장음표시 사용
221쪽
DIVINI sayE EI Us ATTRIFUTIS. I93 Probatur 1'. cae Scriptura, quae de Deo ple-Tumque loquitur in abstracto tanquam de forma
simplic illima, & actu purissimo , Prov. 8. Ego
sapientιa habito in consilio. Dan. s. vers. 24. Christus dicitur iustitia sempiterna. Ioan. I 6. Christus de stipso ait : Ego sum via, veritas , O vita. Joan. 4. Spiritus est Deus, ct eos qui adoranι eum, in spiritu veratare oportet adorare. Hic locus speciatim confodit Antropomorphitas, Deus qui P pe in eo simpliciter & in astracto asseritur Spiritus , cum VerI adoratores Participes cluntaxat dicantur Spiritus. Probatur 2'. ex Conciliis Remens , Lateranensi quarto generali, jam laudatis, & Flore nistino etiam gonerali, in quo .Patres definierunt Seg. 13. mmnia in divinis esse unum quid de idem , ubi non obviat relationis Oppositio. Probatur 3 o. ex Patribus. Sanctus Irenaeus lib.
s. cap. I s. sic habet, multum distat omnium Pater
ab iis, qua proveniunt hominibus. assectionibus o passionibus; est simplex, o non composistis, cum si mus Spiritus, ct totus ratio. Sancitus Clemens Alexandrinus lib. I. Paedagogi cap. 8. non dicitur lonus, inquit, eo quod vis utom habeat ....es enim virtus 1 ames. Oragenes lib. de Principiis cap. I. ait, non ergo aut corpus aliquod, aut in corpore esse putandus est
Deus ; sed intellictualis natura, simplex nihiI omnino in se adiunctionis amittens, ut sis ex omni parie Monas, ct ut ita dicam , totus mens. Mitto Postiriores Patres. qui ex professo contra Antropomorphitas scripserunt, ut sanctum Gregorium Nazianzenum or. 34. Sanctum Augustinum variis in locis, turpiter vana cogitaris est, inquit lib. I i. de Trin. caP. P. γε opinatur Deum membrorum lineameniis demisi atque circumscribi, & lib. s. c. 8. & io. δοι est Deo
esse, quod magnum esse; quia ipse est sua magnitudo ;βοι se de bonitate, aeternisape , o de ominψο-
222쪽
r entia dictum sit, omnibusque omnino praedicamentus quae de Deo possint pronuntiari. Probatur 4'. ratione duplici. Prima , quia si Deus constaret partibus realiter distinctis , agnoscenda esset cavsa superior & anterior, quae partes illas coadunasset, & in unum compegisset, ac proinde ratio divinitatis illi potiuS conveniret , quam composito ab illa dependenti. Secunda ; quia partes illae ex quibus perficeretur Deus, vel ostent finitae vel infinitae : si primum , Partes finitae non pollunt componere unum infinitum , quali S dcbet esse Deus, quo nihil malus est; nam ex duobus vel puribus fiat lis smul junctis non exurgit nisi unum finitum. M secundum , repugnat componi aliquod totum singulis infinitis majus; nam infinito in escntia nihil potest addi. Ita fere structus Bernardu Serm. 8o, in Cant. Ergo Deus est omnis compostionis realis expers. Purus est, inquit sanctus Bernardus lib. s. de Consid. cap. I. simplex, integer , perfeElin, coη- pans sibi, nihil de temporibtu , nihiὶ de locis, nihil de rebus trahens in se ; unum quippe est , sed non unitum non partibus constat, ut corptii: non affectibiti disat, ut anima : non formis sti as ut omne quod facium,s t ipse sibi forma , ipse sibi essentia est.
