장음표시 사용
141쪽
vendi Decimas r 2. ex privilegio Papae: ita Vallensis rit. de Deeramia β. 8., & alii; a. ex consuetudine, alicubi legitimae latrodu r1, dummodo tamen ex aliis redditibus, tantum supersit, qua
tum sussiciat congruae Sacerdotum sustentationi: ita Cinaraviaaἐib. I. variarum resol. cap. II. num. 8., & alii; 3. eX p scriptio ne , rite absoluta in ordine ad particulares Personas: ita Couar vias Ioco citato num. Ita, & communiter; Φ. eX Compositione , ac remissione: itinau/U. ιoeo est. M Communiter ἔ F. ex ne cessitate extrema, vel quasi extrema: a lacommunis DD. assensus ;
s. re necessitate gravi,non tamen ablatate, & simpliciter; sed donee melior sortuna superveniat. ... . insensio occisiva quae est illa . qua quis Oeeirit aniustuminu forem in quinque calibus est licita: s. in desensionem vita profria, servato tamen moderamine inculpatae tutelae; occisio enim 1njusti invasoris, in eo cohonestatur, quia occisor directe er per se, non intendit occisionem injusti aggressoria. sed solum deis sionem vitae propriae, quae alienae praevalet; &, si contingit.morauggrellaris; haec evenit per aecidens, quia omisor proprie, de Perse , nihil aliud iciteridie, qutun vitae propriae conservatibnem νnam ciuamdiu potest se defendere non occidendo, non occidit, nec justE occidere potest: it, communiter Theologi eum Iuristis, ut apparet ex rix. Inssis. de Fur. Natura Gentium , o civ., nam prima charitas ordinata, incipit se ipso, ut ait Tex. in I. Ρν eacide fervitutibus; Σ. indefensionem vitae praximi, ex inevita hili tamen necessitate pro conservanda ejus vita ; 3. in desensionem oonorum temporaIium moriorum , .cFlae sint in gravi quantitate. iuxta statum possidentis; & quae aliter, quim Occidendo, desei di, aut recuperari nequeant; 4. in defensionem eastiratis, ves alia terius vera virtutis, ex indispensabili tamen necessitate ς s. idi defensionem proprii honoris, in iis tamen terminis , qui praesci huntur a sequenti propo. dam. ab Inoo e. XI. , qua est m. in ordiane: Fas est Viro honorato oecidere invasorem, qui nititur ea lumniam inferre, δε aliteae Baei ignominia vitari non potesset Idem quoque dic. Fquir impingar alapam. υel fuste pereuriar. α post impactam alapam, vel ictum sinis fugiat. Idem Ian . XL
propo. tam 3I. in Ordine . . . . . v.
3r. Regulariter occidere pusiam pro cosservatione unius au mi propo. o.
Non fiam Ilairum es , defandere de sensione Oeris , qua
142쪽
acta pesdemus . sed reiam ea, ad qua habemus ius in Barum,Hι qua nos possessuros speramus. . Defloratio Virginis quae etiam dicitur stuprum propriissime accepta. nihil aliud est, quam iniusta Virginis famina desoratio per vim facta; unde propria ratio seupri consistit in hoc, quod
eιaustro virginali vis interariar.; uncia supra simplicem sornic tionem , addit gravem iniuriam puella, cui per vim integritas corporis quae maxime in seminis existimatur adimitur. Ut graisve peccatum, quod etiam juxta Ius Commune Caesareum , paena mortis plectitur, ut constat ex L Sin autem,Inpi .de ptibile.indie.,& alibi: idem dic. de nupta, di vidua. Vide alia sub verbo Iν
- Degradatio est suscepti ordinis perpetua depositio et ita in Iecommuniterr Degradatus, licet sit in perpetuum privus omni
offeto, & Beneficio, tenetur tamen recitare Horas Canonicas. ει servare votum castitatis, ne ex suo peccato reportet comm dum, ut est communior DD. sententia: non privatur tamen Ch
