장음표시 사용
201쪽
De Restitationε ob m amm, communicatus non faciat fiuctus Beneficii suos . etiamsi valide suum munus exerceat tum quia ex tractatu de legibus reus non tenetur sponte poenam subire . quando ad executi nem poenae aliqua requiritur actio , nisi aliter constet de mente Legisl eoris a tum etiam quia versamur in materia odio a , quae mitius interpretanda eii , quam fieri potest 4 Hine
sit, Cappellanum excommunicatum tO-
ieratum , licet peccet celebrando a percipere posse sicut stipendium Mis-
, ita fructus Cappellaniae , aut Beneficii. Si tamen sit excommunicatus vitandus. non potest percipere omnes Beneficii fructus, quia ejus lacrificium. quamvis prosit ex opere erato, quatenus offertur nomine Christi Domini, at non prodest quoad valorem , quem habet Sacrificium ex parte Eociesiae , ut docent communiter in de Censuris: Et idem dici potest de excommunicato vitando recita e vilicium in Choro, qui non videtur posse integras distributiones percipere, quia Divinum ollicium non videtur alteri Lodesse , prout nomine Ecclesiae pepvitia, quia Ecclesia hunc repellit , Δ non vult per ipsum orare. VlIL Dico tertio. Qui ob iniustam
excommunicationem . aut carcerem
cogitur abesse a Choro, potest distri. hutiones . di fructus Beneficii pereupere . Ita Λvit., M , Filii uc. . & alii contra Ugoli , qui putat posse hunc repetere distributiones ab eo, qui imiulte eum excommunicavit. Ratio comelusionis eis, quia privatio distributi num est Poena, quae non debet infligi sine culpa, & ob injustam alterius actionem; Unde sicut infirmus percipere potest distributiones. ita injuste
excommunicatus. Idque verum est ex Petro Nauar. contra non ac , & C var. , etiamsi infirmus, ct injuste e communicatus ante infirmitatem, aut
communicationem non consuevivet Pars Iucr Resdemia amission assistere Divinis officiis I posset enim
nunc mutata voluntate interesse.
IX. Dico quarto, Excommunicatus non assistens Choro non potest percipere distributiones , etiamsi per Lptium non stet . ne absolvatur . Ita Suar. disp. ε 3. sin. A., & alii communius contra Ugolin. , Henr. , Sa .
Ratio est, quia hic iuste prohibetur non interesse Choro . ergo iuste privatur distributionibus, dummodo tamen iniuste . & per injuriam illi absolutio non denegetur.
Neque dicas, Qui dedit causam siuae infirmiati , potest percipere distributiones respondentes tempori, quo iainfirmitate detinetur , quia est legit, me impeditus. Ergo etiam qui dedit causam siue excommunicationi, si per ipsum non stet, ne absolvatur quia
pariter est legitime impeditus ; Disparitas enim est , quia quamvis culabiister aliquis aegrotaverit, tamen uic culpae non est imposita poena privationis distributionum . nam unive sim aegroto distributiones conceduntur ; At culpae, cui est annexa excommunicatis , est pariter annexa poenAprivationis distributionum , quousque iuste perseverat excommunicatio. X. Rogabis quarto, An Benefici
eius omittens divinum ossicium, prae ter onus restitutionis, contrahat aliam P nam Respondeo, contrahere etiam poe
nam privationis Beneficii, si post sex
menses admonitus Beneficiarius om-cium recitare neglexerit ; ut constat
ex Lateranensi ; uuare admonitio facienda est post sex me ses; Sicut o ligatio restitutionis est etiam post sex menses a possessione Beneficii; Ille a tem dicitur negligere officium ad hunc effectum, ut possit Beneficio privari, qui intra quindecim dies saltem bis
illud non recitat, ut notat Suar. toul. a. de Religione lib. q. cap. 3ο. e e et
202쪽
Respondeo. ex dictis faciendam euelabrica: Beneficii, aut pauperibus. Et eadem est ratio de Pensionario; Quod tamen intelligendum est , dummodo aliud non ferat inlinutio Beneficii, aut
consiletudo alicubi recepta. Infertur hinc primo , restitutionem fieri poste non solum in utilitatem Ecelesiae Benehcii, sed etiam in utilitatem fabricae domus Beneficii, in qua Beneficiarius habitat, aut in emendis, vel meliorandis agris , ut studius ineerpetuum augeantur, ut notat Va' , α Suar. loci cit; quia etiam hoc venit
nomine fabricae Beneficii. Insertur secundo . quod licet restitutio fieri possit pauperibus quibuscumque, sive lint loci, in quo Beneficium existit, sive alterius loci, quia Pontufex loquitur indefinite , dum dicitur fieri posse pauperibus, non tamen fi ri potest in reparationem Ecclesiae ,
aut bonorum alterius Beneficit . quia Pontata vult faciendam este rellit tionem vel pauperibus . vel sabricae ipsius Beneficii; quando tamen repa ratio alterius fabricae redunclaret inutilitatem pauperum , qui in eo loco aluntur , tunc censeretur fieri pauperibus .
