장음표시 사용
31쪽
26 DE NEGLEcτA CULTURA TIR p. se risse desiit, miniuisti gratum R, O ut con ficere cet, radicibus simili mollitiemini gaudentibus pumilae fragiles, arbores permanent. Vos pantores, qui ovium reges per agros panum deducitis, at r. ptis concluditis, ait in quem sinem id faciatis scitis quonia videlicet stu 1esiis setae dele tantur lo in quo urina saporem δε-1u lare possint. Inde sit, varie iudicandumsit deflercoresuilloga linarum,aurumque,omsto,bubulo,ca melino, equino intor humano Falluntur nonnulli qui exint aut
pingue lum arenoso prastrendum esse ad ominaria tu
situenda: at experientia contrarium docet ,2 id Theo. pbra liu iam olim scripsi it, utplanius in Gallica versi ne apparebit.
PROBLEMA VIII. Neque homines neq solum , neq etiam animalia grauiorem laborenseo erare posse, quam iis naturae leges constituerint.
A, B ora E s tellulis,planta somines, animalia, atque etiam ipsim est orbes quietefrui optant,rege Platonicorum anno Tolla res animata somnopriuatur. Ita que Solaris imminis priuatio ad eam rem couenit. Vonne igitur merito indignari possunt et qui ad operassere adhibiti cum illis quies adimitur' Hinc desumta est origo nonnullarum disceptationum quas hic legitis napo Z quam ammaduersum eia,neque rerum singulari procul hinc ob rua rum raritate, ne ' Commentarios de auibus piscibus, neq animaliumpicituras rationem inuenire potuisse qua labor mitigari posset, τι iis rebu/si,sceret 'uae ad iuret madipiscendam necessariae erant: δε--nu quaerendi Iauor ut ibstirpisipatrocinio, ob quarum studisi, nimiumst tan is locis inhaesit qua Musea nuncupantur,nfusis dedicata. At hoc non scribimi, tybuim in sua rasatione ait, Humili vulgo fluiuorum ociosis Adpotentiorib/is, qui mustas opera ad labores alare possunt. Verum idio sine quorundam calumnia namqus
32쪽
opaso diuitias alter polliceri potes7, qui ipse instas
habet,aut qui ab eo, cur ista pollicetur, mutuas sumit 'no defit tamen oes, idem studium, quod au Iori minuendarum facu/tat occasimne praebuisset, nouas etiam iterum adquirendi, ratione si ιbm ni iraturu merum tantu ab
e i, quaestu cupiditate ad haec studia impulsossierit:
sunt elapsi anui , quod manu qua haec scripta uni Dcqοιμάντις in1picies, cumseculiares obtinerepusem,pronun-ctauerit nou plura quinquagesimo aetatis annopos ebi squa nunc 'o sedes Tame quemadmodu auro veli 1las nihil ad si sed nihil etia adimi ; sic huius vaticini et eritas politia agnoscetur a bores igitur.si paululu temporis vos
xelinquo , patientia habetote: nain alia re e. etitur au-
duris exercitium , di orta Ors alio laboris genere Seio montes,quid ab oderepotuistis quod eius oculo urerit' aut quis expurato , arbores,de vobis hoc tepore plura referre poteriti Si Echo, tuae toties hanc vocemper Fae vastes at 7 per alti mos Europa montes exaudiit nunc re onderet, nullo alio teste piis esset. Hincst ut modo animi hilaritatem, modo animi aegritudinem praesestrat mistrae disceptationes. Igitur, o artores,arbiisti, O herbae quae vestrum cultorem cum maxime opm habet deseritis, eius oratione audite indignatione plenam Anaeq- est. Φt fram imbecillitatem sibi biici audire cogatur' P am cum istum per terram ct mare mancipium effeceritis ob unicum vos videndi desiderium, umi adegeritis, decies miliana misitaria uispedibus metiretur,non comprehensis peregrinationibus aratim itineresectis,
O tamen vix hunc errorem detegere potuerit, tanquam is qui nustum uum commodum quam per virum captare nouerit. sed diminutis licet facultatib- maiorem adhuc veniri experientiam adquirere doluit Uurdi itur,o arbores, his tacetis sid tamen his ad hanc rem disce-
