장음표시 사용
211쪽
, Divi NIsuJIE EIUs ATTRI Iso I 83M Iuti ultima ejus differentia. Porro Theologus t perfectiones in illo ente concipit, alia S tanquam essentiales, puta substantiam, spiritum , vitam intellectualem, alias veluti ejus attributa & PrOprietates , ut justitiam, misericordianra, quia tuae: intellectui obiiciuntur ut quid primum in Deo, . istae vero ut quid consequens & fluens a prioribus, v g. intellectio actualis ex sita intellectuali ian.
Instabis pro Thomistis , qui intellectioneni actualem constituunt pro ultima Dei distoten.
tia. Ex concessis vita intellectualis, eaque Perfectissima est Decie stentialis : atqui vita intellectualis perfectissima non est potentia intelligendi: tum quia Deus est purus actus excludens omnem Potentialitatem e tum quia omnis potentia imperfectionem sonat; tendit enim ad actum ut ad ultimam sui perseetionem. Hinc potentia ratiocinandi in infantibus & amentibus est im e fecta; quia caret suo actu, scilicet actuali rati incinto : Ergo vita Dei est ipsemet actualis intellectio, quia ultimo differt ab omnibus creaturis. Distinguo minorem : non elt in Deo potentia intelligendi, quae careat suo aetae, aut ab eo sit realitor distincta, Concedo : non est potentia,
quae ita realiter sit .suus actus , ut tib eo nequidem raIione distinguatur , Nego minorem , nam ex sancto Thoma qu. n. de potentia articulo I'. ope rario divina habet principium secundum ratio nem , dc. I. P. qu. 26. art. 1. ad Primam, Probas Vbeatitudinem non convenire Deo secundum rationem essentiae, sed magis secundum rationem
intellectus : Ergo intellectus , & intellectio actualis in mente sancti Doctoris a nobis non apprehenduntur ut Dei essentia, sed attributa dc
Pro Prietates, quae emanant ab essentia.
Confirmatur Io. Ita se hiet intellectio actu. D
212쪽
1M DE DEO UNO, : .lis ad intellectum, quomodo volitio actualis, seu amor ad Voluntatem. Atqui ex ipsit et Thornistis
mens nostra distinguit inter divinam voluntatem 6c amorem , conc/pitque voluntatem ut potentiam, amorem vero ut actum: Ergo distinguere
licet inter essentiam divinam i intellectum divi. num , & intellectionem divinam , quamvis esse, vivere , intelligere & velle in Deo sit realiter quid unum, S purus actus. Confirmatur 2'. Nomine essentiae intelligimus 3 quod est primum in re, & ex quo caetera fluunt tanquam Proprietates : atqui intellcctio actitatis nec concipitur ut quid primum in Deo; cum ex sancto Thoma omnis operatio habeat princia
Pium ; nec ut fons& radix attributorum druinin ruri et, neque enim Deus ideo concipitur justus, misericors, immensus, aeternus, &t. quia est
actu intelligens, seu ipsemet intellectio ; sed qui
De Ahiributis disinis in genere. Q Iq. Uid suns Attribtita dimina pR. Sunt pe r tectiones quae nostro cipiendι modo consequuntur naturam divinam. kQ. 1'. Quot sunt Artributa divina pR. Alia sani absoluta, quae nullum dicunt OG oinem ad aliud , Mi immutabilitas: alia rei niva, quae aliquem ordinem important, ut paternitas. Q. 3 o. avoltiplicis generis sunt stiributa absoluta rR. Duplicis , scilicet modificativa dc ad luncti. . 4'. Quid sunt Attribula modificativa' in Sunt aea , quae licet non sint de cilenti sum aPPIehendantur ab intol lectu nostro lanis
213쪽
DrVINI suifE Erus ATTRIBUTI s. I 8sqΗam ab ca uia cntia , concipiuntur tamen ut modi interni, S transcendentes, pertinenteS ad constitutionem naturata: sicut in crcatis subsistentia dicitur meduS internus , ita ultimate con It titutivus sit bstantiae, ut quamvis non lir de substantia, tamen sit aliquid substantiale. tot fuat Attributa modificari pR. Duodecim numerari pollunt, nimirum simplicitas, unitas, infinitas, immutabili raS, immen- stas, aeternitas, Per feetio, bonitas, v critas, inerufabilitas, invisibiluas & incomprehcnsibilitas. 6'. sitiare mori illi dicini ur transcendentes p. R. Quia pervadunt omnes perrectiones, re enuntiari post iant de qualibet illarum etiam insensu formali ; cum attributa adjundia non Pra dicentur de se invicem p nisi in sensu idem ico.
