장음표시 사용
341쪽
MEMBRANOSAE. PHRκNITIS. 325f17. Pbrenitis maligna seu neruina. Selle pyr. p. 273.
Vigilium pertinax cum obliuione eorum, quae audiunt, aut ipsi dicunt: delirium furiosum, constans, dissicilis et conuul- ima deglutitio; salus a haemorrhagia, di arrhoea. a. Hrenitis languida. Huc nuv. sp. 16.18. Hrenitis Ieptica. S deno. sebr. contin. a I 673 sq. 'P. T. I. P. I 36. Ιψ2. 19. Phrenitis choloeptica. Guυ. sp. 12. O. Greuitis biliosa. nuv. sp. ΙΙ. Galeu. C. 3. in l. 3. Hipp. m. vulg. aegr. q. Pauli. Aegin. l. 3. c. 6. Stoli rat. med. T. I. P. 38. T. a. P. 5ψ. 9O. 9 - 98. T. 3. P. 173. R. et 1 Phrenitis catarrho , bilios. Magier de m. m. pae .
b. rubeolae. Sauυ. sp. 8.c. miliaris. Saud. 0. 3. 23. Phrenitis puruleuta. - a. Abscessus cerebri. Lossis. I. I. Obs. 9. b. e vomica sub pia membrana. Petetoia ob s. 66. c. ex ulcere cerebelli. Patin. Eruseau obs. 3. apud Haller
d. pneumophthoica. Comes pneumophthoes; non raro praecursor mortis, ut antecedat dies 8. 6. 24. Phreuiris fero . Sarcone m. epid. f. sa et Q. Stourat. med. T. I. p. 92. Post pylexiam continuam cum rheumatismo vago in aemQtertii paroxysmi accedit, cum anodynia, agrypnia perpetua, cς phalaea, palaphiosyne constanti. PCripneumoniam aut Praece dit , aut comitatur. Salus a diarrhoea, aut ephidrosi, die 7
a. Phrenitis lactea. Baldinger. Syst. aegr. T. 2. P. I 8 b. Phreuitis pituitosa. Comes pneumoplathoes Pituitos e.
342쪽
28. Phrenitis comes pectoris passionum. Sarcoue m. epid.
a. pneumophthoe S. Vid. num. 22. 23. 24.
29. Phreuitis comes abdominis passionum. Sarcone l. m. c.
Muv. Paraphrenit. sp. 3. XII. PARA PHRENEsis; Paraphrenitis Boerbaave aph. 9O7. Ei re maligne cerebrate, De Me eter TOm. II. n. 232. Differt a phrenitide ex dolore obscuro lateris, vel sensaeinguli, praecordia stringentis, vel oppressione graui pectoris, sputo sanguinis, quae omnia latentem pleuritidem, vel peripneumoniam, delirio coniunctam, designant. Varia suit huc usque nominis acceptio apud Neotericos; sunt, qui diuersum genus esse vel int a phrenitide, si sit delirium, ut aiunt, symptomaticum, morbusque primarius sibi peripneumonia, hepatitis, imo tantum tritaeophya, vel synoelius: verum si genera morborum repetantur a causis vel a principiis abditis, nulla erit no sologiae certitudo, idem enim symptoma, quod ille essentiale vocat, alter accidentale reputat pro sua theoria; nec minus lest essentiale ex eo, quod in decursu morbi tantum accedat, eruptio in morbis exanthematicis; nec discrepare debent genera ex eo, quod symptomata sint maiora aut minora, ut delirium se rox, aut mite, quod discrimen inter phrenitidem et paraphrenesm aliqui instituerunt; conuenientius est genera morborum asymptomatis diuersis repetere, modo ea constantia sint. 1. Parapbrenesis diapbragmatica. Vide Boerbaave par bre- nitidem *. 9O7: de Haeu tona. I. cap. 7. Huxbam de Gre l. a pag. ΙΙ8.
A diaphragmatis inflammatione primaria, vel a pleura, divphragma succingente, inflammata, oriri creditur. Qui morbus sec. Boerbaave longe frequentior est, quam vulgo censetur, licet ipraesens saepe ignoretur, negligatur, vel alterius morbi titulo ltractetur.