Insertur tertio , posse restitutionen hane fieri in celebrandis missis . aut aliis suffragiis offerendis pro desam ctis; quia isti in Purgatorio sunt ma
rime egeni, unde apte veniunt nota ne pauperum , ut notant Fili iuc. , &Suar. lOc. citi. dummodo aliud non
serat specialis institutio, aut municipalis consuetudo; aut aliud de volunt, te Pontificis rationabilater non praesu
Dubium est primo , An si beneficiarius sit pauper, possit liba applic re restitutionem faciendam pro horis omissis pRespondeo assirmative eum Less& aliis communiter ; quia non de-het esse deterioris conditionis aliis pauperi S quamvis enim peccarit omittendo ossicium, tamen quia pauperibus dari debent fructus Beneficii. potest etiam ipse venire nomine pauperum , quia sic non tam ipse sibi . quam Pontisex per illum faceret ele niosynam . Neque dicas hinc sequi . quod posset pauper in fraudem ossiccium omittere , scietas , quod potest titulo paupertatis sibi retinere fructus Beneficit . Nam resiponderi potest . quod in tali casia non praesumatur velle Pontificem, quod possit sibi restitutionem applicare , eo quod fraus nulli patrocinari debeat ; nisi forte
Beneficiarius in gravi necessitate reperiatur . & p nitentia ductus proponat in futurum emendationem .Xll. Dubium est secundo , An si pauperes. quibus facienda est restitutio, donent Beneficiario, quod res i- tuendum est, possit illa titulo don,
tionis retinere λRespondeo cum Bonac. . quod si remissionem obtineat a paupezibus, antequam tradat iis fructus Beneficii restituendos, non possit illos sibi retinere ; quia pauperes , quibus fructus nondum traditi sunt , non habent ius ad illos certum. &in re. sed ius vagum pendens a voluntate Beneficiarii , ad quem spectat pauperis electio , cuire. stituatur; Et facta promissione uni iulorum , hic habet uolum jus ad rem
ante traditionem, unde non potest reis missionem tacere illorum, quia non potest promissarius donare, nisi jus, quod habet promissarii; Ius autem promisi sarii relate ad illos fructus non facit
promistarium dominum ii uctuum, umde non potest illos donare . aut coa donare ia Notat tamen Les . cap. 3. n. I 6. ex lege positiva, non jure naturae traditione rerum dominia acquiri. ex
203쪽
De Restilusione ob Horarum, ct Refidentia omissionem. 2or quamvis excipiantur haereditas , Ieg, tum rei Sacrae . donatio facta Civ tDtibus , & locis piis. Beneficio, &c., quorum ius in re, & quasi dominium
per donationem , ct acceptationem acquiritur: Quod si Beneficiarius tr diaerit pauperi stuctus rellituendos . tunc certe liberum erit pauperi illos Beneficiario iterum tradere, re don re. dummodo talis donatio sit libera,& non meticulosa , nec cum pacto implicite inito inter Beneficiarium. &pauperem. quod ideo Beneficiarius e. ligat talem Pauperem , quia hic est donaturus dcinde partem illorum e dem Beneficiario XIII. Quaeritur tertio, An Benefici rius restituere debeat omnes Ductus
Beneficii respondentes diebus, quibus omisit divinum osticium , etianisi alia onera Beneficii iis diebus impleverit e Verbi gratia, si Beneficium habeat c
ram animarum , ut est Episcopatus , α Parochia. & Episcopo , vel Paroechus suum munus exerceant. & solum omittant recitare horas. possuntne r tinere partem aliquam fructuum Ben scii ratione aliorum onerum . quibus fatis faciunt rRespondeo, ΑΣori, Vsen , Suari Ioc. cita velle , quod omnes omnino
fiuctus respondentes iis diebus . quibus osticium praetermistari est , debeant restitui , quia Bulla indistincte laquitur, dum dicit absolute . & simpliciter restituendos esse omnes fiuctus ro iis diebus perceptos. Sed prob
