장음표시 사용
421쪽
Vtrum Gratia essicax voluntati nere statem imponat Oe audacter sustinent Ian senistae eum suisma gistris Caluino,& Lutheto : di quando illis obiicitur: ergo gratia tollit libertatem, negant hanc con sequentiam , respondent enim, quod i ibertas non coa- sistat in exemptione necessitatis , seu in indifferentia Ised in priuatione coactionis r Vnde quia gratia n. scogit, asserunt, eam non to Ilcre libertatem , licet vo luntatem necessit et Hanc falsitatem refutauimus in cap. prς ced. asscrentes liberiat cm consistere in indita aenti , unde superest nobis , . vi illico concludamus.
Ratia non imponit voluntati necessitatem , a, ad
I Corint. 6. Hortamur vor, ne in vacuum gratiam Dei reeipiatis. Pι ouerb. t. Vocavi, O renuistis . Actuum T.
Vos semper Spiritui sancto resisitis . Qui passus non pos
sunt e X pricari de gratia externa , ut volunt Ian senistaesquia in illis Scriptura loquitur de gratia & vocalione ,
qua posita , .possumus obtempeia re Deo inutianti 3 so la autem gratia intcrna talis est , ut illi consentire poses mus. Huic eritati concordant patres , inter alios Prosper , di Augustin. ille cap lib. de vocalione genrium , ait . P olunt as habet de sua mutabilitate ini de scit : de gratiae vero opitulatione , st proscit r em quod unis uir re utatur , ipsorum es nequitiae: quod a multis recipitur ,-gratis diuina est. O volun amis humans . Ist α lib. de spiritu re triera cap 34. dicit , Ipsum velle crede re Deus operatur in homine , O in omnibus misericordia eiurpreuenit nos ; consentire autem vocationi, vel dissentire ab ea , propriae voluntatis Lib ctiam 83. qq 6 . ait , Ad illam coenam , quam Dominus preparauit in Euangctio a
multi venerunt , multi non venerunt ; qui venerunt , no in debent sibi tribuere , quia vocati venerunt; qui non vene runt , non debent alterii tribticre: sed tantumsbi ; ghia erotin eorum libera pol sate , utivocati venirent, Fuerunt Crgo vocati pei gratiam , attamen non venerunt: ergo
gratiae restiterunt . Quo ad Concilia , iam citauimus Tridenti n. quod sessio. 6. ca non. s. habet , Si quis diae rim siferum arbitrium a Deo motum excitatum, non pusς
422쪽
decreto s. habet , cu)d noust huiusmodi Dei trahentis auxilium, cui resti non possit. Tandem, quoad rationem illam allegauimus a quod tolleretur libertas, si homo per gratiam necessitaretur; exemptio enim a coactione non sufficit, ut agens dicatur liberum; alias pecora essent libera, sine enim coactione agunt, & sponte sua feruntur ad ea, quq sibi putant esse bona. porro hanc quaestionem attigimus iam in capite praecedenti, ubi asserui mus, dari gratia interiorem, cui homo resistere possi ι obiicies ex D. Thoma, August. At aliis Patribus qui
dicunt , naturalem necessitatem , secundum quam voluntas aliquid cX necelsitate vult , nori repugnare
Iibertati : dc libertatem v oluntatis; soli violentiae, de coactioni opponi. Respond. vi antea, Doctores citatos distinguere libertatem a libero arbitrio , de libertatis nomine intelligere spontane ita tem seu libentiam : lisberias ergo sumpta Pro libentia , opponitur tantis violentiae de coactioni: Iibertas vero propri. sumpta, seu libertas arbitri j, opponitur etiam necessitati, unde D. Thomas t. parte ; quaest. Is art. ii dicit , liberum
albi trium esse eorum, quae non necessario volumus .