Vsrum non Omnis diaphragmatis inflammatio paraphrenitigem ponit, ut cadauerum sectio et diaphragmatis vulnera como
343쪽
MEMBRAN. P A R A P H R E N E s I s. 32 monstrant; requiritur insarctus inflammatorius aut labrilis, tum
cerebri, tum meningum, vel, ut aiunt, translatio materiae mor-bificae ad cerebrum, ut dolirium accedat; nec enim sedes animae, ut crediderat Plato, in metaphrenibus seu praecordiis effve ponenda, in qua hypothesi ex solius diaphragmatis inflammatione delirium repetebatur.
Cognoscitur haec species ex febri acutissima, continua, dο-lore inflammatorio diaphragmatis, intolerabili ob membranauneruosas; qui dolor immaniter augetur in inspiratiohe, tussi, repletione stomachi, nausea, compressu abdominis in alvo, vel uriana reddendis; respiratione hinc sublimi, parua, celeri, suffocativa, quiescente abdomine, solo thorace peracta: delirio perpe tuo , reuulsione hypochondriorum, risu sardonio, conuulsione,
surore cet. Vide apud de men cadaueris aperturam. Curatio itidem et prognosis ex Boerhaave repetantur.
2. Paraphrene sis pleuritica. Febris maligna cum obscuro dolore lateris et delirio. Huiua morbi, etiam epidemici, plurimae prostant historiae. Sic in Jouxnde Med. de M. Vandet monde Mai 1758. pag. 95. haec lego: AI-tera species labris putridae, quae hoc anno viguit Insulae apud Flandros suit absolute maligna. Adoriebatur eum symptomati&pleuro- peripneumoniae, et paraphrenitidis; aegri maxime prostrati dorso constanter incumbentes, facio liuida vel flaua, subtumida; cutis sicca, non ardens; lingua brutanea sorde onusta, sa-cile exsiccata, sicuti dentes; conquerebantur de obscuro dolore punctorio lateris dextri, de magna pectoris et epigastrii oppressione, de cingulo dolorifico lumbos stringente; urinae suppressae erant vel paucae, quod symptoma clysinatis, et potibus nitr0sis diu resistebat; interea nullus meteorismus, nulla vel pauca eX pectoratio, nisi sanitatem quaedam sputa cocta praenuntiarent . lumbrici mortui eiiciebantur. Subsultus tendinum, conuulsio nes, risus sardonius, singultus, sterior, superuenientes adolesce tem rusticam robustam, nono dis post erysipelas, hoc mox,'
Adolescentem sanauit D. Boucher, praemissis quatuor Phl 'hotomiis, vis apoZematis facti ex cassia, tamaritidis, nitro et ali quot tartaxi stibiati granis, quo ano et eato fuit multum euacψ us ; successit dein potio absorbens eum eonsectione hyacinthii δ
344쪽
et guttis mineralibus an0dynis Ho anni, dein insusum aquosum Linkinae, serpentariae virginianae, rutae, scordii, nec non linctus, cui addebatur hermes mineralis et Oxymelitis seillitici pauxillum.