ilis est sententia Leu . cap. 34. duta 32. , Henr. , Tolet. , Sa . S aliorum putantium . Bullam posse aliquam interpretationem recipere , ita scilicet ut Beneficiarius omittens horas uno die. verbi gratia, non debeat omnes omnino fructus respondentes uni diei restituere , scd solum respondenres ni diei relate ad onus dumtaxat diu
ni officii: Unde Epiucopus . vel Par chus , si omittant uno die osticium ,
debeant restituere solum tertiam , vesquartam part fructuum respondentium uni diei, retinendo alios ob alia onera proprio muneri annexa, quibus
fatisfaciunt Canonici vero , aliique habentes onus residendi debeant rei i- tuere , ut putant aliqui contra Bonac. in dimidiam partem ; habentes nera Cappellaniae debeant restituerae dimidiam , vel tertiam partem . Beneficiarii vero siinplices debeant mmnes fructus pro rata osticii restitue. re . Ratio est, quia quando Beneficiarii recipiunt fructus Beneficii, non si tum pro recitatione horarum , sed e iam pro aliis oneribus, si is is satisfaciant, non videtur rationabile, quod aeque puniantur per omissionem hor rum, ac Beneficiarii simplices, qui nuulum aliud onus sustinent; Nuc est rationabile. quod aeque puniantur. quam do omittunt horas Beneficiarii habentes alia onera, sive iis satisfaciant, sive non; Unde praesiumendum, quod Pontifex, dum dicit omittentem divinum vilicium debere omnes fructus restituere , nolit , quod restituantur nisi omnes seuctus respondentes oneri
divini officii. quousque non exprimat oppositum . Addit Henta, Benefici rium simplicem posse etiam aliquid stahi retinere propter Onus gestandi h bitum, Ectonsuram. & vivendi caste , ct observandi alia , quae in jure era scribuntur , si huic oneri satisfaciat is
Hoc tamen merito non admittit B nac. . nam haec onera iusticienter comis
pensantur cum aliis privilegiis Beneficiariorum is
XIV. Quaeritur quarto. Quinam i neantur sub mortali, di sub onere restitutionis osticium in Choro recitare rRespondeo, di dico erimo, Clarucos Ecclesiarum Coi Iegiatarum , α Cathedralium obligari ad vilicium in
Choro singulis diebus recitandum. n, si aliud serat consuetudo. aut Ecclesiae institutio, aut necessitas. Ita comm
204쪽
nitet ex Cap. I. Tu estis, iiω- mssarum : Quare ubi est con ludo, vel Ecclesiae institutio , ut si oties pan tum in Choro ossicium Per lvatur , non tenentur Clerici quotidie is Cho.
To convenire; quando vero nece Stas
cogit, ut in alio loco extra Ecclesiam cium perso vatis , tunc licitum est
de licentia Episcopi, suando ad ipsum
aditus. patet, alibi ossicium celebrare; quamvis si aliquando. verbi gratia, Obstigoris asperitatem ossicium in Sachinoia caneretur fine Episcopi licentia , putat Bonac. Canonicos non esse prsvandos distributionibus. quia moraliter censerentur in Ecclesia recitasse ;praesertim si ratione necessitatis per
Epi jam facultas Episcopi praesum,
Dico secundo, Etiam Regulares Ch to deputati . di Moniales tenentur , Non quidem ex iure Canonico . sed ex suis regulis . aut consiletudinibus ad divinum omium in Choro cele-hrandum . Unde fit, gravius peccare Beneficiarios Choro addictos, si non intersint, quam Regulares , quia illi
tenentur ex ossicio, atque adeo ex imsitia, quae ex genere odligat sub mor tali ; liti vero tenentur tantum e iregulae , quae inplurimum nota inducit
obligationem sub mortali, sed tantum solet obligate Regulares sit, poena , quod osticium pravatim recitent, si Choro non intersint. Et obligatio sub gravi canendi in Choto assicit solum
totam Communitatem religiosam, non
singulos Regulares ; nam ut diximus cum de horis canonicis , Praelatus t netur sit, mortali curare . ne desit Chorus; & alii tunc istum tenere tur sub mortali, quando aliter Cho.