obiicies ex D. August. dicente, voluntatem fore magis liberam in coelo, quia peccare ibi non poterit . Resp, fore pro tunc magis liberam : quia erit libera i peccato A miseria , dc nunc tantum libera est a nece G1itate. Si alibi dicati necessitas non aufert libertatem ridest necessitas essendlmon aufert liber latem operandi 3 nam Deus necessario existit, attamen liber est in operationibus suis : libertas vero operandi tollitur operandi necessitate, Si dicat idem Augustinus, libro de correptione, dc gratia cap. 3. Liberrima est vo . tuntur,quo fortissima , inuictissima, perseuerantissima est: ergo libertas non est sita in indifferentia,& in determinatione . Distinguo anteced. est liberim a propter rationem voluntarii seu libentiae , concedo ; propter rationem indifferentiae, nego: ad opus enim liberum duo requiruntur: scilieet . quod fiat libenter dc sponte , de quod fiat cum indifferentia.
Vnderepetatur esseaeia Gratiae λ
423쪽
gnauimus Iali Oarini cur gratia aliquando habeat suumcisectum , aliquando careat illo. Dicam tamen Vli
rius , quod efficacitas gratiae possit spectari in acta primo, hoc est , in quantum potest habere tuum effectum : & se gratia habet efficacitatem in actu primo ab ipso Deo , qtii ideo concedit illam homini, ut peril tam opeietur voluntas nostra: Potest etiam considerari in actu secundo , in quantum scilicet suum est e cium obtinet ; & de efficacitate gratiae sic sum pia in actu secundo muliae sunt opiniones. Alii enim volun , efficaciam gratiae consistere in aliquo influxu reali, qui ζου istu in gratia efficaci, & non reperitur in sui fi- siente , qui ita physice predeterminat voluntatem, ut illo posito, non possit voluntas non agere. Alij sen tiunt consistere in praedeterminatione quadam mora ii, quae consistit in hoc, quod tanta sit gratia , ut licet voluntas absolute & physice illi valeat reluctari, non potest tamen resistere, nisi cum maxima difficultate, nec proinde illi unquam resistit i quod voeatur prae determinatio moralis , in quantum inuoluit effectum in fallibiliter inon phy sica, quia non infert illum ne cessario : Alii efficaciam gratiae repetunt ex quadam congruitate ipsius eum voluntate humana et ita quod illa gratia sit cificax, quam Deus praeuidet esse tale
ει uari tali modo & iali tempote , ut Ie uela ipsi V 'luntas conscia itat. Alij denique gratiam lentium Iesdi efficacem per cooperationem voluntatis humazae x adiutae gratia secunda , quae vocatur cooperans.
Non consistit efficaeitas gratiae in influxu physeo
praedeterminante voluntatem physice. Probatur prima pars t quia posito tali influxu re ii praedeterminante , voluntas remanet adhuc indifferens ad consentiendum , & non consentiendum svel non habet amplius illam indifferentiam : Si autem xc manet indifferens , non determinatur physice τquia per praedeterminationem physicam ita mouetur Voluntas, ut non possit resistere, alias non esset physica praedeterminatio ; ille enim non physite determinatur ad unum , quilin aliud declinare potest; si Vero non maneret indifferens , non maneret libera- libertate mora iij, quae requiritur ad meritum et talis enim libertas consistit in indifferentia , ut diximu r
424쪽
ergo efficacitatis gratiae non consistu in praedeterminatione physica , quoniam imponeret necessitate auia quod est conira ea . quae diximuS quaest. praeced. Nec respondeant praedeterminationis physicae proopugnatores, illam non officere libertati , quia est ita homini attemperata, ut blande & suauiter illum moueat e ne hoc inquam , dicant, licet enim suauiter, de blande alliciat voluntatem , illamque non cogat, aut violent et rita tamen allicit , ut illam necessii et: cum,
posita illa motione de impressione gratiae praedeterminantis , voluntas non possit illi resisteret & insuper italem molionem irresistibilem non potest impedire
voluntas , quoniam antecedit determinationem nostram , di a toto decreto Dei dependet : licci ergo post
decretum si xii v. Ac Clementis VIII censuram nullus Possit exponere hanc Opinionem , tamen maxime no-- his disylicet a. Quod si reseondeant secundo, necessitatem eonditio iratam non tollere libertatem , ut pater in homine currente et supposito enim quod currat , necessario currit i attamen currit liber E , quia illa nee essitas est
tantii m hypore iaca : Rel p. necessitatem conditi Ona . tam non tollare liberialem; tiquando conditio 1 nobis depenset, concedo et ut in allato exemplo: quando eae inde pendens 1 voluntate nostra : nego uti est in pro posito, ubi voluntas nostra non potest impedire dcereis. tum diuinum degrat a praedeterminante nobis concedendae: nec etiam impedire potest', quin ex. tali decreto sequatur illa molao dcte minans voluntatem ..
