장음표시 사용
201쪽
& ratio est, quia pretium non lacie transse artem liberalem, altae operis servilis, sicuti e contra opus servi te, gratis iactum, novincit transire tale opus servile, ad esse artis liberalis. Inter opera servilia, εc artes liberales sunt aliqua opera media, quae non iunt prohibita, Iicet fiant ob lucrum; puta , itinerari ιωρ nari; piseari, de hujusmodi et ita Falis Potestas pag. 21
De Iure Ecclesiastico; duo sunt praecepta; nempe; unum praecep tivum , dc alterum prohibitivum: Praeceptivum est de audienda Milax in die Festo praecepti: Prohibitivum quadruplex est; ne per I. Contractus; 2. opus placitum , sub Cujus nomine veniune Iites , jursia , se quaelibet causae serenses , quae in Iudicio agitanis tur et excipitur si fieret pietatis causa; 3. sententia mortis; 4 j ramentum judiciale; attamen testes examinari possunt in die festo .s juramentum fuit datum in die seriali, de etiam si fuit datum i die festo, si alias expeditio causae, urgeat ob bonum commune: it
Est de fide , dari in taclesia, potestatem instituendi fessa de
praecepto, it, quod non solum Papa, aut Conc. Generat. aecum nicum, vel etiam Conc. Ρrovinciale, sed etiam Episcopi habene talem potestatem respectu suarum Diae sum, interveniente tamen consensu explicito Clari, dc etiam Populi, saltem implicito, de hoc habetur ex cap. vlt. de Feriis; ad quae ista servanda, te aentve etiam Regulare' , ut expresse habetur ex Trid. sess. et s. de Rex
Quantitas temporis requisita ad hoc; ut opus ferviis y ura Diavino prohibitum , sit materia peccati mortalis , secundum aliquos DD. est una hora sola, sed haec opinio videtur nimis arcta; se cundum alios , sunt tres Bora integra. de haec Videtur nimis lata, licet octava pars videatur esse materia levis; Diana, dc quampi res alii dicunt, quod dummodo non excedantur dua integra hora, non sit peccatum mortale; de haec opinio, sicuti est communior,it1 videtur esse probabilior, de Ralliv. in traia. 27. cap. x . mOnet, considerandas esse circumstantias personarum, operum, de necessitatum: idem dic. est in casibus contractuum , ab Ecclesi prohibitorum. . Novem excusant a peccato mortali, laborando in die festo pro rapti et r. parvitas operis , vel levitas materiae; 2. in honorem Dei. vel cultum Divinum immediaὰὲ 3. opera pietatis; 4. ob
202쪽
Eientia, sed violentia, ut in servis p s. necessitas propria, vel priaximi; s. dispensatio. licet solum virtualis, quando adest justa cauisse; 7. honum Rei publicae; 8. absentia a loco quando perder tur occasio magni lucri: idem proportionaliter, & distributione accomoda dic. est, non solum de contractibus , sed etiam de aliis praeeeptis Ecclesiasticis , quae sunt inferiora praecepto Divino de non laborando in die festo praecepti. - Illi Artifiem, qui sunt necessarii ad sustentationem vitae, via ad sanitatem corporis , licite laborare potant in die sesto pra
Regulares, nec etiam in propriis Μonasteriis, nequὲ per te aptios, nequh per alios operarios saeculares, incumbere possunt diebus se stivis, operibus servilibus: ita Porin. de privilegiis Regularium eap. q. n. N. , quando saeculares m causa alicujus necessit sis , laborare debent in die sesto praecePti , in aliquo Monasterio Regularium , petere debent Iicentiam a propriigrim his , cum Praelati Regulares nullum Ius habeant in saeculares , nisi sint sere,
Innoe. XI. propo. dam. sa. in ordine: Praeceptuin f rvandi fe-sa, non Obιigar Jub monaιι, seposito scandalo , s ab ser conremptus; propos. 13. γ st. Satisfacit praecepto EeeIesa de audiendo Gero , gus as eius parres, immo quatuor smul, a diversis celebranti-
udum est eontractus rei immobilis, cujus domitatum utile stantummodo. yransfertur: n accipientem, idess, Feudatarium, Hrento dominio directo apud concedentem, ides , Inlaudatorem ,
cum onere non aliquid Druendi, sed DIum exhibendi Domino directo fidelirarem , di obsequium personale: differe ab Empis νδeus in hoc sollim , quod in ista debetur penso reatis, quae non
