장음표시 사용
91쪽
civicina iis cepit defuisset fortunae destruendi eius locus , di quam apud superos habuerat magnitudinem , inlibatam detulisset ad inferos Bello antem civili, tot, quae deinde per continuos
X annos consecuta sunt, malis, non alius a zorem flagrantioremque, quam C. Curio trib.
let, subjecit facem vir nobilis , eloquens, audae suae alienaequei fortunae judicitiae prodigus , homo ingeniosissime nequam , facundus malo publico cujus animo voluptatibns vel libidinibus, neque opes ullae neque cupiditates sufficere possent hic primo pro Pompeii partibus,
id est , ut tunc habebatur, pro rep. mois ulla tione contra Pompe jam S Caesarem , sed animo pro Caesare stetit id gratis an accepto centies HS fecerit , ut accepimus, in medio relinquemus. ad ultimum saluberrimas coalescentis conditiones pacis , quas di Caesar ustistimo animo postulabat, Pompejus aequo recipiebat, discussit
ac rupit unice cavente Cicerone concordiae pa-blicae. Harum praeteritarumque rerum ordo cum justius aliorum voluminibus pro matur, tum , uti spero, nostris explicabitur. A P. X; I X. Nunc proposito operi a forma reddatur si prius gratulatus ero in Catulo duobus Lucullis , Metelloque de Hortens, qui cum sine invidia in rep. floruissent, eminuisient que sine periculo, quieta , aut certe non praeci pitata,fatali ante initium bellorum civilium morte functi sunt Lentulo de Marcello Coss. post urbem conditam annis DCCIII , anno LXXIIX, quam tu , M. Vinici, consulatum inires, bellum civile exarsit. Alterius ducis causa melior videbatur, alterius erat firmior. Hic omnia speciosa, illic valentia Pompe jum senatus auctoritas, Caesarem militum armavit fiducia. Consules sena
92쪽
detulerunt. Nihil relictum a Caesare, quod servanda pacis caussa tentari posset nihil receptum a Pompejanis cum alter consul justo esset ferocior Lentulus vero salva rep. falvus esse non posse
M. autem Cato moriendum ante, quam ullam conditionem civis accipiendam reip. contenderet vir antiqiuas gravis Pompeii partes laudaret magis , prudens sequeretur Caesaris illa gloriosa , haec terribiliora duceret. Ut deinde spretis omnibus , quae Caesar postulaverat, tantummodo contentus cum una legione titulum Ietinere provinciae privatus in urbem veniret,ac se in petitione consulatus suffragiis P. R. committeret , decrevereri ratus bellandum Caesar, cum exercitu Rubiconem transiit. Cn. Pompcjus
consules quei major pars senatus, relicta urbe ac deinde Italia , tralatinisere Dyrrhachium. A P. L. At Caesar Domitio legionibusque
Corfinii , quae una cum eo fuerant, potitus, duce, aliisque qui voluerant abire ad Pompejuna, 1ine dilatione dimissis, persecutus Brundisium
ita ut appareret, malles, i liti' iis rebus: conditionibus, ni re bellum iam opprimere fugientes, cum transgressi, reperisset Coss. in urbem reverti : redditaque ratione consiliorum suorum in senatuin inconcione, ac miserrimaeaaecessitudinis, cum alionis armis ad arma compulsus esset, Hispanias petere decrevit. Festinationem itineris ejus aliquamdiu morata astilia est, fide melior , quam consilio prudentior cin- tempestive principalium armorum arbitria captans, quibus hi se debent interponere , qui non Parentem coercere possunt. Exercitus deinde, qui sub Afranio consulari ac Petreio praetoli fuerat, ipsius adventus vigore ac fulgore occupatus, se Caesari tradidit uterque lagatorum & quisquis cujusque ordinis sequi eos voluerat,remisit ac Pom-Pejum C A P.