Q. 8'. U-ne in Deo saltem compositio rationis pR. I'. Certum est essentiam divinam ab attributis & absoluta attrihuta inter se ratione distinis gui. Probatur 1'. auctoritate Sanctorum Patrum , sui contra Eunomium & Anomaeos scripserunt. S. Basilius lib. 2. contra Eunomium sic insedictatur Haereticum : suid, ridiculum non est, si quis procreandi vim ipsam dicat esse essentiam : itidem praescientiam ac denique escientiam omnem, essenitam esse
223쪽
laeant p necesse es, ut idem inter se valeant m ina, . Rr in Polynomeis evenit, cum Simonem O Per νtim σ/Cepham etinim . hominem dicimur. Similia habet sanctus Gregorius Nymnus lib. 22. contra eundem Eunomium.
Sanctus Augustinus lib. 8. de Trinit. cap. 4. aliud est , inquit, Deum esse, al;ud Patrem esse; stim
quidem unum inter se paternitas ct sentia . nefas ta- men dictu. mirem paternitate esse Deum, paternitate sapienιem , c. Probatur Σφ. ratione. Tu magnoscenda est distinctio rationis ratiocinatae, & cum fundamento, cum res in se una aequival et Pluribus realiter distinctis, apprehenditurque diversis conceptibus : sic in Petro v. g. licet corporeitas, an Imalitas , & rationalitas sint quid realiter unum , mens tamen humana cum fundamento illas di.
stinguit propter diversas illarum affictiones ;nec potest dici quod idea corporcitatis sit .idea
animalitatis, alioqirin omne corpus esset animal.
Atqui Deus in se simplicissimus continet por&oiones, quae in creaturis reati tersunt distinctae, variosque, imo & oppositos Produc 1t effectus , Parcit & punit, illuminat & excaecat, emollit de indurat. Hinc diversimode non s olum appel- datur , sed etiam concipitur, modo justus, modo misericors ; neque enim idem omnino sonat justitiae vox, quod misericordiae : Ergo non sine undamento essentia divina ab attr; butis , &attribura absoluta inter se ratione distinguun
Dixi, attributa absoluta; nam relativa opposita, ut paternitas & filiatio, realiter distinguuntur. Conhi matur responsio ex judicio Academiae Parisiensis, quae, ut legitur apud Balusum tom. - . Miscellancorum , Doctiinam Nominalium
224쪽
xys rari DEO UNos R. 2'. Controvertitur in Scholis, an sicut ga-stinctio rationis raciocinatae, ita & compositio Metaphysica ex senere & differentia in Deo sit amittenda. Alii affirmatit quia illud concipimus constare ex genere differentia, in quo Apprehendimus aliquid essentiale ipsi & aliis commune, & aliud proprium : atqui in Deo concipimus ens quod est ipsi cum creaturis commune : & aseitatem, quae est ipsi propria : Eiso revera Deus componixur ex genere & differentia.
Alii, ut Thomime, neεant in illa distinctionstrationis concipi nisi falso compositionem Metaphysicam ex genere & differentia: tum quia . SS. Patres,ut Clemens Alexandrinus lib. s. Strom.&Cyrillus Alexandi inus Dialogo a. de Trinit. rejiciunt ejusmodi compositionem , neque genus est, neque disserentio , neque species, neque individuumi inquit sanctus Clemens et tum quia in omnI compositione Metaphysica genus concipitur per modum potentiae perfectibilis , & differentia tanquam forma potentiae p:rfectiva, in homine . g. animal apprehenditur ut potentiale quid determinabile & perfectibile per rationalitatem veluti formam & actum Metaphysicum : atqui .