Mense Martio I 756 aliquot viros robustissimos, quitertia die huius morbi periere summo furore et conuulitonibus exagitati. Morbus inceperat a dolore lateris punctorio cum pubsu molli, frequenti; post tres phlebotomias praescribo mannae
uncias tres et tartari stibiati granum unum, quo assumto secunda morbi die, bilem euomuere, et per inferiora uberrimam, celeremque euacuationem eXperti sunt; nulla in abdomine tensio,
respiratio parum coacta; nox subsequens paroxysmum et dolorem lateris adducit; tertia die post quartam phlehotomiam e lecto Iurgunt, vestes induunt, se omnino sanos dicunt, et ut sani respirant, ambulant liberrime, nemo eos pridie aegrotasse dixisset, frequentia pulsus nulla, lingua nitida, nulla tussis; ast parentes admoneo, ut aegri rebus illico consulant, Sacerdoti m aduocent;
quippe docot Hippocrates in Prorrheticis, quod si pleuritico dolor lateris sine ratione iussi cienti euanescat, delirium praesto est. et intra
duodecim horas mors osia pulsat. Illos vero, qui sanos se praedicabant mane, ipso vespere tertiae diei delirium phreniticum tam vehemens corripuit, ut vix quatuor baiulis in lecto contineri possent, et intra paucas horas conuulsi moriebantur. Anno 1758 eamdem in aliis subiectis obseruaui paraphr nitidem a priori diuersam, quod labris non erat remittens, sed synochus; exordium, ut moris est, a frigore, calore, dolore lateris punctorio. Praemissis phlebotomiis ubertim purgabantur. eum manna, tartaro stibiato; iterabatur dein phlebotomia; tertia die dolirium accedebat; aeger e lecto surgebat, doloris, tussis,Ayspnoeae eXpers, quippe delirio accedente respiratio rara euadit; pulsus sano magis similis; cruor extractus paululum coria-eeus. Delirium phlebotomia sexta post iteratam catharsin fuit sedatum, et tunc dolor, dyspnoea, imo sputum rubiginosum reuertebantur, quae redeunte delirio evanescebant; sudor sexto die exiguus, pulsus intermittens, conuulituus, inaequalis, car- phologia, subsultus tendinum, mors. Quomodo hic morbus a pleuriti de maligna cum delirio disereppi, non Video. Nuper in hae paraphrenitide, epidemice vigente, instituebatur phlebotomia, tam uber, ut aeger ter, vel
345쪽
ΜEMBRAN. P An A ν H R EN E S I S. 329bis, animo linqueretur; aegri erant rustici: horum aliquot sanitati restituti sunt. 3. Parapbrenesis Hepatica. Vide silasii observ. Med. 2. g. 6. Ab inflammato hepato, potissimum in conueXa parte, nas itur, adest enim in hoc casu morbus ita pleuritidi similis, ut hepatitis saepe saepius pro pleuritide tractetur; tussis sicca, imo
quandoque cruenta, dyspnoea, febris acuta, diaphragma vero simul non raro tenditur, incalescit, inflammatur. Si itaque dispositio ad delirium concurrat, ut obseruatur apud mulieres, apud viros etiam studiis negotiisque multum addictos, vivido et poetico ingenio praeditos, sacile ex his combinatis orietur hec species,
cuius curatio eadem ac diaphragmaticae.
XIII. PLEURITIS; Passio pleuritica Caelii Aureliani lib. 2. cap. 13 ; Telum Sereni Samonici; Pleuresis Gordouii Lil. Med.;
Phlegmona membranae costas succingentis Pr. Alpini Med. Method. Lib. 7. cap. II ; Pleura furens Hel montii; Pleuritica febris Fr. Hostinanui; Febris pneumonica eiusdem cap. 6; Morbus costatis Verna de Pleuritido; Peripueumo- pleuritis Trisier de Pleuritide pag. 12; Pleuroi , potui de cord; Matdi pauta Italorum. Dicitur pleuritis a pleura, latus, quiR plures species lateris dolorem inserunt. Exstant apud auctores cel. nomina, pleurisis, peripneumo uia, pleuropneumonia: quae arbitrarie ita sunt adhibita, ut quid hic hac voce, idem altera denominet. Si quaeras de loco adsecto ad pleuram resertur pleuritis, ad pulmones peripneumonia, . medium, seu Vtrumque potius, Pleuroperipneumonia denotat.