Si tetrio dicam ali i , illa ecem atem non offic re libertati: quia est tantum necemias in sensu compo. stio , quae putest stare caur libertate : quoniam praese-stinatus libete saluatur , licet in sensu composito salvetur necess/rio, in quantum praedestinatus cst: Resp. vi prius, quod licet necessitas i n sensu composito no tollat Iibertatem , quando id , quod poni tuti cum ii hertate , dependet ab illa rivs in allato exemplo, ubi salus homi vis praedest nati est liberat, quia praedestinatio pendet aevoluntate coopera me , saltem praeuisa:
necessitas iam ea in sensu composito tollit libet talem, . quando conditio , quae ponitur cum voluntate , nota
pendet ab illa ,. ut in proposito , ubi gratia praedetegminans non dependet a nobis , sed a solo Deo . si quarto obiiciant , Deum vel praedeterminare vos Iuniatem, vel e XPectare illam ι secundum est contra
425쪽
Concilium Arauseanum a. can. q. Si quis contendit, D m expectare voluntatem, ut purgemur a peccato: mu
utem facere, ut velimus conuerti, resistis Spiritui sancto dicenti , preparatur voluntas a. Domino : ergo admittendum est primum. Resp. Deum non expectare simpliciter voluntatem nostram,. sed potius anticipatin pra uenit per inspicationem , quae a nostra voluntate non de- Pendet ; supposita, tamen illa inspiratione di gratia .PI ueniente , expectat aliquo modo consensum hominis , ut cooperetur gratiς , iuxta hoe scripturae dictunt,''sto, O pulso: si quis aperuerit intrabo: Ideo aut es a Deus expectat , quia Deus voluit suam gratiam esse t lis. naturae ut hominem relinquat liberam . In hac Porro expectatione nihil est absurdum ; non enim dicimus,Deum expectare consonsum, quem homo eliciat Per solas naturae. vires, ut volebant Palegiani, conirrua
quos agebat Concilium, sed elicit per auxilium statis
Si dicant quinto , gratiam emacem non posse ropudiari ; ergo voluntasem praedeterminare . Re .sratiam essicacem in sua tota latitudine, . idest, cum operatione annexat, non posse repudiari r non potest enim quin agat , alias esset & non esset cmcax ; sumis Pta tamen praecise pro gratia abstrahente ab operatione , repudiari potest. Si quis e nim ex Conc. Trid. dixerit, liberum arbitrium a Deo motum, excitarum nonat e dissentire , si vetiς, anathema sic
on eonsistit etiam emeaeitas gratiae in praed
terminatione morali , nec in congruitat eius cum voluntate . utraque pars eadem ratione probatur ; quia si ut gratia redderetur enicax, requr. reretur, quod esset tanta , ut morali .er Voluntas non o. Posset illam repudiare , vel ut esset ita conformis volantati , & loco & tempori , ut infallibili ter suum es-fectum haberet; sequeretur ex primo ,. quod voluntas non esset libera moraliter , cum, stante hac prede ter m i natione, non posset negare contensum , quod tamen est contrarium Concilio Tridentino dicenii, voluntatem posse re ijse te gratiam : quam recipit, sess. 6.ean s. Ex secundo sequorctur sicut & ex primo, quod illa gratia non esset sussiciens proprie , quae non ha-
rei haec omnia sibi adiuncta: idest, si non esset mo
426쪽
Iairier praedeterminans , aut si non haberet illamia congruit at cim i & c Metr hoc non detur omnibus, sequ retur, quod omo es non haberent gratiam sum cientcm,
si illa derer minario & congruitas, quae a solo Deo de pendet , deesset iliis . Deinde , si ex praedeterminatione morali sequeretur cfficacitas gratiae , illi, qui hab Ient maiorem gratiam, semper agerent ; dc illi, qui minorem haberent , non agerent ;ited hoc falsum est : di, Aimus enim in quaest. penultima, quod aliquando maiori gratiae resistat voluntas, de aliquando maiori consentiat. Tande, possent conqueri peccatores de eo,quod Deus non dedisset illis tales gratias praede et minantes di congruas: oc quod non velit sincere salutem omnium : si enim ad salutem necessaria esset illa gratia , quam Deus nouit ita e s se congruam illi, cui eam dat ,
