Everardi Ottonis, antec. Duisb. Papinianus, sive De vita, studiis, scriptis, moribus et morte Aemilii Papiniani, jurisconsultorum coryphaei, diatriba

281쪽

eundum vicissitudinem utriusque voluminis:

θ' ad sublimissi um Papinianum ejusque R sponsa via sita pro iter eis ab Haloandre, i

sertis legit L. Theod. Gronovius Emend. Pand. pag. 39. aperiebatur. Et ex praedicta responsorum consummatione, quae decimo Nnono libro concludebatur , octo tantummodo Itabros accipiebant: nec eorum totum corpus eis

tradebatur, sedpauca ex multis,'brevi -- ma ex ampli mis, ut adhuc stientes ab eis recederent. Nulla scilicet pars in toto jure minus accurate a Jurisconmitis, ' quam so mula hypothecaria, erat pertractata: indei ad acutimmi Papiniani Responsa recurrendum erat , quemadmodum & Justinianus Prima quaeque capita titulorum libri vigeta mi ab eodem mutuatus est, Cum alias prio- .ra Communiter ex Ulpiani libris desiimere

amet. . Hic autem attendere velim juvenes

nostros, quam parum Justiniani praecepto audientes sint, qui vel plane non, vel primoribus tantum labris,ut canis e Nilo, i

, teriores Iurisprudentiae, id est Papinianeas doctrinas degustanti, statim ad quaestuosast majorum rubricas se conserentes, & cruda adhuc studia in forum protrudentes. Ita: tertium post annum.non jam Papiniansas , sed Papiniastros videmus, atque etiam, velut Nomno beatos ac Papinianos essectos. scrib bat

282쪽

Dκ AucTORITATE PAPINIANI. 26sbat Budaeus in annotat. ad Pandectas de Origine Juris. Evenit scilicet his quod de Brutidio narrat Tacitus III. Annali 66. Brutidium antibus honestis copiosum ,'s' rectum iter pergeret, ad claris a quaeque iturum, festinatio exstimulabat, dum aequales, dein Iuperiores, postremo suasmet ipse spes anteire parat. aeuod multos etiam bonos pessum dedit, qui spretis quae tarda cum securita-

se praematura vel cum exitio properant. Haec in parenthesi. Papiniani porro nostri memoria ut magis commendaretur, atque perpetua velut apotheosi consecraretur, primi

dies, quibus Studiosi adyta scriptorum ejus laenetrabant, cum hilaritate sesti atque Q-L

ennes celebrabantur; non secus ac Mucia

festa per Asiam, Marcellea per Siciliam di dein Justinianea, quorum mentionem facit Nicephorus, quaeque in locum Papi-lnianei successisse videntur. Juvabit hic iterum Iustinianum loquentem audisse in e dem Constitutione II. de Conceptione Digestorum g. 4. Ne autem tertii anni auditores, quos Papinianistas vocant, nomen Ufesivitatem ejus amittere videantur, ipse iterum in tertium annum per bellissimam machia 'nationem introductus es: librum enim hπο- . thecariae ex primordiis plenum ejusdem PapA niani fecimus utilione, ut cae nomen ex eo habeant

283쪽

beant N Papinianistae vocentur, ejus reminiscentes laetiscentur festum diem, quem cum primum leges ejus accipiebant , celebrare

solebant ,peragant: ces maneat viri sublimise i Praefectorii Papiniani S per hoc in aetemnum memoria, hocque termino tertii anni δε-ctrina concludatur. g. II. NulliJurisconsultorum tantuscon

. tigit honos. Sed non minorem dignationem Papiniano conciliat, quod ipti Jurisconsultorum coryphaei Ulpianus, Paullus& Marcianus ad ejus audi oritatem passim, velut ad juris asylum, confugiunt, solo usassensu laudato robur & pondus Responsis

suis quaerentes. Hoc amplius vocabulis recte, rectissime, verum est, habet rationem&ej.smodi aliis, eidem suffragantur. V. gr. in I. 8. pr. D. de istisciose test. l. 3. g. 2. D. uibus modis usus'. amist. l. 2O. g. 8. D. Familiae ere. I. I 2. g. I . D. Mandati I. I 2. f. 6. D. Gi potiores in pign. Signanter Ul-; piahus ejus sententias, ut saniores, praefert sententiis summi Iuliani in I. 2o. g. 3. D. de Arquirenda vel omisi. hered. I. 32. f. 27. D. de Donationibus inter vir. ω ux. & ceteri omnes secile calculum adjecerunt decisioni, quam a Papiniano factam constabat. Sic in Auditorio suo cum primus decrevisset,

