장음표시 사용
151쪽
i De retractatione testium. magis credendum est , scilicet cum apparuerit manifestis indiciis, teste
non leuitate , aut odio, non prece, aut pretio: scd iusta ex causa correxisse testimoniu prius .c. accusatus. g. licet, de haereti. lib. 6. Curtius se nior cons. uar. libr. 2. Ies tu.
'Nec audiendi sunt, qui putant,
eo duntaxat casu id accipiendu este, cum posterius testimonium est co-tra reum in fauorem fidei: Nam etsi eam speciem lex expresserit , mens tamen legislatoris aliud proculdubio vult. aequalitas enim iustitiae seruanda est inter accusatorem dc reum . quin etiam reis fauorabiliores esse debemus: & ad absoluendii, quam ad condemnandum proniores,dicto g. licet. l. scire, g. aliud. Ede excusat. tuto. l. vlt. c. de fruet.
152쪽
Titulus x x x V I. IB& obligat. l.absentem, de poenis. Magna quidem praesumptio pros. posteriori testimonio erit, si testis
moriens, pro exoneratione suae co-
scietiae illud perhibuerit. quis enim credat, eum tunc peierare, ac falsum testimonium dicere,cum salubri poenitentiae locus non relinquitur Z quandiu hic sumus, anima VO-luptatum illecebris delinita, tristia
5 1ttit animo : cum vero migratura ex corpore est, tunc iam maiore continetur metu quippe
quς ad ipsa iudicij peruenit limina:
mortis incipit, ignis instar, praesentis vitae, omnia succen dens, phil sophari eam cogit, & futura solicita mente versare, ut Chrysosto. inquit in epistola L. Pauli ad Timo. homi lia. F. Roma. & Igneus in l. si quis graui,f. i. st. ad Syllani Hippolyti in practica. 9.restat.
153쪽
1 TEsTE s singulares, id est, va rij,atque diuersi, plenam probationem non faciunt: nisi duo saltem eorum concordes sint. C. licet causam,de probat. c. licet uniuersis, de testib. Lupus allegat. de haeresi, F. 12. Alberti. in c. 1. de haereti. lib. 6. quaeae 16. Parisius cons. 2. lib.quarto. α Qua in re partitio a Baldo tradita consensum fere omnium meruit. is enim ait, singulares testes,vel co-trarios esse , vel animo diuersos, vel fere ad eundem finem tendere. qui contrarij sunt, fidem sibi ipsis abrogant i sunt enim eorum testimo-xia, sese refellentia, & inter se collidentia i quamobrem interdum puniuntur, ut falsi. Bal. in c. licet causam', de probat. Danielis
I . c. ex tenore. c..cum causam, de
154쪽
Titulus xxx VII. IJ testib. Aymo. antiquitate, parte 4.F. sedent m.
Testes autem singulares prorsus; diuersi, etsi plurimi sint, pro Vno
.solo habentur: quia unus dumtaxat de re qualibet testificatur. c. nihilominus. 3. quaest. 9. Bal. in l. tu risiurandi. c. de testibus. Decius
Sed i testes singulares de rebus 4
conexis,siue assinibus,& quae quodammodo ad eundem finem tendunt, testimonium perhibuerint: quamuis integram probatibne non vaciant,plus tame quam dimidiam, siue quam semiplenam efficient. Bal. in cap. licet causam. de probat. Feli. in c. licet ex quadam, de testib. Decius conf61 . Armo. confIJ &78. Ad probandam rem continuam, ssatis est, quod testes de singulis iulius partibus testificentur', verbi gratia,
155쪽
De te libus singularibus. gratia, ad probandum , quod quinpiam sacrificiu in missae obtulit,su Lficiunt testimonia de principio, de ,
medio, de fine. quia in toto conueniunt omnes,glodia c. nihilominus. 3. quaest. 9. Felinus citans plurimos in c.licet ex quadam,de testib.
ι sunt qui putant, testibus prorsus singularibus probari posse, aliis quem haereticum esse; sed ea opinio est euidenter falsa quia nisi species
haeresis probata sit, non erit probatum haereticum esse reum, nec erit conuictis de aliqua illaru, nec propterea condemnari potest. iure igitur ac merito ea opinio explosa electaque est. Bal. cons. 39 . lib.2. Sali. in l. testium. c. de testib. Alex. cons. 1. lib. i. Decius in c. licet causam, de probat. & innumerabiles alij.