33쪽
as DE NEGLECTA CUL TvRA s and sceptationibus opus e 7 nam Pirim vulnere virescens, acceptarum iniuriarum adhuc meminit. Sed ad hanerem ne exquiruntor omnes singulares dotes viri omnibus
numeris ab oluti, cum sciamin neminem tot rebus se scere posse imo ne apud Turcos quidem mancipiisphu laboris imponitur quam erre queant; quod di lum eno ad restilendum eorum iniuriam quisu mancipia terram, tanquam iumenta, colere debere exi limant. Sed neque neque terra, quicunque tandem labores Ilic fiant. neque etiam ipsa arbores tu praestant quam natura legibus illis desintum e T. Nam terra non miniti sῖis seriis quiete frui debet quam arbores ct homines. Non minore itaque labore, 'temporis diuturnitate optu
sit ad ea inuestiganda qua ad illustrandam stirpium
co uitionem uulgabuntur, quam iis qui, cum abunda
haberent ut per omnem aetatem etiam cum maximo quas sine mole illa vitam traducerent, perpetuo in sῖt mu- seis e continuerunt, ex libris qua oportuit edi centes. Ne mirum igitur videatur, si qui alia istudia sicitatisῖnt,certa quaedam sit btilii arguta argumenta de artium cretis, diuo cum octo excogitata tam prompt dissoluere non potuerint licet , t quis in eorum album recenseri queat, ea scire necessesit. Nonnullis si cit ea didicisse quae docet toties repetita illa cantio AH alia desideria quae maiore impetu impellunt ad ea cognosicenda quae minorem quidem utilitatem e rauiores labores ad erunt,frte audient quod obiectum est Lotopb is populis qui ea quae utilitatem ad rebant deserentes, ad ea quae mi mri, momenti ebe applicabant, dulcedinefrutilus Loti
contenti, qui tamen malum alimentum praebet. Sed non
frustracii Latinis dicipossit Trahityua queq. voluptas: remo etenim ignorit, quelibet ii ludium amplecit quod maiore voluptatem isti ad eri sed nullum nostra opinione inueniri queat, quod huic pra frenda it.
34쪽
Disteptatio siluestrium arborum cicura
Ex ANTLAT is laboribus,so tempore nostra dili genti ructus nos percepturos tandemsperamus. I me fugo illustrissimique o liberalis no ri Regis Maiestas mandatum dederat, ut sirpium gratia ociofrui possemiti sed tale ocium ut consequi possem grauiores cst dissiciliores labores ubeundi ferunt quam Argonia utis
ut aureum velim obtinerent: quod cum animaduertere
mi , existimauimm praestare id serius consequi quam nunquam;eam ue adeo ob causam ingenium intendimus, et alia ratione id consequi possemus. Huius morae causa. accidit, quoniam cumini nostra scriptio reru in Apaobseruatarum sigies o serremus, etiam declaravim: mrsius maioris momenti quam ista erant se Regiae Maiolatinos operam nauare posse, modo nobis aliquas Alpetias serret quid lex rebiti minin is aliquid conscere potuissemus dignum quod donaretur tam Illustra perso nae, ipsiui adminiculo alia est digniora posse conquiri. Sed ut beneficium undeprouenit noscamm, Dominus de Montmoreny Franciae Par, circhima cha ussue Conestabilis, Princeps illus irassinim, publicae tranquillitatis amantissimus, Ilam canam fluendam si epit, nobis . auctorfit ut nostras obseruationes inpubli cum e Gerre inciperemis, nam illius cardinalisca Iilionaei, qui priuatim pecuniae summam insumetuum amynctorum ob animalium i luras iam enumeratas ι dium erogarunt, liberalitatefactum en ut deuin laiadhuc nitamus noniram Serpentum hi toriam ipsi Domino Conestabili, quoniam pecunia sine litauit ad earum cones qua breui in publicum uulgabuntur sculpendas atque etiam quoniam ipsis procurantibus istam
adnostra ludiastuenda pensionem a nostri liberali imi
35쪽
dio DE NEGLECTA C v I. TvRA STIRP.
