장음표시 사용
191쪽
mensa nexatm ς 2. privatio sacramentorum tam amio, quam pasisiva; 3. privatio communium Ecclesiae Suffragiorum . modo supta dicto; 4. privatio cis ossiciorum excepta Concione , s. Privat i Sepulturae Ecclesiasticae; 6. incapacitas ad quodcumque Beneficium Ecclesiasticum recipiendum; 7. quod rescriptum Senix Apostoliaicae, in excommunicato impetratum, sit ipso Iure nullum, & irristum ἰ 8. privatio communionia iurensis, ita ut excommunicatu esse nequeat; Iudex L TabeIlto Advocatur ; Actor ; . Tesis , de hujusmodi. m. causis etiam Civilibus; p. si excommunicatus
Per annum continuum insorduerit in excommunicatione, fit de a rest suspectu ἀ v. z ἔ- communicatio duplex est; nemper maior, & minor, dia utraque alia est Isre, & alia ab Hominees ure, quae sulminatur per Canonem. veI Statutiam ,aut Constitvraonem: illa est ab Homine, quae fulminatur pers Sententiam: Item tam a Iure . quam ab Homine, aliaest comminatoris , seu ferenda ;& alia est lata , quae, scilicet, contrahitur ipso facto , vel Iure ta Omminax-ia, seu ferenda non ligat, nisi post Iudicis sententiam. ad quam Iudex devenire non potest . nisi post trinam monitionem Lara ligat Reum ipso laeta m)la ex ruta Iudicis sententia: eo
minatoria explicatur perueiniam temporis fusuri ἰ puta : eκco municetur;anathamatigetur,de huiusmodi; laea mplicatur per ver ibum temporis praesentis; puta, sit excom municatus, anathema
sit, habetur pro excommunicato, ipso iure, ipso iacto, de hujus. modi - Inter excommunicationem a 'ure, &ab Homine postes, , quintuplex datur differentia: a. excommunicatio 1 Iure semper est generalis; ab Homine aliquando generalis , ic aliquando specialis a 2. a Iure semper durat; ab Homine cessat cessante ossicio serentis, dummodo delictum sit patratum post cessationem, vel obitum ἔ 3., y ure si nemini est reservata: quilibet Consessiarius potest ab iruila ab Irere; ab Homine , ille solus, qui eam tullit, vel eius Superior . aut Delegatus ν & hoo intellisi ciebet, etiam si excommuni catus transtulerit domicilium in alienam Diaeetam; 4. 4 Iura ligat quoseumque contraiacientes intrii Territorium Legislatoris etiam fi tempore legis conditae, non essent Subditii ab Homine ; non ligat, nisi subditost tempore sententiae; . . a Inre; si est pestriaturum Metropolitani in Concilio Provinciali ligat etiam subis ditos Saffraganeorum; ah Homine. tantummodo Metropolitanos.
192쪽
17s In Iure nutris allus datur eas , in quo incurratis exeommunia eatio minor, nisi adUertenter Communicando cum excommunica eo notorio, nominatim vitando in iis casibus, in quibus non licet eum illo communicaret & si communicatio est in crimine erim Amso a vi peccarum monale ,& incurritur excommunieario major, dummodo tres simul concurrant conditiones ἔ x. quod communieatio sit in aedem crimine, auxiliando, consulendo, & hinuia modi ; 2. quod communicatio non sit levis , sed gravis; quoa communicans sciat, illum esse ex communicatum denunciatunia
Ministrare Sacramenta advertenter excommunicato, nomin rim vitando, in peeearum mortale, & contrahitur Geommunieatio minor, & Interdiniam ab ingressu Ecclesis; & fi est e communicatus, sed tolleratus , est peccatum mortale, sed n illa . incurritui censurae si postea est vitandus, & est Gerieus; vel
Papa est excommunicatus; est peccatum mortale, & incurritur excommunicatio maior Papa res rvata. In dubio Iuris: nemo censendus est excommunicatus, ne ein foro externo , neque in interno , ut est communis DD. conse
sis; & juxta communiorem; idem dic. est in dubio facti. - .ando in Iure fit mentio de meommunieatione, sia alio addito; semper intellisendum est de excommunicatione majori . . Certissimum est dari in Ecclesia potestatem serendi excommuni cationem , & alias censuras, in Divino eidem Ecclesiae conces iam, ut est communis DD. Catholicorum consensus: illi postea, xi habent talem potestatem, sunt omnes illi, qui habent Furisdi-ionem Eeele sicam in foro externo , dummodo. non sint pN blice excommunicati excommunicatione majori, vel suspensi aut interdicti, licet alias cum discrimine ; nam Papa, &C C. Gener. aecumenicum , excommunicare possunt Per Sententiam , Constitutiones, Statuta , Leges Canoner generater, Obliga res omnes Christianost Concilium Provinciale, solum per se tentiam , Consituriones, & Statuta Provincialia: Caeteri io. seriores , solummodo per Sentenriam, ct Ordinationes particin
