장음표시 사용
101쪽
rantur, hoc in terris violenter detento, terre motuS concitantur,hoc paristium rotius mundi unitaS, qua abla-ν .ia uniuersum corrueret, incolumis Perseuerat ; hoc anni tempora maxima cum utilitate variantur, ab hoc morboS omnes praecipue verQ Vulgares generari voluit Hippocrates libro sibi adscripto de flatibus f hoostiam mediante a plurimis morbis fanari docuit Galenus nono metho idi capite I . huius deniq. causa vita Io ngeua aut breue, tutam &sana,aut periclitatem & morbosam homines sepissim e traducere constat,cuiuSdem rei veritatem si quis paulo diligentior indagare voluerit, cosideret necessitate atq. utilitate respirati , nis,si ne qua ne paululu m quide homini vivere licet,atq. ita velit nolitue , fatebitur quis'. aerem vitae humanae maxime necesIarium esse; sed acecin quenti patula fient . Acry
102쪽
eris inspirandi. necessitas. caput Duodecιmum.
Erum omnium mater natu ra, sicuti disposuit, ut quaecunque nutriri,aut crest
re possent, calorem in is continerent,eoque deficiente, nec nutriri, nec crescere quidquam posset , ita etiam ab eadem statutum est, ut thter ea quq ad alimentum,& augmetum recipiendum apta sunt animalia,quod plantis perfectius esse nacta sibi uberiorixtram calore potireturi, vitti iusquin etiam natura eadem essecit, ut in ipsis animalibus, quaecunque anquine praedita essent , hoc ipso calore magis abundarent, quam exanguia. caeterum calor hic quavis praecipuum ammae sit instru mentum, ut siperius diximus, solusq. nullius
103쪽
alterius rei auxilio indigens, omnes vitae operationes, tum naturales, ta animales, tum vitales perfecte exerceat, frigidi tamen aeris occursum ita desiderat, ut, eo deficiente, calore
ipsum vivificum prorsus extingui sit necesse, &sicuti flamma cucurbitulis
aut angusto loco coercita, marcescit, ita pariter cum inspirationis viae prae . cluduntur, constirpanturq. Omnia cutis spiracula, statim caloris naturalis consequitur ex tinctio .huius vero extinctionis causa triplex a naturalibus philosophis mediciSq. recensetur,quod scilicet ei recreatio per refrigerationem denegata sit, secudo, quod idoneum deficiat pabulu m, tertio, quod aer ambiens nullus sit, in quem fuliginosa caloris natiui excrementa erumpant; his enim adminiculis necessario calor noster indiget, quemadmodum sequeta inductione
104쪽
probabitur; in balneis namquestu vehementi calor noster languet,
S deficit,quod frigoris occvriu haudquaquam recreetur , sed potius dispergatur,unde virium languore tentantur in balneis, & aestu immodera. to mortales,& nisi refrigeratione succurratur, e vivis statim decedunt; ex. aduerso frigus moderatum sicuti fla-mam , ita & calorem nostrum naturalem continet , S a dissipatione defendit , neque calor aestiuus nos ambiens, ex eo solummodo quod int riorem calorem nostrum disgreget, dissipetq; offensionem affert,verum hinc etiam quod nequaquam refrigeret, sed cor, caeteraq. viscera magiSac magis calefaciat, & inflammet,unde peculiaris eorum substantia tandem consumitur,&in ruinam agitur,
ob pabuli autem necessitatem animal moritur, si os & nares vel fauces prε-
105쪽
praecludantur,idq. non ob refrigerationis defectum , sed ob inopiam alimenti,quod calotis essentiam conseruat, quod quidem manifeste declaratur in corpore in aquam proiecto, id enim mox suffocatum perit, nisi aere S i espiratione ei quispiam opem ferat, non certe quod a refrigeratione, sed quod a caloris natiui pabulo idoneo priuatum relinquatur, quom do vero calor hic noster aere nutriatur, paulo post declarabitur ι tertio modo calor nativus extinguitur , si quis plurimo attracto aere eoque frigido, hunc totum sic pulmonibus contineat, ut nihil prorsus illius expiret, eum tamen extingui, Seviista recedere necesse erit , non quidem penuria , cum copiosum insit, satisque abundans , nec minus ob refrigerationis prohibitionem, ,
quod frigidus haustus sit aer , qui
106쪽
qui cor potuit satis superq. refrigerare; reliquum csst igitur ut interitus causam in fumosa caloriS nativi ex.