Oicitoriosissis Regis Mai late obtinuerimi an maduertent: aut tempus effluere, es nostra de cultura deliberationes destruescere, tametsi non deesse voluntas eiiu peritiam , atque plaviar notitiam uulgandi, licet dehisultis adhuc dubitaremus tum decretum fit, non incommodumstre se rationes inuenirentur,quibus eo deis quod aiunt cursu, duo lepores venaremur; o viarilicet discendo alios nostra nationis etiam doceremi; eaque ratione esceremu , ut neque nos alleremur,neque
etiam ali . Sed in eo discultas conuebat, ut constrri possent. cum scripta magni momenti non esse existimarennis. nisi simul demon rarentur ea de quibus agebatur hoc es t nisi dumstirpium notitiam illustriorem reddimus, eas etiam vulgares es ceremus quod minime feri pote Eabsque patrocinio. Sed ante Omma, dum haec leget tis,reuo cate inmemoriam admirandam istam arborum eae adeo exiguisseminibiti natarum altitudinem Semen etenim ex quo PDiani, Cupressi, Ini, Salices, Populi, Betu-D O,lria, Ulmi est Larices nascuntur,adeo exiguum eIi, i quilibet musca frmica quantumuis parua, earum arborum originem gestare possint Parum est ali imam malum in nati figere, ei ve velim adaptare. nisi in per castellum ii 'ra exstruatur. bellicis to
mentis muniatur a perdendos homines,illi que vitam in aere adamendam , ut terrae sepultura careant sed Iud malim, malum malo imponere, vela velis nec id adhuc satis nisi quartum etiam accedat o Considentem ambitionem ' videtis vectram vitam frore quodamfrri a re
tam exioua oririnem ducente, adeo inquam exigua,ut
fistis,io, si exercedo vos si pra ter us gestare dici queat;
quandoquidem eam originemgestare potuit ex qua murura naues fabricatae si unt. Si igitur Cedrus adeo excelsa re is, Larex, Abies,ct Picea tam exiguo mine nascuntur, an eius vccturam tinvitis Erostra cultor ista
36쪽
s arboribu, nucleis pristitis, nulla ut di ulla, nostri
enim maiorespo eris abunde reliquerunt. Inde originem sumsit mutua ista, tonum inter se communicatior nam Persae Persica nobis distribuerunt, Arment Armcniaca, Aged Limones, urantia, Mitria quae Latine Mala Medica nuncupantur. Vui Dere an tires ut apriamum nancisceremur, quam et quilin id tum in mentem venit Sed nunc, ne tam procul abscedammtandiaque Africa praeterm is, di ne non esset multinfruelistras arbores obtinere, quibus barbara trabiti mpa
sibi a nobis infitifruuntur nondum trimen mare tra- αι runt,nostrorum mercatorum qui eas regiones adeunt negligentia: incuria. Animaduertite quorsi timido di co, oestatuite anpraeterrem: sciam. Intesti itemitur quod vobis dicitur nempe si hoc siceritis, istud tobis ac cidet. Eam ob causam noster maxime maynammm Augusti mm Rex, cum iam antea animum ad eam rem
piscuisset, bis tradidit schedam mam propria ob ignatam,tamqvann arrhaboncmsuae voluntatis, oecertitudinem aliquando nobis bene conssulturum eamn sch dam a Domino de Laubelline Secretario contrasionari iussi cuim schedae aestimat: nobis spem scit, aliquando fruituros iis commodi quae in ea deser pla erant neque enim ita interpretari volirimi texieri quidam, qui Principum pei ones veret a fones esse dicunt, quo- mammultas animi obsta .cuorare, O iolarat messe
37쪽
