장음표시 사용
111쪽
eurrat in excommunicationem Resp. Ulamative, & hoe vigoiare Edicti Inquisitoris, qui etiam Potest illum punire in foro erim An sit denunciandus Consessarius , si sollicitatur a paenite te sollicitationi consenserit Resp. n rive cum Donato to I. tr. x3. q. 6., ct pιuribus aliis, quorum ratio est ;quia Biaua Grem solum loquitur de paenitentibus solliciroriri & non de paenitentia
husso uscitantibus; cum alias poenalia numquam sivit amplianda x in Addo; quod sicuti paenitens sollicitans, teneretur exprimere ii denuntiatione modum sollicitationis; consequenter , ne in re tam
gravi esset periurus cum notabilissimo Consessarii damno, deberet prodere se ipsum; sed hoc repugnat Iari naturae , quod praevalet cuicumque Iuri Ecclesiastico: ergo M. fir 8 An si ipse Consessarius, & paenitens adinvitam se fouieia sent, primo tamen panitens; & postes Confessarius; iste denu
elari debeat Resp. Uirmative ; & hoc licet adfuerit interis . ruptio, sive directa, disentiendo per actum contrarium; sive indi- . recta; paenitentem ad alia divertendo; sive ipsum paenitententa ad aliam speciem luxuriae, a qua fuit sollicitatus, sollicitanaoia it A. Leander, ει Bord.; & ratio est, quia omnibus praedictis tribus modis, Confessarius ad minimans habuit ira tum inhones an eum paenitente in iam Sacramentalis Consessionis . is An si sollicitatus ad eopulam, det consensum solum domo etiιis, ta actibus . Maunciari debeat . Resp. a maliva
Dropter eandem rationem i ita Diana cum pluribus alus.1o An paenitens, qui eonsensit sollicipationi, tematur demin clare Resp. Uirmative cum Donato rom. 3. 3ro . 13. qu. I. . .
ut etiam reseri, ita declaratum suilla a Sac. Cong. InquU. die et .
Mia dis Misa. - Mna pis sollicitatione sum
adsit obligatio denunciandi ReiP. negarive ἔ ratio est, quIa ex vi Bullae Greg., solummodo puniri potest sollicitatio certa . de non praesumpta; ει consequenter cerra, & non dubra, aut pr- .sumpta sollicitatio denunciari debet: ita etiam BO . n. s , di σει
Alex. VII. Propos m.Sin orianer Confessarsus, qua su S eramentali Confessione, tribuit paenitenti Mariam possia lexe dam , in qua Venerem inritat , non censetur DIIscitasse in O
112쪽
m Modas evadenia obligationem denuneianvi, est, Iisertisia totus eonfiteatur Confessario sollicitanti , qui potes eum abo
vere sne onere denunciandi. Confirmatio, est Geramentum nova Iegis, quod consimae fuis pientem in fide: Hoc Sacramentum , fuit Christo Domino institutum ita ultima Coena, ut desumitur ex authoritate S. Fabiani Papa, qas in epist. 2.-Orientales eap. r. sic scribit: In
vita die: Dominus Iuus Gristus,postquam eenavit eum Discipulis suis,'laviτ eorum , sicuti k Sanctis Apostolis , prae
decessores nostri acceperunt, nobisque reliquerunt; mrima eo ficere docuit. Hoc Sacramentum , sicuti non est necessarium ne que necessitate medii, neque necessitate praecepti; sic illius omi momtra scandalum , vel contemptum, aut indigentiam ad stiperandas graves tentationes contra fidem, non cadit iub mortali: materia
remota hujus Sacramenti est Chrisma; proxima est unctio: Forma sunt verba, quae dicit Minister, dum ungier Minister ordinari est Episcopus, qui debet esse consecratus: ex commissione Papa etiam simplex Sacerdos; secta die. . si non est Sacerdos, licet etiam esset Cardinalis 3 Sobjectum est quilibet Homo baptizatus, etiam