Fictio dupliciter accipi potest et r. pro defecta intentionis; et . pro indispositione recipienτra: primo modo, de invalidat Sacrameum.& obstat Sacramentorum erictibus: secundo modo impedit solum Sacramentorum est tris: claritatis grati sit exemplum et Titius ficte, idest , cum imentione oppo*ώ recipiendi Baptismum, Per mittit se exterius abIui aqua, cum omnibus illix cerimoniis, se riti-hus, adhiberi solitis in Baptismo solemni; in hoc casu cum Titius
me recipiat Baptismum, idest , cumis opposita , illud
203쪽
luscipierdit talis Baptismus neque irnprimit characterem, nequb
unquam habere poterit effectum gratiae consequendae ex opere operi 'rato: Si pol ea Titius sine recipit Baptismum, idest . in peceata mortali , sed cum intentione illud suscipiendi ; tune Baptismus ιlices non conferat gratiam, imprimit tamen characterem; & de leto peccato mortali per Sacramentum paenitentiae, vel per actui Contritionis in voto Sacramenti paenitentiae, madueit suum esse tum , conserendo primam gratiam eκ opere operat .
. Fid uisio est contractiss. quo quis suo periculo fuscipit alterius facium, aux debitu prasiturus ipse, aut fotuturus, si aver noo faciar, aut solvar : si principalis non fiunt, aut solvit; tenetur Fi- jussor lacere, vel solὐere. post declaratoriam tamen Iudicis sententiam; & non ni si prius in iudicio se creditor egerit contra dehiritorem, nisi constet de impossibilitate ,.aut sugerit: Non potestino Udejusior qui bona non habet; fe etiam si habet, si tamea illorum, administrationem non habet . . Fideicommissum est illud relictum, quod Meteris fidei rammi eitur, ab eo dandiam alietii aιteri t sic fit cum Testator diciet Haseres fidei tuae committo. ut post additam haereditatem; ex ea tan tum , aut tantam partem p vel hoc, aut illud pressium, huic consires; idque vel statim 3 vel post mortem tuaint ita ex ι. 1.F. de
Fides es assensus eorum, qua per Spiritum Sanmιm Eeelesia reveIata funx, quatenus ὰ Spiritu Sancto sunt: ita in re comm
. Sicuti fides habitualis, sufficit non habentibus usum rationie pro aeterna Beatitudine consequenda, ut habetur ex Trid. sis . an.23. . ita habentibus usum rationis, non sufficie; sed requiritui fides aditialis, ut deducitur ex sequenti Prop. dana. ab Innoc. XL, quae est r6. in ordine: Fides non videtur eadere fis praceptum
Fidei actualis praeceptum, triplex es di x. sciendi res filei saltem implicitet explicith neee axe absoliata , quae nullam admittieexcusationem in iis, qui habent usum rationis. M peccatum mor tale sufficientem, est, quod Deus sit Trinus, & Unus; remunera tor Bonorum,& vindex malorum; Incarnatio, passio , mors , re surrectio D.N.I.C.: nee rara praecepti e Symbolum Apostol ruma orationem Dominicam praecepta Decalogi , & Ecclesiae, atque illa Sacramenta , quae quisque. recipere tenetur: rudiores
204쪽
tione inopacitatis sunt excusati , si non sciunt tam benF explieise praedicta. Secundum praeceptum, est credendi 'miser res fidei sinh MIIa dubitatione, quia dubietas in fide reducitur ad haeresim ,
ut habetur ex eapa. de haerericis e tertium praeceptum est , eonfitendi fidem in nec Dore, quando, scilicet, aufertur honor Dei,ve M peditur utilitas Proximi; undE quamvis possit quis occultar . fidem illist siqnis, quae sunt indisterentia; attamen si aliquis Pri ceps infidelis. vae reticus, talia signa praeciperet, five in con remotum Uerae Fides Catholic Romanae . si vh ad profitendam fiam salsam sectam ; tunc ea signa, occubtare non pOuet pro profitenda vera fide; nec etiam occultare posset veram fidem illis senis, quae ad profitendam falsam Resigionem sunt instituta, ut inter teros alios docet mastrin in dris. Io. esI. morat. nu. IE. Cirta tempus,quo fidei praeceptum obligat submortat i; primum joκῶ D M., est illud, quo fides sufficienter unicuique innotescitet Meundum est, quando tentatio gravis urget contA fidem ; quae tentatio alio modo superari non possit et Tertium est in articulo mortis: Quartum plusquam semel intri quinquennium.
