De morte retardanda tractatio. Io. Baptista Vertua Mediolanensi Collegio adnixo medico authore

141쪽

RETARDANDA . . ist

tium esse,& diligentissime quaesiita, ct pruceptis traditam , pro homine Vero nallam praecipuam vivendi regula hactenus fuisse repertam qui Cnim volumina eorum qui de agri cultura scripsere , euoluerit, facile intelliget cura incredibilem alnii do pecori adhiberi; quanto vero studio ubiq; gentium homines brutorum cibarijs consulant, nemini no ignotu est: optime noucrunt rustici, alia equis, alia bobus cibaria offerri decbere; sciat quoque aliud ouissu, aliud capritu, aliud suillum pecus pabuluexpetere; addatur P nonnunquam

.pabula viridia, aliquando sicca esse commoda,& pro coditione loco S temporum, dari oportere dicunt; nam.aliquando paleas, nonnunqua foenum, interdum & ipsas fruges exhibent, quin etiam pro ratione

laborum pecora ipsa alunt, quipZe

142쪽

interdum ad ij cuint, quandoq; consuetis cibarijs detrahunt; modus et paradi variatur, nonnulliS enim maceratur pabula, alijs vero non; pri bentur quandoq; ad satietate, alias minime, sed quod maxima admiratione dignu est, iucunditatem nonnunqnam ac gratiam pabulo conciliant, nam aut mutant cibaria, quia assiduitate gratia nonnunqua CXΟ-Jescit, nasciturq; fastidium, aut pa-hulo admiscent parum salis , quo &recreantur,&ciborum auidita S augetur: instuper natura S pecoru compertas haber c conantur , nonnulla nimiunt,quae facile negligentiam hominum sustinent, nonnulla Verodissicile, aliqua etia reperititur quae motibus melius pascantur,alia Vero

campi S ; norunt adhaec, illo pabulo ventrem illis humidii fieri, illo siccu, 'hoc tormina concitari ; hombverti

143쪽

RETARDANDA . rs

longe uar amant issimus,lr dolor, adeo sui ipsius negligens est Simm ςmor, Ut per quae uiuat, scire Ut plurimum negligat, homo inqua qui tanto studio brutis cibaria prie. parat , colligit , cuiq; omnia subia

cent,bone Deu S, quae errata noc5.

mittitὸ jpse sine delectu cibos ingerit, putridis ac corruptis aliquando vescitur, solius saporis illecebris capitur; nescit deniq; , quae nocua sunt, euitare dedecus profecto est homini naturam cibonu, quibus ne is cessario indiget,cognita no habere. Plutarchus libro quo in uestigat an ratio a natura elargita sit brutis anini a i ib us . p i o b a r e ni itur, bruta Alii habere rationis in sibi necessariis, et homines, quonia tui voluptatis atq; ingluuiei illecebru capti ad omnia

serutur, S quasi nondu quid sibi pecculiaicco uenien sit, cossoscat,

144쪽

omnia experiuntur & gustat, omnia ingurgitant, unde Plato ob victus nec elytatem, immensa negotia nobis exhibere corpus testatur, Plinius histori naturalis author pluri-- ncgotij humano generi alvu exhibere dicit, huiusq; causa maxima mortalium partem cibo potissimum perire, neq; id aliunde qua a ciboruignorantia contingere. hqc igitur ut uitentur, cauendii erit, nequid ,nisi eius natura probe cognita, deuoretur,& ex cognitis melius e 1gatur. Populares morbos ab improbis cibis nonunquam fieri. Caput. Decimumseptimum. On inutile etiam erit clarioris doctrinae gratia illud operi nostro subnectere, quod videliacet, morbi populares mortalesq; initia sumant non solum a caesi in juria , verum eti/m a ciborum,

145쪽

prauitate: in annona3 enim aestuanis itis caritate identidς euenisse com- .

pertum habemus, Ut qui praui succi cibis ex matura sua Vescerentur , morbis grauissimis deinde corripe rentur, a quibus etiam si tunc temporis evadant, reliquam tamen vutaui morbosam, S breuem Vt plurimum traducunt i sileqt enim homi. nes in famis inclemetia. non domosticis latum herbis,& radicibus, sed agrestis oleribus, radicibus, arboruque folij s, S germinibus, eoqὴ priveipue, quia annona solet plerunm vere incendi absuptis frugibus, qu Ppter homines in huiusmodi famisia uitia saep enumero comedut ea, qn bruta ude attingere audet ut ferulas, tytimalos,hyosciamuM S alia similia, quce medicamenta pρt iuri&venena sunt qua aliineta; pr ter ea; miru no erit,si in eorum corporibus , H i conge-

