장음표시 사용
391쪽
quaestionum quiast. a*. Nec peccatum , nec recte factum mputari cuiquam iure potem qui nihil feror. t propria mlhntate: est igitiar peccatum recte factum in libero voltintatis arbitrio , Lib . de vera relig c. 23 TaleI enim eruos me. liores esse Deus iudicauit, si ei feruirent liberalit er,
nullo modi feri posset , s nou volun te ,sed necessitate semnirent. Lib. etiam a: de actis cum Felice Manichaeo e g.
Esse liberum αrbitrium , ω inde peccare quemquams zelit, non peccares nolit , non folum in diuinis scripturis tibi prοδο, &c. Et postea, Nemonis Deus potet arbores facere. , Iedi unusquiyque in voluntate eluere, quae bona sunt, esse rarbor bona , aut eligere quae malasunt , ω esse arbor
mala. Lib. de duabus animabus , quem composuit contra Manichaeos , fingentes in quolibet homine duas esse animas bonam, dc malam , semper inter se Pugnantes , quarum quaelibet bonum aut malum ex impetuositate naturae operabatur , prout una aliam vincebat, vel ab alia vincebatur: capite , inquam, Q.
huius lib. ait ε Quamobrem ilia animae quidquid faciunt,flaratura non volantate fatiunt , idest si libero ad faciendum ,
em non faciendum nutu animi carent peccato earum teneri nonpossumus . Idcm probat per tres libros, quos aduersus Manichaeos edidit . Nec dica ur ; quod loquatur Augustinus de lib. arb prout erat in Adamo ante pecicatum, sicut ipse habet c. 1 3. l. 3. & c. a. libri Retractionum ; alias debetent hi tres libri supprimi totaliter; in illis enim nil praetendit aliud probare , quam liberum arbitrium mansisse in homine lapso ; quando ergo di cit in locis citatis , se loquutum fuisse de libertat Primi hominis; hoc est, Quando loquutus fuit de certa quadam libertate hominis, quae nullum ad virtutem experiebatur obstaculum , de qua dicit reuera , Cum de illa voluntate recte faciendi loquimur, de ilia scilicest, in qua homo factus est, loquimur ε hoc habetur tib 3. de lib. arbitri cap. i &iib. 2. Ietract Praeter illas citationes
Augustini quam plurimae aliae habentur, ut tib de
spiritu , dclitera c. 3q. Misecordia eius Da omnibus praeuenit nos : jed consentire Dei vocationi , vel ab ea di sentire, proprie voluntatis es . Lib de natura ,&gratia cap 6s. ubi postquam attulit vctba Hieroni ymi dicentis, Literi arbitri j nos condidit Deus , nec ad virtutem, nec ad vatia nece state trahimur : alioquin ubi necessias est , nec damnatis, nec eorona est . Subiungit Augustinus , cuis
non agnoseat uis non toto eorde suscipiat ξ Quis aliter conditam humanam dicat esse naturam
392쪽
ptobgtur quatio ex Scholasticis, quorum tamen mentem non recipiunt aduersarii nostii , nisi quando eos sibi fauere putant: immo eos humana philosophia Theologiam corrupisse calumniantur, de in scholis introduxisse Aristotelem, ut humana ratio sese fidei my- ster ijs immisceret ; in hoc Caluinum imitantes , qui sententiam de libertatis indifferentia philosophicam de Aristotelicam nuncupat ; & Lutherum , qui sequentcs propositiones ausus est proferre, quae damnatae sunt a Sorbona . Una erat, Theologia scolastica est falsa
'beriptura ,- cramentorum interpretatio , exulem fecit veram , ceram Theologiam . Censui a ,
propostitio est falsa, temeraris , O superbe asserta, san
doctrine inimica . A lia erat haec , tempore cepit Theologia Scolasti , idest illusoria , eodem euacuata est Theologia crucir , suntque omnia plane peruersa , Censura , propositio est falsa, presumptuose . irrationaliter a serta serrorι Bohemorum damnato vicina. Alia in is per est , Libidinem corrumpendae scriptura iam fermes a trecentis an nis patitur Ecelsa incomparabiliae damno suo a Doctoribus
Icholasticis . Censura , HEe proposito est falsa , stultς,
malitiore assert a . Quia tamen ipse Iansen ιus , a d. pro bandam liberum albi trium non manet indifferens ,