93쪽
H o g A. LI. SIC A P. I Proximo anno , chim Dyrrhachium ac vicina ei urbi regio castris Pompeii teneretur qui accitis ex omnibus transmarinis provinciis legionibus, equitum ac peditum auxiliis, repumque di tetrarcharum simulque dynastarum c piis,
ainmanem exercitum confecerat, mare prae diis classium, ut rebatur, sepserat, quominus Cariar legiones posset transmittere sua e celari tate, fortuna C. Caesar usus illi in mora ha-Duit, quo mus eo, cum vellet, ipse exerci tuique clan: bus perveniret, irimo paene castris Pompei sua jungeret, mox etiam obsidione munimentisque eum complecteretur. Sed inopia D identibus, quam obselliis, erat gravior. Tum Dalbus Cornelius, excedente humanam fidem temeritate, ingressus castra hostrum , saepiusque cum Lentulo conlocutus, os dubitante quanti e venderet, ni incrementis fecit viam , quidus non Hispaniensis natus , sed Hispanus in triumphum iontificatum adsurgeret, fieretque ex privato consularis Variatum deinde praeliis, te uno longe magis Pompejanis prospero, quo graviter impalli sunt Caesaris milites. C A P. LIL Tum Caesar cum exercitu fatalem victoriae suae Thessaliam petiit. Pompejus longe civerta in suadentibus quorum plerique hor- dantur , ut in Italiam transmitteret neque Hercules quidquam partibus illis salubrius fuit: alii, ut bellum traheret, quod dignatione partium in dies ipsis magis prosperum fieret usus impetu suo hostem secutus est. Aciem Pharsalicam illum cruentissimum Romano nominiciem , tantumque utriusque exercitus profusum sanguinis, conlisa inter se duo reip. capita, esero ue alterum Romani imperii lumen, totta .i ιι Pompejanarum partium caesos viros, non
94쪽
andum est ut primum C. Caesar inclinatam vidit Pompejanorum aciem , neque prius neque antiquius quidquam habuit, quam in omnes par res ut militarii verbo: consuetudine utar dimitteret. Pro Di immortales, quod hujus voluntatis erga Brutum suae postea vir tam mitis pretium tulit Nihil illa victoria mirabilius , magni- licentius, clarius fuit, quando neminem nisi acie consumtum, civem patria desideravit: sed munus misericordia corrupit pertinacia ; cum libentius vitam victor am daret, quam victi acciperent.
A P. LIII. Pompeius profugiens cum duobus Lentulis consularibus , Sextoque filio , Favonio praetorio, quos comites ei fortuna adgregaverat, aliis it Parthos, aliis iit Africam peteret, in qua fidelissimum partium suarum haberet. regem ubam , suadentibus , Agyptum petere Proposuit, memor beneficiorum , quae in patrem ejus stolemaei, qui tum puero quam juveni pro Pior regnabat, Alexanditae contulerat. Sed quis in adversis beneficiorum servat memoriam' aut
quis ullam calamitosis deberi putat gratiam' aut quando fortuna non mutat fidem' isti itaque ab rege, qui venientem Cn. Pompejum is ama Mytilenis Corneliam uxorem receptam in na-Vem, fugae comitem habere coeperat consilio Theodotiin Achillae eXciperent , hortarenturque ut ex oneraria in eam navem , quae obviam Piocesierat, transcenderet quod cum fecisset, princeps Romani nominis, imperio arbitrioque gyptii mancipii, C. Caesare, P. Servilio Coss. jugulatus est. Hic post tres consulatus de totidem triumphos, domitumque terrarum orbem, sanctissimi ac praestantissimi viri, in id evecti super quod adscendi non potest , duodesexagesimum anaum agentia, pridie patalem ipsi is vitae fuit
95쪽
HisTORIAE ROMANN, LIB. II. Seexitus in tantum in illo viro a se discordante Portuna, ut cui modo ad victoriam terra defuerat, deesset ad sepulturam. Quid aliud quam nimium occupatos di Xerim , quos in aetatem tanti
paene nostri faculi viri fefellit quinquennium cum a C. Atilio servilio Coss. tam facilis, esset annorum digestio quod adjeci, non ut ar-
i. guerem , sed ne arguerer. E CAP. LI' Non fuit major in Cae arem, quam an Pompejum fuerat, egis eorumque , quorum i auctoritate regebatur, des quippe cum venientem eum tentassent insidiis , ac deinde bello lacessere auderent, utrique summo imperatorum, alteri superstiti meritas poenas luere suppliciis. Nuiquam erat Pompejus corpore, adhuc ubique Domine quippe ingens partium ejus favorte luna excitaverat Asticum quod ciebat rex Iuba&Scipio, vir consularis, ante biennium , quam
extingueretur Pompejus, lectus ab eo socer eorumque copias auxerat M. Cato , in lenti cum
disticuliate itinerum locorumque inopia , perductis ad eos legionibus qui vir, cum summum ci a militibus deserretur imperium, honoratiori
A P. F. Admonet promis brevitatis fides,