ractere ordinis, cum sit indelebilis; neque potestate valide m ieetandi , si est Sacerdos; neque valide ministrandi Sacrameatu'Paenitentiae in articulo mortis' . . , - Degradatio duplex est ἰ nempe: actualis , de Nerbalis ; dc liare proprie sumpta dicitur Depostio; & inter utramque tripleo datur differentiar a. Quod degradatio actualis , fit actione reali, & 1-- cludis privationem Privilagii Fori Amnonis ,quae duo non ti, hentur in ver,ais, nisi quo ad Privationem a constaret de incorris sibilitate; m. quia in degradatione actuati, requiritur certa s lamnitas ure praescri pia, ut videri potest in cap. Degradatio da nis-qtue solemni tas, non requiritur in verbals; 3. quia in degradatione actuala Clericus degradandus, vestibus Sacris induistus, portansque prae manibus illa instrumenta, quae speetant ad Ordinem suum; ab Episcopo, ordine retrogado , vestibus , Mom mentis Sacris, cum certis verbis exuitur , & ultimo illius caput taliter tondetur, ut in eo apparere nequeat Clericatus , vel tonlurae sinuod vestigium, quae oamia in verbali omittuntur , sicuti etiam traditio Curiae saeculari, debitis paenis plectendus , in quo calus Ecclesia debet, pro eo intercedere, ut citra mortis senteatiar damnetur , ut habetur ex cap. Novimus de verb. segni . . Ubicumque fit mentio de Degradatione sinε ullo addito , lemis
per intelligendum est de verbati. idest, clasρM depostrone. .
143쪽
tionis , quando scilicet homo, post advertentiam, adhuc perseverat in illa delectatione, quae oritur ab illa imaginaria cogitatione, quae versatur circa aliquod objectum est voluntaria , ae delibera ta complacentia in re turpi, sinὸ ordius ad opus et ita communia ter in ror dicitur Iy sine ordine ad opus, & oer hoc deIectatio
morosa dissere , desiderio illieito, quia istud es actui . di motus
e ax voluntaris, quo voluntas appetit . di fertur in objectum probibitum, idest, vule, & emaciter desiderat actum peccamin sum , ipso opere , complere, si potest; delectatio vero morosa se tur in objectum , ut aliquo modo praesens , sah intentione tamen Progrediendi ad ipsam operis executionem: ex hoc postea inseris tur , quod circumfrantiae in delectatione morosa, V. g. an mulier, .circ, quam versatur illa imaginaria cogitatio sit virgo, vel nupra , aut Vidua, consanguinea , aut Monialis, & hujusmodi; non sunt
necessario exprimendae in consessione , cum sint unum tantum te thale peccatum intemae delectationis morosae, contra solam viri tem castitatis, ut cum pluribus aliis tenet Larnan. ινλα τυ i. Dcap. 6. num. xv R Coritis vi . est de Circumstacitii& circa desed rium iliacivum , quo quis desiderat, vel proponit peccare contia castitatem cum muliere virgine, vel nupta , aut vidua, consangui nea, vel Moniali nam tales circumstantiae, fiant necessaribe
Irimendae in consessione ; & ratio est, quia desideria illicita, tenount in ipsam malam actionem externam , quam Perficere quis vellet, si posset; & consequenter habet illas. malitias, quas habent
Triplex datur delectatio morosa; nempe et decoxitatione; de re cogitata ; & de modo; & ad hoc ,ut sit peccatum mortale, tria copulative requiruntur et r. quod obiectum , cim, quod versatur , sit mortaliter peccaminosium; Σ. quon atat advertentia adhaesis ad talem delectationem ς 3. quod post plenam advertentiam, non e Pellatur, autexpelli conetur, sed praebeatur plenus assensus illic gitationi; in illa voluntarie permanendor quando delectatio in rosa versatur pure, & smpliciter circa modum non est Peccatu
- Delectatio morosa de obiecto solum mala , quia prohibito; non est peccatum mortale, si illi apponatui conditio; nempe: svsset licitrem; de ratio est . quia, quae solum sunt mala, quia prohibita non sum in ins eo mala; feci quae non sunt intriReia mala, non WA-ri Q a Pro
144쪽
non informis ut accidere potest, quando quis.