allegat lib. 6. de gratia Christi , scolasticos cap. a 3 dc
sequentibus , ad quos respondebimus in solutione si biectionum r non inutile iudicaui aliquos corum adducere , Ut paleat, quantum distent a dogmatistarum sciat entia. primo ergo Magister sentent. accedit, quit m a. dist. a s. cap. i. ait , Potestas Usa , quam supra diximus esse liborum arbitrium , libera est ad virumlibri, quia libere potest mouere se ad hoc uti illud . Et cap. 2. Nec tamen omnia futura lub liberi arbitrii voluntas vcniunt, sed ea tantum que per libertim arsitrium possuviferi , vel non feri. Alexand. Alensis I. pat te quaesi. 72. membro I. arma. U. r. Est quedam facultas naturalis ..que est determinata ad Uniam tantum , ista non conuertitur ctim libero arbitrio : est alia facultas voluntaria , quae se habetod opposta , hqς conuertitur cum lito=o arbitrio . A it. s. addit , Et hoc modo dicitur liberum arbitrium , quia indifferens est boni , ω mali. Et membro 6, ea p i. & . iberum arbitrium ese ad utrumlibet , ω actum eius proprium esse eligere , hoc est ex duobus praeia litibur alterum alteriprcoptare . Idem tuetur D. Thomas sexcentis in locis; sed quia haec omnia retexero prolixius es
393쪽
esso de lib. arb. loquitur . Quaest. ergo sexta de malo
quae in titulatur de eiectione humana , seu de lib. arb. art. x. respondens ad illos, qui dicebant, voluntatem hominis non habere electionem suorum actuum.&exnecessitate eligere , respondet: HEe opimo est Berctica; οἰ- sit enim rationem meriti,aut demeriti tu humamir actibur: non enim videtur esse meritorium, vel demeritorium quod aliqui Uic ex necessitate agit; ut uitare nou pessi. Quaest.24. de libero arbitio, sibi quaerentii, ut tum homo ut liberivrbitrii, respondet; Nuitur debet puniri,uetpremiaripro eo , quod non est in eius pote state facere nonfacere : sed mmo iuste a Deo premiaturi vel punitur pro suis operibur et cmitas liberi arbitrij . Quaest. is, arr. Io. in corpore quae stionis, negat ea, quae nccessario incamus , ad liberum arbitrium pertinere. Reiaest.2ε. de libero arbitrio , negat, liberum arbitrium esse in brutis, quia ad unum
determinantur : Homo vero, inquit, non necessario mouetur ab hir, qvie sibi oecurrunt, vet a passionibus inflargenti- fur , quia potest ea accipere vel refugere, ideo homo est
Iiberi arbitrii , non autem bruta . Denique r. p. q. P. a I Io. quaerens virum Deus sit liber , respondet in corpo-1e , Dicendum, quod liberum arbitrium habemur respectu eorum, Fuct nou nec sartio, volumus, vel ex instinctu: non enim
ad liberum arbitrium pertinet quod velimur esse felices , sed
ad naturalem instinctum : eum igitur Deur ex nectistate fuam bonitatem velit, alia vero non ex nec state, respectu tuorum,quae non necessariis vult , liberum haber arbitrium γ . D. Bonaventura in a. dist.*l. art. I. q. r. Nemo etiam
venialiter peccar in hoc, quod praecauere non patuit. Et iaa. dist. x . ad textum Magistri , de libertate essentiali arbitri id icit , Haec libertas in creaturis est indi ereur ad bonum, in malum. Scotus in I. dist 39. 1s Euantum ad primam, habet ;Voluntas est libera ad oppostor actur,cio ad opposita reiecta in guc tendit. Et in . diit. Φῖ. q. e. D 22. Hicit: Homo est Dominus suorum actuum, ita quod in potestate eius est determinareo ad hoc vet Oppositum. Infinitos pene alios praetermitto , dicturus tantum , hanc opi. Dionem, quae indifferentiam liberi arbitrii nolit, fui sese damnatam recenter 1 sapientis. Magistr. Andreada vallio , multis in locis , sed praeserimi tract. de
grat, qua st. I .art. . ubi ad quaestionem , quae t ibertas ad meritum requiratur λ respondet. Meritum debet esse liberum , nousotum libertate a coactione, hoc enim fatem rhorreicit sed etiam liberum a necessitate: a Nicol ao Υ sa ru berto, dc alij s D octoribus Sorbon icis .