di tempori , dc loco, quo datur , ut infallibilem effectum habitura sit, quomodo dieetur velle saluare illos,
quibus tales gratias non concedit , sed tantum alias dat, quae nunquam cssicaces reddi possunt; cum habeant talem congruitatem absolute necessariam , ut essicaces reddantur . Obite. Augustinum vocare gratiam cssicaeem , a Diam , eximiam, secretam, irresisti bilem , Se in fallibis Ilier suum effectum operantem ; quod signum est, ibiam saltem moraliter voluntatem praedele Imina I. . Resp. aliquando Deum concedc re gratias ceriis quibusdam hominibus , τοῦ Latroni, Paulo , Magdalenae,
fice. ii a fortes dc eximias, ut illico conserviant, dc non possint non consentire, nisi eum maxima dissi euitate: non tollunt tamen absolute libertatem moralem , sicut nec graues tentationes, quando urgent: ima O vo.
Iunias semper illis resistere valet alias non diceret Conc. Τrid. 1ess s. can. 4. Si quis dixerit , liberum urbia trium a Deo motum non posse dissentire ,s vetit, Anathemast. Nec respondeant . hominem conser in re semper potestatem physicam resistendi, licet non habeat amplius moralem : concilium enim loquitur de potentia morali; agit enim in materia iustificationis contra Caluinum , qui volebat gratiam necessitare liber ut a arbitrium , licet fateretur, volantatem habere femper potentiam physicam, ut resisteret. obiic. secundo. Augustinum dicere , Deum vocare
Sanctos eo modo quo nouit illis esse congruum , vexespondeant : ergo cum illos vocet efficaciter, gratia
efficax consistit in illa conglutiate. Resp. hoc ideo
427쪽
dicere Augustinum , quia Deus ab aeterno decreuit dare gratias indisseronter omnibus hominibus , differentes tamen: aliis maiores , alijs minores, sed omnibus sumiciem est, postea vidit, qui essent cooperaturi να qui non essent: unde illos praedestinauit, dc re pro bauit istos , deinde ici tempore dedit stratias praedestinatis, quibus cooperaturi sunt iasallibiliter : illais enim collatio temporanea debet habero conformitatem decreto aeterno : de ob hoc dicit Augustinus . quod Deus vocet in tempore praedestinatos per gratias quas nouit congruas: illa tamen con guitas non est i trinseca gratiae, sed tantum per c perationem prae uim sam, quam homo daturus est illi in tempore: ergo congruitas gratiae non facit illius efficaciam , sed tantum
E Fficacitas gratiar in actu se Ondo pendet a coope-
Iatione nostrae voluntatis. Probatur ex Paulo, qui multoties clamat nobis, ne in vacuum gratiam Dei recipiamus:monet ergo, ut demns efficaciam gratis& sic pendet a cooperatione nostra, non quidem nuda, sed eleuata per gratiam adiunantem . Hoc est consor Inc Conciliis Arausicano, dc Tridentino ubi sess. s.can. . asseritur, esse in potestate Iibcri albitrii consentire, vel disssentire vocationii sic enim liberi arbitrii cooperatio reddit gratiam efficacem. Sic August. psae sertim ii. x .ad simplicianum quaest. z.d Ocens, proprium esse voluntatis consentire,aut dissentire gratiae ἐ' ergo illam facit effieacem, vel inefficacem: cum hoc tamen discrimine,quod illam reddat inefficacem proprio motu, dc illam reddat eifieacem cum gratia adiuuante . Concordat ratio et quia non alia ratione gratia dicitue eisicax, nisi quia voluntas eonsentit : de non aliunde est inefficas