145쪽
praeter malitiam bestiatinatis, habet etiam malitiam 'persentionis ob societatem cum Daemone habitam in illo concubitu; &juxta Hlli., & plures alios, illi actus veneret, esse possunt di verrita species: puta, Fornicationis, A Ixerii,Stupri,Inestis, Sare Legis, & hujusmodi, prout Daemon in figura maisti, vel tam nae , sivε Virginis,sivh libera, sive conjugata , aut consanguineae, uel habentis votum castitatis apparet; & hoc, ratione voluntatis incacis, quam habet ille, aut illa, quae concubitum habet cum
Denunciatio es manifestatio eriminis de proximo, facta Superiori i ita in re communiter: duplex est; nempe: Paterna, feci Evangeliea a & Iudietatis: Prima, idest, Paterna est, quae fit Superiori, ut Parri; quaeque bonum, & emendationem Fratris intendit: Τudietatis est, quae fit Superiori, ut Iudici, ad hoc, ut, Iudicis munere, faciat, quod expediens judicaverit, sive dein linquentem puniendo, sive amnum reparando, si vh utrumqu
Denunciatio judicialis alia est spontanea , Se alia ex praecepto ruperioris: prima obligat ex pracepto eΘaritatis, juxta illud salvatoris, in mare. eap. 18.r Quod δε eos non audiverit die E cIesa: secunda obligat ex praecepto Maritatis, di obedientis
Denunciatio iudieiaIis in hoc differt ab se satione, quod a cusator suscipit in se obligationem probandi; & , si non probat , subjicitur paenae Tationis secus dic. de Denunciatore , qui solum tenetur manifestare Testes Iudici, si aliqui adsint.. Qui tenetur denunciare, sive ex charitate solum, sive ex cha tate, de obedientia simul, non eximitur ab obligatione denuncia di, licet juraverit, se non denunciaturum; & natio est, qui , cum tale juramentum sit de re illicita, consequenter est invaliadum aDenunciator , si utitur falsis Testibus ad probandam falsitatem , peccat mortaliter contis justitiam. V ide alia sub verbo ly Acc
i Denunciare nemo tenetur, si ex denunciatione probabilita silai, ac suis, usque ad quartum gradum, aliquod grave damnum timeat in bonis animae, corporis, famae, aut hortunae: ita , cum pluribus aliis , Dia. p. s. tr.8. refo . U. Idem dic. de Use , licet sit juridith interrogatus, nam respondere non tenetur; hinc Benaci tom. q. de
146쪽
Pe obIigat. denuneiat. disp. 6. num. , ait, quod . si quis privatim , noverit aliquod delictum , & dignoscat, quod deli mens scit, illi innotescere tale delimim ,δc delinquentem'; non teneri denunciare, si exinde probabiliter sibi. vel suis timctat ali suon grave damnum: excipiuntur tamen casus ad SS. Inquisitio. nem pertinentes, &alia gravia delicta, cyaae graviter publicam pacem, & securitatem perturbant, ut sunt e Homicidia . furta
gravia , Adulteria , & similia; si tamen sunt inseri ; secus, si jam
facta sunt, & emendata . . I Nemo denunciare tenetur, quod probare non potest τ neque- quod scit per injuriam ; quatenus, v. g. litterax alienas aperuit; n quem , quae decerto non scitet eXcipiuntur tamen sequentiar I.
