus nullum patiebatur malum. Sancti vero in hac vita , ad quos pertinet liberationis haec gratia, in malis Sunt, ex quibus clamatit ad Deum is Libera nos a malo'. nIllo in illis bonis Christi morte non eguit cistos a reatu et haereditario et proprio illius Λgni sanguis absolvit. Ille non opus habebat eo adjutorio , quod implorant isti cum dicunt Video aliam Legem in membris meis repugnan-ntem legi mentis meae, et captivantem me in lege peccati, aquae est in membris meis. Infelix ego homo ; quis men liberabit de orpore hujus mortis hujus a Gratia Dein per Iesum Christum Dominum nostrum . v Quoniam in eis caro concupiscit adversus spiritum , et spiritu adversus carnem , atque in tali certamine laborantes ac periclitantes dari sibi pugnandi vincendique virtutem per Christi gratiam poscunt. Ille vero nulla tali rixa de se ipso adversus se ipsum tentatus atque turbatus , in illo beatitudinis loco Sua secum pace fruebatur. XXX. Proinde etsi non interim laetiore nunc , Verum
57쪽
tamen potentiore gratia indigent isti qui e potentior quam Dei unigenitus Filius, aequalis Patri et OaeternuS, pro eis homo factus, et sine suo ullo vel originali vel proprio peccato ab hominibus peccatoribus crucifixus 3 Qui quamvis die tertio resurrexit, nunquam moritur id ulteriuS; pertus tamen pro mortalibus mortem , qui mortuis praestitit vitam , ut redempti ejus sanguine , tanto ac tali pignore accepto dicerent ii Si Deus pro nobis, quis contras nos seu Filio suo proprionon pepercit, sed pro nobi om- η nibus tradidit eum, quomodo non et cum illo omnia nobisu donavit in f, Deus ergo naturam nostram, id est, animam rationalem carnemque hominis Christi suscepit, SUSCeptione singulariter mirabili vel mirabiliter singulari, ut nulli justitiae suae praecedentibus meritis Filius Dei sic osset ab initio quo esse homo coepisset, ut ipse et Verbum quod sine initi est, una persona SSet. Neque enim quisquam tanta rei hujus et si dei secus est ignorantia, iat audeat dicere, quamvis de Spiritu saneto et virgine Maria silium hominis natum , per liberum tamen a rhi trium bene vivendo, et sine peccato horia opera faciendo meruisse, ut esset Dei Filius, resistente Evungelio atque dicente: si Verbum caron sactum est Nam hi hoc factum est , nisi in utero virginali, unde fuit initium hominis Christi P Itemque Virgine requirente , quomodo fieret quod ei per Λngelum nuntiabatur rangelus respondit: si Spiritu sanctus su- perveniet in te, et virtus Altissimi obumbrabit tibi η propterea quod nascetur ex te sanctum, vocabitur Filius v et . Propterea, , inquit non propter Pera , quae nondum nati utique nulla sunt Sed propterea quia η Spiritus sanctus superveniet in to , et virtus Altissimis obumbrabit tibi, quod nascetur ex e Sanctum, VoC3hi itur Filius Dei. Ista nativita prosecto gratuita con-
58쪽
cum illo peccaverat, dat stirpe gratia Dei libora itur, qua jam tenentur raretur, justum Dei Quod ergo pauci
Sunt agendae. latur' sed mino gloriet XXIX. Imovero :erat, quae enim ea hi prorsus nivita, ad
gratis sit, gratiae suis meritis extoli, oriatur, in Do-
habuit Dei grati Darem. Ille is
Ar Quoniam Lim . et Spiritus adimine laborante ac rendique virtutem perro nulla tali rixa de se ipsuturbatus , in illo beati-
59쪽
ii hi holinitium quomodo gelu reSponite et virtus quod nascetur X Pterea, , inquit nati utique nulla Ull Sanctu Superveniet brabit d)i, quod 3SCimbus Dei. Sla nati, ili
nobis, quis contra sed pro nobis m-:um illo omnia nobis, Stram, id est, animamristi suscepit, SUSCEP stiter singulari, ut nullii Filius Dei sic esset ab se et Verbum quod sine enim quisquam tanta alia , hi audeat dicere,
Maria sitium hominisi in bene vivendo, et Nervi SS , ut esset Deiicente: si Verbum Carolum St, nisi in uteronis Christi ratemque quod ei per Λngelum
tum Vocabitur Filius a propter opera , quae si sed propterea quia , et Virtus itissimi
60쪽
junxit in unitate personae hominem Deo, carnem Verbo. Istani nativitatem hona opera secuta Sunt, non bona Pera mer Uerunt. Neque enim metuendum erat, ne isto ineffabili modo in unitatem personae a Verbo Deo natura humana suscepta, per liberum voluntatis peccaret arbitrium, cum ipSa Suscepti talis esset, ut natura hominis a Deo ita SUSCepta, nullum in se motum malae voluntatis admitteret. Per hunc Mediatorem Deus ostendit eos, quo ejus anguine redemit, acere se ex malis deinceps in aeternum bonos, quem sic Suscepit, ut nunquam esset malu , nec ex malo factus semper esset bonuS.
XXXI. Istam gratiam non habuit homo primus , qua nunquam Vellet esse malus : sed sane habuit, in qua si
permanere Vellet, nunquam malus esset, et sine qua etiam
cum libero arbitrio bonus esse non posset, Sed eam tamen per liberum arbitrium deserere posset Nee ipsum ergo Deus esse Voluit sine sua gratia , quam reliquit in ejus libero arbitrio. Quoniam liberum arbitrium ad malum susticit, ad bonum autem parum est, nisi adjuvetur ab omnipotenti bono. Quod adjutorium si homo ille per liberum non deseruisset arbitrium, semper esset bonus sed deseruit, et desertus est. ale quippe erat adjutorium, quod desereret cum vellet, et in quo permaneret Si vellet non quo sieret ut vellet. Haec prima est gratia quae data est primo Adam : sed hac potentior est in secundo Adam. Prima est enim qua sit ut haheat homo justitia in si velit secunda ergo plus potest, qua etiam sit ut velit, et tantum velit, tantoque ardore diligat, ut carnis voluntatem contraria concupiscentem Voluntate Spiritus vincat. eo illa quidem parVa erat, qua demonstrata est etiam potentia liberi arbitrii, quoniam sic adjuvabatur, ut sine hoc adjutorio in bono non maneret, sed hoc adjutorium si vellet desereret. Haec autem tanto major est, ut parum si homini