Subjemim excommunicationis, est quilibet Homo, determ narus , baptizatust , adultus . inferior', subditus et una sola ex. praedictis quinque conditionibus deficiente, excommunicari non
193쪽
Si excommunicatus, nomisistim vitandus, scienter, & temeis 'sepeliretur in Duo Samo; qui eum sepeliret incurreret ipso facto
in excommunisationem, ut Constat ex Gensent. I. de Separetiris a
Iocus remaneret pollutus, & cadaver eisumars deberet; Beante ejus e umationem, non possent in illo Ioco sepeliri cadavera alio rum fidelium, neque Divina Ossieta celebrari. 6c post exhum tionem, de in ille locus reconcusars , ut IIquet ex cap. Confu-ιusi de eonLeerat. Eeeια. ,& ex Herino de Censuri q.2.
num. 3o. Idem . sortiori dic. est, si cadaver fuit relictum in illo loco Sacro, eo quia ab ossibus aliorum Fidelium discerni non potuita
Secus dic. est de excommunicatis.tolaratis; oc ratio est, quia cum quibus licitum est communicare in habitatione in Dira , licitum est etiam ebdem modo cum ipsis communicare in morae; excipitur tamen si excommunicatio erat piablica , & mmmmunicatus Obiit impaenitens; di ratio est, quia scuti excommunicatio major non Contrahitur, nisi propter peccatum moriste. consequenter qui a ligatus excommunicatione majori moritur, impaenitens mora Ce setur, aC proinia in peccato mortali; & hac de Causa Haeretici, qui licet sint notoria excommunit ali in Bulla Coenae Domini; attamen
eo quia sunt tollerati , cum ipsis licitum est communicare in habit tione dum vivum, non autem post monem , i in eorum haeresi d oedunt , eo quia impaenitentes moriuntur. An postea; si me municatus , qui ante mortem dedit vera signa paenitentiae, sepeliri possit mortuus in loeo Sacro, antequamst absolutus est controversum; sed negativa opinio, quam eum HerineΣ, Zoeso, & aliis tenet Ludovic. Enset. τit. de s pum. num. 19., sicut est communior , ita ut tutior sequenda est linpraXi. communicatus Oeeustas, se gerere potest iacite, tamquam non communicatus, interessendo Divinis ossiciis,& ministra do Sacramenta, dummodo id sit necessarium ad oceultandam pro triam infamiam. aut evitandum proprium , vel alienum graου amnum ἱ & dummodo ex euipa fuci non procedat, quin absolvatur:. Idem dic. si ob eausam occaltam factus est irruularis unde lebrare potest, & ordines recipere . si absque nota infamiae , aut Cui damno, non potest diutius se abstinerer ita Cum communierimet disp. 3. de legibus q. 3. Causa excommunicationi majoris debet esse peccatum grave
externum, excommunicationi proportio tum cui dixi sub verbo
194쪽
Censura , &ismet habere rationem eoutumacia ; unde iuxta immunem DD. opinionem: si quis d Eis ex gravi metu mortisscanente in V irum conl-tem, occideret Clericum, licet lethaliter peccaret, non incurreret tamen ita excommunicationem , ne que in aliaes paenas; fc ratio est, quia , qui iacit, vel iacere omittit quodcumque , non sponte propria, sed ex gravi metu cadente in constantem Uirum , nullatenus dici potest, quod agat, vel fareret
Ex triplici capite postes excommunicati . & quaecumque aliaseentura redditur invalida: i. exidesectu jurisdictionis in ferente a. ex desectu ordinis iudicialis, substantialiter non servati; D. - desectu justitiae r Vide alia ad propositum sub verbo ly Cen
'. Illa, in quibus contrahitur exCommunicatio miluor, Communi Cando advertenter cum excommunicat . nominatim denunciat
vitando , continentur in sequenti Versiculo , ω etiam os
Os; orare: Vate; Communio; Mensa neratur. Per ly Os r intelligitur quaecumque collocutio verbis , scriptis , nutibus , & signis: Ρει Iy orarer intest igitur oratio communis , ut superitas explicavi: Per ly Viae: intelligitur imae umqu2 h norifica salutatio: Per ly communia ἐ-Iocietas , rive habitatione , sive in exemitio, sive in contra rubus: Per ly Mensa intelligitur quaelibet comestio per modum sometatis ἀωae excusant ab incurrenda praedi Ra excommunicatione, m- municando, uisupra, continentur insequenti Versiculo eaepi