pore vita fus enerin eticere actum fidei.spe , di Maritatis ex vir ept-- Divinorum, ad eas Nireuter per inentium. Innoe. n. Propos damn.IS in ordine: Vides non videtur e
Q Hine potest quis prudenter repudiare assensum , quem Θ bebat supernaturuem; Hr ProposItieti insensus fidei superno u ιir, inius ad salutem, Rapeum notis a Dium probabili reveιationis; immo eum formidine , qua qtiis μνmideu, ne non sit recurus Deas ; 9 Propos 21.
etet Non nisi sides unius Dei, neres ria videtur nec est at medii, non autem explicita remuneratoris, er Proposa 23 Fides Ialy dicta ex testimonio reemurarum , t ιι Me moti
205쪽
σε Ab Distionis eapax est Hornri licet laboret lanorantis myristeriorum fidei ; m etiam se per negligentiam etiam eulpabilem nesciat osterium n. Trinitatir, di Incarnationis D. NI. Coo Propos. 6 - ir illa osteria, semeI credidisse . .
Alex. g. Propos damniaeta in ordine: Omne,quod non est ex side risiand supereaturali, qua per dilectionem operatur , peccatum est .Propos Izaz Quando in magnis pereatoribus de ii omnis amor , de rit etiam sides ;& etiam se videatur credere, non es Fides Diviana, sed fumans is Filii erga Parentis ad tria tenentur ex praecepto Divino ἔ nem. Pe z ad amoremiobedientiam; & reverentiam: peccant mortalia ter Contra. amorem in tribus casibus: r. si contra. Parentes signia. odii ostendunt τ α si grave malum. illis ex deliberata UOIuntate optant; I. si in necessistibus non subveniunt, cum possinζω Contra reverentiam in quinque casibus et x. si verbig Contumeliosis, graviter illog ostendunt i Lissi eos percutiunt , lices laviter τ si cum adrertentiλ manus, vel pedes ad percutiendum, elevant p
. si eos despiciunt, eo quia pauperes sunt; vel eos ex tali motivo agnostere nollunt; quod si postea ex justa causa. nolIunt eos apud se habere & solum exterius, seeos agnoscere dissimulant, excusantur ii mortali, dummodo in eorum necessitatibus , illis subveniant; de ratio est, quia in talibus casibux se Parentes praesiupponi non debent rationMiliter inviti; v. si in foro externo, eos accu- sint de quilaumque crimine, licet vero; exceptis criminibus --ress e. conspira sonis in Principem, ct prodirionis Patria. Circa obedientiam in tribus casibus : r. si quo ad bonos mores ,& gubernationis onus quendo de materia gravi A sunt illis in Maientes a. si contra expressam Parentum voluntatem ducunt uxorem de se indignam; r. si nubunt Parentibus inconsultis I a tamen si consulunt, & alias Sponsa, est de se digna se & Parentes acquiescem nolIunti non peccant. si contra eorum voIuntatem nubunt; dc ratio est, quia in elactione status, Filii sunt sui jurisine cum B embis & allia tenet Eonacis In duobus casibux, non tenentur Filii obedire Parentibus suist . quando praecipiunt aliquid, quod fit peccatum, licet ex levioribus ἔ z. quando impedire Iunt electionem status petiectioris, Ita Let alias adv. sit eum D. Tiso. g. q. I 89. a. 6- α communiter ia
206쪽
Iod si Parentes sunt in gravi nece are constituti, ita quod τale indigeant filiorum obsequio; isti eligere nequeunt statum religiosum, relictis Parentibus in gravi nec Grare, & hoc de Itire
Divino. & naturali, si tamen remanentes in saeculo, eorum obse quio, sublevare possunt Parentes suos in eorum necessitatibus. , Filii minores viginti quinque annis, licet conjugati, immo S eerdotes , subsunt Parentum potestati; & Filia quando complevit vigesimum quintum annum; si nubit contra Parentum volunt rem, non peccat, dummodo G tali matrimonio, non sequatur graisve damnum, vel dedecus Parentibus. Circa obedientiam: filius regulariter loquendo praeserre debet Patrem Μatri, ut prudentiorem; & circ. sustentationem in aequali necessitate Matrem Patri, ut infirmiorem. . Filiorum nomine veniunt etiam adoptivi, naturaIes, & spari eum hac tamen differentia , quod spurii praeserre de ni Matrem .
