장음표시 사용
141쪽
linquit. Ergo multo minus leges civiles obligant conscientiam. ii Magistratui seculari nullum in ani. mas, conscientias mortalium competit imperium directivumi coactivum Moc quippe solius est Dei, qui animam cor
pus perdere potest, Matth IO v. 28. Qui unus est legislator potis servare perdere, Iac. q. v. 12 Magistratus vero jurisdictio exterior est, non interior, qua dominatur for tu nisin corporibus, non conscientiis. Ir. Non cum hominibus, sed cum uno Deo negocium est conscientiis nostri, un- dei discrimen inter forum terrenum de
conscientiae, internus solivi poli. 13. Insuper quod in favorem alicujus est introductum, id in odium ejus detorqueri non debet,l ruod infavorem f. a Legib.
l. Non ide minis; C e procurat. l. Legata inutiliter, C. de legat. I. Atqui potestas civilis, sive magistratus ad meram civium utilitatem. non etiam ad utiliatem regentium com parata est. Ergo non debet in detrimentum civium converti. Atqui converteretur in civium ac subditorum perniciem cum civibus sit perniciosissimum legibus Politi eis a Civilibus, a magistratu Politico latis obligari in conscientia, adeoq; ad mortem aeternam. a . Sicut arbiter, eb quddjurisdictio-
142쪽
rrem habet ex comissione ac cocessione coIIstigatorum, sit ipsi colli tigatores prςcepto ac sententiae ejus non pareant, eos punire non potest, nisi intra terminos ac mensu. ram sibi ab ipsis commissam, sic ea tantum pCena tenentur, cui ipsi se subdiderunt, cum antea, et ea bit Ita quoq, Princeps, cui
se populus comisit, nec aliunde quicquam potestatis habet aut jurisdictionis, legesq; ab eo latae non possunt cives punire aut
mulctare ultra terminos aut mensuram potestatis ac jurisdictionis . lassis uris .as. Is demum potest ad poenam mortis aeternae, atque in conscientia obli gare, qui potest transgressoribus poenam illam infli ere : Cum omnis potestas propterus unit. Atqui Princeps secularis non potest legis aut praecepti sui transgrestaribus poena aeternam infligere. Ergo non potest eos ad poenam suis legibus obligare. 16. In Ilaia.de . O. aitJustinianus eum, qui facere aliquid aut non faceret miserit te neri ad id c interest. aut ad poena adjecta&expressam a contrahentibus Et in nihil
praeterea Cui consequens videtur, ut debitores pactionem violantes nulla poena maneatri terna, cum neque ad eam sese obligare voluerint contrahentem sed ad temporalem untaxat vel expressamis convenationalem,vel ad legale, nempe ad interesse.
143쪽
17. Quin&nec Legumlatorem huma- num voluis e subditos legis sua transgres fores ad poenam aeternam obligare, liquet ex eo , quod potius omni cura, diligentiari studio prospiciat, ne illorum animae illa queantur, omnium qi Legislatorum his stanimus,l.ὴ sub condi;ione ν g. de condit. π
pe jubetur ita bonum est, ut ejus contra .
