De patena argentea forocorneliensi, olim vt fertur S. Petri Chrysologi, dissertatio. Cujus occasione nonnulla differuntur de SS. Eucharistia; ...Sebastianus Pauli

51쪽

modatum , praxim ostendit , quae iam in Ecclesia invaluerat . QVae Ο-mnia siquis seditio prospiciat, jam de Patenarum Ministerialium amplitudine dubitare nequeat . Harum frequens mentio apud Auinctores . Anastasius in Vita Silvestri Papae de Constantino Magno verba faciens Donum, quod obiulit Patenam auream , pensantem libras miginti , PatenaS argenteas duas , pensantes singulus libras xxx. - De Gregorio III. idem Anastasius refert - quod fecerat Patenam pensantem libras x iis . ct somis - Bartholomeus Platina in Vita Damasi Primi Basilicam, quam 'se in honorem Divi Laurentii non longe ab Theatro Pomptiano condiderat, maximis muneribus ornavit r P tena argentea libra

rum xx.

Nemo autem nescit, plurimas in Eeclesiarum gazophilaciis fuisse Patenas mirae magnitudinis , non tam ad nsum , quam ad ornatum Altaris . Plurimi enim Princepes Viri , Constan

tini Magni pietatem aemulati i' γ

52쪽

eas in Ecclesias nivinificentissime intulerunt . Testimonia congerit Clarissimus, & Sacrarum terum solertissimus inquisitor , α quem honoris Causa nomino, Dominicus Georgi, olim Josephi Renati imperialis Amplissimi Cardinalis Bibliothecae Praefecti, in suis de Li- turgia Pontificis libris pag. D. Ex eo

pauca quaedam, quae E re nostra sunt, delibavimus. Primum suffragium confert Charta Cornutiana et nimirum Sacrarum Donationum vetustissima membrana anno 47 I. confecta . qua in

Theodorus V. Clarist. α Illustris , α Comes, & Magister utriusque Militiae, atquestris scilicet, di pedestris, Ecclesiae

SoZomenum . &c. Notum est etiam illud, quod narrat Theodoretus Histori Eccles libro m. capit. x11. pag. 13 3. . editum Cantobrig. Cum enim iussisset Julianus Apostata , Sacra Vasa Ecclesiae Antiochense fisco vindicari, ingressi Ecclesiam Elpidius , Felix , O Ju- Iianus , Tyranni avunculus , ct non P .fectus Praetorio Orientis , ut male Sirminindus , sed Comes tantum Orientis , Fe- Iix Sacrorum rasorum marnificentiam cons satur, Constantinus enim, o Consantius amisitioιὰ furieari ea jusserant, ecce, i quit , quibus vasis Mariae Filio ministratur a

53쪽

siae Cornutianae Sacra Vasa , & ornamenta donavit IS impendo , in- π , Orge tum quoque ad ornatum ejuse Eccle iis vel celebritatem suprascripti 'sterii Sacro ancti, in iis filicet speriebas et idest Patenam argenteam , &Calicem argenteam majoνem I. Calices argenteos mιno es I I. Epiphanius Episcopus Constantinopolitanus Hormisdae Romano Pontifici I. anno seto dona mittens cry Indicia , inquit , nostra secundum carnem in Christhm Dominum nostrum charisatis , ρer Viros Remerendissimos destinavimus Divina ctiliara , ct Sanctae Osotica vestra Ecclesia Calicem

aureum gemmis circumdatum, Patenam auream se . Sub idem tempus, narrante

Auctore libri Pontificalis Dist. x. Justinus Imperator alia dona mittit Hormisdae Papae : - Evangelia cam Tabu

Iis aureis , ct cum gemmis pretiosis seto

i Ex Mabillonio de re diplomatiss

prae, caeteris Sacris Supellectilibus reverentia ex hi.