xus non fieret. Utrum autem Monixles teneantur sub mortali ex vi comiuetudinis privatim recitare horas . si Choro non intersint λ Diaeimus in de Horis Canonicis teneri, ut seri com--πι- , dc verior opinio quicquid
in contrarium sentiae inrehantius aspud Dian. pari. p. tract. 6. rein 7. ScLeg. putantes consuetudinem istam nota
obligare iub gravi . Dubium tamen est. An Beneficiatu Choro addicti, & Canonici. si ad Ch
rum non accedant, sed privatim recti.
ent . peccent tantum venialiter . inmortaliter λRespondeo, Peccare mortaliter per se loquendo , ii ultra tempus a Tri. dentino permissum norabiliter absinea Choro . Ira Filii . . va'. , Suar.
lib. de religione cap. I . num. 7. s& cap. II. apud Bonac. contra Va lent. . Reginata. . misi. , de alios P tantes peccare istum venialiter, quanis do eorum absentia non est cauta, ut
dimittatur , aut destruatur Chorus τέ ad quem constituendum saltem qua tuor requiruntur a Ratio nostrae doctri. nae est a pari, quia Beneficiatus, qui privatim non recitat ossicium, peccat mortaliter ; ergo etiam qui obligatus in Choro recitare , ibi non recitat Et ratio a priori est, quia utraque ea obligatio en justitia . quae per sie graviter obligat; Beneficium enim Canonicis datur . non solum ut ossicium recistent, sed etiam ut recitent in Ch
ro . Immo Suar. loc. cita addita Pe care mortaliter Canonicum , etiamfi
lum partem notabilem ossicii in Ch
ro non recitet , quamvis habeat an
mum recitandi illam privatim ; Quod tamen non ausim dicere , quia sicut Beneficiarius , qui per aliquot dies
ultra tempus permissum abest a locoseae residentiae , non peccat mortaliter, ita nec peccat mortaliter, qui per doliquot dies abest a Choro sine licentia , dummodo privatim ossicium recitet. Ratio autem doctrinae est . quin praeceptum divini ossicii est astixum diei, S Superior praecipiens ossicium reiicit fingaeas recitationes per se ipsas , ut constat ex senis communi Doctoriun : Ecoatra Superior praeci
205쪽
Dι Restisin Φ ob mrarumpiens res dentiam , Ae Chorum , re Licit residentiam, & recitationem in Choro per totum annum; Unde si aliquot diebus Beneficiarius absit a Ch
m, aut non resideat, ratione parvit iis materiae non peccat mortaliter ἔQuod si absentia sit notabilis , sicut
fraviter Peccat , qui ultra tempus a iure praescriptum notabiliter non res
det in loco sui Beneficii , ita etiam Peccat graviter, qui notabiliter abesta Choro , quandoquidem residentia in loco Beneficii idcirco pratcipitur , ut possit Beneficiarius interesse divinis officiis. Permittit autem Trident. sessa'. cae. 13. Obtinentibus dignitates , Canonicatus . praebendaS , aut portiones in Cathedralibus , aut Collegiatis , ut possint linguIis annis per tres menses abesse; Et Sacra Congre- satio declaravit , quod tempore a sentiae distributiones non acquirant , nec excusentur ulterius a residentia per hoc , quod consentiant in amissionem di stributionum quotidianarum , sed hujusmodi puniendi sint. Immo ex cap. Clericus dist. 3I. deponendus est , qui omittit ollicium in Choro , depositio autem cum sit poena gravis, supponit
Dico tertio, Episcopus, per se I
quendo, non tenetur Choro interesse, ne festis quidem diebus. Ita Valenta,
Navari. Ratio est , tum quia usu, reconis tudine ita introductum est; tum quia gravioribus negotiis ad iurisdictionem spectantibus, quae Chori assistentiam non patiuntur, vacare debet .