- Utiae; Lex; m Iei Res ignorata; Necesse Per I' UtiIe: intelligitur utilitas, tis spiritualis , quam tem- , Doralis t m participantis, quIm participati, modo sit vera,ec non ficta: Perly Lexr intelligitur lex matrimonialis, qui licet Coni si . colloqui, convesci, reddem debitum suo Conjugi excomm nicato : Per ly Numiter intelliguntur filu familias. Religiosi, te vi, famuli, ancilIae, & huiusmodi, resperui Pareatum, i Supasi rum, Dominorum , & similium: Per ly Res 1gnorata tur ignorantia tam juris, quam iacti, modo non si culpabius ς Perly Necesse: intelligitur necessitas gravis pro consilio , inrugio ,
vel eleemosinat,mamve, quam PassiUE . . e .E Gommunicatio minor ; si violatur, non inducit irregularit temp
195쪽
Expensae dicuntur omnes sumptus, quos possessor facit in raesaliena . quam possidet; & deduci possimi in sum conscientiae, si tamen fieri potest, sine ullo rei alienae detrimentor & dummodo non sint voluptuariae r sunt autem in triplici differentia; nemper necessaris, quae nisi fierent' res periret, vel deterior fieret; ut aes, quae, scilicet, ducunt rem ad majorem aestimationem; votadignaris , quae, scilicet, inserviunt soliun adornatum, & delectati
Extrema Unctio a Seso in Φ. distri I. q. un. definitur , quod sie cito Hominis infirmi, pinnirentis, facta in determinatis pamlibus eorporis eum oleo ab Episcopo eo revato, minis ea a M. cer te, simul sertamerba proferente eum debita intentione, eae institutione Divina. in eiure si ni ansleurationem male venialium . cum extrema unctio,sit ultimum ex illis sacramentis, quae vitam spiritualem cuiuslibet Christiami Catholico-Romani squo ad se pmmovent; id M. Trid. f -. n doctrina ἀμ.
xerema Munione,appellatri r Sacramentum exeuntium.
. Est de fide, Extremam Unctionem, esse Verum, & pmprih dic tum Sacramentum, a Christo Domino institutum; ut cum Conriurarent..in deerato Unionis, sancivit etiam Trid. sus x4. dedextνem. una. oap. ct ibidem can.T.l Materia remora hujus Sacramenti, est δει ηι Mivarum, si Epi eopo benedictu m ; quod oleum, debet esse simple*, sine ulla acu mixtione cujuscumque alterius liquoris, licti alias, secundum Suam Epam. romq. Gs N. f LR, MUrium. Pontium,3e alio DD. . s huic olivarum oleo, admisceretur Bajamtim , ut siti . consectione Chrismatis; adhuc esset materia rimota apra hujux Sacramentit -τeria proxima, est ipsemet Unctio, facta cum hocioleo, ab Episcopo henedicto; quae unctioinsmpliciter necessaria
Forma hujus Sacramenti iunoema, idest, εIIa IDIemnis pre-wario, quam sacerdos adhibet ad singulas unctiones , quae min muniter fiunt in sept- Corporis partihus, dum dieit: Po issam fantiam unctionem. ω fuam piis ammifericordiam.in Iareaveibi Dominus, quidquid per . . . deliquistir dico in septem roma via partibus ψ idest, in oculis propter visum; in auribus propter auditum; ita naribua propter odorarum. in ore Propter locretiss
196쪽
nem, Segustum; in mani3us propter tactum; in pedibus promisgressiam; & in renibus propter delectationem , ita vigentem: Fon ma est necessaria, necessitate praecepti. Μitus et hujus Sacramenti, est proprius PMochus, vel alius S mrdos de ejus licentia, etiam solum praesumpta in casu necessitatis; quo moriente ante absolutam unctionem in praedinia septem poris partibus; perfici potest Unctio ab alio Sacerdote; quin immo duo Sacerdotes simul se & lemel; & Drona Cum aliis additi, quo urgente necessitate, ungi potest una sola pars., & melius, caput, iasuo alii sensus vigent, dicendo omnia verba tormae , quae in singinistis I eptem corporis partibus dicuntur , dum solum Caput ungit. Sub ectum huius Sacramenti, est quilibet Catholic Romanus .eapax peccati, & doloris, infirmus ad mortem , morbo naturali, qui alias non sit publicus peccator , te nullum dederit signum paris
nitentiae: Gratia conseri; in ultima unctione ἀ ii. I ...