nisi quia dissentit voluntas. Non differunt erg. physice , essentialiter intrinsece , dc in ratione auxili j:sed differunt tantum extrinsece , dc ex Parte coope rationis i de si habeant aliquam differentiam eSparte Dei, hoc est in ratione doni,in quantum habet compla centia in collatione talis gratiq,ratione effectus futuri. Obij c. talem cooperationem.attribui Deo r.ergo non voluntati . Resp. attribui Deo princip1liter equia est ab eius gratia: tamen minus principaliter est in a voluntate, quae consentit. Dices , ergo aliquam ei si caci,
428쪽
Iairier praedeterminans , aut si non haberet illam congruit at cm i & cti retr hoc non detur omnibus, seque- Ietur, quod omnes non haberent gratiam sum cientem,
si illa dercrminatio & congruitas, quae a solo Deo de pendet , deesset illis. Deinde , si ex praedeterminatione morali sequeretur cssicacitas gratiae , illi, qui habe-Ient maiorem gratiam, semper agerent ; & i l li, qui minorem haberent , non agerent ; sed hoc falsum est : d Zimus enim in quaest. penultima, quod aliquando maiori gratiae resiliat voluntas,&aliquando maiori consentiat.Τande, possent conqueri peccatores de eo, quod Deus non dedi siet illis tales gratias praedeterminantes di congruas: & quod non velit sincere salutem omnium : si enim ad salutem necessaria esset illa gratia , quam Deus nouit ita e sse congruam illi, cui eam dat ,
di tempori , di loco, quo datur , ut infallibilem effectum habitura sit, quomodo dieetur velle saluare illos,
quibus tales gratias non concedit , sed tantum alias dat, quae nunquam efficaces reddi possunt; cum ha-bcant talem congruitatem absolute necessariam , ut efficaces reddamur. Obiic. Augustinum vocare gratiam efficaeem , a se
tam , eximiam, secretam, irresisti bilem , Se in falli bis I iter suum effectum operantem ; quod signum est, ibiam saltem mora litor voluntatem praedeterminare a
Resp. aliquando Deum concedere gratias ceriis quibusdam hominibus . v. g. Latroni, paulo , Magdalenae,&e. ita fortes dc eximias, ut illico consentiant, &non possint non consentire, nisi eum maxima difficultate: non tollunt tamen absolute libertatem moralem , sicut nec graues tentationes, quando urgent: ima b vo. Iunias semper illis resistere valet et alias non dieeret Conc. Trid. 1 ess s. can. 4. Si quis dixerit , liberum arbia trium a Deo motum nouposse dissentire, si velix, Anatθemast . Nee respondeant ., hominem conseruare semper potestatem physicam resistendi, licEt non habeat amplius moralem : concilium enim loquitur de potentia morali; agit enim in materia iustificationis contra Caluinum , qui volebat gratiam necessitare liberum arbitrium , licet fateretur, voluntatem habere semper potentiam physicam, ut resisteret. Obiic. secundo, Augustinum dicere , Deum vocare
sanctos eo modo quo nouit illis esse congruum , vere spondeant i ergo cum illos vocet efficaciter, gratia
efficax consistit in illa congruitate. Resp. hoc ideo
429쪽
dicere Augustinum , quia Deus ab aeterno decreuit dare gratias indisset titer omnibus hominibus , differentes tamen: aliis maiores , alijs minores, sed omni bus lacticientcsi, postea vidit, qui essent cooperaturi, dc qui non essent: unde illos praedestinauit, &repro bauit istos , deinde in tempore dedit gratias praedestinatis, quibus cooperaturi sunt insallibiliter : ill
enim collatio temporanea debet haberc conformiis ratem decreto aeterno': de ob hoc dicit Augustinus a quod Deus vocet in tempore praedestinatos per gra ias quas nouit congruas: ilia tamen con guitas non est i 3rinseca gratiae, sed tantum per c perationem praeui sam, quam homo daturus est illi in tempore: ergo congruitas gratiae non facit illius efficaciam, sed tantum