Quod sipectat ad Parochos . deberent quidem ex vi juris antiqui in Parochi, libus Eccleliis publice divina ollicia persolvere singulis diebus, ut ostendit
Bonae. , sed a desuetudine in contrarium de obligantiar.
Ex dictis sequitur, quod Canonici, di alii Choro deputati non istum ζω ct Rodemia omissanum. 2
neantur Choro interesse, sed etiam canere , non quidem ut obligationi o ficii satisfaciant , nam si submissa voce recitent partem suam, & aliam a diant. satisfaciunt obligationi recitam
di ossicium ; sed eanere debent, ut cistisfaciant servitio Chori . Ratio est, quia redditus Ecclesiastici dantur C
nonicis, ut cantent cum aliis . ex Cleis ment. I. De Celebratione Musa ι- rIta Suar. , Fili iuc. , Nauar. , Leg. apud Bonac. ; Unde fit, eos aliter non posse distributiones saltem integraS pe
cipere; quia Qui non facit, quod debet, non recipit, quod oportet. Ubi notandum, obligationem recitandi os.ficium in Choro esse personalem , ut est obligatio recitandi officium privarim . unde non potest per alium impleri , praecisa consuetudine in contra
XV. Quod attinet ad restitutionem faciendam a Beneficiariis, qui non resident in loco siti Beneficii , quando ad id obligantur , abunde diximus inopu 2. De Beneficiis Ecclesiasticis qu.
3. art. 3. Summatim hic ea perstringimus. Et sane fructus Beneficii a non residentibus restituendi sunt ante semientiam judicis , non quidem Omnes. sed qui refrendent oneri residentiae . Sicut autem invalide , nedum illicite Pontifex in voto dispensaret sine causa ; ita invalida est facultas non residendi sine iusta causa, atque adeo in tali etiam casu restitutio facienda est.
Episcopis Tridenti sessa I. cap. I. fa cultatem concedit non residendi solum per duos, aut tres menses quotannis; Parochis vero per duos menses duintaxat, sive simul, sive interrupte. Dubitatur . num Parochi, ut absint per bia
mestre . indigeant etiam licentia Epia scopi Sed hae in re standum consuetudini loci . Non est iacienda isthaerestitutio , si in culpabiliter non resideant ἱ at facienda est si solum materialiter reside aut , non instrviendo M. oesiae is
206쪽
neficiarii ad residentiam obligabantur, de facto tamen vi consuetudinis conistrariae, exceptis Canonicatibus, & Dbgnitatibus. Beneficium simplex ad residentiam non obligat . Canonici autem, & Praebendati si absint a Choro ultra trimestre sibi permissum a Triadent. seli . 24. cap. I a. sine legitima causa. communius apud Croix lib. q. num. 876. docent. quod mortaliter peccent. & procul dubio tenentur ad restitutionem distributionum , & se ctuum respondentium onerI residentiae.
Fructuum autem is lorum restitutio s. Ium fieri potest ita utilitatem fabricae Ecclesiae. aut pauperibus loci ipsius B neficu ; ubi restatutio ob omissionem horarum fieri potest pauperibus cuiuscumque loci . ac in utilitatem nou Articulus M. solum fabricae Ecclesiae. sed etiam B, ne ficu , aut in agris meliorandis , ut supra diximus ; immo etiam in suffragiunt defunctorum . Potest tamen ripiscopus iustis de causis cum Canonucis , & Praebendatis dispensare , ut di lius absint; praesertim OD studium The logiae, aut iuris Canonici; & quidem
per quinquennium. Sed ut per trimo ire absint quotannis, licentia non requiritur , etiamsi absint recreationis causa , dummodo distributiones non lucrentur ; quas tamen luctantur , si aegritudinis causia non resideant; dum modo non causent sibi aegritudinem ea de caua , ut ad residentiam , &ad Chorum non teneantur. Sed non vacat ulterius hac in re immorari
Sit itaque annui pensi Sed in ubi meruitatist
A. M. D. G. , ae Deiparae sine labe Conceptae ia
207쪽
Quae in singulis Articulis Tractatus hujusce de Restitutione habentur, hic colliguntur.