ante usum rationis; immo etiam amens, dummodo non constet
incidisse in amentiam in peccato mortali: Episcopus delegare ne quit simplicem Sacerdotem , ad ministrandum luis ovibus hoc Sacramentum τ nam licet delegare misit ad ea, quae sunt sua iurisdictionis; delegare tamen non potest ad ea, quae sunt Ordinis , vel Dieii sui. Hoc Sacramentum imprimit Maracterem; unde resterari non potest scienter siles sacrilegio, tam in Ministro, quis in subjino; non incurritur tamen irregutaritas, ut est comm nior DD. opinio: Circa Patri nos; idem dic. est, ac de Patrinis in Baptismo, licet debeant esse alii ab illix; & si non sunt confirmati,
non contrahunt cognationem spiritualem et suscipere ordines ante hoc Sacramentum , non est niu veniale, ut cum pluribus aliis tenent Bario. ex Trids . 2I. de refcap .n.a& LVima ι .rri
Haeretici moderni , & praesertim Lutherani Magde menses' scuti negant Sanctum Confirmationis Saeramentiam ; sic dicunt, esse inventum humanum , a S. Urbano vapa inductum, &C. 3. ap. 19. eoL 277. dicunt, quod constituit Confirmationem post
Baptismum; sed blaspBeme dicit per manus impositionem Episeessorum accrri θι ritum Sanctum , O plenὸ Chrisianos fieri,
113쪽
sed ipsi Haereties evidentissim . pleno ore mentiantur, &noriahlasphemavit S. Urbanus; nam Tertuἰι. , qui vixit, di obiit a tequam S. Urbanus esset in rerum natura pluribi, ut in lib. de rea furrea. , de Prascript., de Baptis digesilit in Commemorati nem facit de S. Confirmationis Sacramento . Fuit ergo a Christo Domino institutum, di in usu tempore Apostolorum, ut pateteκ M. Apost. cap. 8., dica Im, de ex aut ritate plurium Sanctorum primitivae Ecclesiae orthodoxorum Patrum, inter quos S. Clementis, qui fuit tertius post S. Petrum, Romanus Pontifex sHic enim in epist. 4. sic scribit: Omnibus festinandam est Mamονά renasei Deo. di demum consignari ab Episcopo septifor mem Spiritus Sancti grariam percipere . . . quia aliter perfectust Christianus nequaquam potes ..., ut a Beato Petro accepimus ν& caeteri Sancti Apostoli docuerunt. Istis ergo Haeresiarchis, re Haereticis bene congruit illud Seneea dictum lib. 2. de ira eam 29. Multi mentiunxur, My decipiant ι matri, quia deripiun-
Circa Sanctum Confirmationis Sacramentum, tres extant Tridis nones , & sunt sequentes. SQ 7.i Si quis dixerit, Confirmationem baptizatorum otiosam ce rimoniam esse, & non potius verum, & proprium Sacramentum, aut olim nihil aliud suine, quam Cathechesim quamdam, qua ado lescentiae proximi, fidei suae rationem corim Ecclesia exponebant.
a Si quis dixerit. iniuriosos esse Spiritui Sancto eos, qui Meroe Confirmationis Chrismati, virtutem aliquam tribuunt, anathe
3 Si quis dixerit, Sanme Confirmationis ordinarium Mini strum non esse solum Episcopum, sed quemvis simplicem Sacer
Conscientia. ut est regula actuum humanorum, est dictameνα rationis, opendens Homini , quid faciendum sit, vel omitten. dam: ita in recommuniter: quintuplex est; nempe: recta; e
ronea; dubia; probabilis; serupulosa, de quibus singillatim
Conscientia recta est, qua quis prudenter determinate judicanx νή, quod est bonum in genere moris . esse bonum , id, quod in mβιum in genere moris . se malum: Conscientia recta aleb obli gat, ut semper quis pecce tuam sagi ut in operando, quando A. - dictat
114쪽