crementa Violenter retenta referamus : nam sicuti flamma a crasso multoque fumo, ita cor a dictis ex cremetis immoderate congestis opprimitur, & sui catur 3, has tres adductas causas ad caloris naturalis,& ad omnium animatium tutelam Elargitas, aer nos ambiens in se unus continet. modo tamen tum in qualitate, tum in substantia mediocritatem quandam acceperit, quaequidem mediocritas variari debet iuxta temperamentorum varietatem , hoc scilicet modo,ut quae sanguine pluri mo eoq. puriori referta sunt, uberrimo etiam calore innato affluant,& consequenter aeris frigidioris inspiratione indigeant,quae vero pauco , eoque aliquantulum crasso sanguine praedita
107쪽
sunt, aerem temperatiorem,minus6frigidum satis tuto respirent. his sic subauditis, licebit cuique perspicere
quam necessarius sit aer hominibus, caeterisq. animantibus solius respira, 60nis causa. quantum Vero aer ipse c0pserat ad vitam tutam, longaeuaq. traducendam,in sequenti declarabiatur, s prius explanatum fuerit, quo modo calor hic noster,cuius fons cor ipsum est, aere inspirato nutriatur, neque enim talis simpliciter o qualistaspiratur aer,aptum statim efficitunalimentum pro nutritioneipsius caloris,quia nutritio est perfecta assimilatio nutrientis nutrito ex Galeno ter tio de naturalibus facultatibus capite primo,& tertio de temperamentis capite primoiaer vero ambiens impurus,& aliquantulum frigidior; si igitur nutrire debet calorem innatum saecesse prosecto erit,ut elaboretur prae
108쪽
praepavetur ad hanc assimilationem atq. ita statim ac inspiratur, primam in pulmone elaborationem sumit,illi q. concoquitur , & praeparatur vi earnis ipsius pulmonis , quae plane mollis est, tenuis a rea; non enim extraneus aeTI Digidus & impurus
Iepente R. inspiratus, fieri potest vitalis spiritus pabulum idoneum , sed hunc tremadmodum S cibaria me cesse est,paulatim mutari, & familiare spiritui innato qualitatem aliquo/ tempcr Sinteruallo recipere, donec elaboratus diligenter in sinistriam
cordis ventriculum arripiatur , ex quo, accedente sanguinis vapore qui ex dextro ventriculo pro manavid vicordis insita, haud secus atq. in fornace spiritus procreatur vitalis, qui demum in uniuersiim corpuS per ar
terias effusus, salubrem impertit toti corpori calorem , qui vero ex hac
109쪽
elaboratione fiunt adusti,& crassi vapores ut aliqua etiam de expirati ne verba faciamus J soras reijciuntur
tum cordi & arteriarum pulsatione, tum Pulmonis expiratione, atq. hoc pacto caloris innati excrementa vaporosa foras expurgantur: clarum quin etiam est, per aeris inspirationem potissimam alimenti partem animali spiritui accedere, ex Galeno libro de utilitate respirationis capite quinto,at rationi consonu quoq. est, non derepente, & consertim aerem externu animalis spiritus fieri nutri-mεtu,sed paulatim quide immutari, quemadmodum cibaria, familiarem autem huic spiritui qualitatem diuturniore tepore recipere, huiusq. auterationis pulmonis carne primu esime instrumentu,queadmodu paulo superius diximus,& voluit Galenus septimo de usu partium capite octauo ona aer, qui ab arterijs soris trahitur, , F Prin
110쪽
primum conficitur in carne PuImorunis,deinde in corde δ arterijs, prae sertim vero in ijs quae in plexu retis Drmam habente insunt, perfectissime deniq; in ventriculis cerebri,Vbi primum fit animalis perfecte; mani .feste igitur patet elementum aeriS a
Deo potissimum creatum esse, ut C lor noster non solum ab eo refing raretur, verum etiam nutriretuzia .: Maris marietas . varietatς ώeorum. aput Dor--ιπrimm .
renti contrahere animalia pro locorum varietate voluit Aristoteles octauo de historia animalium capite secundo, cuius rei causamsicuti ipse subcicuit, ita nos ad aeris varietatem ressere , lamesse dicimus et vita enim nostra I ix i triplici i