QUAESTIO I. 1De iis . quae ad ipsum Restitutionis
Num ex violatione solius iustitiae commutativae oriatur onus Rest, tutionis νx. Resti viis large dicta fert iterato Mἐiquem saluere νο possessonem res sua . Presse vero dicta est Actus iustitia eom--tativa . quo qris damnum .a se illa tu proximo resarcit. I L Ad suintiam comis mutativam hyia ς tribuere unicuique itis suum, O partes inter se iustare , Oe quare . III. In quo deeraι Restin iis a redditione denseti . aut commodari , a soluιione minui, ct a satisfacti ne λ xv. Per quid discrimineιur iustιιia
tativa es actus Restιtutio. vi. Quid imis portaι ius strictum in re ct ad rem psuid e tam sit dominium . Usus, ct GDUmetus vri. Quando donMur aliis Οιd distribuendum pluribus pro merito personarum , qua habet plura merιιa , kabea jus strinum ad majorem su-mam , oe ideo violatur iustitia commuta. rima , A ea non solvatur . At nemo pro viae,s hasta jusj, tum ad bona commuis Ma . Pa non sunι distribuenda trimario propier bonum prιvaι- , sea propter bonum publicum ; unde per violationem 1ustitia distributi non oratur obligati restituendi . v I M. Episcopus conferens beneficia minus dignis tenetur resarcare damnum concurrensibus . oe Ecclesia , non ex viislatione iustista distri tisa. ρὰ
commataιωa . IX. Num peccet mortalia
rer 'scopus confer do beneficia simplicia minus ἀ ιι , omissis digniorisus pNum etiam Princeps sic conferendo iacia Gubernatoris , Iudicis . G. δ α
Dux non distribuendo spolia hastium promeriso -ilisum peccat contra iustitiam commutat am. xi. Ob iamnem iustitia vindicativa tunc datur onus re tuendι, quando simul violatur commutaιι- . x II. Qua negavit in iudicio veritatem, non tenetur ad resiturionem damni semai secus vero si falsum restatus est . uisia da Consefario, qui omisi poenιtem rem monere de Restit tione facienda ponetur Confefarius, si positivepanise
tem deobliget: Stetit Advocatus, ct Pr curator, Gubernator, Iudex, se cuι-pabiture sim cause damna. x m. Pro babiliter peccat solam contra charitatem. O ad restis utionem non tenetur, qui emst omnes merces alιcujus generis, μι postea earius illas vendat.
Λ R Τ I C. II. I. De Necessitate Restitutionis
faciendae. r. Necessarium ad statem .ifariam jumi potes, Oel pro necessario necessu
te medιi. vel pro necessaras necessitata
208쪽
Cur Baptismus in re, aut in voto Ila necessarius necessitate medii r IR P ceptum de restituendo videtur principa.titer ese do ritu positivo, atque adeo assismatiuum . ct mirins principalisern gativum. v. Preceptum restituendi dia
versum est a pracepto non furandi; hae est negativum, illud vero positivum. VI. Sunt duo praecepta, Non furari.
σ Non retinere rem alienam; quia ta men eidem virtuti opponuntur, non committit duo peccata specie diversa, quinimmque praceptum transgredit r. UI 1. Quot peccata committit, qui oblata ν' portunitaIe restituenda non restituis ρvIII. Actus nostri non interrumpuntur moratiιer per actus contrarios dAmtaxas,
Quaenam sint radices, unde provenit obligatio restituendi I. Duplex est radix , ex qua I quisura Igaιio restitutionis , videlicer Iniusta
susta acceptionis haberi non potest citra actionem damnificativam; secus vero floriatur ex secunda rarice rei accepta. III. Non ceDι obligatio restituιionis e rea restitutionem, A ea oriarur ex priama rassice ' potes tamen sine restituti na cessare, se ex secunda radice oriatur. Iv. Quando oritur onus re tutionis ex Prima radice , nullum debet pati damnum damnificatus ; quando vero oritur ex secunda , nullum debet pati d moum , qui restituit. v. Sicut Non comsu ιι onus restitutionis ex lasone 1υμria distributiva, Legalis, aua Vindica a a, ira neque ex damnificatione comara alias virtutos a iustitia. v I. Hine non tenetur ad resiluisonem Medicur . A ex incuria azotum occidat, quando lis accepto stipendio medetur : Nec clarum alium in averrenter ouidens vacando venationi prohibita: Nec omit- raris pnccurrere extreme indigenti r mavistans sustitio legalem. v M. Qui ἀ-tium inariertenter snfamavit , ubi id advertit . tenetur famam restimere extisulo injusta Meeptionis potius , quam rei accepta. v m. Iudex ad resisutionem tenetur . si pecuniam aeripiat proferenda sementia iusta , non tam/n siaeeipiat pro ferenda sententia injusta . patrato tali scelere. ARTI C. IV. IOEx quanam culpa contra iust etiam in riatur obligatio Restitutionis I. Culpa alia es Theologica, alia Imridiea , ct illa vel mortalis, vel veni tis, sue ex parvitate materia, sis ex imperfecta deliberatione - me vero vel Iata, vel lev/s, vel levi a . II. Ad contrahendam obligatιonem restitutionis requiritur culpa Theologica contra iustiatiam commutatιυam e tota culpa iuri diea dicituae trahere onus resalutionis aquatenus raro admodam reperitur sinsculpa Tbeologiea. m. Si culpa istac Theologiea M levis ex parvitate male ria , trahis onus restitutionis με levi ; flvero fit uvis ex imperfecta delibera. tione, probabiliter ne sub veniali quidem parte ullam obligationem restituenai .