54쪽

pensantia lib. xv. Patenam auream cum gemmis Dacinthinis pensantem Itbras xx. Patenas argenteas pensantes singulas libras xxv. S. Remigius Remensis Antistes anno s3o. Ecclesiae suae Re

mensi haeredi partim , α partim Ec

clesiae Laudunensi legavit - Has argenteum decem , ct octo librarum factis Patenis, & Calicibus prout volui a I)Nostra aetate in nonnullis Pagorum Parectis hujusmodi Parenas Ministeriales supersunt adhuc . Ibidem enim rariois res fuerunt Μilitum excursiones , nec nisi per quam raro ab iis administraniatur, qui recentiorum inventa non seis qui ad instar probri habent et unde cium eis nova placent , vetera Sacrae

Anti- exhiberi solehat Mee Ruperlua de Divinis Offciis LM. 1 r. capit. xx m. Nos immeri-rὸ eos auro , ae argento , lapidibα - pr eissis de rarἐ a utpote in quibus rutilet aurum cae is sapientiae , micet argentum fidelis eloquantiae , fulgeant miraculorum pretiosi lapides , quae manus Grisi tornatiles plenae acinthis operatae Iunt .s ax Ex Guillelmo Mariot mpor. ΑΙ tropolit. Remensis Lib. ix. pag. 18 . ex M . Codicibus . Vide Georgium Lituta. pag.

55쪽

Antiquitatis pessumdant monumenta. Unam Ego vidi in celebri Pago, olim Campaniae Urbe, Abesam vocant f aa prope Nolam . De qua infra quaedam erunt disserenda.

Sacramen-les Patena recentioris aevi,

dubio procul minoris sunt ampli tudinis , similesque Graecorum Discis, qui paullo amplius latiores sunt,

ut habet Rena udotius LitaV. tom. I. pag. 19S. Et quamvis idem Clarissimus Scriptor Tom. II. pag. 6 . cum ex figura Disci ab Goario allata , tum ex illius verbis eruat illum Patenae Latinorum non omnino respondere, verum nullam aliam rationem affert,

nisi quam nos protulimus , majorem C scilicet

a ) Αpud Ptolonaeum , ac Strabonem Lib. v. pag. 1 . editiis . G. L. Basileens 13 9. ut observat Cluverius , Italia Λntiq. pag. 118s. scribitur 63. Interpres male Atella latine reddidit t cujus etiam meminit S. Paullinus Nolanus Nat.

Postulat ipse locus devotae nomen Abellae

Indere versiculis. Virgilius item AEneid. lib. . ubi pro Melliferae Servius legit Maliferae r nam ibidem Punica mala omnium optima nascuntur.

56쪽

scilicet Disci

funditatem. At antiquioribus etiam temporibus, mea quidem sententia , una cum Mais Joribus , o Ministerialibas Patenis , Minores etiam hae , & Sacerdotales usui fuerunt in Ecclesiis : nam sicuti plures Calices in Altari collocabantur ,

licet tamen omnes ex uno tantum Calice communicarent , nempe Majores Calices, in quibus recipiebantur Vini oblationes , & ex quibus Populi Communicabant , postquam vel verbis Sacerdotis , vel mixtione Sanguinis Domini fuerant consecrati , & Calix

t aa Tertius ordo Romanus pag. 39. nu. x6. Sed ct ipse Pontifex confirmatur ab Arebidiacono in Calice Sancto , δε quo parum refundit Archidiaconus is Majinem Calicem, sive in scyphum, quem tenet Moltus, ut ex eodem Sacro Vase confirmetur Populus. Item ex ordine Romano ab Iaccho Cardinali Cajetano digesto, capit. Lxx. in die Nata lis Domini parasantur tres Calices unus pro Confecratiam et alius cum Papa vinum bibit a alius pro communicantibus . Qui mos , ut scilicet in Missa Romani Pontifi-

amplitudinem , ac Pro

57쪽

quo fiebat consecratio et ita plure crediderim fuisse Patenas et Mabores , nempe in quibus , ut vidimus , oblatae frangebantur , & Minores ad alios usus , ut mox videbimus . Et fortas se eae sunt , quae apud Pucangium in

Lexico Tom. LII. pag. 46. Vocantur Patenula Calices aureos , sive ar- senteos cum Patenulis se qua voce utietur etiam Gregorius Turonensis in listbro de Gloria Confesrum capite xx. ubi de Μaximo Abbate loquitur occultare , quod erat , cupiens , apud Insulum Barbaram Monasterii Lugdunensis peregrinari expetii ; manifessatus tamen ct i bi , ad Patriam redire di ossit. Denique dum Ararim fluvium trβnsere cuperet. navi impleta demergitur , ac ipse Sacerdos pelago veritur, habens ad Collum cum βυ angeliorum libro ministerium quotidia

num et idest Patenulam parva in

C a cum civ tres Calices adhiberentur , duravit in Romana Ecclesia , quousque Communio sub utraque spe Ie Laicis interdicta fuit . t a ὶ Ministerium proprie locus est , in

quo Sacra Vasa reponuntur: mensula iιem, δι' qua soll0pantur Vasa , quae Λltari inter Iacrum