Illud vero est ineptissim v, quod aiut quidam: testibus singularibus probari posse, aliquem haereticum esse
156쪽
Titulus o x x V II. IJ7 esse in genere,quas vero fieri possit, ut quispiam in genere sit haereticus. homo generalis sub oculcs non venit,sed specialis venit,ut ciuis meus Seneca inquit, epist. 39. Indiuiduusiue forma genus esse non potest. dc ut recte Alciatus ait,Probatio in genere nusquam est. lib. IO. parcrgon. cap. I 6. confert. l. si peculium .st. de manu. testa. Titet manus lib. 1. dialecticae considerationiS .cap.7.
Ex quibus aliisque noster Sar-8mientus Iurisconsultus illv liris, rectissime confutat modum loquedi eorum,qui aiunt, este quandam ultimam voluntate in genere. quam uis existimari queat,illos magis locutos esse improprie, quam Omnino aberrasse. Nam eorum mens esse
videtur, illam ultimam dispositio
nem in nominatam , retinere nomegeneris, & appellari ultimam volu- eatem : sicut respublica popularis
157쪽
speciali nomine cares,cunctaru comuni vocabulo respublica nominatur, Arist. . Polit.cap.7.Sarmientusti. 1. selectaru interpretationu cap.J.
0 Cum testes in eadem haeresi probanda concordes sunt, sed eam quisque audiuit vario loco, vel di- .
Uerso tempore, si alioqui sint fide digni, credendum est eis,& plenam probatione faciunt, maxime si plures sint,& vcrisimilia dixerint quia
tempus & locus no sunt circuitan tia necessariae, neque p.rrificat hae resim saepius dictam , & continuatam. haec est sententia quorundam iuris peritorum , Quibus assentio. Sali in l. testium .c. de testibus. Bru-ni.lib. . de haereti .cap.9. Alberti.de assertioni. catho. qu st. q.
io Accedunt illς quoque causae,quia diuersias restium in alio quam in substatia,non derogat eoru fidei, ut
supra dixi:& quia perinde facit hς-
158쪽
reticus, qui eande hqresim diuersis locis, singulis testibus dicit, atq; fur aliquis ide furtu variis in locis offe-des testibus separatis, qui nihilominus eoru testimonio conuinci potest, quae Vera, & recepta doctrina Barioli est. Postremo absurdu admodum esset, ut seductor quispiam singulos homines toti ' populi seorsum doceret aliquam haeresim, &tamen uniuersoru testimoniis conuinci nequiret. Bart. in l. infici ado, g. infans, E. de furt. per illum textu. Sed & illa sentetia plurimoruest, H& mihi vera videtur, quod si multi testes singulares ad eun dc in finem tendunt,& fide digni sunt, verisi milia dicunt, potest iudex integram fide illis adiungere,illius enim arbitrio relinquitur,quanta fide testibus habere debeat. l. 3. s. I. l. Ob carmen, g. vlti. g. de testib. Paul. & Caccia- lupus in l.admonedi. E de iureiura.
159쪽
Brunus de iudicis, col. 3. Socinus cons. 262. lib. 2. Caepolla cons. 3. De cius consit. 163. Curtius iunior cosIO6. Aymo. cons. 8. Hippolyt. sin gulari. Ita. & in l. I. 3s. ad quaestionem. F. de quaest. Tiraquei de poenis causa SI. nu. IO6. Sylvanus consilio. 36.11 Itaque si talia testimonia singularia sint de hqresibus variis,sed annexis, & concatenatis, & quae ab eodem fonte manant , Verbi gratia, de articulis variis Lutheranorum, sacramentariorum,vel anabaptist rum: plena fides ut ante dixi) eis haberi pollet, non ut probarent aliquem haereticum esse in genere, id enim ridiculum est, sed esse Lutheranum, sacramentarium,anabapi stam, atque hoc sensu vera esse existimo eorum opinionem, qui a tui:
testibus singularibus probari potiequempiam haercticu esse in genere,
160쪽
Titulus xxx VIII. Israccipientes genus, pro sect a copi istente plures connexas haereses. nec
enim verisimile est , tot doctos homines tam pueriliter errasse. Butrig. in l. Arriani .c. de haeret. Iacob de Arctio. in L testium. c. de testib.
Bal. in c. cum omnes, de cons fit. Ioan . Imola in c. cum oporteat, de accusa. Lup. senior tractatu de hae reti.cap. . Curt.de testib. conclus 37. Alberi. in c. I. de haereti. lib. 6. quaest. D. nu. JI. Aymo. cons. 78.&tractatu de antiquitate, parte s. sed eman.
S i quis alius testis pestifer, & t
exitiosus cit, is profecto maxime, qui catholicum hominem, haereti este testatur: quia sub religionis prςtextu innocente infamat,eumq; grauissimo discrimini exponit: quia cum falsum testem cognoscere ne-