- Conscientia erronea es, qua quis, imprudenter determinarδvudiear id, quod est bonum in genere moris, esse malum; vel a contra: Duplex est: vincibilis, & invincibilis: invineibilis est illa , cujus error, etiam adhibita diligentia morali, superari notia potest; vincibilis est illa, cujus error, adhibita morali diligentia , superari potest.. Conscientia erronea , sive vincibilis, sive invincibilis, praeciapiens aliquid faciendum, vel ommittendum, obligat negative , adest , ne contra eam operemur, iuxta illud Apost. Ad Rom. c. I 4. Omne , quod non es ex me idest ex dictamine conscientia, uis
plicant communiter DD. pereatum est imm6. si est vineibi-φ , est peccatum, operando, tiun suxxa, quam contra conscientiam; cujus ratio, quo ad primam partem, est, quia ignorantia vincibilis, numquam excusat a peccato, ut omnes Theologi fatentur ; &. quo ad secundam partem, ratio est; quia, qui opera
tur contrii diEtamen propriae conscientiae. semper male agit, cium modo tamen talis operatio, ει ιι bera, cum nullum dari possit peccatum , quin sit libertim , & voluntarium in se, vel in sua causa avel nisi operans , angatur scrupulis , faciendo opus tirituim aliis credens esse licιtum , licet scrupulo angatur, quod sit il
. Conscientia invincibiliter erronea non solum obligat negative, ne, scilicet , contra eam operemur; sed etiam obligat positive, ut. scilicet, eam sequamutet ita Scotur a. in Repore. dis 39., & communiter DD. , c ratio est; quia conscientia invineibiliter erronea ita se habet in operante, ac conscientia recta; sed conscientia recta obligat & negariis, & pos ive: ergo M. s Regulariter loquendo; nemo tenetur, quando eruditior est lae
tus , exprimetae in consessione circumstantiam eo cientia erro nea, nisi in duobus casibus: I. quando secum affert aliam circuminstantiam , quae augere, vel minuere sectat numerum peccatorum ejusdem speciei, aut mutantem speciem peccatorum; 2.quando Pa tabat cliere falso , quod peceatum commissum haberet anneXam aliquam Censuram.
-i Conscientia dubia, est illa, qua quis determinate nescit, an liquid si bonum . vel malum in genere moris , ὸfus pendendo Onsum ad utrumque, sui, postιia dubi tando. . .
115쪽
Conseientia dubia dividitur, in peeurative dubiam: fle In praia
me. dubiam: fleeulativὲ dubia eri, quando dubium veriatur ci ca aliquid, an scilicet, sic se habeat, nec ne, non quaerendo tamen directe. & immediate de praxi, idest. de actione humana , an , scilicet, sit licita, vel illicita; puta. devoto certe emi M. an, scilicet, concurrerint omnes illae Conditiones, quae requiruntur. ad
hoc, ut vorum sit validum: fracti Q dubia est illa, quae directe ,& immeliath dubitat de praxi, idest, de actu humano τ puta, an transgressi , voti certo emiis , & Ualidi, ex Causa parvitatis misteriae , vel alterius Circumstantiae . excusetur a peccato mortali.
Item conscientia dubia dividitur in conscientiam opinativὸ d hiam ; & nexarivὲ dubiam: opinative dubia est, quando pro uir que parte dantur opiniones probabiles, it ut intellectus praestarem:sit prudentem, ae probabilem assensum tam uni parti . quam . alteri: nexarsve dubia est, quando pro neutra parie datur opinio probabilis, eo quia, rationes allatae pro una parte, taliter enerUa tur a rationibas alterius partis , ut intellectus praestare nequeat prudentem , ac probabilem assensum nec uni parti, nec alteri.
