장음표시 사용
81쪽
que Brutum , Calidium , Coelium , Calvum , t proximum Ciceroni Caelarem eorumque velut alumnos Corvinum ac Pollionem Asinium, mulumque Thucydidis Sallusti inici auctoresque carminum Varronem ac Lucretium , neque ullo in uscepti operis sui carnain minorem Catullum Paene stulta est inhaerentium oculis ingenio- Ium enumeratioci inter quae maxime nostri aevi eminent, princeps carminum Virgilius, Rabiriusque, .consecutus Sallustium Livius, Tibullusque Naso , perfectissimi in forma operis sui nam vivorum ut magna admirati, ita censura dissicilis est. CAP. XXXVII. Dum haec in urbe Italiaque
eruntur , Cn. Pompejus memorabile adversus ithridaten , qui post Luculli profectionem ma- Naas novi exercitus vires reparaverat, bellum esse At rex fusus iugatusque omnibus exutus copiis Armeniam Tigranemque socerum petit, Tegem ejus temporis , nisi, quia Luculli armiserat infractus, potentissimum. Simul itaque duos persecutus Pompejus, intravit Armeniam prior
filius Tigranis , sed discors patri, pervenit ad Tompejum mox ipse supplexin praesens se regnumque ditioni ejus permisiit, praefatus: Neminem alium neque Romanum neque ullius gera tis virum futurum fuisse , cujus se societati commissurus foret, quam Cn. Pompe jum: proinde omnem sibi vel adversam vel secundam, cujus auditor ille esset, fortunam tolerabilem futuIam. aon esse turpe ab eo vinci, quem vincere esset neses neque ei inhoneste aliquem summitti, quem fortuna super omnes extulisset. Servatus regi honos imperii, sed multato ingenti pecunia quae omnia, sicuti Pompejo moris erat, redacta in quaestoris potestatem , ac publicis descripta litteris stria aliaeque, quas occupavessiat, PIOVin cae
82쪽
G C. VELLEII PATER CULIciae ereptae aliae restitutae populo R. aliae tum primum in ejus potestatem redacta : ut Syria, quae tum primum facta est stipendiaria finis imperii regii terminatus Armenia. CAP. XXXVIII. Haud absilrdum videtur propositi operis regulae, paucis percurrere , quae cuiusque ductu gens ac natio redacta in formulam provinciae , stipendia pacta sit ' Notabimus ut quae facilius, quam partibus, simul universa conspici possint. Primus in Siciliam trajecit exercitum Cos. Claudius, provinciam eam , post
annos ferme Loo , captis Syracusis, fecit Marcellus Claudius Primus Africam Regulus, Nono ferme anno primi Punici belli sed post cca vannos P. Scipio milianus, eruta Carthagine
abhinc annos Africam in formulam redegit provinciae Sardinia inter primum Scsecundum bellum Punicum , ductu T. Manlii COS. certum recepit imperii jugum. Immane bellicae civitatis argumentum, quod semel sub regibus , iterum hoc T. Manlio consule, tertium Augusto principe, certa pacis argumentum Janus Geminus clausus dedit. In Hispanias primi omnium duxere exercitus Cn. de P. Scipiones, initio secundi belli Punici abhinc annos C C L, inde varie postes saepe amissa partibus , niversa ductu Augusti facia stipendiaria est. Macedoniam Paullus , Mummius Achaiam , Fulvius Nobilior subegit tollam : Asiam L. Scipio Africani frater eripuit Antiocho sed beneficio senatus populique R. mox ab Attalis possessam regibus, M. Perperna capto Aristonico fecit tributariam Cypro devicia nullis assignanda gloria est quippe Senatusconsulto , ministerio Catonis, regis morte, quam ille conscientia acciverat, facta provincia est. Creta Metelli ductu Iongissuma libertatis in mustata. Et Syria Pontus -
83쪽
HIs TORIAE ROMANAE, LIB. II. 7tusque Cn. Pompej virtutis monumenta sunt. Λ p. X X XI X. Gallias primum Domitio de Fabio nepote Paulli, qui Allobrogicus vocatusi est, intratas cum Xercitu , magna mox cladei nostra saepei adfectavimus amisimus sed fulgentissimum C. Caesaris opus in iis conspicitur quippe ejus ductu auspiciisque infractae, paene idem , quod totus terrarum orbis ignavum conferunt stipendium. Ab eodem facta Numidia Ciliciam perdomui Isauricus, post bellum Antiocliinum Vulso Manlius Gallo-graeciam Bitlaynia , ut praediximus , testamento Nicomcdis re licta hereditaria Divus Augustus praeter Hispa- niam aliasque gentes, quarum titulis forum ejus praenitet , paene idem facta gypto stipendiaria, quantum pater ejus Gallia, in aerarium reditus contulit. At Ti. Caesar, quam certam Hi- sbanis parendi confessionem extorserat parens, Illyriis Dalmatisque extorsit Rhaetiam autem Vindelicos ac Noricos, Pannoniamque: Scor id discos, novas imperio nostro subjunxit provin- cias. Ut has armis, ita auctoritate Cappadociam populo R. fecit stipendiariam. Sed revertamur adu ordinem. A P. X L. Secuta deinde Cn. Pompej militia, gloriae laboris ne majoris incertum est Penetra tae cum victoria Media, Albania, Hiberia oc deinde flexum agmen ad eas nationes, quae deX-tra atque intima Ponti incolunt, Colchos, Heniochosque Achaeos. oppressiis auspiciis Pompeji, insidiis filii Pharnacis , Mithridates