58쪽

etim Calice . Vides hic parvam Patenulum cum Calice , Mis,lerium quotidi num vocari s scilicet, ni fallor supellectilem ad Missas privatas celebran

sacrum faciendum sunt usui . Ita Hosmanus & Du Gange in Lexico. Nunquam autem memini, me legisse Mini Τιrium pro Secretario , locus scilicet in exedra Basilicae exteriori innixa ad dexteram partem Altaris, testante Paullino Nolano in Epistola ad Severum recent. edit. pag. 2O6. ubi absoluta oblatione , Populoque dimisso , ab eo , cui cura haez sui muneris erat , Sacra Vasa clavi obserata servabantur . Quin potius ipsa Sacra Vasa , cunctaque sacrorum mysteriorum suppellex Ministeriana audiebat apud veteres . Certe Paullinus laudata Epistola Secretarium ad dexteram Altaris positum , ejusque ossicium ita describit :Hie locus est veneranda penus, quae istur , H L. Promitur alma facra pompa Mim terti. quin sic pro Vasis prophanis usurpatur penes Lampridium in Alex. Severo et Ducenia rarum librarum argenti pundus Miniserium

eius nunquam transiit. Itinerantibus autem , li transfretantibus

solemne fuisse deserre secum Sanctissimam Eucharistiam , lucide constat ex Ambrosio Tom. xv. editis . Parisies. 16 a. pog. I S.

59쪽

37 das, & in quibus deerat copia Communicantium Nec aliter quam de Patenis iis minoribus intelligendus est locus apud S. Bernardum lib. II. ejus Ri-C 3 raorat. de obitu Fratris: Qui , Satyrus nempe Ambrosii germanus , cum perfectioribus eset initiatus inseriit , naufragio constituistus , cum ea , qua veheretur navis scopulo illisa vado siveretur , non mortem metuens, sed ne viaraus masterii exiret de Tito , quos initiatos ese agnoverat , ab iis Divinum illud Sacramentum poposcit 3 non ut curiosos

oculos inferret 'seriis , sed ut fidei suae

consequeretur auxiliuM . Testatur id ipsuin Gregorius Dialog. lib. I tr. capis. xxv I. pag. 34. M. edit. Paris. 1s x. de Maximiano Syracusae Episcopo , ejusque sociis Maro Adriaticum navigantibus . At nec soluti navigantea , vel iter facientes , sed Urbes quoque deambulantes Fideles , secum detulisse Eucharistiam evincit locus Cypriani , seu quis tandem fuerit vetustus ille Auctor de spectacalir pag. 4rs. col. L. edit. Paris. 633. ubi introducit quendam . qui de Ecclesia egressus , & secum gerens Euchariis si iam ausus est eam in Lupanarium duiscere . Qui festinans ad speZZaculum , diami sus t adverte loquendi modum , scilicet cum absoluto sacrificio Populus dimittebatur per illa verba ite misa es adhuc

60쪽

ta co. I i I. -- Expleta oratione Dominia

ca scacius hostem aggreditur , Patenae qaidim Calicis , Sucrum Domini Corpus

fecum gerens Eucharisiam , ut apolet , iπ- ter corpora ob caua meri tricum tulit . Ab aliis in re meridiana luce clariosi ah- sineo . Consule Baronium Anno Christi LUH. m1m. clx. Addam tantum consuetudinem hanc deserendi secum Eucharistiam in Hispania Saeculo v. ineunte sufflaminatam uisse propter Priscillianistas , qui morem hunc prosequebantur , ut Catholicis sese

mccultarent , eorumque oculos fallerent , quamquam tamen nunquam Sacro Pane vescerentur . Perditorum Hominum fra lides aperit Concilium Caesaraugustanum Can. m. Tom. xx. conciliώrum pag. l l 96. recent. editionis , ut putat Calvorius . At laudato Canone damnantur Priscillianistae, non qu bd secum semper Eucharistiam deseerent , sed qubd ut laterent , convenientex ad Ecclesiam , sic accipiebant , ut eam non come derent e vel Canon in eos insurgit, ut docet Pearsonius in Notis pag. qui Eu charistiam in Ecclesia acceptam Domum deferebant i id quod durante persequilone perquam lici in m erat ue vel ob digcultatem adeundi Ecclesias , vel quia quotidie imminente vitae periculo , quotidie possent Sacro