Haeresis, te suspicio, litht levis, de naeresi ; E. impectimenta M.trimonii dirimentia; 3. profanatio Sacrorum ; 4. dilapidatio b norum Ecclesiae; s. crimen laesae Majestatis; s. Patriae proditio ιτ. falsificatio monetae ; 8. Homicidium: si conspiratio in Prin DPem , vel Superiorem, ejusque percussio; Io. Duellum; π r. Si monia; II. subornatio in electionibus; I3. surtum ninosum, de publicum, quatenux scilicet redundat in grave detrimentum Rei publicae, vel Religionis; hinc nonnulla crimina , ut furtum . Fornicatio, Adulterium, Sodomia, de huiusmodi, quae in seis sunt privata, evadunt pubIica , idest, Contra bonum publicum . ,s fiant cum scandalo, se malo aliorum exemplo; de pro istis solent
monitoria Concedi ut risesetur secvitur delinquens notorii crimia
nis , quaeque punitionem intendunt, nam , ut ait Ameno in prae. crim. pag. 38s. -n. q. Bonum Communitatis obtinetur, quando malus in aliorum exemplum punitur; I4. excipiuntur etiam crimina, quae vergunt in damnum tertii, si alias sunt in fieri, aut in procintu, quod fiant, si alio modo reparari non potest; immb licti damnum , sit jam feeutum , si aliis est reparabile: ita Bonae. to.nrv.893. n. . , Tamb. lib. P. g. ., 8e alis. Ex praedistis sequitur, quod non solum reus Oeeultas criminis mororii, quod probari potest; sed etiam reus Oeeultus criminis se
cuIri, quod probari non potest , sit iuridieὸ denunctantas, si re dundat in Reipublicae, vel Innoeentis damnum graτe, quod alio modo vitari non potest. Tnno autem delictum in Iure dicitur o
cule um, quod licet sit notam duobus, Vel tribus; attamen de eo , nullaeπistit infamia, idest, non est sparsus rumor: ita me hi in Praς, crim. l. Inquisitio. V
147쪽
Depopulatores urorum sunt illi, qui se tes in alienis 1gris de
predantur. Comburunt, aut destruunt; Vel agros alienos vastante Non gaudent Immunitate Ecclesiastica . An postea intelligendumst de depopulatoribus tamdiurnis, quam nocturnar Barb. dicit. quod inspecta Bulla Greg., intelligi debet de viri que; sed at. tento Iure commu de solis nocturnis intelligi debet, ut constat ex eap. Inter alia de Immunit. E cIes ibi; Vel nocturnus dempse
. Depositum es eontractus, quo sola rei eustodia , aIteri eommittitiae rest contractus in gratiam foliua dantis; unde accipiens. regulariter loquendo, non tenetur nisi de culpa Iata: diκi regu-ιariter . quia, si depositarius habet facultatem utendi re depositα , v.g. libris depositis; tunc cum depositum fit in gratiam utriusque. depositarius tenetur de eulpa levi: Si res deposita fortuito perit. depositarius ad nihil tenetur, nisi in casibus positis sub verbo lycasus fortuitus, ut est communis DD. Opinio, de expresse his
tur in Can. cap. un. de Commodato . i. Derisio est actus debonorarimus proximi per verba , veI gessus pum intentione ulum ea.D.dendi , di pudore aspetendi: itai re communiter: in tribus casibus est peccatum mortale: 1. quando 'manifestatur aliquoa grave vitium occillium ν a. quando derisor habet intentionem graviter confundendi, & pudore assiciendi d risum; hquando derisus graviter tristarur. Derisio differt eo riamelia in hoc, quod derisio, fit ex ioco .aret eontemptu; cout
meli a autem ex sta,vel indignatione.