oporteat, illas diutius licitando. Eadem igitur Jes et eos qui nihil obtinere possunt caingat, fiscit ut , tametsi iam diu illam conseruarim, adhuc mare oporteat, licet illius vultu consequatur essedius animo tamen recolens signa quadam utitoritate pollere, praesertim a maximo Rege procla, ni consilendas ut, exemplo eius quod Suetonius de AuguIi refrt,eum videlicet Alexandrios te obsignare, litum ed imitatum id signu cum com
perisset, pone Sphyngis impressi ne obsignasse s d
Caloieri montis Sinai ad ruant manu pictae impressionem papyro adglutinatam suam Mahometis esse praedicant, cuim ueloritas istorum adhuc antiqua priuilegia conseruat, quae Turcarum Imperatoris milites inuiolata prae fant. einde etiam meminisse iuuabat ipsius Male atem ex similium iis quae in nostrisscriptis conti-1ientur, disceptationum praelecitione voluptatem accepi;
si proinde nos ira illi haud ingratas fuse, contenturam inde facientes, nostram exocctitionem rmiorem credebamus. At pone huiu deliberationis dissicultate in m-ua protectionis defctu consistente facile illam explicare licuit Us Illustrissimo atque Reuerendisiimo Domi- in Cardinat Lotharingo propositi P am cum ipsis tacerrimi btilis in enly paucis intellexit ruidisti proponerem M. Tum pecuniis mihi inribui iugis ab ipse
tanquam maxima quaeque ad Reipublicae augmentum moliente atque etiam a Cone fabili diligenter obseruauimus ea quorum et mentio, praesertim in postrema, ira per Italiam peregrinatione, ad quam nos ex ablegarat. Von ab re haec, ct quae in hanc deliberatione in ciderunt statim ab initio commemorauimus , ne ingrati tudinis notam nobis ad cisceremus, si presiis eorri nominibu qui auxilium contulerunt: ttim etiam it rationem redderemati eorum paucorum nummorum qui nobis δε-
nati fere Parum iii praecedente anno montium e r-
38쪽
uernia, Sabaudia ct Delphinati summa iuga denuo dedita opera conscendere ad ob ruanda arbores nisii ex pro e so Italiam bis emens fuissemus, ut disceremus qua
ratione omnis generis illaru magna semini quantitatem nacisci possemm . Sed ut alios quos 'rsitan haec cura tanget , doceamm, auditemam in hoc olim, triae dotirin ecardo versatur. I teque Trincipes viri, neque rustici, neque oppidani quidquam rari praeter vulgaria habere
queunt i cum ad forum hortorum, ruariorum, ct agro rumornatum , tum ad utilitatem ex eis percipiendam;
n primum aliundesemina accipiant neque hortulanisi is dominis educare possent alias sirpes quam olera Grbraficas, aliaque ilia vulgarii, nisi ab aliis in napraebeantur. Attamen haud dissicilestret, breui essicere, visinguli rariores alia ct ar generis adipiscerentur, si illissemina aliunde ιbministrarenturi cuius rei ex emplumenio quod nullus adeo exigum horti nunc ', qui cupressos lauros, plerasque alia: non colat atque inla rationesinguli quibus ad hanc rem animum applicare licet suam diligentiam, ut appareat, res lare poterunt. Si igitur di cilius non his luentres urbaniores
reddere , quam domesticas conseruare in quam calum niam, o huius sicut Principes, non incurriti, am ingenii bono indigni, quive irasocordia ventro cen si s imminuisinitis'Sed cuinam tribuetur insignis hic error, ocordiae ne est indignitati per narum an ipsi tempori os igitur qui dotii rina nomine tumetis , pingula in com
mentarios referre vos pro temini, cur et in re non memί-