Sic recte dicitur, justi via Dei cst infinita, mi- stricordia est incomprehensibilis , sed dici non potest, misericordia est justa, sapicntia est: misericors, nisi identice ; quemadmodum dicitur album est dulce, ex eo quod subjectum habens albedinem, habeat etiam dulcedinem, non vero λqupci dulcedo sit modus afficiens albedinem , aut misericordia assiciens sapientiam, sicut infinitas
afficit justitiam , & misericordia in T'. Euolupticis generas stat Attributa modi
caiisa pR. Duplicis, affirmativa, & negativa. Amrmativa sunt , quae exprimuntur nomine signifi- Cante aliquam perfictionem, ut bonitas, Omni- Potentia. Negativa , quae exprimuntur nomine removente Imperfeci ionem , ut infinitas , quae
negat quidquam finitum esse in Deo. Q. 80. sitaenam ex Attributis modificativis feliciis repraes tant divinas perfectrones pR, Negativa ; quia affirmativa objiciuntur imita lectui tanquam Perfectiones communes Deo
214쪽
ac creaturis I ac Proinde obieetum non repta sentant infinitum. Sic bonitas , sapientia, conveniunt Deo, & creaturis. Dici enim potest, Sol est bonus, homo eis justus, Angelus est sinen S. At negativa attributa ita modificant alia attributa etiam adiuncta , ut ea emciant Dei Propria, nec de creaturis possint enu υari. bic Dpjemia infinita. , justitia incomprehensibIlis, mὶsericordia immensa, scientia aeterna, soli Deo
Ergo perfectior est oratio, qua ad Deum aDcendimus per negationes , ut loquitur Auctor libri de divinis nominibus negando scilicet Dei bonitatem , ius illam , misericordiam , & alia ejus atributa ea este , quae concepimuI', quamvis longe perfectissima; sed supereminenteS Omni cogitatui. Huic admiratio, & exultantis animae jubilus, de quo Psalmus 88. interprete sancto Augustino : Nullo modo, inquit, beatus es, nisi intelligas iubilationem. Quid est, nisi intelligas iubilationem a Scias unde gaudeas, quod verbis explicare'
non possi ZQ. 'o. si 'dsunt Auribtisa adjuncta pR. Sunt ea quae concipiuntur veluti advenire divinae citentiae in se comtitutae: sicut accidentia in creatis censentur advenire substantiae completae. Εjusmodi autem attributa sunt sapientia, j stitia, misericordia, &c. Q. Io'. Quoisplicis generis sunt Attribula adjuncta pR. Triplicis. Alia enim denotant veluti facultatem, ut intellectus, voluntas, omnipotentia4 alia quasi habitum significant, ut justitia, mi is rieordia: alia denique quasi actionem , sive immanentem , id est . quae in Deo sit, ut intellectio, volitio, decreta , sive transeuntem, ut crea --tio, conser atio, concursuSω .
215쪽
Div NIsQUE FIUs ATTRIBUTI s. Igra II '. Quoruplicis generis sunt Attributa re lativa rR. Duplicis : alia sunt ad intra, scilicet PD. ternitas, filiatio, spiratro aettiva I & passiva, quibus tres personae ad se invicem referuntur : alia. sunt ad extra , dicuntque ordinem ad creaturas, ut omni EotentIa, Providentia, praedestinatio, &reprobatio
De unitate Dei. Q. Io. I Eus est ne unus 'LI R. De fide est Deum esse unum. Sie enim docent Scripturae, Deuter sia Dominis Deus noster Dominus imus est. I. Cor. 8. Nolus es Deus, nisi unus . in α'. suom 2ιlo colligitur tinitas Dei ex ejus Usin yia , quam .iximus esse existentiam a Jer R. Quia ens a se eit maxime necessarium & tu Iunitatum. Necessarium ', quia nullam praesu Pp nil potentialitatem, sed est purus actus: issimila eum; quia est ens non acceptum, non Participatum ; sed ipsum esto. Atqui si essent duo, aut tres Dii, vel haberent easdem perfectiones, & sic non essent necessarii ,' sed superflui ; vel non .aherent , & ita essent limitati & imperfecti. Hinc
Tertullianus contra Marcmnem - lib. I. cap. 3. Detis, se non unus est, non est. Et S. Athanasius con-zra G taecos, Deos, inquit, multos admittere, idem es , quod nullam, agnoscere. Q. 3 o. Potest-ne demonstrari a posteriore, sive ena infβratione uniυes, Deum esse tintim Z 'R. Potest. Nam tauta est subordinatio creaturarum ad. invicem , ut necesse sit agnoscere unum.