. Desperatio, ut opponitur Spei, Virtuti TheaIoota , est, qua homo, dindit, se consequi posse aeternam Beatitudinem: it iare communiteret duplex est: x. est, qua homo desperat, quia credit , Deum parcere non Uelte peccata tua; a. est, qua Credit, Deum Iarcere non posse peccata sua: utraque est peccatum mortale i piritum Sanctum, si tamen est Cum pleno rationis assensu; secus dic. quando est solum quidam motus rationis imperfectus, qui, ut plurimum . procedit ves ex violentis tentationiinis, vel gravibus afflictionibus, vel ex complexione melancholica, quia tunc Teni Ie tantum; si est Cum pleno rationis assensu. & cum errore in i tellectu pertinaciter, utraque est cum haeresi conjuncta . . . et Primus, qui in hoc Mundo desperavit de Divina Miserieordisiuit Cain, ut legitur in Gen. cap. 4. Major es iniquitas mea ,
148쪽
Catho.cle dixit rimiIIis, quia in via Cain abierunt Se S. Hi maym. in epist. 83. sic ait: Confuror Caina haeresis; atque olim
emortua vipera contritum caput levat, qua non ex parre, ut an
3ὰ eoqueverat, sed rorum Christi subrint Sacramentum . meis enim esse aliqua pecrara, qua riseus non possit purgare fam
Detractio est aliena fama .per occulta verba, injusta denigra pio t ita in re communiter: Per ly verba intelliguntur etiam serip νura , Mna , nutus , & hujusmodi; di per ly oeculta , diisert d tramo a contumelia, quae fit in praesentia contumeIlatir dicitiae postea ly inviista , quia si res , quae contra proximum dicitur in no toria, vel publica, dici non potest detractior idem etiam dicendum est, si , licet neque publica, neque notoria ; ille, de quo fit detra tio, palam se laehat de suo peccato. γDetramo duplex est; nemper materialis, & alis: mi rialis est, quae fit sinh intentione nocendi, &, licet non sit pecca tum mortale ex deserui plenae deliberationis, est tamen Ohnoxia restitutioni iamae post advertentiam: Formalis est, quae fit cum
intentione nocendi ,&haec, secundum D. o. 2.2. q.73. a. . ad& juxta Scotum in 4. dist. 2 s. q. q. , & communem DD. fit octo modis, qui continentur in s aentibus duobus Versiculis, quorum primi dicuntur directi, de secundi dicuntur indirecti. Imponens; augen/; manifessans; in mala vertens; Icui negar auν minuit et reticeta lavdatque remisia . Ille detrahit imponendo, qui susum crimen alicui imponiti H autem ades injustum est, ut nec etiam illud facere licitum sit, licet esset simpliciter necessarium ad tuendam propriam famam, & h norem; immoetiam propriam justitiam, ut expresse constat ex pro Poc tam . ab Innoc. XI. infra ponendis. - Ille detrahit augendo , qui ultis crimen verum, aliquid aliud
addit, quod non est verum; dc istud etiam est injustum, sicuti in
imponendo. . Ille detrahit manifestando , qui alterius crimen, licet verum 3 occultum tamen , aliis manisestat. ule detrahit in mala vertendo, qui alterius operationem bo nam . vel inditarentem, coram aliis linistra interpretatur; de illa
. Ille detrahit negando, qui alteriust recta operationes, vel l u dabiles dotes , aut bonam indolem coram aliis negat . . , H'
149쪽
nla detrahit minuendo, qui alterim rectas operationes, vel la dabiles dotes, aut bonam indolem coram aliis extenuat. Ille detrahit retieendo , qui alterius bonas operationestaret eo tempore, & loco, quo ejus Heatium , alii interpretari possunt i
Ille detrahit remisia Iaudano, qui simulath, & mglia Iaudat
sterius operationem bonam. & quando simulat se laudare vel is, Tel talem operationem, vel Virum bonum,laude dignum ; nihil tamen dicit, quod fit laude dignum. . Detractio , licet sit peccatum mortale ex genere suo, & contra iustitiam, atrae gravi furto, joruthillud Proverb. c. 22. metit Mes bonum nomen , quam divitiae multa; in quinque tamen eambus, est tantummocio veniale: t. extatam plenae deliberationis γ2, ex Parin materiae , quia levis; ex parte intentionis detrahe tis. quae si est rectas nullumest peccatum; 4. ea parte personae d tractae, eo quia apud omnes , ut talis habetur vel si de eo , peiora Publicata sunt , dempta tamen pravi intentione nocendi, quia, hac data, esset lethale; ex parte personae , cum qua fit det stio, ut si uis, ex puro melo . diceret Sopori lterius grave delictum ensne bono emendationis p 8c in hoc casa,. nullum est peccatum. Detractio gravis, quae, ex desectu plenae deliberationis, est tantummodo vemale, obligAd tamen sub mortali d restitutionem, post advertentiam is