Sicuti hoc Sacramentum non est necessarium, neque necessitatae medii, neque necessitate praecepti, ita ejus omissio non cadit suis mortali citra contemptum tamen, vel scandalum, aut in casu, quo infirmus aliud Sacramentum, recipere non potuerit, licet aliam Diana, alios etiam citans dicat, quod volantariae omissio hujus S
eramenti regulariter loquendo sit mortaliter peccaminosa tione scandali, quod vix , aut numquam in tali casu vitari potest. Quando infirmus, est in tali statu constituturi quod nullum aliud
Sacramentum 6 recipere potest: Ρarochus Iuxta Communiorem DD. opinionem tenetur sub mortali, illi ministrare hoc. Sacramentum etiam eum perieula vita ι & ratio est, quia in tali casu . est unicum Sacramentum pro aeterna. Beatitudine Consequenda, almam Procurandam tenentur omnes ex charitate; led Parochi
Pro ovibus sui a tenentur ex iustitiώ propter officium proprium, cum sint Pastores; di bonus Pastor, debet dare animam suam. πω
Efinus huius Sacramenti praeter gratiam, quam ex oper
operato, causant Omnia Sacramenta movae legis liint tres: . r
misso pereatorum , ut patet ex epist. Cob. S. Iacobi Ap.c. . t Evs in peeearis ' ; dimittentur ei; quod intelligendum est de veniriibus , 8e de remissione paena pro peccatis retes commissis , ω jam absolutis quo ad culpam , debita, sivh in toto, sive in parte s Em , juxta dispositionem.suscipientis; ω etiam de inar ιεbux,
197쪽
x Inon tamen per se, sed per secidens 2. at viatio infirmi, juxta citatam epistolam : Et alleviabit eum Dominui, quod juxta Trid. sess. 34. a. intelligendum est, quod infirmi animam alleviat, te
confirmat; magnam in ea Divinae Μisericordiae fiduciam excita do , qua aegrotus sublevatus, morbi incommoda, & labores, levius sustinet, & tentationibus Daemonis calcaneo insidiantis, facilius missistit. tiberatio infirmi ah in mirara fus eorporati, si saluti animae, id expedierit juxta eir. epi'; Et oratio fidei salvabit
iacet ex cit. S. Iacobi epistola , evidenter appareat, Extremam Unctionem, vere, & proprie, esse Sacramentum δ quod i men Sacramentum dici non posset, nisi a Iesu Christo institutum fuisset, ut etiam educitur ex Mareo eap. f., ubi legitur, quod Apostoli ungebant oleo multos aegros, & eos sanabant; cum oleum non habeat virtutem naturalem sic sanandi indiscriminatim aegros ab infimitatibus suis, & consequenter, quod in virtute Sacramen ei , ut ait Iacobue. Apostoli ungebant, de sanabant aegros 3 adhu ramen moderni Haeretici. obstinath negant , Eoremam Uncti nem, esse Sacramentum; negantes minde, praedictam epistolam esse Iacobi Apostoli, fle consequenter non esse enumerandam inter Iibros Sacrae Scripturae Testamenti novi, ac proindε Extremi Unctionem non esse Sacramentum k Iesu Christo institutum , sed figmentum humanum, ab Ecclesia Romana inductum. Iod Extrema Unctio sit verum Sacramentum; idem Gisinus Haresareat, testatur in Iib. q. Instit. cap. I9., ubi sic scripsit, licEe invitus: Periam illa deseptem Sacramentis opinio, omnium seia fermonum trita , SehoIasque, ct Conciones pervagata , verussare ipsa radiees exie. Si Calvinus asserit, quod opinio de seprem eramentis vetustate ipsa radiees exiit ergo a principio Ecclesiae τε 1 principio Ecelesiae, ergo tenendum est de fide Divina, quod septem sint Sacramenta Ecclesiae, a Christo Domino instituta , inter quae enumeratur Extrema naso: prohatur consequentia eaeesdem Calvino, qui in lib. I. Inmν. eap. κ θἱ3. 33. asterit, quod an primis quinque faeculis iidest tempore vetustae Ecelesiae γ iii ruerit Religio, & Nncerior viguerit doctrina; probatur etiam emtestimonio Bialtingeris in ea . r. prima partis adversus Brent. Mehermani in lib. 3. eap. x . Sistem. Logici; Ga aris Peuceri q. mron. de rebus Eectis pag. t s. , &passim omnium.