Patri, ut certi inmet veniunt etiam Nepotes,Pronepotes, & Omnes descendentes per lineam rectam usque in infinitum.. Frater dives tenetur alere Fratres, & Sorores pauperes. licet ut rinos tantum; immo tenetur etiam dotare Sorores, fi a Patre Maiunt dotatae: ita cum aliis Molina de Iustitis τοm.3. disp.224. Innoe. XI. Propos damn. x in ordine: Lieitum es absoluto desiderio evere monem Patris , non quidem ut malum Patris ἔsed ut bonum evientix, quia , scilicet, ei obventura es pinguia Bareditas ι θ' Propos. xs Lieitum ess Diio gaudere de parricidio . a se in ebrierato perpetrato proprer ingen ra divi ias , inia ex hareditate conse
. Fornicatio prima species luxuriae, est eopuIa soluti eum solutEt Fornicatio non solum est peccatum mortale, quia prohibita a I ge Divina, sed etiam quia est prohibita, quia mala, ipsique recta
rationi dissonanar duo tamen excusant a qu6cumue peccato τx. privatio usus rationis in actu exercito,ut in amentibus, de ebrii dummodo isti non praeviderint periculum ebrietatis, &causam de derint ebrietati; 2. violentia ex parte patientis, dummodo iste in terius non consentiat actui: idem dic. de quocumque alio peccato ad luxuriae speciem pertinente. Alex. 7. Propos damn. 2s. in ordine : Qui copulam comamine cum DInta; satisfaeit praecepto confessonis dicens: commis cum fotur4 grave peccatum contra casitatem , non explicando copu ιom. Innoc.
207쪽
. Innae. XI. Propos damn. . in ordine I Tam Harum uidetur fornieationem feeundiam se nullam involvere malitiam, re solismesse malam, quia prohibitam; ut contraνium omnino dissonui
rationi videatur. Fraus, quae oritur ex avaritia, est deceptio aueritis opere eis bita : est vitium contra prudentiam, quae est virtus, qua circa b num finem, media convenientia applicantur; Cum autem in prudentia duo inveniantur; nempe: finis honus, & media Convenientia, per resulam oppofitorum ex Logicis, duo debent esse contraria; nemph finis malus, & media inconvenientia: Fraus ex genere suo est peccatum mortale, nisi materia circi quam versatur, sit levis ,
Fructus dicuntur, qui deductis expensis, a quocumque possessore factis,superfanti sunt autem in triplici differentia; nempe: n rura es, indUriales, de mixti: primi, idest, naturales, sunt , Qui suapte natura cum modica, ura nulla Hominum industria pro. Hucuntur, ut sunt partus pecudum, jumentorum, avium, & hujusmodi ρ induser alea sunt, qui em ista Hominum industria pr ducuntur, ut negotiando, ludendo, &similibus modis; miri sunt, qui partim ex natura sua , partim ex Hominum industria producuntur, ut sunt fructus agrorum, Vinearum, honorum, denuiusmodi. Furtum est ablatio, ses retentio iniussa ria aliena imito D mino rationabiIiter et ita in re communiter. QMinque ablationes , seu retentiones, non habent deformitatem furti: g. ex joes; g. in panam; in bonum sinem; 4 in extrema nec late; utendo
Licet furtum ex genere suo sit peccatam mortale: ex duplici t
men capite, est tantummodo veniale: I. quando Dominus rei ablatae , seu retentae, non est invitus, quo ad obstantiam rei ablatae ν' seu retentae, sed stilum quo ad modum est invitus; 2. ratione par vitatis m steria, licet alias in hoc secundo casu, aethuc sit mortal in octo casibus e r. ratiora intentionis furti notabilis; R. ratione finis lethaliter peccaminos ι 3. ratione paupertatis, es indigentiae Domini; 4. ratione magnae utilitatis, qua ii Dominus reportar