ultimus omnium juris sui regum, praeter Parthicob. Tum victor omni di , quas adierat, gentium Pompejus, suoqueri civium voto major, desper omnia fortunam hominis gressus , revertit in Italiam. Cujsis reditum favorabilem opinio secerat, quippe plerique non sine aercitu venturum in
84쪽
in urbem , adfirmabant, clibertati piublicae statuturum arbitrio suo modum. Quo magis ioc homines timuerant, eo gratior civilis tantii naperatoris reditus fuit omni quippe Brundisii dimissis exercitu, nihil praeter nomen imperatoris Ietinens , cum privato comitat , quem semper
illi vacare moris fuit, in urbem rediit magni ficentissmitimque de tot regibus per biduum egit triumphum longeque majorem omni ante se
inlata pecunia in aerarium praeterquam a Paullo, ex manubiis intulit absente Cn. Pompejo, T. Ampius T. Labienus trib. pleb legem tulerunt, ut is ludis Circensibus corona laurea, omni cultu triumphantium uteretur scenicis autem praetexta coronaque laurea. Id ille non plus
quam semel & hoc sane nimium fuit usurpare sustinuit. Hujus viri fastigium tantis auctibus
fortuna extulis, ut primum ex Africa , iterum ex Europa, tertio ex Asia triumpharet: Quot partes terrarum orbis sunt, totidem faceret mo numenta victoriae suae. Numquam eminentia invidia carent. Itaque&Lucullus, memor tamen accepta injuriae, de Metellus Creticus, non injuste querens quippe ornamentum triumphi ejus captivos duces Pompejus subduxerat &cunitis pars optimatium refragabatur, ne aut promis sa civitatibus , a Pompejo aut bene meritis praemia , ad arbitrium ejus, persolverentur. Λ p. X Li Secutus deinde est consulatus C. Caesaris , qui scribenti manum injicit, 'uamlibet festinantem in se morari cogit hic nobilis si in a Iuliorum genitus familia, 'uod inter omnes antiquissimos constabat , ab Anchise ac
Venere deducens genus, forma omnium civium excellentissimus, vigore animi acerrimus, muniscentiae effusissimus, animo super humanam
dc naturam: fidem evectus, magnitudine cogi
85쪽
HIs TORIAE ROMANIT, LIB. I. stationum , celeritate bellandi, patientia periculorum , Magno illi AleXandro , sed sobrio neque iracundo , simillimus qui denique semper de somno , ibo in vitam non in voluptatem uteretur cum fuisset C. Mario languine conjunctii simus, atque idem Cinna gener: cujus filiam ut repudiaret, nullo metu compelli potuit cuia1 M. Pili consularis Anniam, qua Cinnae uXor fuerat, in Sullae dimississet gratiam Gaabui stetque
sere X annos , eo tempore , quo Sulla rerum potitus es: magis ministi is Sullae adjutoribusque partium , quam ipso , conquirentibus eum ad necem , mutata vestes, dissimilemque indutus habitum, nocte urbe clapsus Idem postea admodum juvenis, cum a Paratis captus esset, ita se per omne patium , quo ab his retentus est, apud eos gestat, ut pariter his terrori venerationique esco neque unquam aut nocte aut die cur enim , quod vel maximum cs ,ri narrari verbis speciosis non potest, omittaturὶ aut caecalcearetur aut discingeretur, in hoc scilicet, ne, siquando aliquid ex solito variaret, suspectus his, qui oculis an tum modo eum custodiebant, foret. A p. X L M. Longum est narrare , qui di quoties ausus sit, quanto opere conata eius, at obtinebat Asiam magistratus P. R. metu suo destituerit. Illud referatur , documentum tanti mox evasuri viri. Quae nox eam diem secuta est, qua publica civitatium pecunia redemtus est ita tamen ut cogeret ante obsides a piratis civitatibus dari contracta classem privatus di tumultuaria invectus in eum locum in quo ipsi praedones erant, partem classis fugavit, partem mersit , liquot naves multosque mortales cepi. laetusque nocturnae expeditionis triumpho, ad suos reversus est mandatisque custodiae, quos ceperat, in Bi-