Haereticorum asserentium , quod.vera Dei Ecclesia, & syncertae
198쪽
doctrinassoruerint per integra sex saecula, idest tempore vetusta Ecclesiae. hoc est in principio Ecclesiae. Quod cit. epistola sit Catholica, dc a s. Iacobo Apost. scripta .& consequenter Canonica , plura Concilia Generalia I umeni restantur, antequam, neque Lutherus neque Zuvinglius, neque Calvinus essent in rerum natura; ideoque illis, & non istis crede dum est; & praesertim, quia Patres pr mi Conc. Meani quod suit primum a umenictim Generale. celebratum in Ecclesi Dei in Canone 69. irrefragabile testimonium toti Terrarum orbi d derunt, quod Extrema Unctio, sit vere, M proprie Sacramentum , sic ibi praecipiendo: Transacto anno , debet Sacerdos h nediaere aquam, di oleum, non scursit in Baptismo . neque seus benedieittim Chrisma, sed Aut OLEUM INFIRM RUMi Patres enim praedicti Concilii quod utiam ab Haereticis veneratur, ud Sacrounctum non secissent talem Canonem, si Mistrema Unctio non fuisset Sacramentum a Iesu Christo institutum .& ab Apostolo Iacobo, publicatum cum sua epistola Catholica. Idem dicendum est de S. Augusina, qui in lib. I. de visit. an-frm. eap. 4. sic scripsit: Quoties aliqua infirmitas , oeeurreris aueat; oleum henedictum fideli er. ab Ecclesa petat, ut corpus suum ungatur ; secundum Apostolum oratio fidei in sessabis infirmram, di alleviabit eum Dominus, nou soluin Corporis, sed,
ct anima , faniratem accitis .i e - ' .FAlcidia est quarta pars omnium bonorum , quae aderant tem in re mortis Testatoria, deductis tamen Prius aere alieno, & su nerum expensis: Trebiliana coincidit cum faιcidid, & solum dis.sert in hoc, quost ista respieit tegara, illa vero fidei commulsa , h
Fallacia, quae orini ae avarisii, es fraus in verbo eo pens aquae dicuntur defraude ι ita respective intelligenda sunt de sal
Fama est notitia, , Opisio bona, quam quis Babet apud alio a
Bomines: itk in re communiter . . ita r ,
Fama aliena injuste ablata institui debet, si quattuor simul concurrum condi QR r i. si xue est ablativi a. si est ablata injuste; a si non
199쪽
vi nondum est recuperata; 4. si non est condonata , dummodo perissona infamata non sit talis, ex cujus infamia sit secutum , vel sequi possit damnum tertiae personae; aut infamia se gravissima, qui M. xn his casibus eondonatio, non recusat a restitutione famae, injura
Famae restituendae obligatio est nulla in septemdecim casibus ea .impotentia moralis, quando, scilicet, infamia , est taliter divulis gata, ut moraliter loquendo, impossibilis sit restitutio apud om nes; g. si id, quod contis alicujus bonam famam dierum est, jam in oblivionem prudenter abiisse existimatur; 3. si crimen occultum alterius, quod injusth revelatum fuit, ex post fit publicum; 4. quando restitutio famae, injuste ablatae; de facto est impossibilis a . quando restitutio fieri non potest sine periculo vitae; S condo 'natio ἔim tamen modo quo supra dixi; 7. si bona fide aliquid comProximum dictum est, credendo esse verum , & Publicum , licet aliis falsum; & aliis sinὲ proprii infamia. vel magno detrio
mento in bonis fortunae, retractari non potest; 8. iusta compen sitio , quando, scilicet, duae persciua aequaliter se diffamaverunt ad invicem; s. quando ex restitutione imminet periculum peccati mortalis , vel grave aliorum seandalum; licti aliis hic casus, vix