m iu ' Quaenam est haecneyligentia, quod arbustorum per uniuer tum orbem celebratorum stirpes rorsi sex- si u permi eritis ' Sed altas id demonstrandum sit: nam nunc de sidue trium cicurandi ratione nobis in T;tutio est sermo. O bom neso parentes qui vel ras haeredi tates virentes, bene cultas ct opulentas desii ibi homi-
39쪽
mbiti reliquistis: an calumnia digni non sunt, quod geniesΡdtis in ' De te minc agitur Balsamum, cuius cuia iura,non iugera, sed integra rua occupare silebat. sris maioribi Ggloriae cedebat, quod illud in necessarios im obtinerent, vobis autem vitio vertendum, quod id perirepermiseritis Uclis opes,o homines nihili , cultu mae negligentia pereunt. Sed cuius culpa, o Principes,eius cultura non restauratur, nisi quoniam vobis in mentem
non venit Iam Iericho serta H , Basemum sie am .plim non nascitur. fa viscetitia igitur veteribim vos siperari ateri non pigeat, Semiramis, Attalud Fhil . metor, Harpalus, O multi ali Principes exstincti, cum viri, tumfminae, nomen sibi adquisiiuere, quὸd cultura delectarentur. Si qui nunc id in sim reuocaturum posticeatur, inueniretne qui istisdem adhiberet inbi-to,nam,1se desiit. Sed cundum ea quaeri obis hic proponuntur, ite, o adolescentes, ct ante quam canicies το- bis obrepat stirpes iam alueritis, quae vobis cum insigni utilitate delectationem etiam a rent: nam quemadmodum canicies temporisfccessu,vobis insciis,sensim brepit sic natura vobis inseruiens educabit quod testuri se si a concredetis modoprima initia illi dederitis. Quispiam iamprouectae aetatis accersitio ad opulenti cuiusdam liberos instituendos, immortalitatem istis ollicebatur: parens illorum, vadem postulans, re ponsi m tulit, quantum adsi attinet , certumsi esse, minime calumniam incursuriis nisi immortalesserent: cum videlicet non ignoraretsi inuentum non ira, cum illi morerentur,
et et dem si am praeniaret. Attamen ille non corpo ris immortalitatem promittebat, si minis istorum
40쪽
uae causa sit citriaeque in ciuium neque Principum hortis exoticae plantae vulgo conspiciantur.
' stirpium minibm generationem quod attinetim sicultas nulla erat,mori quis diligentiam adhibeat star aprimariis, ut ea iam enatas ct adhuc teneras conseruare sciamus Pompersummos alis ardores sine AEquariuere nequeunt quemadmodum nec hiemis injurias frunt, nisi aduersus frigora muviantur,o reco dantur Sedo ipsis Romanos inhori uis A rtos aduerjus rigora munire oportuit ait enim Foeta: Dum teneras defindo frigore. yrtos uuodsi id Romano agroferi debuit, loco istis com modo quid nonf/cere debebum nostro agros Munustorum diligentia punicae mal , aureae, imonum, Femina natasuccreverunt O fructus tulerunt etiam in rioii Rhem uetiorum re et ibin ut ex iis constae quae Tiguri conjiciuntur. Atque hoc loco id .inctum sit m quorudam Principum virorumgratiam, quibus i exoticarum plantarum simina dentur , eorum i eukortulam vix tantum ocry ibi Fumunt ut ea terrae committant ue tantum abes utinata hieme ou ruentis recondant. Hino ut nihilsingulare con pici positi, ni i
v deosn sos hortesanos ad diligentiam Σὸstis
mnis ii mei domini voluptate ex iis assciantur diligentiam adhιbeant, multo minu ipsor miori aut mi ea curabunt. Cum igitur hocscripto dunta reat instituta texhotatio adsit eserium arborum cic
rationem: nam minaria parandi ratio intractatu detricultura ubi etiam de i ct cinerumgeneribus, Tu V, arpres edocebitur non ri