장음표시 사용
121쪽
praesto adest purum & calidum, simulque curaste, tale indusium illico comburi ne contagium t tissime spargatur dum imatur. f. 27O. Nec minus attendendum est circa temopus & itatum aegri quo hoc fiat, scilicet nunquam die critico dum natura salutem conatur assferre , neque dum aegri admodum languidi, dum se vix sustinere valent erecto corpore in lecto sedendo: sed dum morbi saevitia mitescit ac sopitur, ipsaque concoctio ac crisis peracta est, pol letque ipse aeger tot Viribus ut quoque quid adjuvare valeat in hoc opere. 271. Hisce cautelis opus hoc institutum. nunquam male cessisse eXpertus loquor. E contra vidi quasi reviXisse miseros aegros, dum ab his sordibus liberabantur. Qitantum aegroti aeris conclaVium' mutatione, ait HuXHAM, sores & senestras prudenti ratione aperiendo & linteamina sce. tida mutando reficiantur, mirum sane est visu, novam vivunt vitam ut ipsi Verbis eXprimunt. Nee
mirum, quantum enim a Vestium munditie ac cubiculorum puritate animi res ocillentur sive sano rum s e aegrotantium, omnes facile agnoscunt medici qui se quo pulsint pede pauperum t bernas regumque turreS. Vident enim & levius & commodius morbos tolerare, qui cubicula nitida, quam qui tuguriola inhabitant squallida. f. et a. Licebit concludere & colophonein huic dissextauu iculae imponere, verbis aureis ceu
122쪽
VAN SUIETEN. Dum juniores infantes, inquit, qui urina & faecibus alvinis conspurcant industa, Variolis laborent, putrescerent toti, si per tan' tum tempus linteamina non mutarentur; hinc sollicitae matres coguntur vel invitae tentare in junioribus quod in adultioribus non auderent.
DE LIMITANDO UESICANTIUM USU IN ACUTIS.
Olim quidem scripsi Diatribam de usu & abusu vesicantium, qua pro viribus probavi horum usum non adeo generalem esse debere in morbis sive chronicis sive acutis ac vulgo creditur. Verum enim vero hic specifice & fusius agendum de horum usu noxio & salubri in morbis acutis universalibus scholae dictis, febribus nempe continuiS. 274. Ut rite autem procedamus in hac materia ventilanda, primo observandum, febres continuas dividi pos e praecipue in tres species: una in qua sanguinis spissitudo peccat, motuSque circulatorius intensior est, ut in febribus ardentibus inflammatoriis ; altera in qua medici omnes sanguinis dissolutionem admittunt, Circulatioque humorum vitalium languet, uti in putridis & ma-
123쪽
lignis sic dictis. Tertia tandem in qua lymphae
accusant visciditatem & lentorem, uti in febribus lentis & nervosis. In his quoque humorum motus progressivus tardius solito procedit, in hisce omnibus quaedam oboriuntur symptomata, eruptiones fiunt, deliria & sopores saepe obveniunt, quae vesicantium applicationem poscere Videntur. . 27s. Dein autem & natura vesicantium horumque modus operandi in corpora humana indaganda. Caustico aeri salino volatili gaudere velicantia quae ex cantharidibus nostro aevo praeparantur, nemo inficias ibit, indeque solida stimulari, irritarique, fui da dissolvi & ad motum sortiorem incitari, omnes post BAGLIViUM agnoscunt, neque deneganda eisdem vis sudorisera Sediuretica.
g. 276. Sponte jam patere videtur ex dictis non posse aeque convenire in omnibus febribus,& ubi orgasinus major, & ubi hic idem minor; neque iterum horum usum nullum esse in ulla febri certis sub limitibus. Quis autem crederet vesicatoriorum usum commendari indiscriminatim& in inflammatoriis & in putridis malignis a FRgiNDio, PR1NGLE & CLOSSI OZ e contra omnino es oro medico ejici si res esset suffragii cel. TRAL-ΕΕs113 qui iisdem vix in malignis vi vitae deficiente uti Vult. f. 277. CaVendum Vero esse frequentissimum illum vulgi medicor. errorem, quo in omne febrium
specie utcunque periculosa fine discrimine, quam G a quis
124쪽
Vis non sine magno febricitantium discrimine Vesicantia applicantur. In instructione quae titulum gerit Nuclei totius Medicinae, legitur sequentibus verbis: Qui in omnibus sebribus sine discrimine, inque omnibus morbi circumstantiis illud vesicans) adhibet, aperte probat, quod magni Apollinis in sua arte, elogium haud mereatUΓ- Antequam ad illius applicationem acceditur, probe pensitandum est, an febris sit inflammatoria, an nervosa. In illa Vesicatoriorum loco, lanceola adhibenda atque demulcentia, refrigerantia &diluentia remedia. q. 278. Quo usque Vero speciatim conducant vesicantia in singulis sebrium speciebus, quo usque noceant, jam autoritate & experientia practicorum audiendum est, & quidem primo in se-bribus inflammatoriis & ubi Urgasinus humorum valde citatus; magnum hoc remedium, inquit MORTON, perperam a Vulgo medicorum in quibuscunque febribus indiscriminatim adhibetur, si quidem in inflammatoriis cantharides plurimum nocent, ac flammam flammae adjiciendo curationi ossiciunt.