Detractori consensim quis potest duplici modo; nem*: direcoth, Se indirecte: directe aupliciter evenire potest: I. quando quis Adaeit, aut m et alium Q detrahendum; S. quando quis , a diendo detractionem, delemitir de persons detram, V no etiam dupliciter evenire potest; nempe: I. ex odio personae detra me ε2. ex quadam otiositare r. si indueit, aut moveo alium ad graviter detrahendum; peccat mortaliter contra justitiam ; & consequenter tenetur ipse restituere famam, & compensare damna, si quae, ex causa talis det monis, personae difffamatae, subsecuta sunt, si, ille , qui detraxit non restituit, & compensat. De istis, qui in cun P, aut movenτ alios ad detrahendum,ta loquitur D.B ardus tib. de considerar. sub finem: Detrabere, deyrahentem audire et
quid borum detestabilius sit T Non Delia dixerim. Si indirecte , di dele statur de detria ne propter adium persona detracta ΦPeccat mortaliter . nisi excuset inadvertentia tu alis: si postea Mentit ex quadam odistinare, licet cum advertentia; tunc sesum
150쪽
est praelatam mortale, quando, attenta qualitate personae, in fi materia gravi; si tamen resistendo est spes fructus , & alias resista
potest, sine gravi damno, aut molestia: ita communiter DD. - uando detractio versatur cim, unam , numero, per nam est unum tantummodo peccatum, licet plures de ilia fiant detracti nes in eodem tamen discursu. mando personae, cim, quas vers iur detractio, in eodem eloquio , sunt plures; tot sunt peccata- , quot sunt personae diffamatae, nisi tamen tales personae constitum
rent tinum morale puta, una Civitas; una Communitas; una
Familia, & hujusmodi. Detractio laeta Coram una, numero, sena , non disseri specie, ac quando est facta coram pluribus, licet aliis obligatio postes restitutionis famae respieiat, vel omnes simul/s possibila sit, vel singuloa divisim . Quoties repetitur detriustio,
Infamare se ipsum in septem casibus est peccatum mortaler tiquando quis, sibi ipsi imponit grave crimen falsum; a. quando,hne justa causa, peccatum suum grave, licet etiam verum , aliis
mani sestat, & de illo se jactat; 3. quando se infamat de peccatia gravissimis; 4. si ille, qui se infamat, est persona publica . cujus1nfamia sit aliis nociva; si ex infamia sui ipsim , secuta est inii inici alterius; & in hoc casu, est duplex peccatum restitutiona aurerius famae injuste denigratae obn tum ς 6. si ex sui infamia secuistum sit scandalum ; 7. si illius fama , est illi omninb necessaria ad
salutem animae , α Corporis. -
Reserae auditata quatuor casibus, neque est peccatum mortale , neque contrahitur obligatio restituendi rimam: I. quando Crim na non sunt gravia; a. quando neque augetur, neque magis Consi matur , quod auditum est, dempt tamen intentione nocendi grais
viter proximo; 3. quando Perisna, cum qua est diicurlus, pruindens est, taliter quod , timeri non possit manisestatio; 4. quando ille , qui resere indita , non est talis , Nod illi racile credatur . . . Detractiones omnes, iam per impositionem false , quam ter a ditionem fama erum, aut Per manifestationem veri , lenoccuuri itides differant specie in abstracto , non differunt tamen specie iii eonereto; & consequenter lassicit dicere in Consessione , v. g. mposui salsum crimen grave proximo meo ς manifestavi graς delictum, sed occultum proximi mei .finhiseeificatione delicta . Quomodo sit facienda restitutio iam se . vide sub verbo ly Famas. EMando derracira die. . de quot sint causae , quae excusent a r stitutione