in Deo, licet aliud apprehendarur, ut com mune ipsi & creaturis , aliud ut omnino Pr prium, nihil tamen cum fundamento menti obiicitur ut potentiate; cum omnis potentia in suo formali eonceptu dicat perfectibilitatem, ac
proinde imperfectionem; sed singula se produnt ut formae & puri aeuis : Ergo in Deo, quamvis
si distinctio virtuat is rationis raciocinatae, nulla tamen est compositio rationis ex genere & di ferentia : Enim vero ut ens & astitas in Deo habeant rationem generis & differentiae, necesse
ssi ut concipiatur astitas ianuam forma adu
225쪽
niens enti, ipsumque determinans ad esse tale , quemadmodum rationalitas concipitur advenir animali ex se indeterminato dc indifferenti Messe hominis aut bruti et atqui ante ascItatem, Per quam omnia habent quod sint possibilia, desine qua nihil est possibile , nullum ens concipi Potest, cui astitas adveniat illud actuans & d terminans, ac proinde ens non potest concipi in Deo tanquam genus. Sed illa magis ad Philosophos, quam ad Theologos pertinent. Q. 9'. Potest ne Deus venire in osmposiιionem alte Hus ct esse para alicujtis rotias
R. Minime ; quia omnis pars proprie dicta sive materialis sive sermalis, est perfectibilis ,
perficiturque per unionem cum altera parte, quod divinae perfectioni repugnat, cum sit summa & infinita. Hinc Theologi in fractatu de Incarnatione, concludunt verbum per unionem hypostaticam perficere quidem naturam hum nam , sed nullatenus ab ea perfici, nec proinde habere rarionem partis proprie dictae. Q. Io'. Simplicitas est-ne ita Dei propria, at non possit alteri convenire pR. Si per fimplicitatem intellWatur negatio compositionis realis vel ex materia Sc forma , vel ex partibus inregrantibus, ves ex natura &subsistentia, simplicitas non est Dei propria , cum Angelus nec componatur ex materia MDrma, nec ex partibus integrantibus, ut qui sie incorporeus, nec ex natura & subsistentia, cum in probabiliori sententia natura & subsistentia realiter non distinguanrur. At simplicitas sumpta pro negatione compositionis ex subjecto & accidente , ex essentia Mexistentia, est ita Dei propria, ut nulli creaturae eonvenire possit 1 omnis quippe creatura est c pax accidentium, Puta gratiae, habitus, actus:
226쪽
D g D E ty N O, nulla est ius actus, sua cognitio, suus amor, nulla existit necessario , ut existentia possit esse ejus essentia. ν, Sohuntan obiectionen
OBIic IES I'. pro Antropomorphiris, Scrip.
tura sacra Deo frequenter ilibuit membra corporis et oculos, Psalm. 33. Vers. I 6. aures,
Psalm. I 29. v. a. odoratum, Gen 8. v. 2. I. PS, Isa. r. v. 2Ο brachia , Exod. s. v. s. manus,
Job. IO. v. 8. Pcdes, Isa. 66. V. I. Ergo. Distinguo antecedens, tribuli locutione metaphorica, & ad humanae mentis imbecillitatem iaccommodata , Concedo .: locutione prOPria, Nego antecedens. Job enim cap. I o. v. Deum
sic alloquitur, Nunquid otiai carnei tibi sunt: Iis itaque., & similibus locutionibus significatur Dei efficacia, quae sine membrorum officiis cun4cta operatur.
Instabis i R. Homo Gen. i. factus est ad imaginem & similitudinem Dei, Atqui si Deus esset corporis expers, homo non esset ad imaginem. Dei; quae enim convenientia corporis & spiri tus Ergo. Distinguo majorem ; ad imaginem Dei, quoad animam, Concedo : quoad corpus, Nego ma. lorem : Invisibilis Dei imago , inquit sanctus Ambrosius in Psalm. ii 8. non in eo est quod videtur
Ied in eo utique qtiod non videtur. Instabis 2'. Plures ex Veteribus eruditione insignes Deum corporeum asseruerunt, ut Velito Sardensis, qui secundo mediante seculo floruit, librumque scripsit de Deo corporeo. 2'. Tertullianus, qui lib. contra Praxeam c. . ait: Quis negavit Deum corpus esse' lib. a. contra Marcion. .