Ex praenotatis sequitur primo, quo operari cum eonseientis practive dubia, semper est peccatum, sive mortale, sive veniale , pro ut, m teria, circa, quam veriatur dubium, est graviri vel levis et ita communiter cum Moto qua Prologi in fine;& ratio est,quia, rui voluntariε se exponit periculo offendendi Deum, Deumon
Tale autem peccatum sivi mortale, sivh veniale pereinet ad illam speciem peccati, de quo est dubium, ut communiter tenent The logi cum cis. Scola. Sequitur secundo, quod operari cum conseientis De IatiGdubia ; aliquando non est peccatum, ut quando tale dubium practi ὸ deponitur promer aliquod rationabile fundamentum; αratio est , quia regula actuum humanorum in genero moris spina torum , non debet esse notitia speevtativa, quae in sola objectiveritate cognoscenda consistit, sed debet esse practiea, quae est illa, quae omnium circumstantiarum qualitatem, & cognitionem perpendit; & consequenter est sequenda. Sit exemplum et Tithri speculative dubitat, an res, quam possidet. sit sua, nec I tali dubitatione speculativa . potest practies judicare , sibi de Ae to illam rem , retinere posse; se ratio est , quia in d ubio melior
est conditio possideatis, ut commutater Theologii de Iurisperiti
116쪽
tenent eum noto Iis 4. dist. 3o. q. r. Adv. tamenest, quod quando dubium , sivh speculativum , sive practicum , remanet aquai etiam post adhibitam diligentiam; tunc si praeceptum est in pos- fessione; tenetur quisque sequi partem, quae favet pracepto.& si Liberras es in possessione;. sequi potest partem, quae lavet libertati. In dubio poste, aquais , sivespeculativa ,sive practico quin deduobus sit iaciendum remanente, post adhibitam diligentiam, aequalitate dubii , potest quis sequi illam partem, quae ei in D mino melior esse videbitur, tamquam landatus in opinione proba, hi liter probabili- - . . 'Quid postea agendum sit, quando conscientia est opinative du hia; & quando est negati ve dubia praenotandum est, quod quatuor mogis evenire potest dubium, tam opinative. quam negariυὸ sumptum ; & primo circa. comm. ssionem; an, scilicet, quis com
miserit unum peccatum, v. g. furtum, nec ne; z. Circa quanpi
vatem; quis enim est certus deserto. a se iacto; sed est dubius, an
uantitas sit taliter gravis. quod attingat materiam pecCati morta Ff ἰ circa qMalitatem; quis enim est eertus de surto gravi, a se facto ; sed in dubius, ata se simplex furtum, vel rapina propter aliqualem violentiam, tactam in surando cire abs tutionem; quis enim est renus de furto gravi. a se iacto, & cum notabili vi lentia ; sed est dubius . in tale peccatum ritEconsessus fuerit , nee me. His praenotatis sit. Quando dubium versatur circa qualisalem & est de materia mortaliter peccamino a , semper remanet oblicatio, confitendi i
Ie peccatum; non solam quando dubium est negativum ; sed etiam quando est opinativum , at est communia Theologorum
Quando dubium est opinativum, & versatur cires eommissio mem, vel quantientem, vel absolutionem , potest quis sequi il- Iam partem, quae sibi magiis placet dummodo non adversetur se sui alicuius ex Propositionibus dam. ab Alex. PII. Innoe. XInt dicetur infra cum de eonfitentis probabili; & etiam inserius ponentur . & ratio est, quiaquando pro uno casu dantur duae Opianiones probabiliter probabiles, & inter se oppositae; potest quia tuta conscientia. inu illam , quae sibi magis placet, ut comm
117쪽
nem , magis tutam , liCEt alias ramuel in eoI. MoraL lib. eap. s. dup. q. so. 3. dicat, quod potest quisque sequi illam paristem, quae sibi magis placet , & consequenter, quod n vult, omit tete consessionem potest, eo quod , in tali casu; licet sit materia confessionis ; non est tamen materia necessaria . Idem postea Caratamveι hanc suam opinionem sic probat: Non pores e se eertiis obILgatio confitendi Giquod peccatum . quam sit fundamentum talis obligationis ; sed fundamentum es negari vὸ dubium: ergo obligatio es negarive dubia ; sed fundamentum negativi dubitimes nullum et ergo di obligatio negative dubia , es nulIa. Addit tamen idem Caramuel, quod in casu mortis, tutior pars est eligenda pro assecuratione aeternae salutis.
aeritur primo: quomodo fit intelligendum illud Vulgatum . idest, in dubiis tutior pars es eligenda Resp., quod haec regula , aliquando habet vim praeepti; de aliquando solum consili et Habet vim praecepti, quotiescumque dubium . sive Iuris, sua
Facti spectat ad valorem Geramentorum * vel quando agitur deperietiιo gravis damni in proximo: in aliis casious , non habet vim praecepti, sed solum confilii; nisi tamen aliqua ιικὶ pracipe rex, ut tutior pars eligenda esset. Quaeritur secundor quomodo intelligendum sit illud communes flictum ἔ nempe: Dubia in meliorem partem funt interpretanda Resp., quod facta dubia, quae reisui possunt in duas partes, inter se oppositas, idest, in bonam, & in malam partem; debet unusquisque illa interpretari in bonam partem; cum id suadeant duo praecepta, unum, de dirigendo proximo ; & alterum, de non iudieando. aeritur tertio quomodo sit intelligendum illud: In dubita melior est eonditio m dentis Resp., quod haec regula habet locum, non solum in materia iussitia, ut est in consesso apud omnes Theologos, ct Furiis dentes: sed etiam in materia ιibertatis ,
Addo ultimo cum Tamburino, quod quando quis operatur eum conscientia dubia, sed in confuso ; non advertens actuat rem ad periculum, cui se exponit ostendendi Deum; non peccat mortalia
ter , si aliquid secit; vel omittit illud iacere in dubio, an sit pe
Conscientia probabilis es tua, qua quis, ex aliquibus ratio nibur non levibur, via ex DD. authontayeasson ixur uni par M.