394쪽
Probatur quinto rationibus, set potius ex ab sui ditatibus , quae sequerentur ex Nouatorum opinione. Primo, si ad libertatem sunt ceret immunitas a coactione , pecora essent libera, quia sine coactione alunt, oc sponte feruntur in obiecta, qKae sibi bona esse putant . Deinde , si homo necessitaretur ad agendum vel non agendum, frustia fierent leges , e X hortationes, consultationes; frustra pararentur praemia dc poenae; perpe- Tamque laudes, & vituperationes bene, & male agentibus darentur: haec omnia cnim non respiciunt ea , , quae necessario fiunt, aut fieri nequeunt ; sed solli tria
illa, quae possunt ficri. Denique aduersa iij non mintis destruerent liberum arbitrium , quam Manichaei, Vi-clcmstae, Lui herani, Caluin istae alii haeretici nostrae libertatis,'& icligionis hostes insensissimi : hi
Cnim non dixerunt homines agere coactos & in ullos ,
sed tantum ex necessitate operari, ob quod a Concili j sdamnati sunt . Porro ideo aduersati j volunt hominem non mansisse indifferent cm post peccatum; quia illo
posito, Deus dccreuit lanatim saluare certum num e
Tum hominum , qui praedestinati dicuntur . alios vel Orelinquere in malia pei ditionis: voluit insuper, in exe culi Oncm praedestinaraonis illorum , dare illis gratias cssicaces . quibus voluntas non potest ic sistere, dc re probis illas neg au it: Unde colligunt, quod nec isti neci ii sint indifferentcs ad bonum & ad malum'; PIade'
1tinati, inquam , non luat indifferentes, quia stante gratia, non possunt quin ad bonum se vertant, cst enimi tresisti bdis; nec etiam reprobi indifferentes sunt, quia bonum operari non valent, deest enim illis gratia qua bonum pollini operari; & sic concupiscemia moti in Peccatum ruunt indeclinabili lcr: quo posito; Dico , quod si omncs homines non sunt indisferentes, nec mali habent gratiam , qua mandata Dei possint obser- Ira Ie , mandata illa sunt eis obseruatu i na polli biri a , ex quo multa absurda iesultent, de quibus egimus in quaest. speciali; in mente autem Catholica hae absurdi
I at es vllantur, dicendo , hominem c sic indiffcrentem, di asserendo, nec gratiam, nec Xoncupiscentiam imponere illi nccesti intem . Non quidem gratia infert, quia talis cst , quod ei ic si sic ic possit voluntas, ut deiciminauit Concilium T identanum; ne cellam con
cupiscentia necessitat, quia pratia semper adcst , Vel remoth vel proxime sum ciens ad resistcndum ipsius macibus. Stipei cst rcsMonsio objectiombus.
395쪽
O iciunt aduersarii aliquos cont cxtus scripturae a sed eorum solutio iam habetur alibi. vel ita facilis est, ut lon eius in illis commorari necessarium non sit , Quando ergo dicunt ex Prou. o. A Domino sunt gressus viri; hoc est, quia nos diligit per suas inspirationes, di per suam gratiam , cui tamen reiistere Potanius . Cum dieitur de Deo ad philipp. a. sui operatur velle ,
ω perficere; T. etiam Corinth. Qui operatur omuia in omnibur . & Pr Ouetb. a . Cor regis in manu Domini iquocumque votuerit, inclinabit illud: haec omnia ostendunt, quod sine gratia Dei nil possit facere homo ,
licet illi resistere valeat; ali as psalmista Psalm .s . non diceret, Hodie s vocem eius audio itis , nolite obdurare corda vestra i & cum dicitur , quod Deus corda no stra inclinet, quo voluerit, hoc est, quia viriurgiat ijs quibusdam ita voluntati attemperatis, vide facto inclinent . licet possit illis resisti. Si Ezechielis ι 5. di . .catu r a Dabo vobis corinouum, Oc. t faciam ut tu preceptirmeir ambuletis, non debet ex hoc concludi, quod homo tantum tractus necessario sequatur, dc nihil ex se contribuat ad bonum opus: ille enim, qui dicit , Dabo vobis cor nouum, dicit etiam ad Ephes Renoua
mini in spiritu mentis vestre: hoc ergo sic dicitur, qui
Deus promittit talem se daturum gratiam, ut cum caIsraelitae ambulaturi es ni in praeceptis, licet potuerint illam rei cere , ut multi ex illis fecerunt. Si di eant ex Ioann. 8. Si vor filius liberauerit, vere liberi eritis :sed reprobi non liberantur: ergo vere liberi non sunt.