solebat ex re ablati, sed retenta; e. ratione iustet, & rationabilis affectus, quem Dominus habebat ad rem ablatam, seu retentam; S ratione periculi, ne Dominus peccet mortaliter, eo quia est ni-nuum iracundus: in hoc tamen casu, sicuti δε in praecedenti, MA a s hoc, Oste
208쪽
hoe, ut fur peccet mortaliter, debet habere sessicientem cogniti nem de amau, & de periculo; τ. ratione notabilis violentiae in iurando ; 8. Saetrilegium olei Sancti. Quantitas postea, quae dici possit notabilis ad hoc, ut surtum
attingat materiam peccati mortalis, non est desu menda solum ex quantitate rei ablatae, seu retentae, sed etiam ex circumstanti is sputa, personae Der surtum Iaeis; temporis; loci, & hujusmodi .& haec opinio eli communior inter DD., licet alias Sannig. dist. IO. de Rust. q. g. n. 7., Gyman lib. 3. pa. I. n. 3. , & lii probabiliter censeant, illam esse quantitatem notabilem , idest, pro peccato mortali sufficientem, quae pro victu unius diei sussicere potest illi, cui insertur injuria furti pro cujuscumque Personae qualitate; & a
dunt , quod iurium duorum , vel trium ad summum aureorum ,
intellige, Abie , etiam respectu Regum , sit materia peccati mor
Adv. I . cum Lessso Iib. 2. e . n. . . quod licet sit semper peccatum mortale, quando adest intentio surti notabilis per iterata m dica surta; non tamen quis tot peccata mortalia Committit, quot furta minuta facit, sed solum continuari jam incaeptum ; & ratio est, quia illae ablationes,seu retentiones censentur una moralis con
tinuata executio illius pravae priinae intentionis, & consequenter
. Adv. 2 cum tar, Lesso num. 6, , quod quantitas notabilis, quae in minuti , de iteratis furtis, ad hoc, ut sit materia peccati morta- Iis , debet esse norabitior; unde si , v. g. tres Iulii in unico furto Ilint materia peccati mortalis; quinque, & etiam sex requiruntue in iteratis surtis minutis, praesertim si longa temporis intervalla interposita sunt inter illa minuta furta iterata . . Furtum Filii-familias secundum communem PD in septem casibus excusatur a culpa lethali: I. quando quantitas non est no
tabilis , quae quantitas in Filii-familias , Se etiam Religiosis ,
ad hoc, ut sit materia peccati mortalis, debet esse notabilior, quam in aliis ; a. quando rationabiliter existimatur Patrem esse concessurum, vel condonaturum , si rogetur; 3. si accipit , ut expendat extra Domum paternam pro suis necessitatibus, &etiam in honestas reereationes iuxta statum suum; 4. si ut erroget in eleemosinam pauperibus juxta statum Paternum; s. si serit negotia Patris, potest sibi accipere quantum eκ iustitia dari deberet traneo ad 4lla negotia peragenda; 6. si utitur secreta compensam
209쪽
rione pro AIs honis Castrensbuq , vel quasi Castrensibuq a Patre usurpatis; I. si Pater est Haereticus; uti potest de suis Mais a
Furta Uxoris in decem casibus non sunt lethaliter peccamin sa: I. quando quantitas non est notabilis respectu divitiarum Μ riti , aut illius inopiae; a. de praesumpta licentia Mariti; 3. ad evia tanda quaecumque damna Μariti; 4. s accipit necessaria depraesenti pro se, & familia; s. etiam pro iuturo tempore, si Marituaest prodighus, vel dissipator; s. si habet tem susticientem pm sua sustentatione , & lucratur; vel si labore, ac industria sua, cooperatur licitis lucris Mariti; τ. si ut det in eleemosinam Pauperibuujuxta statum Mariti; 8. s Maritus est absens, & ipsa habet admii strationem; s ut det Parentibus, vel filiis ex alio Μatrimoniis pauperibus; Io. si ut det Fratribus, vel Sororibus egestate pressis ἀHaec omnia tamen intelligi debent cum discretione, & distributione accomoda, ut dicunt DD. . scilicet, juxta qualitatem, in Piam , aut divitias Μariti, ita quod inritus, praesupponi nequeat