quant omnia transcursu dicenda sint. Sequens fortunam suam Caesar , pervectus in Africam, quam occiso Curione Iulianarum duce partium, Pompejani obtinebant eqercitus, ibi primo varias ortuna, mox pugnavit rari inclinataeque hostium copiae. Nec dissimilis ibi adversus victos, quam in priores, clementia Caesaris fuit Victorem Africani belli C. Caesarem gravius excepit Hispaniense, nam victus ab eo Pharnaces vix quidquam gloriae ejus adstruxit quod Cn. Pompejus Magni filius, adulescens impetus ad bella maximi, ingena ac terribile conflaverat undique ad Cis eum
96쪽
6 C. VELLEII PATER CULI eum adhuc paterni nominis magnitudinem sequentium , ex toto orbe terrarum auxiliis confluentibus. Sua Caesarem in Hispaniam comitata sertuna est, sed nullum umquam atrocius periculosi: usque ab eo initum praelium , adeo ut plus quam dubio Marte , descenderet equo , consistensque ante recedentem suorum aciem increpita prius fortuna, quod se in eum servasset exitum, denunciaret militibus , vestigio se non recessurum proinde viderent quem quo loco imperatorem desertur forent verecundia magis quam virtute acies restitutae sunt, a duce quam ii milite fortius Cn. Pompejus, gravis vulnere inventus inter solitudines avias, interemtus est. Labienum Varumque acies abstulit. CAP. LVI. Caesiarim tum Victor, regressus in urbem , quod humanam excedat fidem, annibus, qui contra se arma tulerant, ignovit, naagnificentissimisque gladiatorii muneris, nau- anachiae , di equitum peditumque , simul ele- Phantorum certaminis spectaculis , epulique permultos dies dati celebratione, replevit eam. Quinque egit triumphos Gallici apparatus e citro, Pontici ex acantho , Alexandrini testudine,
silci ebore Hispaniensis argento rasili constitit. Pecunia e manubiis lata paulo amplius sexies millies II S. Neque illi tanto viro, tam cle-anenterimi ibus victoriis suis use, plus quinque anensium principalis quies contigit quippe una
mense Octobri in urbem revertistet Idibus Martiis conjurationis auctoribus Bruto dc Cassio, quorum alterum promittendo consulatum non obligaverat, contra differendo amniin offenderat ;adjectis etiam consiliariis caedis familiarissimis omnium fortuna partium ejus an summum evectis fastigium , D. Bruto M. Trebonio aliis-
qac clari nominia uis , interemtuo est cui ma-
97쪽
nam invidiam conciliarat M. Antonius, Omnibus audendis paratissimus , consulatus collega, imponendo capiti eius Lupercalibus sedentis pro Rostris insigne i egium , quod ab eo ita repulsum
erat, ut non ostensus videretur.
A P. L VII. Laudandum experientia consi lium est Pansae atque Hirtii qui semper praedixerant Caesari, ut principatum armis quae situm armis teneret. Ille dictitans, mori sequam timeri malle, dum clementiam quam praestiterat, X-pectat, incautus ab ingratis occupatus est cuin quidem plurima praesagia atque indicia Dii immortales futuri obtulissὰnt periculi nam .haruspices Praenanonuerant, ut diligentissime Iduum Martiarum caveret diem uxor Calpurnia territa nocturno vilii, ut ea die domi subiisteret, orabat libelli conjurationem nuntiantes dati, ab eo neque protinus lecti erant. Sed profecto in cluctabilis torum vis, cujuscumque fortunamrnutare constituit, consilia corrumpit. C A P. L VIII. Quo anno id patra vere facinus Is aliis&C. Cassius, praetores erant; D. Brutus Cos designatus. Hi una cum conjurationis globo, stipati gladiatorum D. Bruti manu, Capitolium occupavere , cum Cos. Antonius quem cum simul interimendum censuisset Cas ius, te-itamentumque Caesaris abolendum , Brutus re- pug xerat dictitans , nihil amplius civibus praeter tyranni, ita enim appellari Caesarem facto ejus expediebat, petendum esse sanguinem convocato senatu, cum jam Dolabella , quem substituturus sibi Caesar designaverat Cos. fasces atque insignia corripuisset consularia, velut pacisa actor, liberos suos obsides in Capitolium misit,irilemque de cendendi tuto intersectoribus Caelaris dedit illud decreti Atheniensium celeberrini cremplum , relatum a Cicerones, obli-
98쪽