Resp. quod triplex sit libertas; a peccato, , miserta , di a necessitate; si ergo nos liberauit Christus, vere libere erimus a peccato ; quos vero cssicaciter non liberauit, non sunt liberi a peccato, sunt tamen liberi a
Objiciunt secundo ex Augustino i iii id nobis cst liberum, quod est in nostra potestate ; & illud est in no stra potestate, quod fit cum volumus: sed ex Ian senio, omnis volitio , eo ipso, quod volitio est , fit cum volumus: implicat enim nos velle, quin v c limus: ergo omnis volitio cst libera, licet sit necessam. Maior quoad virumque partem est D. Augnstini lib. 3. de lib. a b. cap. 3. dc minor est Ian lenii lib. 6 de gratia Clis i- sit c P, 7 q. & s. Resp. ad primam partem maioris, Au
gustinum loqui cum S. seripi. Patribus, di Philosophis, qni dicunt, illud dici esse in nostra potestate ,
. quod ita a nobis dependet, ut illud possimus facere,
396쪽
non facere: sic Aristoteles lib. 3. Etich. cap. . Diuus Thomas lectili. in c. ue & lib. Ethie. sic & Damascenus lib. a. de Fide cap. 26. Eorum, que funit, aliqua fumin nobis posta, ea sunt quorum liberam habemur poesa tem , ut ea faciamus, vel non faciamar, & se volitio necesIaria non est in nostra potestate: sed quia Austumnus in secunda parie maioris dicit , quod ea sunt in nostra potella te, quae fiunt cum volumus: ad hoc resis pondendum est, quod hoc debeat intelligi de eo, quod ita volumus, ut illud non velle possimus : ipsemet enim Augustinus lib. de spiritu de liti c. ro. dicit , Hoc qui que in potestate habet e dicitur, quo vult facit snon vult nonsac it. Quod si August. lib s. de civit. Dei
cap. Io. videatur admittere aliqualem necessitate I i ,
quam dicit non rc pugnare libertati ni t mirum est, quia illo loco agebat contra doctrinam Ciceronis , qui e X praescientia Dei infallibili concludebat nihil esse libe- Ium, sed omnia necessaria : & illi respondci Augustinus, ca esse nece si ama neccm a te subsequenti quam nos vocamus in sensu composito) quae non tollii libertatem agentium rational ium : quia piae supponit , quod agentia inici lectualia ad hoc, vcl hoc sint te determinatura i iberet antequam Deus eo tum d c terminationes praeuideat, di sic non tollitur liberias ut diximus agendo de voluntate D per illam uecessitatem conse quent cm : Ian senistae vero crrant in hoc, quod admittunt in actibus humanis nec nitalem antecedentem squae est vel a gratia, respectu boni: vel a concupisccntia , respectu mali. Quod si Augustinus Laa. de Civit. Dei cap. vltimo dicat . Beatos multo liberiores esse in celo, ubi peccare non possunt: Res p. ibi sum cie liberum ar- hirrium, prout opponisur seruituti peccati. Deinde , reuera in coelo erunt liberrimi Beati, non respectu Dei aut peccati, citca quae obiecta non erunt amplius indilicienter: sed respectu aliorum actuum, quos pro ducere poterunt , di non produc cre sine vitio, v. g. Iare Deum vel non orare pro aliquibus viaioribus
profecto in his, & similibus liberi erunt: posse cnim peccare, non est conditio requisita ad liberum albi. irium ; di hoc est quod in his locis probare intendit Augustinus: immo liberius, & facilius in tales actiones poteruui prorumpere , quia pondus peccati eos ab illis actibus non distrahet, unde dicit Enchirid. cap. ros Multo liberius erit arbitrium, quod omnino non poterit seruire peccato uod & alio modo intelligi potest, qui R i in
397쪽
Ob jciunt aduersari j aliquos cont cxtus scripturae a sed eorum solutio iam habetur alibi. vel ita facilis est, ut lon eius in illis commorari necessarium non sit , Quando ergo dicunt ex Pro uri A Domino sunt gresus viri; hoc est, quia nos dirigit per suas inspirationes,