EFfica etias gratiae in actu se indo pendet a coope-
Iatione nostrae voluntatis. Proba lux ex Paulo squi multoties clamat nobis, ne in vacuum gratiam Dei recipiamus:monet ergo, ut demns efficaciam gsatis& sic pendet a eooperatione nostra, non quidem nudas sed eleuata per gratiam adiunantem . Hoc est confor me Conciliis Arausicano,& Τ ridentino ubi sessi s.can asseritur, ςsse in potestate liberi albitrii consentire, vel dissenii te vocationii sic enim liberi arbitrii cooperatio reddit gratiam efficacem. Sic August. PIS sertim ii. x .ad simplicianum quaest.2.docens, proprium esse voluntatis consentire,aut dissentire gratiae ἐ' ergo
illam facit effieacem, vel inefficacem: cum hoc tamen discrimine,quod illam reddat inefficacem proprio mo-xu , di illam reddat eisi eacem cum gratia adiuuante . Concordat ratio e quia non alia ratione gratia dicitur eis cax, nisi quia voluntas eonsentit et & non aliunde
est inefficas, nisi quia dissentit voluntas. Non differunt
erg. physice , essentialiter intrinsece , dc in ratione auxi j ij: sed differunt tantum extrinsece, 6c ex parte coope rationis i de si habeant aliquam differentiam eΣ parte Dei, hoc est in ratione doni, in quantum habet compla centia in collatione talis gratis ,ratione effectus Dyuri. Obij c. talem cooperationem attribui Deo et ergo non voluntati . Resp. attribui Deo princip1liter et
quia est ab eius gratiat tamen minus principaliter est a Voluntate , quae consentit. Dices, ergo aliquam eri
430쪽
ea citatem liberum arbitrium tribuit gratiae . Negaturzaieet enim influat in opus, nihil tribuit gratiae ; si eat nec approximatio tu fluit in activitatem ignis , nec sumptio in emeaeitatem medicinae , licet utraque insuat in eombustionem dc in sanitatem . Si dicant, gra tiam ergo pendere a nobis: Quantum ad effectam. , eoneedo, sic enim Deus instituit negotium salutis no-srae , ut possimus illud operari, vel non : quantum ad insusionem gratiae , nego: a solo enim Deo dependet , quia si voluisset, potuisset nobis dare talem gratiam s. quod illi resistere non potui sset voluntas. Si instent , crgo sumus certi de uostra salute et negatur consequentia, licet enim simus certi , quod gratiam nobis daturus sit Deus, de quod illi consentire poterimus: da-hium tamen est, an reuera simus daturi consenium, proin Pter graues tentationes. , quae insurgere possunt. Plura alia obiici solent in veritatem huiusce conclu
sionis, sed eorum soliuio desumatur eae q.I. e. Praee. e . CAPUT ULTIMUM.
DIuisimus in praecedentibus gratiam, in gratis da
tam de eta: iam facientem; diximusque, quid sit gratia gratis data , ε quo tu plex ; postea subdivisimus gratiam gratum factanterii in actualem, dc habitualem, . ubi de qua liber gratia actuali ecimus, nihil dicendum relinquentes de sussicienti nec ce cisi ea ci.nunc su perest dieere de gratia habituali, de qua praecipub tria scitu necessaria iunt: an habeat esse pex creationem , an di- singuariat charitate, di qui sint illius essectus ; de subiecto in quo recipitur , iam diximus in loco praecitato , ubi asseruimus, psam reci Pi in uvium a te.
An Gratia habitualis habeat esseper creationem p
OVaereretur inutiliter, quid sit gratia habitualis an sit quid reale, di positi uulti, de iub quo prae
cicamento contineatur, cum haec omnia iam dicta
fuerint in cap. sexto, ubi asseruimus gratiarn, quae est quid reale de quid possiiuum donum aliquod sapernaturale per modum qua litatis se habens, gratis homini.