dari possit, nisi in casu, quo diffamator, esset omnino talis autho. ritatis, quod ex ejus retractatione , merit, temeri posset publicum standalum; Io. quando qui proximum diffamavit; ia secit propter ejus bonum spirituale; κ r. quando id, q iod dictum fuit, accipi poterat tam in bonam, qu1m in malam partem 12. quando quis sol imaudita narravit sinε additione, vel majori confirmatio ne ἰ ε 3. quando quis ita enarravit alterius peccatum, quod simul etiam narraverit illius condignam paenitentiam; M. quando quia Proximum infamavit in occasione remota; puta, siquis Cum alte ro j an , per jocum illi objiceret aliquod crimen, stiendo tame non esse verum ; de hic voci serando, Se indignando conquere tur vehementer , ex quo alii adstante credereat, crimen objectum. esse verum p r . quando diffamator , est multo sublimior conditione. qtam diffamatus, quia sufficit, quod diffamator com Penset famam pecunia , aut alio convenienti modo sinh explieita tractatione; IS quando fama ablata, jam fuit per aliam viam . recuperata; I . quando diffamator nullius est fidei, vel illi, cum qui x locutus est, jam stiebant crimen: ita generatim DU., de praesertim ΜUrius disia eoI.mraι.n.71.,di Iecs.Reginaltas Levius, Lugo ece. Z U- '
200쪽
. Quamvis Beli radas in g. p. ex Bonae. dicat, quod, quando diffamatus etiam per impos ionem false criminis est; aut per asditionem ultra verum, lassicere, quod detractor dicat, quod diis matus sit Persona virtuosa, & honorata; & quod illi, qui eum dis. famaverunt decepti fuerunt; & quod tempus id discemere faciet
M. haec tamen opinio, nullatenus mihi quadrat, tum quia est conistraria communi DD., tum quia amarum esse non debet detractori, restituere semam, se expresse retractando, nam, ut ait Scotur intam dist. Is. q. Φ. ιitrera C. fama diffamati, praevalet famae detra toris, quia insuste diffamato, jusse competit fama; detractori verbinjusse, & consequenter&c. Idem sentit D. Nom. 2.2. q.62. I. excipitur tamen, si detractor esset multo sublimior conditione, ut dixi supra n. 13 Quando detractio fit per manifestationem criminis veri, sed o etiItri, licet diffamator, non teneatur se retractare cum mendacio quod semper illicitum est tenetur tamen aliquo licito modo minstituere famam. Si ex quacumque diffamatione, secutum fuit dis famato quodcumque damnum; detractor tenetur resarcire, & com pensare tale damnum ; & ratio est, quia cum detractor detrahen dosterius famam, secerit contis sustitiam; consequenter ex justiarii tenetur compensare omnia damna, quorum fuit causa operando contra iustitiam: ita communiter DD. λDiffamatio unius apud alios, apud quos non est diffamatus, li- est sit publies diffamatus; ad c in duobus casibus est peccatu mortale : contia charitarem , quando adest intentio illi nocendi s& contra iustitiam, si denuo recuperavit suam bonam famam , vel per vitae emendationem , vel per temporis lonsitudinem; idem die. est de alterius diffamatione in absentia per litteras: ita comm
Famina sucans faciem; in duobus casibus rimat mortaliter: L. si se fucat cum intentione provocandi alios in libidinem; a. si ponit ultimum finem in illa sucatione. Festa sanctificandi praeceptum, est mixtum Iure Divino, & E elesiastico: de Iare Divino, est prohibitum tantummodo opus servile, quod est illud, quod ordinarie sit per servos, Se opifices, licet aliquando etiam per Dominos: operis servilis duo praecipia
sunt signa: unum est, quot fiat per eorpus, ut instrumentum illi Consentaneum; alterum est, quod tendat in utilitatem corporis teXcipiuntur tamen artes liberales, licet fiant ea intentione ιueri ι