At Auth. alibi stabiliuit, aegre locum defectum, stricte dictum,
denominationem morbi dirigere, seu definire, posse. Praetere non desunt obseruationes, ubi in pleuriticis ineliis, salua pleur.,
pulmones inflammatione correpti videbantur, aut contra. Minus et plus multo minus rem definit. Poteris itaque cum Culten' eoniungere tres has passiones, et pro loco adsecto thoracem con stituere, ut tamen laeses maxime pulmones in peripia eum Onici. censeas, tumque pulsus molliores, rariores eum lingua abi Ormim gis exspectes, dum e contrario in pleuritieis pulsus duriore
346쪽
et frequentiores videas, et cum tussi sicca pler. sputa minus sanguine tincta, iariusque critica, ac in peripneumoni eis. Expedit in his maxime gonium morbi attendere, et simul quasdam dissicultates et dissimulationes. Scit. tirones maxime fallere potest pulsus, linguaeque ratio, an morbo, an passioni, Peripneum Oniae, adscribenda sit, numque vere subsit peripneumonia, eaque an vere inflammatoria, an hiliosa, putridaue, sit: saltem quum aegrotum primis diebus non viderint, ut accidit frequenter. Deinde hepatitis timulat peripneumoniam, haec illam. Porro chronica et laruata existunt. De his autem in seqv. dicam. Id etiam, quod de phlegmasiis in uniuersum adnotavi, hic maXime valet, saepe primum accendi febrim cum doloribus vagis, tum pectus obii dentibus, ubi initio phlegmasia adhuc vix obtinet, ut doloremauserendo et phlegmasiam caueas. Alibi autem aut simul cum febri phlegmasia locum habet, aut statim subnascitur cum dolore. Attentus aegritudinum obseruator casus hos discernet. Moneo etiam, quod non raro plures quasi species coexistant seu complicatae sint, vi v. g. Soli. Obseruauit inflammatorias et biliosas, aut putridas ita sibi adiunctas, ut tum viai, tum alteri, tum mutuo quasi cura serenda esset, alternantibus in his antiphlogistica et euacuatoria methodo, prout genius epidemiae, aut catastasis, subiectum, indicabant. Congruam magis denominationem pneumoniae, quae comprehendat tamquam species pleuritidem, peripneumoniam, pleu- lxopneum Oniam, et iure alibi dicendo etiam haemoplysin et phili, sin pulmonalem, in aegritudinum systemate posui. At hic ab auctore ob methodum artificialem diuulsas, pleuritidem et peri- pneumoniam suo loco inuenies. Practici sit, seorsim exponere vim phlebotomiae in corium pleuriticum, eius differentiae, pro loco inciso, num in parte adfecta, an in opposita instituenda sit, quorsum scripta celebriat num in brachio, an in pede, quorsum Trilieri animaduersio, de lduobus iuuenibus '', et repetitionis, maxime in aliis speciebus,' Cf. R. Moreau tr. de missione Alter, cui brachii vena, per
sang. in pleuritide cet. Paris. I 63o. tusa horas et rel. prius, Quam at 8. recus. Halae 17 2. 8. D. IVVa- ter, cui in pede incisa, sanitati re cher genuina ratio, cur pleurit. ve. stitutus, x trumque subiectum L pra saeu. venaesectio ass lateris, morbus simillima. praeoptanda sit. Lugd. Bat. II 6.8.
347쪽
ae genuina, saepe noxiae, ubi dolor, accusatus principii pleuritidis refraenandus sit optatis 3 praeeunte: ubi vesicatoria adplicanda sint, ubi Stollit monita audienda, qui in genuina minus admittit, in catarrhali, rheumatica, putrida, commendat, rei. JEst phlegmasia, seu pyrexia acuta, continua saepius syno-cha, dolore acuto pectoris, respiratione frequenti, difficili, pulsu duro, et tussi, vel tussiendi conatu, stipata; seu est concumsus quatuor symptomatum, pyreXiae acutae, dyspnoeae, doloris, saepius lateralis in pectore, et tussis molestae. Variant autem haec singula symptomata in diuersis morbi speciebus et diuersis cuiusque speciei stadiis. Initio frigus, horror, lassitudo, dein calor, tussiendi impotentia, et desiderium, inspiratio breuis, quia