C. F. tribuit Deo membra & passiones, iram &bilem, sed non corruptoriae conditionis, . sicut
227쪽
, Di UIN Isui38 grus ATTRI 1πIs. I993n homine. 3'. b. Epiphanius, ex bocrate lib. s. hist. cap. io. & ex Sozomeno lib. 8. cap. I'. Denique Theophilus Alexandrinus ex iisdem Historicis. Ergo Deus non est sine cri re.
Respondeo iv. etiamsi admitteretur anteceu dens, neganda ecti consequentia ; auctoritas enim quorundam privatorum praevalere non
PCtest contra constantem Ecclesiae Traditionem , quam crasso & absurdissimo errori supra oppO
Respondeo 1o. Nullus ex laudatis Patribus indusi nodi errorem prolapsus est. Non Melito, quem Eusebius lib. q. hist. cap. 26. & ianctus Hieronymus lib. de Ecclesiasticis Scriptoribus, summis laudibus emerunt. Origenes quidem illum hujus insaniae accusavit ex Theodoreto , sed deceptus titulo illius libri , quem videtur non Iestimet; nam Rumnus titulum. Larine sic reddidit, De Deo torpore induto, scilicePper Incarnationem. N. morari nos deber cena iura Gennadii lib. de dogmat. Eccles cap. q. cum Praecipiti admodum judicio Veteres damnare soleat, v. g. sanctum Dionysium Alexandrinum Arianae impietatis , re sanctum Angultimida
Non Tertullianus, quamvis a S. Thoma lib. I. Contra Gentes cap. 2. a sancto Fulsentio lib. de veritate Praedestin. cap. 2I. alicubi a sancto Augustino lib. io . de Gen. ad lit. cap. Scepist. I9o. alias I E7. in hac parte graviter ςrramedicatur ; namque idem sanctus Augustinus lib. de Haeresibus illum excusat. Tertullianus, inquit, ipsium Deum torporeum dieit, hiat non enlatum; nec tamen cressitur hic haereticus factus; potuit enim purari corpus Deum itere; quia non es nihil. Enimvero apud Veteres corpus aliquando latissim'. sumitur Pro eo Omni quod per sese consistit , ut
228쪽
a oo D E DEO ex N O , apud Phahadium Agennensem , qui disputan Scontra Sabellium asserentem Filium non distingui a Patre, nisi nomine 5 voce tenus, sic loquitur et Sermo iis corpus est Chrstis : corpus mimuritur, sed corpus sui generis r nam invisibilis o incomprehensibilis spiritus , numquid tamen inanis stvacua res Deus est y Porro multa suadent Tertullianum non alio sensu accipere corpus. Namque in simili argumento versatur contra Psalicam, qui contendebat, Verbum non esse rem, ndc per
sonam, sed meram vocem de sonum. dc iisdem verbs illum refellit, quibus PhaebadluI minime suspectus Sabellium. iv. lib. de carne Christi
Ca P. II. mentem stram exponens, ait: Omne quod
es , comm est sui generis. Nihil est incorporale , nisi quod non est. Et lib. adversus Hermogenem , Dbstantia corpus est rei missique. Ergo juxta Tertul- . lianum diversi generis sunt corpora. Aliud vi fi bile & in loco extensum , ut corpus humanum ἰaliud invisibile, sed passibile, ut anima rationalis , quam falso putavit corpoream ; quia credidit passibilem : aliud denique invisibile, nulli loco assi xum , 8c prorsus impassibile. Et hoc tertio modo Deus a Teitulliano dicitur corpus, id est , substantia in se consistens : ait enim c. I f. contra Praxeam : Ante omnia Deus erat solus . ipse sibi ct miradus, ct Deus , ct omnia. Et cap. 39. probat Christum passum secundum carnem duntaxat, nec Patrem ei compassiam fui me : Si impassibilis Pater , inquit, utique incompassibilis tam aurem incompassibilis Pater , quam Filius ex ea conditione , qua Deus est. Tribuit quidem Deo membra & passiones, sed non corruptoriae conditionis, ut ipse loquitur ε, sed qualia Scriptu illi ascribunt, id est metaphorica; nam lib. de Baptismo cap. a. simplicitatem numerat inter