ε C. VELLEI PATER CULI vionis praeteritarum rerum, decieto patrum com- Probatum est. A P. LII. Caesaris deinde testamentum aper tum est, quo C. Octavium , nepotem sororis suae Iuliae adoptabat de cujus origine, etiam si praeventis, pauca dicenda sunt. Fuit C. Octavius, ut non patricia, ita admodum speciosa equestri genitus familia , gravis , sanctus, innocens , dives. Hic praetor inter nobilissumos viros creatus, primo loco, cum ei dignatio Iulia genitam Atiam conciliasset uxorem , ex eo honore sortitus Macedoniam , appellatusque in ea imperator, decedens ad petitionem consulatus obiit, praeteX-tato relicto filio quem C. Caesar, major ejus vunculus, educatum apud Philippum vitricum dilexit ut suum , natumque annos Hispaniensii militiae adsecutum se postea comitem habuit, numquam aut alio usum hospitio, quam suo, aut alio vectum vehicul, pontificatusque sacerdotio puerum honoravit. Et pacatis bellis civilibus , ad erudiendum liberalibus disciplinis singularis indolem juvenis, Apolloniam eum in studia miserat, mox belli Getici ac deinde Parthici habiturus coni militonem. Cui ut est nuntiatum de caede avunculi, cum protinus ex vicinis legionibus centuriones suam suorumque militum operam ei pollicerentur , neque eam spernendam Salvidienusi Agrippa dicerent. ille festinans pervenire in urbem , omnem ordinationem & necis testamenti Brundisii comperit. Cui adventanti Romam , immanis amicorum occurrit frequentiaci cum intraret tirbem , Solis orbis super caput ejus, curvatus aequaliter Iotundatusque, in colorem arcus, veluti coronam tanti mox viri capiti imponens , conspectus est. A D. L . Non placebat Atiae matri Philippo
que viaico adiri nomen invidiosa fortunae Cae
99쪽
satis sed adserebant salutaria rei p. terrarumque orbis fata conditorem conservatoremque Romani nominis. Sprevit itaque coe estis animus humana consilia cum periculo potius lumina , quam tuto humilia, proposuit equi maluitque avunculo: Caesari decies, quam vitrico crederes di-atitans, nefas este, quo nomine Caesiari dignus citet visus, semetipsum videri indignum. Hunc Irotinus Antonius Cos superbe excipit; neque is erat contemtus, sed metus vixque admisib in Pompejanos hortos, loquendi secum tempus dedit mox etiam, velut insidiis ejus petitus , sceleste in limulare coepit in quo turpiter deprehensa ejus vanitas est. Aperte deinde Antonii ac Dolabella consulum ad nefandam dominationem erupit furor. HS septies millies , depossitum a C. Caelare ad aedem Opis occupatum ab Antonio, actorum ejusdem , insertis falsis , civitatisque,
corruptis , commentariis. Atque omnia pretio temperata, vendente rem p. Cos. Idem provinciam D. Bruto designato Cos decreta es, Galliam occupare statuit Dolabella transmarinas delevit sibi: interque naturaliter dissiimillimos diversa volentes , crescebat odium eoquo C. Caesii juvenis quotidianis Antonii petebatur insidiis. C P. LII. Torpebat oppressa dominatione Antonii civitas indignatio, dolor omnibus, vis ad resistendum nulli aderat cum C. Caesar,
X v III annum ingressus, mira ausus, ac sum ma consecutus , privato consilio , majorem senatu pro ep. animum habuit primumque a Calatia, mox a Casilino veteranos excivit paternos. Quorum exemplum secuti alii, brevi in formam justi coiere exercitus mo cum Antonius Occurrisset e Xercitui, quem e transmarinis provinciis
IIui disium euite usierat, lagio Martiari Quar,
100쪽
6 VELLEII PATER CULIta, cognitam senatus voluntates tanti juvenis indoles, sublatis lignis ad Caesarem te contulerunt. Eum senatus, honoratum equestri statua, quae
hodieque in Rostris posita aetatem ejus scriptura
indicat qui honor non alii , per C Cc annos, quam L. Sullae&Cn. Pompejo C. Caesari con, tigerat propraetore , una cum Coss. designati Hirtioin Pan a bellum cum Antonio gerere jussisit. Id ab eo annum agente vicesimum , fortissime circa utinam administratum est D. Brutus obsidione liberatus Antonius turpi ac nuda fuga coactus deserere Italia inci consulum autem alter in acie, alter post paucos dies ex vulnere
mortem obiit. A p. L XII. Omnia ante quam fugaretur Antonius, honorifice a Senatu in Caesarem exercitumque ejus decreta sunt, maxime auctore Cicerone sed , ut recessit metus , erupit voluntas,
protinusque Pompejanis partibus rediit animus. Bruto Cassioque provinciae, qua jam ipsi sine ul-IO S. C. Occupaverant, decretae laudati quicumque his se exercitus tradidissent omnia transmarina imperia eorum commissa arbitrio quippe M. Brutus C. Cassius, nunc metuentes arma
Antonii, nunc ad augendam ejus invidiam, mulantes se metuere, testat edictis, libenter se vel in perpetuo exilio victuros, dum rei p. On- staret concordia , nec ullam belli civilis praebituros materiam , plurimum sibi honoris esse in conscientia facti sui , profecti urbe atque Italia,
intento ac pari animo , ne auctoritate publica provincias exercitusque occupaverant , ubicumque ipsi essent, praetexentes esse rem p. pecunias etiam, quae e transmarinis provinciis Romam a quaestoribus deportabantur, a volentibus