146쪽

Cogeratur atq s accumulctur ingens

copia prauora succorum, qui postea varias perdisciciles atq; mortale S ε- grugdines cocitet.quia vero ciboru prati itas alia est naturalis , ut supra dii linus , alia vero acquiritur p putredinem , idcirco animaduertere oportet, cibaria natura optima, ob quosdam putredinis modos inutilia& noxia nonnunquam reddι , veluti fruges, triticum.hdides, legumina,& alia que in usui heibarium homini veniunt,accidit enim sepe, ut longo tempore seruasta frudiet a caeteraq; semina putrescant, accidit etiam via primo ortu rubigine deprauentur; in his ergo maxima adhibeda est dia

ficiles oriutur olorbi.habemus apud Hippocratem, eos, qui semiputridis leguminibus, fame vexante, Vescebatur cruribus debilitatos, qui vero

147쪽

RETARDANDA . Us

t eruum saepius commedissent, genu sta se isse tontatos,& vertigine cor. reptos . clarum est morbos:comunes a comunibus oriri causis; exercitus sane potent es potu aquarum putrida, frugumue vitiatarum usu co-

eidish ab historiarum scriptoribus accepimus; quod si mihi fides non

praestatur , prodeat in mediu Galeanus, qui, ut ipse fatetur, in iuuentute fraequenter qgrotabat, quonia fructibus fugacibus ab ipso nucupatis,3c corruptibilibus testate preter modum vesceretur,proinde cauendum maxime est, ne improbi succi cibaria devorentur, a quibus tot insidiae valetudini hominum parantur.

Morbi nonustis Populis peculiares ob praua visus riatione. Caput Decimumomuis.

R Vliquum est in presenti, ut pro

148쪽

tis quasdam enarremus egritudines quibusda populis peculiares , i quas tum a caeli naturali inclementia , tu verb etua a prauis cibis Uxcitari luce clarius est. Elephas certe qua lepra graecoru est Egiptr peculiariς moriabus est, praecipue tam e infesta, te xandrinos, qui in cibis saepius fruuiatur farina elixata,&letibus que illic copiosissime prodeunt, coelii QS in super vescuntur, Ssalsamenta fretaquetant, nonnulli etiam ibi assininas comedunt carnes , caeterisque praui succi alimentis vescuntur,quq Crassos & atros generat succos,ob Caeli vero calidioris inclementiam succi idicti ad cutim euocantur , & huius modi morbu omnino detesta tu producunt, qui diutius vigens, ad poste ros etia quali iure haere ditario pertransit. reperiuntur & alij tractus,

praecipue maritimi in Galia , qui

149쪽

RETARDANDA m

morbo huic obnoxij sunt, ut Britones, Norimani,& prouinciae Narbo

nensis populi, Pleumosij quoq; nucvulgo Flandri dicti, quos hoc morbo cortipi ab esu piscium liberaliori, tum potibus e frugibus corrupti Sconfectis, lactarijsq; cibis, quibus

immodice eos uti constat, ab au-

thoribus fide dignis proditum est. Plinius historiae naturalis author grauissimus ignota Italiae Elephantia sim ante Pompei magni annos constanter asserit , quo tempore nulli incertum est Egiptiorum Alexandrinorumq; mores Romam inuasisse ; carbunculum peculiarem Narbonensi prouinciae idem testa tur , S Partitis ob vitiosos cibos animam istentem esse : Sutturosos homines feminasq; in Alpibus nonnullisque alijs regioni bus , aquarum Vitio, atque culpa

150쪽

essici costat. Hippocrates eunuchos podagra suo tempore minime labo. rare testatur sexto aphorismorum xxviij . Galenus tame eius fidissimus diligentissimusq; interpres sua aetate aliter cotingere Vidit ob prauam scilicet victus rationem,incognitam etiam Italis podagram aliquandosii isscscriptis traditu est, nunc vero ob errata in victu com1ssa saeuire Vi- demu S. colicus dolorTiberij princi. patu irr epsit, nec quisquam, ut Plinius ait , prior ipso imperatore hoc morbo correptus fuit , nunc vero ubiq; gentium no sine vitae periculogra illatur. certum est a ciborum improbitate , & illecebris ut plurimum homines his morbis corripi, & opere suo sibi talia infortunia importa- . re, maximeque Cibo perire, nec tame tanta eorum caecitas est haec ani

maduertunti videmus.etiam & is pe