Dei attributa. Pro misera, inquit, incredulis
229쪽
timuisVE Erus ATTRIA ITIS. 2 denegat Deo proprietates suas, Asticitatem ct po- esarem pNon Sanctus Epihanius, neque Theophilus'; nihil enim ex eorum scriPtis proferri potest,
quod vel minimum errori Antropomorphit Tum faveat. Damnarunt quidem libros Origenis, non proPter doctrinam, qua asserebat Deum incorporeum , ut calumniabantur Origenistae, ex quorum falsis rumoribus Socrates & Sozomenus suam historiam adornarunt.sed propter alios errores, ut refert Sanctus Hieronymus lib. de erroribus Joannis Ierosolymitani, ubi testa-- tur ipsummet sanctum Epipnanium hanc contraxse criminationem in concione publica confutacst. Esto benignius cum illis Monachis egerit Theophilus, nec eos a sua communione separa- Verit, non Propterea eorum errori pepercit, sed eorum imperitae simplicitati , quae erat potius erudienda, quam punienda, quemadmodum rerferunt iidem Historici. Objicies χo. pro Gilberto Porretano, illa pluia
quam ratione di itinguuntur , quibus, neminα Sitante , praedicata opposita conveniunt : Atqui, nemine cogitante, Praedicata opposita conveniunt naturae divinae , dc ejus attributis; nam verum est , nemine cositante , naturam divi
nam non produci & filiationem produci: Ergo.
Nego majorem e quia ut Praedicata contradictoria de eodem enuntiari possint , satis est, unum & idem habeat diversos respectus; verct enim dicitur de eodem homine , similis est 3c non similis bestiis i similis per animalitatem, dissimilis per rationalitatem : cognoscitivus est
& non cognoscitivus ; cognoscitivus per inrellectum, &.non cognoscitivus Per voluntatem quamvis animalitas & rationalitas, inrellectum voluntas simi una & eadem res. Ita Patareo
230쪽
χοχ D E DEO UNos, dici non repugnat, ens in crearum producitur, M. non producitur : producitur ratione personalitatis, nempe siliationis & spirationis passivae: &non producitur quatenus natura est. Objicies et '. pro Eunomianis& Nominalibus: tribuenda est Deo summa simplicitas: atqui major esIet simplicitas, si clivitia attributa non distinguerentur ratione ratiocinata: Ergo. Dii tinguo majorem. Summa simplicitas realis dc actualis intrinseca , Concedo : rationis, quae est extrinseca & in sola:mente cogitantis, Vl tu aliter vero & fundamentaliter in Deo, Nego' majorem. Imo distinctio virtualis & fundamentalis, quae est in Deo, & rationis ratiocinata , , quae est in homine, arguit majorem Dei perfectionem; quo enim res est perfectior, eo ratio
plura in ea distinguit; in Petro v. g. distinguit. substantiam, corpus, vitam , sensum, intellestivum seu rationale; in lapide vero, utpote imperfectiori , distinguit duntaxat substantiam , corpus , & ejus differentiam divisivam. Cum autem Deus fit infinite perfectus in omni perfectionis genere, longe plura distinguendi fundamentum Praebet.
Instabis : falsa est apprehensio, quae non est conformis objecto : atqui apprehensio. quae distinguit Deum inter & divina attributa, non est conformas objeeto; Deus enim & divina attributa sunt quid unum : Ergo. . Dii tinguo minorem; si apprehensio distinguat 'affirmando aut negando, Concedo : si distin-girit abstrahendo tantum, Ne gQ minorem; nam cibi trahentium non elh mendacium , . inquiunt.16ulosophi. Explicatur reseonsio exemplo lin gloris panni, qui licet mensurari non possit, . .nt si ulna saepius applicetur, non minus est in se unus, nec ulna et L. mensula falsa, ex eo quod