q. 279. Non immerito suspecta videri possunt in febribus ardentibus, dum inter causas febrium
producentes acria eXterna ab autoribus memorantur. De acri causticoque cantharidum nemo certo dubitat. BogRHAusus scribit in commentario proprio ad suos aphorismos, dari homines
qui non possunt serre cantharides quin habeant
125쪽
sehrem. VAN SU)ETEN ait, Cantharides applicatas toties febrim &sitim summam effecisse. I 1s- soae astirmat has esse vires cantharidum febrem, inflammationem, Sc calorem, 'quas minuere intendimus, augere. 28O. Medicos anglos quoque si consulere placet, en adest LANGR1 sc 11 de Ves1catoriis assirmans quod faciant febrim, k oris siccitatem. Eum sequitur ImXAAM dicens: increscens febris nullo indiget stimillante, hinc Ve-ficatoria, tam saepe nimis praepostere & minus convenie lite modo applicantur, si irritatio & impulsus jam sunt nimii, certe sine ullo judicio adhibe tur. Prosecro, inquit alibi, quando sola sanguinis aucta commotio excitare potest febrim, qui 'quid hanc commotionem angebit, illam prolongabit & adaugebit, itaque hac ratione vesicatoria , quae sal acre quoddam sanguini addunt δ fibras infiniter stimulant, certe minuS COnVeniunt in principio ad minimum in omnibus febribus ardentibus & inflammatoriis ad quam saepe iii praXi consueta videmus aegrotis largu satis copias angit inem emitti & Vesicatoria applicari, quod prosecto sic cum ratione convenit, ac si quiS pa tem magni incendii prius suppriniere velit & mox postea residuam partem e tinguere nitereturque
adjecto pulvere pyrio aut Vini spiritu, aut ac si equo aspero flagella ac calcaria addere velis quem demulcere cupias; quod sane feri solet cum vesicatoriis ubi vis vasorum oscillatoria n,
126쪽
mia & suidorium motus observatur rapidior. Eadem fere summa elegantia eique quasi innata habet TRALLEs, dicens: An remedium quod Ut causa febrim producere potest contra eam ultra modum saevientem quaerat refraenare Τ An rapido &pernicissimo cursu agitatur equus insidentem eX-cussitrus & in praecepS daturus, calcaribus additis quietior reddetur & lentius incedet Θ28 I. Ut demum concludamus cum damno
vesicantium primario. sc. ubi febris nimis intensa, uti in inflammatoriis & ardentibus, indeque pateat, quanta cautione, quanta prudentia hic opus, praesertim si febris vis non prius refrenata eVacuationibus aut sanguinis missionibus necessariis, quaedam adhuc addenda a BAGLivio, HOFFMANNO& PROSPERO ALPINo prolata. Prioris verba sic sonant: Nocent in febribus ardentibus & continuis, in quibus magna est sanguinis agitatio &impetus, post inprudenter & intempestive adhibita vesicantia nihil aliud observamus frequentius in praxi, quam febris exacerbationem, deliria, in-fammationes, praeterque alia symptomata, sitim intensam & pulsuum celeritatem generare notum est. Pulsus igitur existente sorti & celeri, ait
alter, VesIcantia non sunt applicanda, nisi dolores, sebres inflammatorias accendere & phrenitidem accersere velimus. Tandem PROSPER ALPINUS de medicina methodica haec habet: Nunquam probare potui in acutis vesicantium usum,
127쪽
lias concitent, & deliria inducant, coctionem impediant, non minus & motui humorum critico obsint, cum incertus locus sit, ad quem vel per quem crisis est futura. Haec ille. Ut autem hic obiter dicam , annon inde probare videtur eX methodo nostra in medicina hodierna, turbari saepius motus criticos, ideoque minus accurate observari quam apud antiquos Z282. Jam ergo me converto ad febres malignas & putridas, in quibus & ratione putredi nis & ratione intensitatis qua subinde turgent, ut in febri suppuratoria aut secundaria Variolarum
minus apta censentur. Dum enim principio alca- lino gaudent vesicantia saliguinem fluidiorem reddendo ejus crassin turbant, monente ALBINO, BA-GLIVIO, BO FINIO, LANCISIO nec non VAN SWIΕ-TEN. DE GORTEN asserit, vesicantia nocere in morbis cum majori circulatione, calore corporis, colli quatione pinguedinis, siccitate inflammatoria. BOERHAVIUS in conimentario proprio, agunt inquit, vesicantia quatenus motum faciunt,& se in corpus insinuant, non conducunt ubi humorCS acres, nec in morbis acutis nec ubi inclinatio est ad alcati, miror claros viros vesicatoria adeo saepe laudare, fici tint nempe per se, se-brim, anxietates, halitum cadaVerosum, urinam faetidam & acrem, sanguinem in aere putrefaciens sollitum. Pariter cum doctissimo magistro sentit discipulus eruditissimus VAN Sw1EΤEN addens, ubi magnus motus adest, humores disso-