dolore impeditur, frequens. In vigore pulsus vehemens, tensus, frequens, sanguis in patella coriaceus, tussis quandoqueoruenta, sudatio, genarum rubor, calor intensior. In declinatione sudor frequens salubris, pulsus mollis, eXspuitio facilis, uber, tussis rarior, facilior, dolor lateris minor, respiratio minus impedita. Inter dormiendum nullus per interualla dolor, ipssis nubia, remanente pyreNia et dyspnoea quoad frequentiam. Differt a peripneumonia per pulsum tensum, durum, absentiam grauitatis in pectore medio, sputum rariuS cruentum. A pleurodyne per pyrexiam acutam, inflammatoriam, sanguine coriaceo, quae deficiunt in pleurodyne; nec non quod saepius in pleuritide dolor a pressione, contrect atione, non mutatur , nec leuatur, nec intenditur, quod in pleurodyne saepius
Sola pleurae inflammatio non ponit pleuritidem: vidit Morgagni Epist. XVI. 3I. cet. , pleurae inflammatae vestigia in eadaueribus hominum, qt i nullum dolorem pleuriticum passi fuerant: multae similes obseruationes prostant in Boneti Sepulchreto. Num autem haec laruatam pleuritidem attinent ZJPrincipium morbificum est inflammatorius pleurae insere' res, unde metus est, ne stasis gangraenosa sequatur, quapropter
natura, aliunde dolore irritata, effraenes non raro conatus eX
serit, qui penes eam sunt, et simul sino quibus insarchus tolli
non potest. ΓMallem dicere: impetus pbbrima siue ad pectus di vectus. J
348쪽
In arctus tollitur et ' spissum fluidum in vasis minimis imp ctum resoluendo, quod calor auctus praestat; a V vasa dilatando, ut peruia fiant materiae haerenti, quod praestat vis ti usiua cordis
adaucta; 3' ut mechanice atteratur cruor concretuS Oh moram,
quod pulsatio vasorum aucta essicere conatur, tussisque et dyspnoea concurrunt, simulque tussis dirigitur ad sanguinis superflui expectorationem, et frequens respiratio ad sanguinis restigerium et accelerationem. Principia proegumena sunt sanguis viscosus et feruidus, qualis in baiulis, adultis; praua pectoris cons Ormatio, pulmonum tubercula. Principia procatarctica, frigus aestuante corpore susceptum a vento frigido, per rimam poti Isimum senestrae illapso; potus frigidus; ira, vociferatio, vehementeS conatus, principia labris synochae, ut crapula. Numerus. Pleuritis et peripneumonia simul saepius sunt decima pars morborum in no comiis obseruandorum; sic in Nemausensi noso omio per mensem Junium, et Julium anni 1757,ex 567 aegris suere 53 pleuritiei, vel peripneumonici, et tamen
hi morbi vere sunt frequentiores, quam aestate. Vtinam numerus respestiuus diuersoriam morborum a nostr tibus inquireretur lCadauerum aperturae a P. Seruio Romano institutae in tre-eentis pleuriticis exhibuere pleurae pulmonaris inflammatae vestigia: seu extrema et superficialia pulmonis vasa inflammata, quod anadatharsis sanguinis, puris, febris acuta, dyspnoea, aliunde
Zeuiani obseruat pleuritides humidas, seu in quibus sanguis
exspuitur, residere potissimum in pulmone, adeoque malum esse, si tussis, quae primis diebus erat sicca, euadat deinceps languinea; quippe signum est, inflammationem, quae erat tantum in musculis intercostalibus, ad pulmones irrepsisse contiguos, quod maxime fit, ubi pulmones eum pleura eo stati sunt connexi. Peripia umonia ipsi maria est ut plurimum letalis quarta die; ast peripneumonia, iqua μ a pleuritide, seu dolore lateris sine sputo cruento versiis ter- itiam quartamue diem superuenit, multo saepius sanatur iuxta leius obseruata, quia recens est corium illud sanguinis, quod pulmones insarcit et sputum sanguinis excitat, adeoque Acilius resoluitur, quam qu0d a longo tempore praeparatum illico peripia eu-inoniam sacit. EX IO pleuriticis 35 circiter pleuritide semper sieca, id est sine sputo cruento vel rubiginoso, assecti sunt, et omnes illi euaserunt, eri si per urinae vias aut sudores facta; ex illis
349쪽
7o sere 66 latere dextro doluere ; ex illis vero, in quibus pleuritis in peripneumoniam mutata fuit et sputum in decursu morbi accessit, dimidia pars obiit ; horum vero tot a deXtris, quot a sinistris, doluere. Si toties inuentus est pulmo pleuriticorum sanguine sarctua post mortem, non minus verum est, dari pleuritides veras multas, in quibus pulmones sunt illibati; asst paucae sunt illorum cadauerum aperturae, quia pauci eX hae specie moriuntur; cum vero in peripneumoniam abiit pleuritis, hoe accidit ex connexione pulmonis cum pleura costali, quae ex Diemerbroechis in tertia hominum parte familiaris est; salsum est itaque, omnes sere pleuritidea in pulmone residere, ut Seruius et post eum non pauci eogitaue