etiam in materia gravi. Iv. Leges c viles obligantes ad compensatianem damni non obligant in eonscientia, s absit culpa Theologica, qua ab iis presumiatur. v. Si tamen teres civiles non sint
prasum iva, sed dispositi . obtigant
in conficientia ad damnum compensa dηm, sed post sententiam Iussicss. VI. Ex peccato veniaιi ex parvitate materia contra iustitiam potest per accidens oriari travis obligatis rostuendi; ut si in
209쪽
Daur anat adserpat ad serrula ' Iisrum sed non si eausa moralis talis damni graυis, probab dius non tenentur ad reis situendam parvam illam materiam sub gravi; nisi forte ad id ex pracepto semperioris adigantur. v m. Ad quid tonetur, qui per ne ligentiam leviter entipabilem grave damnum infert ρ AM ni volens leviter damnificare , easem graviter damnificat Aut Medicus, qui ex culpa levi iuridiea ἀσrotam occidit pIX. Levis negligentia , qua excusat a mensando damno Deminarium, non semper excusat Commodataraum , aut Locatarium. x. In dubio num res peri ris ex culpa Eravi, an leπi, datur ne onus restruenda ν xl. Probabiliter propter grave damnum eausatum ab actione ex rerna de se leviter damnificativa, posita cum intensione nocendi graviter . non datur onus restituendi sub ira νi; Nee -- rurrrtur irregularitas, aut censura, vel reservatio propter tale delictum externe leve, sed anterne grave, si verba r pia, sc aliquis oces tur. x II. Non renetur ad resilinionem, qui grave damnum intulit eum ignorantia antecede re ; oe probabiliser nec tenetur, F illud intulit cum ignorantia concomitante; --sas vero fi 1ntulit cum ignoramia af Nata. aut ratam e D. x m. Cur teneatur ad restitutionem , quo v lens somburere domωm Petri inimisi, perAEccidens comburis domiam mali amici ;es ad resisHωnem probabititer non te meatur . quo volens eccidere seram, per accidens occile inamιcum, quem c.
Aisionale vellet occidere .s ibi adesset ARTICULUS V. asQuomodo se gerat Consessarius eum obligato ad restituendum pr. Nequit citra sacrilegium absolvi, qui
non vuti re uere μι- totum , quod potes . II. Num pust permisti duatio restituisonis ob lacrum, quod a debitore
quidem hae in re Confessarius accommodare se opinioni probabili paeualentis. III. Debitor volens restituere. dum ess io arrieulo mortis , non potest haredibus committere , ut restituam , si pares tunc ipse re uere . Iv. Remturio faciendas a paenitente antequam accedas ad Sa cramentum Paenitentia . Quod se ea non
ρ fit sieri, nisi post aliquod tempus . non est deneganda absolutio . v. In Iure se
tum pro Dro externo praecipitur, ut uos impendatar absolutio a eensuris non pra
mi fa satis De ione . v I. Quι promisit r si tuere flat 3m, ct non stetis promi r , non est de facili iurato absolvendus ,
multo minus tertia , aut quarta vice.