128쪽
luti acres & in putredinem vergentes non adeo tuta. In principio morborum putridorum nonnili cautissime adhibenda suadet FORSTEN. q. 28 . Non desunt vero iterum qui nulla habita ratione ad dictas circumstantias, commendent vesicatoria in putridis & malignis talsa imbuti opinione sorsan ut habet BAGLiviUs eadem vim habere eXtrahendi venenum febrium malignarum, non sine magna aegrotantium pernicie. Velicatoriorum fautores hic equidem sunt M ILLISIVS, LANCISIUS cum MEADIO. PRINGLE &SToRKio &quidem Variis corporis partibus simul applicata Volunt. TaXantur vero hi iterum a BAGLivio &MoRΤoNo assirmantibus quod in febribus ex dissolutione nequaquam conducere valeant. . 284. An nunquam igitur locus vesicantibus in acutis & putridis 3 An tot viri in arte claxi de corio humano ludendo fallere posteros Voluerunt ; an ipsi crasso ignorantiae filo ducti, sese ipsos sesellerunt 3 Certum est se saepissime ex se-lici successu in praxi & ex numero conValescen tium, quibus vesicantia subinde quamvis minus apte adhibita suere, judicasse ex bono eorum es sectu, ac si sine iisdem sanitatem recuperare haud potuissent. Alii plus ex more quam alia de cau-sse, meliora certo edocti vesicant. in cura se-brium in usum vocant. Audiamus VOGELIUM, etiam si inde sex vesicantibus non mitigari, nec lethlim adeo impediri videas, desiderant tamen
129쪽
sectili mores , ut nullibi hoc auxilium omittas, qua levari aeger potuisse videatur. 28s. Cum vero in omni febri maligna &putrida adsit summus virium languor & solidorum
debilitas cum pulsuum tremore, vacillatione neque raro intermittentia, Vesicatoria autem omne systema nervosum concutiant, moveantque &flnguinis circulationem incitent, conducere debent
quam optime in illis conditionibus quae stimulo ac incitamento egent; in languore humorum maximo & solidorum atonia summa. In morbis ubi seri copia abundat, ubi materia ichorosa purulenta, subtilius naiasina miliarium, aliorumque eXanthematum per metastasin ad interiora desertur vi vitae deficiente. Vesicatoria rejicit Tissoae in vehementi suppurationis variolarum sebri contra FRE INDIUM. Commendat vero in earundem
devolutione ad pulmones, cum philsu debilissimo,
orthopia ea & anxietate. TRALLES quoque, si unquam, inquit, in variolarum medela Valent vesicatoria, valebunt unice ubi febris torpet, & ubi ere aegri futurum erat, sortius insurrexisse vitalem humorum circuitum, ad faciendam & excitandam, non ad inhibendam febrim. 286. In febri secundaria Variolosa valida, vesicantia seque parum ac Vinosa aliaque stimulantia conducere firmiter credo, tantumque valere si se-
130쪽
nit autem non raro, inquit MEAD, maxime in pessimae notae morbo varioloso ut cum pulsu arteriarum eXiguo aegrotus & imminutis admodum Viribus torpeat magis quam calore uratur, in hujuscemodi aegritudine imponenda sunt brachiis &cruribus emplastra vesicatoria. ΗUXHAM qui in febri secundaria intensa laudat Venae sectionem, quando e contra ait, pulsus est debilis, aeger languidus & interdum lypothimicus, quando eXtrema sunt frigida, tunc cardiacorum exhibitione &vesicantium applicatione nimis esse ViX possumus. Vinum calidum tunc stupendos essectus edit. Mira hic praestare vesicantia asserit DE HAEN. 287. Eandem rationem esse, eandemque utilitatem habere vesicantia sub determinatis dictis conditionibus, in aliis febribus exanthematici S, sive ante horum eruptionem, sive ab eorundem retrocessione patet ex sententia aliorum non minus in arte celebrium virorum. TRALLES scribit se aliquoties vidisse, quando vel vehementeSconvulsiones, vel soporosi adsectus ante exclusionem Variolarum, incipiente vel durante prima se-bri Vesicatorium poposcerunt, mitiores inde secutas fuisse variolas. Sic autem HOFFMANait, quan do pulsus exiles aut debiles micant, vires languent ad soporem inclinatio D corpora segnioris naturae
ex usu sunt vesicantia) ubi omnia alia secus. Alibi autem, quanquam cantharides virulento quodam & saepe noxio agant principio, tamen in febribus continuis malignis, ubi pulsus sunt langui-