rium sit illicitum, aut nefarium, tum id in lege divina aut naturali comprehensum invenietur sin autem non fuit ita norium, ut jure naturali vel divino prohiberetur, ut si lex prohiberet ne nocte per urbem deambulates enses aut mucrones secum ferrent, obligabit certe lex, non ad poenam aeter nam, sed ad temporalem. I9. Quo tempore lex rogatur&acee
piatur a civibus omnes cives hoc animo esse videntur, ut, prout est obligatio alternativa, ves legi pareatur, vel poena tempta, ratis patienter subeatur ultra quam illorum intentionem non debent nec pomunt obligari ad poenam aeternam argum. si quia causam, F si cert. per. 1 o. Nemo tam est rerum inexpertus, qui ignoret homines a delictis communita
bus, non tam divinae aeternaeque poenae me
tuaIceri, quam metu poeniter oralia. unde
144쪽
alerternam mortem homines obligare ob regimen Reipubl. non expedit cum hanc ad rem efficaciores sint poenae temporales. i. Qui est totius universi orbis communis sensus quoad homines illiteratos ac literarum inexpertes, ille sine dubio verus est ac naturali juri conveniens, quali ipsius Dei vox habendus Jam vero hic est i lius orbis, quoad homines illi tera tos, comis munis consensu. haec vox immutabilis, qudd legibus civilibus cives in conscientia
ad mortem aeternam non obstringantur,
sed ad cenam solum temporale. Ergo, &α22. Denique omnia quae libuerint cen sentur esse permissa, nisi reperiant ut pra cestis naturalibus aut divinis prohibita ita quibus comprehensari violaverimus, divi nivi naturalis juris rei esse videbimur, quoad poenam aeternam. Ergo si legis humanae
aut principis ussus sub praeceptis divinis
aut naturalis juris minim comprehensus, qui consisteret in faciendo vel omittendo,
violaverimus , non tamen ex contempta
ipsius Legumlatoris, tunc , quia remoto hoc humano praecepto, ea transgressio erat de genere permissorumin naturalis liberiatatis ac laxitatis humanae, sat superque esse debet ut poenae vel expressae vel arbitrariae rei fiamus, nec aeternae quoque poenae sub
145쪽
Contrariam Negativam sententiam amplectuntur Thomas Aquinas 9 . Petrus Gregor. Thol OZan. 8. da Republic. 2. num. s. David Paraeus in comm Epis ad Rom.c. 9. Dub. Marti N. Becanus in Theolog.scholastic pari. . tractat L c. s. quas. 2. Johan Ger hardi Duas Politic.decad. S. q. 8.
Qui omnes unanimiter stri tu uni, legesti viles bonas ae iustas, ab eo latas,qui juris cotidendi potestatem habet obligare subditos in conscientia, sic ut si illas cient et
violaverint poenae aeternae subjiciantur.
rgumenta pro hac opinion hac funt:
et Violatio speetalis egisti e cessario trahit secum violationem praecepti generalis de obediendo magistratui: Violatio autem generalis hujus praecepti cedit conscientiam, cum illud morale sitri a Deo immediate profectum. Quare violatio specialis legis Iaedii conscientiam. et Apostolus Paulus in Epistola ad Romanos cap. I . ait obediendum esse magistratui non modo propter iram , hoc est poenam , ne hane incurramus , sed etiam propter conscientiam , ne sic hanc viole
146쪽
mus At magistratu obedire, est legibus atque edictis ejus subesse. Quare, qui leges
civiles violat conscientiam suam violare intelligitur. Porro cujus violatio edit conscientiam id eam obligat Violatio legum civilium laedit conscientiam. Ergo eam Obligat. y odcunque lex naturae faciendum praecipi id ratio naturalis inculcat, hoc in conscientia tenemur facere. At qu non so-ltim jus divinum , sed laturale praecipit obediendum esse legitimo magistratui. gitur obedientiam legitimo magistratui
praestare ratione conscientiae tenemur. 4. Si omnis lex humana ab aeterna per naturalem derivatur, sequitur ex eadem aeterna Iege virtutem ad easdem subinde leges derivari, qua sint in conscientia apud Deum ipsum obligatoriae. Atqui pilus est
Verum ex cap. I . ad Rom. O c. 8. Proverb. ubi Deus per os Salomonis per me, inquit, reges regnantin potentes justa decernunt. Ergo, c. s. Quod culpam quamcunque inducit, id obligat conscientiam quia conscientia est sensus culpae seu peccati metus judicii At leges civiles violatae inducunt culpam , sive moralem , sive civileni. Er
147쪽
ia lex est regula morum. Regulae autem propria est intrinseca ita dirigere seu obligare ut recessus ab ipsa sit peccatum m motibus , sicut recessus a regula in naturalibus dicitur peccatum naturae dc recessus in arti bus dicitur peccatu artis Atqui omnis lex, a quocunque feratur, qui modo legem sat elendi potestatem habuerit, habet vim ob -
ta, Contraria argumenras: Eessondendum.
Ad Primum M. Committi fallaciam a dicto secundum quid ad dictum simpliciter: Quia etsi potestas Civilis sit temporalis de
externa, quoad objectum cinem, in quem etendit proprie tamen jus αμορε Am eid natum est cum hoc privilegio, ut salva conscientiae resisti non possit, csim genus ha-xum legum sit morale&praeceptum ab ipso Deo videlicet obedientia erga magistrata: Et insuper turbare ordinem pacem civi Iem, praebere scandalum sit culpa mox alis, offendens Deum & turbans conscientiam. Ad SEcundum, . Et si finis legum civili iam fit pax externa Eas tamen tu conscientianos obligare,ut hanc pacem servemus propter rationes modo adductas.