vi I. Tenet- Vse Confessarius resisu ra . fi positive deabliosis evi'abusurpamitentem a re uenis : Quod F σα pMiliter solum omiserit illum monere .ct Confessarius sit Parochus . qui ex
Umio tenetur confessiones audire , ad hue ipse probabitius tenetur restimere . Et probabiliter etiam alii Confefarii. v m. Parochus, fi non moneat poenalem rem de restisutione faetenda , ad restia tuendum use obligabitur ex levi eusta
iuridica ; Alii vero Confessarii solum
Quisnam teneatur restituere ex injusta acceptione pr. Ad restitutionem tenetur eam qui rem alienam sine fusis titulo habet . quam qui damnum Hieri insine intulit; quod multipliciter eontingere potess . II. Re censentur praecipua actiones injusta . qua
pariunt anus restitutionis. m. Pretinmsmoniace acceptum restituendum est E
210쪽
2I inpariso eleemosina magna erogata fingenti paupertasem re uenda sunt vel dampi. viri aliis pauperibus . Munera pariarer, qua damur Iudici pro ferenda se renita iusta . iv. uri aliquid a pullisper contractum onerose m acquisivit, n- aeneatur iure n Isra illud restisuere risui alium impedia a consecuisone bonidebisi ex iustitis. ad re Atianem tene rur ; Siem etiam si quis malis arti silium 1mpedias ab atiemus boni consecurione . vi. Quid se quis impediat alicuicdinsecutionem incii publicι . ana Bendi μιι , auι quod ex ararus publicιs d betur pauperibus p v II. Divertens su- viam eum riserius damno tunc ad restaurionem tenetur, quando id non facis ob propriam utilisatem, sed in damnum proximi. At non aenetur ad resiturionem, se bonis artibus ampediat paupera eleeis mos am ex ossis re a illum . vi II. cus malis artibus impedit, ne cur ac fratius ad poenam pecun ariam , non ten tur ad restituitonem .
Quisnam restituere teneatur ex re ac epta λI. Ex re aecepta consurgis onus res msionis, sive ea extet ris furtum, seu post contractum iniquum . sive res aliena extet abstrue. tua cu*a penes te. II. Res inventa num sint danda poperibvia MI. Thesauri imenta imre natura sunt primi occupamis ἰ te estamen e ales δνersimode de iis diis nunt. Num lages sm obligent in ram scientia Iv. Quare acquisita per delia EI - , domina non camarente, retineri nan possunt v. Res bona sis empta a fure probabiliter ab emptare res tu, potes furi, F alisar pretium recuperare non possi restituenda illam δε--. At non poιs aberi venda ad n
eium recupero m. v I. Num peccet selum eontra chamatem , an etiameextra iustitiam qui reddis νladium d mino furioso. quo ille abusurus est adversis vitam innocentas p vII. Res ali
empta bona fide , si sanctionem
recipiat , domino comparente, non esiui resuuenda; nisi forte eum modι capropria re M immιxta .
Quid restituere teneatur Possessor malae fidei r. Quinam dieatur Pofessor mala, aut bona, aut dubia fidely ri. Possessor bia Mei comparatur passera mala βδει . s dubιum praeesseris posse nem
tur ρ eliseri bona sidet. m. Mala mdei postsigor restituere debet, prater rem,
etiam damnum secasum domino, ac lucrum, quod cessavit, necnon fructus rei naturales, O mixtos , non tamen quod dominus lucraturus esset ex turpi Qus rei. IV. Quinam dicantur fructus rei naturales. quinam industriatis , quianam m/xta p v. Si res furtiva cum re-
na in manu oris draerioret- ὸ Quid si dominvis illam deliae pluris venditumsesset, quam tunc valeret λ vIr. Potessaliquando mae ex furto lucrum repora re. v III. Qui tu naυi projicit pocurum. aureum alienum, γοd smul cum narui mox erint submergendum . probabiliter non tenesur quicquam resti uere: Secus vero si rapiat rem mox ab alio sera rapiendam . in. Quinam fructus rei furtiva debent a fure domino restitui νEt Dia det meliora eruis μνε nec mriis. I'o mistibus , Me vota uarias px. Restitui debet a fure, praser rem fur
lavam , tam infra esse ordanaraum, qua, extraordinarιum a quidem Giamsi a Creditore da illo non moneaιur. π1.