dc per suam gratiam, cui tamen resistere possumus . Clim dicitur de Deo ad philip p. a. sui operatur velle, perficere; I . etiam Corinth. I. Qui operatur omnia in omnibus: & Pro uel b. a . Cor regis in manu Domini ;quocumque voluerit, inclinabit illud: haec omnia ostendunt, quod sine gratia Dei nil possit facete homo , licet illi resistere valeat ; alias Psalmista Psalm .s . non diceret, Hodie s vocem eius audio itis , nolite obdurare corda vestra r & cum dicitur, quod Deus corda nostra inclinet, quo voluerit, hoc est, quia utitur gratijs quibusdam ita voluntati attemperatis , ut de facio inclinent . licet possit illis resisti . Si Ezechielis diis
catu ra Dabo vobis cor Mouum, faciam ut in preceptis meis ambuletis, non debet ex hoc concludi, quod homo tantum tractus necessatio sequatur, dem hi lex
se contribuat ad bonum opus: ille enim, qui dicit , Dabo vobis cor nouum , dicit etiam ad Ephes Renoua, mini in spiritu mentis vestre: hoc ergo sic dicitur, quieta.
Deus promittit talem se daturum gratiam, ut cum caIsraelitae ambulaturi emni in praeceptis, licet potuerint illam reiicere , ut multi ex illis fecerunt. Si dicant ex Ioann. 8. Si vos filius liberauerit, vere liberi eritis :sed te probi non liberantur: ergo vere liberi non su nt.
Resp. quod triplex sit libertas; a peccato, anai seria, di a neccssitate; si ergo nos liberauit Christus , vere libere erimus a peccato; quos vero cfficaciter non liberauit, non sunt liberi a peccato, sunt tamen liberi a
Objiciunt secundo ex Augustino , illud nobis cst liberum, quod est in nostra potestate , & illud est in nostra potestate, quod fit clim volumus: sed ex Iansemo, omnis volitio , eo ipso , quod volitio est , fit cum volumus: implicat enim nos velle, quin velimus: ergo omnis volitio est libera, licet sit necessatri. Maior quoad virumque parrem cst D. Augnst mi lib. s. de lib. aib. cap. 3. di minor est Ian senii lib. 6 de gratia Chrini cap. 7, 4. & s. Res p. ad ptimam partem maioris, Au
gustinum loqui cum S. Script . Patribus, di Philosophis, qni dicunt, illud dici esse in nostia pol cstate , . quod ita a nobis dependet, ut illud possimus facere di
398쪽
non faceret se Aristoteles lib. 3. Etich. cap. s. Dιuus Thomas lect. ra. in c. s di lib. I. Eihie. sic & Damascenus lib. a. de Fide cap. 26. Grum, quae sunt , aliqua fumin nobis posta, ea sunt quorum liberam habemur poesa tem , Ut ea faciamur, vel non faciamas , de se volitio necessaria non est in nostra potestate: sed quia Augustinus in secunda parie maioris dicit, quod ea sunt in no i ta potestate, quae fiunt cum volumus: ad hoc Ies- Pondendum est, quod hoc debeat intelligi de eo, quod ita volumus, ut illud non vclle possimus : ipsemet enim Augustinus lib. de spirituic lit t. c. an. dicit ,
Hoc quirique tu potestate hasete dicitur, qviods v lt facit snon vult non facit . Quod si August. lib s. de civit. Dei
cap. Io. videatur admittere aliqualem necessitatem i ,
quam dicit non repugnare libertati nil mirum est, quia illo loco agebat contra doctrinam Ciceronis , qui eae praucientia Dei infallibila concludcbat nihil esse liberum, sed omnia necessaria : de illi respondci Augustinus, ca e sie necessaria neccssa a te subseque nil quam nos vocamus in sensu composito) quae non tollit libertatem agentium rationalium : quia praesupponit , quod agentia inici lectualia ad hoc, vcl hoc sint se det erminal ura i iberet antequam Deus eo tum d clerminat jOs piam id cat, de sic non tollitur libertas ut diximus agendo de voluntate D per illam uecessitatem conse quenlcm .' Ian senistae veto crrant in hoc, quod admittunt in actibus humanis nec Bitai cm antecedentem , quae est vel a gratia, respectu boni: vera concupisccn-lia , respectu mali. Quod si Augustinus l. a a. de Civit. Dei cap. vltimo dicat , Reatos multo liberiores esse in celo, ubi peccare nonposunt: Res p. ibi sum cie libet una ar-b irrium, prout opponitur seruituti peccati. Deinde , Ie uera in coelo erunt liberrimi Beatii non respectu Dei aut peccati, citca quae obiecta non erunt amplius indist cienter: sed respectu aliorum actuum, quos pro ducere poterunt , es non produccre sne vitio, v. g.