86쪽
Bithγniam perrexit , ad proconsulem uni uin tum idem enim Asiam eam quam obtinebat petens, ut auctoi fieret sumendi de captivis supplicii quod cum ille se facturum, negasset, venditurumque captivos dixisset, quippe sequeba tu invidia inertiam incredibili celeritate revectus ad mare , prius quam de ea re ulli proconsulis redderentur epistulae, omnes quos ceperat suffixit cruci. Chr. XLIII. Idem mox ad sacerdotium me undum quippe absens pontifex factus erat in Cotta consularis locum, cum paene puer a Mario innaque Flamen Dialis cre itus, victoria Sunae, qui omnia ab iis acta fecerat inrita , missisic id sacerdotium festinans in Italiam , ne conspiceretur a praedonibus, omnia tunc obtinentibus maria: merito jam infestis sibi, quatuor scalmorum navem , una cum duobus amicis decemque scrvis ingresius, effusissimum Hadriatici maris trajecit sinum. Quo quidem in cursu conspectis inputabat, piratarum navibus, cum exuisset e sem alligassetque pugionem ad femur , alterutri se fortuna parans , mox in te exit frustratum esse se visum fatim , arborumque ex longinquo ordinem antemnarum praebuist imaginem. Reliqua ejus acta in urbes, nobilissimaque Dolabella accusatio, major civitatis in ea favor quam reis praestari solet contentionesque civiles cum Catulo atque aliis eminentissimis viris, celeber- Timae de ante praeturam victus maximi pontificatus petition. Catulus, omnium confessione senatus princeps restituta in millitate , adversante quidem nobilitate , monumenta C. Marii simulque revocati ad jus dignitatis proscriptorum
liberi de praetura quaesturaque mirabili virtute atque industria obita in Hispania , cum esset quasto sub Vetere Antistio, avo hujus Veteris
87쪽
consularis atque pontificis, duorum consularium sacerdotum patris, viri in tantum boni, in quantum humana implicitas intelligi potest; quo notiora sunt, miniis egent stilo. P. X LI V. Hoc igitur os inter eum Cn. Pompe jum M. Crassum inita potentiae societas , quae urbi orbique terrarum, nec minus diverso quoque tempore , ipsis exitiabilis fuit. Hoc consilium sequendi Pompejus caussam ha
buerat, ut tandem acta in transmarinis provinciis, quibus , ut praediximus, multi obtrectabant, Per Caesarem confirmarentur os . Caesar autem , quod animadvertebat se cedendo Pom- pej gloriae aucturum suam in invidia communis potentiae in illum relegata , confirmaturum vires suas: Crassus, ut quem principatum 'lus adsequi non poterat, auctoritate Pompeji, bus teneret Caesaris Affinitas etiam inter Calarem Pompe jumque contracta nuptiis quippe fi liam C. Caesaris Cn. Magnus duxit Xorem. In hoc consulatu Caesar legem tulit, ut ager Campa
nus plebei divideretur, suasore legis Pompejo. ita circiter I civium eo deducta, de iis ab his
restitutum post annos circiter C quam bello Punico ab Romanis Capua in fornaam praefectura redacta erat Bibulus collega Caesaris, cum actiones ejus magis vellet impedire, quam posses et majore parte anni domi se tenuit quo facto dum augere vult invidiam collegae, auxit potentiam. Tum Caeniri decretae in quinquennium
A P. XLI. Per idem tempus P. Clodius, homo nobilis, disertus, audax , qui neque dicen d neque faciendi ullum , nisi quem vellet, nosias et nodum , in alorum propositorum executor a cerrimus, infamis etiam sororis stupro actus incesti eus ob initum inter religiosissutia P. R. a sa-
88쪽
sacra adulterium: cum graves inimicitias cum M. Cicerone exerceret quid enim inter tam disse sis iles amicum esse poterati Z a patribus ad plebem transisset, legem in tribunatu tulit: Qui
civem R. indemnatum interemisset, ei aqua cigni interdiceretur. Cujus verbis etsi non nominabatur Cicero, tamen solus petebatur ita vir optime meritus de rep. conservatae patriae pretium calamitatem exilii tulit. Non caruerunt suspicione oppressi Ciceronis Caesarri Pompejus Hoc si1-bi contraxisse videbatur Cicero , quod interis viros dividendo agro Campano esse noluisset. Idem intra biennium, sera Cn. Pompej cura,
Verum ut coepit interrita, votisque Italiae ac decretis senatus, virtute atque actione Annii i-
Ionis trib. pleb dignitati patriaeque restitutus est. Neque post Numidici exsilium aut reditum, quisse