216쪽
earum Creatorem. Homo, v. g. nec esse, nec v vere potest sine elementis , sine motu, & influen riis 1yderum. Ergo Auctor hominis debet esse Dominus terrae, aeri S , Ignis, Coelorum, syderum , Sc eorum , quae in eis continentur. Quod
dixi de homine , idem dici potest de animalibus, Plantis, &c. Hoc fere modo sanctus Athanasius urget paganos : Non enim, inquit',isi essent plureε
rerum creatarum prancipes , 1emar posset ιjugmodi nni veryalitanis o b , sed omnia confusa pertui sala μνως , cum Muti qu sque Omora ad itii m arbitνium traheret Quemadm dum igitur ex Oeconomia, quam videmus , In unoquoque animali, coli lyuMus unam elus animam : Ita ex ordine univer si intelligimus unum esse illius Creatorem, & Uomi nun o Dicos Non repugnat osse tres personas dirinas : ergo neque tres Deos: Probatur consequentia. Ideo non possunt esserres Da ι k quja repugnat, esse tria entia necessaria, summa bona : Atqui tres personae iunc tria entia maxime necessaria & summa bona. Ergo. R. Nego conssquentiam , & connrmationis ejus minorem. Si quidem tres personae, etsi unaquaeque sit funimum bonum, & mam me necessi Tium, tamen non sunt tria summa bona , neque tria entia necessaria, ficus neque irra Dii, quia, invi rater se distinguantur realiter, tamen in natura divina non distinguuntur; sunt enim una eademque res necessaria & infinita, tribus veluti modis subsistensi Nunc vero, inquit Sanctus Ber- nardus L s. do consid. cap. a cum tres 1llae personae illa substantia snt, ct illa una substantia tres illa person , quis numerum neget 8 Nam veri tres s t. suis numeret tamen Z nam vere unum sunt. Sed clahoc mysterio tractatu sequenti.
217쪽
De simplicitate Dei. . IL- id est simplicitas r I. R. Est negatio compositionis, illuAenim vete est simplex, quod non componitur ex partibus. 2'. Quotuplex est compositio PR. Duplex , realis & rationis. Q. 3'. uuid es compositio realis pR. Est adunatio partium realiter distinctarum ,
ut animae rationalis & corporaS.
Q. '. Quid est compositio rationis pR, Est compositio ex partibus per mentem dum taxat distinetis, ut compositio ex genere & differentia, v. g. ex animali & rationali: animal enim & cationale , quae sunt partes definitionis 'Ominis, realiter sunt unum & idem, solaque ratione distinguuntur. 4 Quoiuplex est commoto realis P. R. quadruplex. Pruna est ex partibus essentia-. IibuS realiter distinctis, v. g. ex anima rationali, ex corpore, ex quibus uxurgit totum essentiale, nempe homo. Secunda, ex partibus int grantibus, v. g. ex membris, quae essiciunt cor-Pus integrum. Tertia, ex substantia , & ex subistis tencia, ex quibus resultat unum suppositum , seu una persbna ι si tamen subsistentia realiter distinguatur a subitantia , ut contendunt nonnulli ; nulla quippe potest esse compositio realis, nisi Partes realiter distinguantur. Quarta est ex subiecto S accidente , ut conjunctio albedinis CV m lacte, ex qua existit album , habitus velmstus Philosophiae cum hominis mente, ex qua
218쪽
B uno denominatur vel Philosophus , vel rut . . CInan, seu cognoscens; habitus enim scient inclinans ad bene discutiendum , & actualis discursus aut cognitio non sunt ipsa hominis natura , sed ab eairealiter distinguuntur, ac proinde cum homini accidunt, fit ex eis reale
6'. Quoiuplex est compositio rationis' R. Duplex ; alia dicitur a Philosophis compositio rationis ratiocinara , alia rationis ratiocinantis. Prior est cum fundamento , quando scili-cci res simplicissima propter multiplices effictus aequivalet pluribus rebus realiter cliuinctis, fundamentumque' praebet intellectui illam diversis conceptibuS apprehendendi, v. g. anima rationalis in corpore, cum sit realiter una, triplici tamen efficio fungitur, vegetat enim, sentit, &