118쪽
eum formidine ramen oppositi: ita in re communiter: Habet suam latitudinem; nam alia in probabilior alia minus probabilis; de alia tenuis probabilitatis r Probabilior est illa, quae majori sulciatur Endamento; & efficacioribus firmatur nationibus: Minus probabilis est illa, quae licti habeat sundamentum sufficiens ad probabilitatem ; non tamen tὶm firmum, ut habet altera opinio : Teianuis , idest, tenuis probabilitatis est illα, quae licet habeat probabilitatem apparentem; plures tamen Viri Sapientes, de ejus er habilitate gubitant; si est illa, de cujus probabilitate secundum
Fo. de Cardenas in Cris. TMOL ad tertiam propos damn. ab In noc. XI. cap. s. nu. 34. est illa, inquam , de cuius probabiιitate, merito dubitatur; quapropter opinio tenuiter probabilis ab I noc. XL damnata ; idem est in re, ac opinio dubia probabilita
tis . His praenotatis sit . . .
Licitum est sequi opinionem reia probabilem in materia iuris, Puta; an haec, vel illa operatio sit licita, & honesta, ita quod sinὸ Peccato fieri possit: Haec opinio est communis inter Theologos;&ratio est, quia cum in moralibus, nos semper haberi possit omni
moda corripudo per rei evidentiam , eonsequenter sufficere debet
certitudo ex probabilibus; aliter vix quidquam pradenter fieri posset; unde iuremerit4 Alex. VI II. prop. dam. 3. in ordine sic: Non licet sequi opinionem vel inter probabiter, probabili mam. Est etiam licitum sequi illam opinionem, quae cuique plus pia
rei in concursu duarum opinionum , aqua probabilium, ut est communis Theologorum, atque Iuristarum sententia; quorumis potissima ratio est, quia in oppositum; nulla unquam assignari poterit ratio quietativa intellectus , & consequenter & .
Ulterius licitum est sequi opinionem, vect probabilem in comcursu probabilioris, imm tutioris loquendo tamen de actibus humanis iri materia iuris , puta, an haec, vel illa operatio sit liciata, & honesta; ita quod absque peccato fieri possit, ut dixi suprarseclis tamen dic. est in materia facti, puta, an Medico licitum fit in curando infirmo, sequi sententias dubias licet probabiles, rem Iictis probabilioribus, de tutioribus. Conclusio circa hanc secumdam partem, idest, in materia facti a sicuti est vera, ita est eo munis inter DD.; & consequenter non indiget probatione. Cirta primam, idest, in materia itιris; est communior inter Theologos, demptis paucis simul cum Canonistis: ratio pro hujus assertionis
confirmatione est; quia cloquendo de actibus humanis in mare Oa ris
119쪽
ris iuris qui se e Brmat dictamini eonseientiae vese probabialis, nullo modo se exponit periculo, inserendi aliquod nocume tum, neque sibi ipsi, neque aliis, ut communiter docent Theologi , ει consequenter quisque eam tuta conscientia , sequi potest, excepto tamen ludice, qui judicare non potest juxta opinionem minus probabilem, nec etiam in materia juris, ut educitur ex pro positione damnata ab Innoc. XI. secunda in ordine, & infra ponenda . Hoc addo, quod etiam ipsi met summi Pontifices, qua doque secuti sunt opinionem probabilem reli eri probabiliori. ω
magis tutas; ut inter alios resert Sannig. rom. a. Sehesa Theocrr.7. dist. s. nu.7., praemittens tamen in nu. ., hanc opinionem non esse revocatam peν Decretum Innoc. XL, quia prima, & te
tia propositio in tali decreto damnatae quae ad propositum praecaeteris iaciunt , loquuntur generatim; & etiam de Sacramentis; vel de opinionibus tenuis probabilitatis; vel de iis, quae versa tur circa Mysteria fidei in eredendo; vel etiam circa adminiser
tionem Sacramentorum , Contra quas propositio nes damnatas; etiam i nterius in corde solum opinari. nefas esset.