Pleuritis vera, quae, iuxtae Zeuianum, musculos intercostales tantum eorumque pleuram afficit, raro sputis repurgatur, raro et pauca sputa cruenta adducit; sicea est tutior humida et diuresicritica saepius terminatur. Si aegri pereant, saepe inueni uiriur abscessiis inter pleuram et musculos intercostales, quod bene mul tis cadauerum aperturis constitit; vera dicitur pura, vel putris, aut muligna. a. Pleuritis pura est mere inflammatoria, non a synocho Ortum ducens, sed in qua sine signis saburrae dolor lateris i initium ducit, simulque philsus est durus, tensus, dolor ad costas veras, non ad spurias, tussis initio sicca, laboriosa, aegri dicunt ses tussire non posse, nullae sunt exacerbationes a frigore orientes, dolora pressio ite non remittit, nee crescit, cruor extractus corio albo, crass), tectus, simul et denso, cum in pleui Odyne rheumatica cOrium est crastim, sed molle et tremulum. Illa species hieme et vero frequentior est, insantibus minime accidit, senibus et caeli ecti eis raro aut saltem mitis est; Edulti οῦ, exevisatis, viasticis robustis, familiaris, et quo robuiliores sunt, eo grauius aegrotant; si ante finem secundae, aut tertia i , diei succurrantur per phlebotomias et potus diluentes, vix ullus mo
In illa specie noxia sunt catharti ea et emetica; leuia i an tum post sedatum morbi impetum conueniunt minoratiua; ad uixi β,
350쪽
quarta quaque hora prima die, bis vel ter secunda die, mitteu dus est sanguis ex brachio quouis; ptisana ex decocto cichorii et iiisuso capillorum veneris, florum papaueri S rhoe ad os, adde sue- eum borraginis si sputa viscida dissiculter expectorentur, vespere syrupum anodynum parca dosi, adde eamphorae et nitri grana paula; vesicatoria lateri admota prosunt etiam ab initio morbi. Pritati: Videsis curam apud bdenbam. pag. 163. Pura frequens est hieme. b. Pleuritis vera maligna est, quae ex improuiso delirio su Dponsa, aut sedata, videtur, et tamen promtissimam infert mortem; ea quidem pestilente minus letaIis est, nec epidemica semper est, ast valde huic, ut erysipelatosae et verminosae amnis; prima die dolor lateris sinistri vehemens, pulsus durus, frequens, aeger lecto iacet, lingua est sordida muco albido; bis, vel ter, secatur vena, et subsequenti mane manna cum tartaro stibiato assiimitur; hinc aeger cum impetu ano, vel cato, multum euacuatur, quasi intestina seras proruerent; eadem die aeger e lecto surgit, vestes
induit, ambulat, sanum se dicit; nulla est pyrexia, nulla tuis, dyspnoea, latet delirium sub perfidissima sanitatis apparentia; de
aegro enim conclamatum est tertia die; exim delirio aperto phrenitico, pulsuque febrili exiguo, frequenti, aeger e medio tollitur.
a. Pleuritis pulmonis Aviani de parapleuritide: Pleuroperipneumonia.
incipit a symptomatibus pleuriridis et decursu aegritudinis peripneumoniam imitatur, dolore punctorio in grauatiuum mutato cum maiori dyspnoea, oppressione, sputo cruento cet. Castro Sarrasini anno 1765 per sex menses, hieme scilicet et vere, ea pleuritis fuit epidemica, et vix trigesimus ex ea euadebat. Incipit ab horrore, lassitudine, cephalalgia 1 ehementi; accedit pyresia acuta, pulsus durus, serratilis, dolor pectoris vagus, vel fixus. puta sanguinolenta, dyspnoea. faciei rubor, tussis; tertia die dolor lateris vel dors grauatiuus euadit, quarta aeger moritur. Sudor primis diebus, diari hoea versus quartam superueniens mortem accelerant: sanguis in patella coriaceus, multo sero flauo innatans ; in cadaueribus pleura spha celata, pulmo ipsi cohaerens purulentia flatia turgidus, suppuratus vel gelatina alba obductus vel sphaeelatus; in hoc morbo urinae erant rubrae, sputa sero
sanguinea, respiratio sibilans, tussis initio inanis, calor pectori