intelligit; unde intellectus nosser in ea disti guit triplicem virtutem, ssilicet vegetativam , sensitivam, S intellectivam , quamvis a parte rei sit una virtus, quae se extendit ad ilios effoetias. Fundamentum hujusce distinctionis dicitur distinctio virtualis, & ipsa intelliatus varia a P-prehensio vocatur distinctio formalis: illa est in ipso objecto : haec vero in mente duntaxat. Pinsterior compositio, nempe rationis ratiocinantis,esst sine fundamento in re, & prorsus ludicra , ut si quis diceret, Petrus est: Petrus : In hac quippe propositione distingueret Petrum a seipso absque ulla ratione & fundamento , cum Petrus , prout est praedicatum , nihil aliud significet, nec menti objiciata quiin Petrus , prout est subjectum. Q. '. Est ne in Des compositio realis p
ras corporias, Putatbydera, terram, quadria Pedia .& reptalia Pro diis habuerunt, aq. ex Judaeis
219쪽
: DIVINISQΤyE HUs ATTRIBUTI s. 19 Ii Sadducaei, qui omnem spiritum negabant, Ach. 23. ac Proinde Deum corporeum fingebant. 3 '. Ex
Christianis quidam in AEgypto Monachi quarto seculo magnas m. Oriente turbas excitarunt,
asserentes Deo inesse humanum corpus, a quo turpissimo eriore dicti sunt Antro pomorphitae. o. Spinosa nostro aevo pra ceteros Haeretiis cos insanivit docens Deum esse universi materiam, cui competit magnitudo & intelligentia ;& omnia, ex quibus mundus coalescit, sive corpora, sive spiritus, esse hujus immensae& aeternae substantiae modos , adeo ut obnoxia sit om-jaubus mutationibus , Passionibus, flagitiis, dc. miseriis, quae in orbe cernuntur, cum Ipsa sola. agat, ct Patiatur , quae monstrosa exposuisse, refutasse est. Aliam compositionem in Deo realem finxit Gilbertus Porretanus Episcopus Pictaviensis , scilicet ex essentia divina, & ex divinis ejus attributis realiter ab ipsa distinctis, ut contende- ruat ille, Utrum' autem omnia attributa tam ab soluta , quam relativa sic distingueret, quaestio est inter Theologos. Certe Sanctus Bernardus, , quo agente error ille proscriptus est in Concilio Remei, si praelide Eugenio tertio, & revocatus ab elus auctore , refert Serm. 8 o. in Cant. Gil- bertum docuisse attribura etiam absoluta realitet distingui a natura divina ; sic enim habet, recedant nouelli, non dialectici, sed Haeretici, qui magnitudinem , qua magnus est Deus, ct item bonitalem
otia bonus, sed o sapientiamqu4 sapiens , o justitiam
e iιά iustus, postremo divinitatem qua Deus est , Deum non esse impiissime disputant. Divinitate, inquiunt , Domi est; sied divinitas non est Deus. Abbas Jo chim vir admodum pius, sed non ita in rebus Theologicis eruditus , incaute scris sic tres personas esse unum Deum , quomod
220쪽
ares homines dicuntur unus homo propter utram communem, sed differentiis singularibus realiter distinctam , ut habetur in Concilio La--teranensi IV. c ite si ier, ubi damnatus cst Ioachim error, non Persona, ut quae scripta sua ante obitum judicio Sedis Apostolicae sublecisset. Aetius & Eunomius Atii Sectatores quarto seculo Oppositum errorem amplexi sunt, uti opportunissimum impietati, qua negabant Filium Patri consubstantialem ε, nempe docuerunt nullam inter essentiam divinam & ejus attributa agnoscendam eme distinctionem, neque virtualem aut initonis ratiocinatae. Unde haec duo abis surdissiliva colligebant. Primum, non magis filium posse dici Deum, quam ingenitum λ cum ing iti nomen idem formaliter sonet ac Deus ;Atqui ex Catholicorum concessis filius non est ingenitus : Ergo ex concedendis nec Deus. Secuntium , plenam Dei notitiam, cariaque comprehensivam se habere; quia, si ementia divina ab attributis, Ss ipsa attributa inter se nullatenus distingoantur, i qui Deum ingcnitum eme nCVerit , is plene Deum noverit neccme est: atqui Deum esse ingenitum optime se nosse affirmabant : Ergo Ad Aetii.& Eunomii sententiam accedete videntur Nominales, qui essentiam divinam &ejus attributa nomine tenus distinguunt. Sed de hac sententia quae itione siquenti; nunc ad Pro-
R. Nulla est in Deo realis compositio, sive ex materia & Dima, corpore S Spiritu ; sive ex partibus integrantibus , huc ix natui a & PIO- pridiatabus aur atri ibutis, fuc cx subiecto S acciduntibus , cognitione, amore dc aliis astecti bus. A Probatur