Addo tamen ι quod licet licitum sit, sequi opinionem vere . idest , probabiliter probabilem, etiam relicta probabiliori,Se ma
gis Iuta, quando tamen versatur circa materiam juris; illam in men non sequi,multoties expediens est,juxta illud Apos. in i . ad Corin. cap. 6. Omnia mihi lieent , sed non omnia expediunt . Caeterum dico, quod Consessarii debent in administratione Sacr menti Paenitentiae , mente retinere illas tres resulas, traditas hMoto in dist. 3. qu. v. g. 1. de forma st. Circa istum . Prima: si
possibilitas adess, via turis a eligenda est; Secunda; δε nostia adest possibilitas; via tutissima proxima, est eligenda 3 Tertia rosante piabilitate; caute est iupplendum, quod impossibilitas
Conscientia scrupulosa es ἐIIa, qua quis ex levibur indieiis , eonjecturas, iudieat quas de qualibet re,quod sp peccatum; est licitum operari contri dictamen conscientiae scrupulosae ut comm niter docent Theolosi cum Iurisprudentibus ;& ratio est evidensanam, cum Conscientia scrupulosa, solum nitatur levibus, ac stivo lis rationibus; consequenter ejus judicium. esse non potest, nisi imprudens, ct impersectum; ac proinde non solum lieitὸ , sed etiam prudenter , illi resisti debet. Θωκ. VII. propo. dam. 26. in ordine: Quando litiganter ha
120쪽
hene pro se osenli nes aeque probabiles; potes Iudex, peeuniamaeeipere pro ferenda sententi ἁ in favorem unius irae alio ; ω
et'. Si tiber si aIleuius iun 'ris , moderni; debet opinio censeri probabilis , iam non eonstat , resectam esse a Sede Ap solica , tamqηam improbabilem . , Dinoe. XI. 'opo. dam. I. in ordine. Blan es illieitum in I cramentis conferendis, sequi opinionem probabilem de valor Sacramenti, relicta tutiori, nisi &α ct propo. a. a. Probabiliter exissimo Pudicem poste judicare juxta opini nem, etiam minus probabilem; ct propo. 3.3. Generarim ; dam probabilitate , sue intrinseia, sis emtrinseca , quantumvis tenui; modo a probisilitatis finibus non exeatur, consis aliquid agimus, semper prudenter agimur; repropo. - 4. - infidelirate Metisabitur infidelis, non eradens, ductus opinione miniis probabili. . Consensus ut est emcax approbatio , est dareum, veι Furium ἐn idem pιaeutim volnritare Triplex est; nemper formatis 3 virtualis; interpretatiotis; & sic se habet etiam dissensus, ut ex Bart. in I. r. ff. de φου. , re ex Gloss. in ι. Item quia af de
paci. ex Text. in L Prator Is de novi operis nunciat. Si consensus praestatur in rem , moraliter bonam, est merit rim ; si in rem, moraliter malam ; est peccaminosus, sive mortalia
ter, sivh venialiter, pro ut materia est gravis . vel levis; & si est eausia cujuscumque damni in proximo ἔ consentiens tenetur in re stitutionem, vel compensationem ad ratam; & etiam in solidum, si principalis non restituit; vel compensat. ζ . : νConsensus: ad hoc, ut sit validus pro contractibus; quatuor: conditiones habere debet: x. quod sit liber; et. quod fit promi isorius, idest , quod praestet cum animo. se obligandi; 3. quod sit impressus aliquo signo externo; q. quod sit expresse acceptatus abi
altero, cum quo fit contractus. M . I A. 3
Consuetudo quae Iuremerito a Iuri rudentibus appellatur δeptima Iuris interpres , ut hahetur ex Tex. in ι. 33., er ι. 37. f. de legib. es Ius non foriptum, ortum ex Iongo, di continuaτα u rationabili; aliter esset abusus, & Corruptela. Consuetudo generatim sumpta, tripliciter dividitur; nem*r in consuetudinem prater legem ; in consuetudin secundMm le