.aeritur, an quando plures per minuta furta, quae divisiuia sumpta, non attingunt materiam peccati mortalis , licti conjun tim sumpta attingunt materiam peccati mortalis, lethaliter pecca verint contrὶ jumtiamt Resp. a marivi, si tamen simul exi dustria secerunt talia mi nuta furta; & Tatio est, quia in un5quoque illorum, intentum fuit illud grave damnum , v. g. uvarum in una vinea ; de negative, si divisim ab runt ad surandum uvas in ill vinea; de ii casu, unitos se invenerunt; & ratio est, quia a nullis illorum intentum fuit illud grave damnum Innoc. XI. Propos damn. 36. in ordine et Permissiιm es furari non suum in extrema nee tate , sed etiam in gravi necestate g
ab Haris Dis ad compensandam operam, quam maiorem iudica- falario , quod accipiunt. ' . .
GAbella est tributum publicum exactam a Principe in remia
munem uiuuatem et ita in re communiter: ejus ipecies sunt
210쪽
Ad hoc , ut Gabella ut iusta; quatuor conditiones requiruntur a T. legitima potestas imponentis; a. quod non imponatur , nisi injustas causas , dc ne Gates; 3. quod non imponatur personis , de xebus exceptis ι 4. quod in impositione servetur justitia diltria hutiva , Quaeritur, an fraudantes justas gabellas, peccent mortaliter eo tra justitiam Resp. affirmativi. loquendo tamen de Custodibus , ει officialibus conductis pro exactionibus ga larum, licet alias di ssimulare possint cum pauperibus , qui vix solvere possimi: Ci H alios , est valde Controveritam, Iicet alias affrmativa opinio pro habilior appareat ex doctrina, quam dat Maserius in su4 est. Morat. d β. 6 mem. I9.; dc ratio est, quia gabellae justae non d hentur Principi in stanam ..sed in τriburum , de tamquam stipe dium jure naturae illi debitum, & quasi o conrractu, quia Uice . versa Princeps iure naturae, & quali eκ contractu, tenetur Cin diret subditos , eosque eam Mentis, Turribus dic. in hostibus dessendere, quod tamen ficere non posset, nisi pro talibus expensis , atque pro eius Congrua sustentatione, convenientia tributa illi solverentur: addit tamen Sylvester cum aliis, quod si quis esset laesua Principe; licite iacere posset secretam compensationem, fra dando gabellas, bc hoc licet sint alicui personae privatae locatast: se eus dic. est, si sine venditae, quia in tali casu Pindaretur illa perso
na privata. quod esset Contra. Iustitim , o Gratia est donum Dej sveraeaturale et duplax est; nempe . graeis data . & gratum faciensi Maria gratis data , est illa. quae distur Homini etiam ri Necato mortali existenti: Gratia gratum. Derens, est illa , quae datur Homini in gratia existenti; & haee dupliciter consertur; nempe : eκ opere operato, re ex opere ope- nrss: ista, idest . ex opere operamis, Consertur juxta meritum , di dispositionem sutamentis: Prima, idest. ere opere speraeo , eonistur intuito meritorum Iesu Christi, & ista quae etiam dic tur gratia supernaturali ν dividitur in actualem. & habritialem φprima . idest . actuatis consistit in aliquo actuali auxilio Dei, quo ipse Deus Hominem ad bene agendum. & ad salutem suam procurandam admovet, & quantum est de se, promovere solet: Secu da, idest, habituatis, est quidam hibitus gratiae sanctificantis , per quam mo sormaliter justus , redditur gratus Deo etiam quand