Ad otium Re b. Quam ria magistratus
148쪽
non judieet de internis, nec intendat etiam obligare conscientias: Tamen conscientia subditorum sentit se adstringi ad obedientiam, sub culpa, propter generale Dei praeceptum Honora patrem I matram. Ad Duartum Res . Committi fallaciam causae, quandoquidem obligatio conscie tiae ad obedientiam non repugnat, libertati Christianae sed solum obligatio ad cultum perleges humanas. Ad Luintum Rese Negatur conseque tia, quia cum Princeps in condendis legibus utatur aut horitate Dei, Roman. 3. Pro
vo S. vers. I . potuit illi Deus permittere, ut obliget sabditos in conscientia; non ta men, ut judicet de internis, aut instigat poenam internamin spiritualem. Deinde quain
vis Princeps non possit inferre poenam spinritualem potest tamen ad eam obligare, non quidem per se, ut legem humanam co-dit, sed per accidens in in diversum,quat
nus ex ejus humana, vi generalis mandati Dei, conseientias subditorum ligat. Ad Sextum Resp. Conscicuti non so- Ium Deum, sed homines etiam respicit te. ste Apostolo. Amr. 24 Deinde conscientia respicit leges Civiles, non ut sunt tales, sed vi sunt latae a ministro Deli munita authoritate generalis fraecepti divini Hono La Patrem ,ας,
149쪽
Ad Septimum M. Committitur fallacia cauta cum Deus obstringat conscientias velim mediate sub ratione cultus per leges divinas, vel mediate sub ratione disciplinae per leges ministrorum suorum. d. cap. 13 ad
Ad Octavum N.Non opus est,ut Princeps intendat obligare subditos sub peccato; sed sussicit, quod intendat eos obligare ad praestandum quod praecipitur. Nam si hoc intendit jam veramin proprie dictam legem instituit Hujusmodi a lex necessarid obligat in conscientiaci Nec etiam absurdum est, ut idem furtum bis puniatur: Nam de furta homicidiat adulteria puniuntur non solum a Deo, sed etiam a magistratu. Ad Nonum N. Committiturvi hic falla. et eaussae, quia obligatio conscientiae potest fieri absque ratione cultus Etenim le- civiles in particulari, seu quantum ad terminationesi species ipsa legum attinet, ut de solvendo tributo majori vel minora, continuo vel pervices, de non gestandis armis, de agendis excubiis, de sumptibus convivioru &vestium moderandis,&c. non obligant conscientia per se, sub ratione cultus; quia cultus Dei sunt illa demum opera, quae propter Dei mandatum facet: necessum est, etsi nullius creaturae mandatum aut respectus accedat De terminatio-
150쪽
nesverd civiles.cum sint de rebus suo genere mediis Nisi a gubernatoribus praeceptet essent, fiet aut omitti sine ulla Dei offensione possent.
Ad Decimum Q. Major potestas magis obligat in iis, in quibus est major At circa
ν θεα potestas Ecclesiastica non estis a.
jor Civili Civili enim dedit Deus authoritate leges sanciendi obligantes conscientiam propter ipsum mandatum servandas, ministris Ecclesia non dedit, sed praecepit sonare praecepta divina. Ad Undecimum, uti ad Tertium Responsum fuit Magistratu quidem nullum competere in animas conscientiam hominum dominium, nec illum de internis
judicari; veruntamen legem ab ipso impo. si tam ligare conscientias, non quidem per se, sed ratione praecepti generalis de obedientia magistratu praestanda. Ad Duodecimum Resp. Magistratum legem justam ferentem Dei esse ministrum, ipsiusq; Dei vice in terris fungi: Unde cum serendo legem conscientias hominum ligat non ut hominem, sed ut Dei ministrum fgasse censeri Quare Apostolus i. c. Is ad Roman. magis;ratui, ut ordinationi divi
nae, tanquam ministro Dei obediendum ait Hinc igitur relucet magistratum, quatenus magistratus, quia sit Dei minister