quam aut expulsus invidiosius, aut receptus est laetius. Cujus domus , quam infeste a Clodio disjecta erat, tam speciose a senatu restituta est. Idem P. Clodius in senatu , sub honorificentissiano ministerii tituli, M. Catonem a rep. relegavit quippe legem tulit, ut is quaestor cum jure praetorio, adjecto etiam quaestore, mitteretur in insulam Cyprum , ad spoliandum regno Ptolemaeum , omnibus morum vitiis eam contumeliam meritum. Sed ille, sub adventum Catonis, vitae suae vim intulit unde pecuniam longe sperata majorem Cato Romam retulit cujus integritatem laudari, nefas est insolentia paene argui potest, quod una cum Coss. ac senatu effusa civitate obviam , cum per Tiberim subiret navibus, non ante iis egrestiis est, quam ad eum locum pec- venit, ubi erat exponenda pecunia. A p. X L VI. Cum deinde immanes res, vix
multis voluminibus explicandas , C. Caesar in Gallia ageret nec contentus plurimis ac felicisse simis
89쪽
simis victoriis , innum erabilibusque caesi si captis hostium milibus, etiam in Britanniam traiecisset exercitum , alterum paene imperio nostio ac suo quaerens orbem: invictum par consulum Cn. Pompejus M. Crassus, alterum iniere consulatum qui neque petitus honeste ab his , neque probabiliter gestus est. Caesari lege, ira ni rompejus ad populam tulit, prorogata in idem spatium temporis provinciae Crassi, bellum Parthicum in animo molienti, Syria decreta qui vir, cetera sanctissimus immunisque voluntatibus, neque in pecunia neque in gloria o acupiscenda aut modum norat, aut capiebat terminum hunc pronciscentem in Syriam diris cum ominibus, tribuni pleb frustra retinere conati. quorum exsecrationes si in ipsum tantummodo valuissent, vile imperatoii damnum alvo exercitu fuisset reip. Transgressum Euphraten Cras ' sum petentemque Seleuciam, circumfusis immanibus copiis c uitum, rex Orodes una cum parte majore Romani exercitus interemit reliquias legionum C. Cassius, atrocillimi mox auctor facinoris , tum quaestor, conservavit Syriamque adeo in P. R. potestate retinuit , ut transgressi, sin eam Parthos, felici rerum cventu fugaret ac funderet.
A p. XL VII. Per haec , insequentiaque de quae radiximus tempora , amplius Te es hosti una a C. Caesare caesa sunt, plura capta pugna tum saepe directa acie, saepe in agminibi is, saepe
eruptionibus bis penetrata Britannia novem denique aestatibus vix ulla non justissimus triumphus emeritus Circa Alesiam vero tanta res gestae, quantas audere vix hominis perficere, paene nudius, nisi Dei fuerit. Septimo ferme ania Caesar morabatur in Galliis , cum medium jam ex invidia potentiae male coliaremis inter 3 Cn.
90쪽
s VnLLTII PATER CULI Cn. Pompe jum G. Caesarem concordiae pigniri Julia uxor agni decessis atque omnia liter demnatos tanto discrimini duce dirimente fortuna, filius quoque parvus Pompeii, Iulia natus, intra breve spatium obiit. Tum in gladios caedesse lue civium furente ambitu , cujus neque sinis reperiebatur, nec modus, tertius consulatus soli Cn. Pompejo , etiam adversantium antea dignitati ejus judicio delatus est cujus ille honoris gloria, veluti reconciliatis sibi optimatibus, maxime a C. Caesare alienatus est sed ejus consulatus
omnem vim in coercitionem ambitus exercuit.
Qiro tempore P. Clodius a Milone candidato consulatus, exemplo inutili, facto salutari rei p. circa Bovillas, contracta ex occursu riXa, jugulatus est Milonem reum non magis invidia facti, quam Pompeii damnavit voluntas quem quidem M. Cato palam lata absolvit sententia quam si maturius tulisset, non defuissent, qui sequerentur eaemplum probarentque eum civem occisum quo nemo perniciosior reip. neque boni inimicior vixerat.
A P. X L VIII. Intra breve deinde spatiumlhelli civilis exarserunt initia : cum justissimus quisque a Caesare, a Pompejo vellet dimitti cxercitus quippe Pompejus in secundo consulatu Hispanias sibi decerni voluerat , easque per triennium absens ipse ac praesidens urbi, per Afranium Petrejuni consularem ac praetorium 1egatos suos, administrabat; ciis qui a Caesare
dimittendos exercitus contendebant, adsentabatur mis , qui ab ipso quoque , adversabatur quis ante biennium quam ad arma itum est , persectis muneribus theatri aliorum operum quare circumdedit , gravis una tentatus valetudine
decesssisset in Campania quo quidem tempore uni eis utalia vota Pro salute ejus primo omnium