Ωιὸ eblle' ' .veι non Ufare pro aliquibus viatoribus t protecto in his , & similibus liberi ei unt: posse cnim peccare, non est conditio requisita ad liberum albi irium hoc quod in his locis probate intendit Augustinus: immo liberius, & facilius in tales actiones poteruul prorumpere , quia pondus peccati eos ab λlly ' ut 'On distrahet, unde dicit Enchirid. cap. ros Multo liberius erit arbitrium, quod omnino non poterit et μι re peccato: Quod & alio modo intelligi potest, quia R a iu
399쪽
. .' Insuper addit I usemus L de gratia Clixistiς.
400쪽
per octo sequentes, quod Augustinus , &alii patres, quos citat ibi, opponant libertatem coactioni, o di cant quaecumque fiunt sponte, fieri libere; sed scire debet, quod antiqui Patres non distinguunt inter coa
ctionem bc necessitatem: cum dicunt enim volunt a
tem non cogi, hoc est non necessitari; quod patet ex iisdem locis: ubi patres dicunt non cogi voluntatem , hoc cxplicani diccntes, istam manere indifferentem, vel posse ad utrumlibet se determinare . vel actum semper te manet in sua potestate ; dc hoc videtipotest apud Clementem Rom. Epist. 3. apud Irenaeum lib Φ cap. r. apud Hilarium in Psa I. N apud alios , quos cum istis citat Ian senius: qui omnes dicunt, hominem esse liberum, quia non est coactus, & non esse coactum explicant per hoc, quod ad unum aut alte rum possit se determinare. Quando etiam dicunt ,
id fieri libere, quod fir sponte, eadem est responsio ac antea; nam per fieri sponte, intelligunt aliquid
fieri taliter, ut ille actus remaneat in potestate volu tatis r remanet autem actus in potestate volentis, duni potest illum elicere, vol non, Vt diximus anteac x
Oblic. tertio : Scholasticos veteres semper expi,
cuisse libella lem per exemptionem coactionis : scd ad hoc respondetur , antiquorum plurimos ante criorem Lutheri, dc Caluini, & ante Concit. Trident. eommuniter intellexisse per coactionem , Omnem antecedentem necessitatem, siue fuisset ab extrinseco ,
in quo stat propria ratio eo actionis: siue ab intrinse- eo, in quo stat necessitas: sicque dicendo voluntatem esse libet am, quia non est coacta, nec violenta tria sindicare volebant, nullam illi necessitatem imponi ;sed ita esse suorum actuum dominam, ut ad quemcumque esset iudeterminata, di sola se determinaret . Alii usurpabant nomen liberi, latc, pro voluntario ;ita quod in eorum mente vocarent liberum, qui quid est a voluntate, cum cognitione praeuia; vndia dicebant, Deum se amare libera, Patremque, & Filium libere producere Spiritum sanctum. Sic D. Thomas, Scotus, &e. Hoc non impedit tamen, quin loquendo de libertate proprie sumpta , & de libero arbitrio, ut concurrit ad meritum di demeritum, dixerint, illud 'consistere in indifferentia, ut probauimus ex illis e Vnde Scotus, quem suum faciunt Nouatores in dist.