pactum in continenti stipulationi adjectum,

284쪽

Dκ AucTORITATE PAPINIANI. VI ei inesse, actionemque ex stipulatu tollere ipse iure, & contractum facere temporalem, qui ante non erat talis, auctore Paullo I. s. D. de Rebus creditis communi comsensu itum est in hanc sententiam, ut Iustinianus ideo id constitutum esse scribat in Laeli. C. de Legatis a Prudentibus scilicet, qui constituere dc Constitutiones facere dicuntur. In judiciis praeterea AEmihi scripta pro auctoritatibus & authenticis allegata squique preces Imperatori offerebant, in sententia ejus alem arcem intentionis suae collocabant. Colligitur hoc ex L I . C. de Praediis θ' aliis reb. min. ubi Impp. Diocle tianus & Maximianus Phrominio rescribunt: Utere viri prudentissimi Papiniani r sponso, ceterorumque, quorum precibus fecistimentionem, sententiis. Rursus Imp. Go dianus in I. 1 2. C. de Legatis Mutiano seriabit: Cum response viri prudentissimi Pa

niani, quod precibus insertum est, praeceptionis legatum N omissa parte hereditatis vin dirari posse declaretur: intelligis desiderio tus juxta juris formam esse consultum. Ob insi gnem hunc usum opera Jurisprudentiae Papiniani statim post ejus obitum, vel etiam

eo vivo dc vidente, in unum volumen Contracta sunt, quod Impp. Theodosius di

Valentinianus vocarunt in

285쪽

I. . c. 2 . de Responses Prudentum. Nee novel nam & Ulpianua corpus Homeri dixit in l. sa. g. a. de Legatis lib. 3. Corpus omnis Romani juris Liv. lib. III. cap. 3 . Σωμα Orationum Cicero lib. II. ad Atticum Epist.

I. Corpus AEneidos Ovidius. Σωμάτον 'Iλι

δος Longinus. τῆς Iosephus. Adde Celeberrimum Echium nostrum in Principiis juris civ. lib. I. tit. 2. g. I 2. juncto Salmasio ad Solinum & Historiae Augustae scriptores. Illud denique observatione dignum, quod Patrum decus Hieronymus, quando divinum jus cum humano conseri ,&Jurisconsultos Ethnicos Divo Paullo opponit, solum Papinianum, tanquam praestantiorem ex communi existimatione nominat, alios vero, ut minorum gentium

Deos, silentio praetermittit, in epitaphio Fabiolae AEliae: inquit, Caesaris Legis, aliae Christi: aliud Paullus noster, aliud

Papinianus praecipit. Bertrandus in vita Sabini eximi stabat, sagacem Patrem hac in re imitatum videri Arrianum & Persium, qui Masurii Sabini appellatione totum jus i tellexerint: sed qui novit acutum, mordin& Sabinianis insensiim illud Stoicorum ingenium, is facile videbit, hos ironice misgis, quam ex animi sui sententia Masurirmentionem secisse. Vide, si tanti est, Orationem '

286쪽

Dκ AUCTORITATE PAPINIANI. 273tibnem nostram inauguralem pag. 4z. ianotis, & quae supra notavimus pag. 2s I. g. III. Quod si deinceps ea tantum jucunda laus est, quae ab his proficiscitur, qui ipsi in laude vixerunt, praeter jam memoratos viros laudatissimos, Principibus quoque viris placuisse, non ultimae laudi ducendum videtur. Citra meritum hi quidem encomta aut honores subinde & timen

es decernunt dc amantes: at unum argumentum est verae benevolentiae, si ii, qui celebrantur, diem suum jam obierunt. Diligens autem Codicis lector observabit, Imperatores nunquam, nisi insigni aliquo& honorifico titulo praemita, Papinianum

Musque scripta nominare. Vidimus id jam supra pag. 167. & sibi: quapropter hic

tantum, quae ad Confirmationem operum& sententiarum ejus pertinent, attingemus.

Tempore Severi & Antonini totum negotium judiciarium auctoritate ejus peractum esse, nemo forsan ambiget. Vetus quippe illa consuetudo, de qua Cicero in Topicis testatur, ut rerum privatarum judicia in Iurisconsultorum prudentia essent posita,

hoc aevo adhuc durabat. EXemplum consultationis a Praetore Urbis ad Papinianummissae extat in I. E. D. de Pactis dotal. quemadmodum ad Celsum JCtum in L 3. 3. I. D.

287쪽

α ' C A P. u i XIII. de Minoribus. Praesectis etiam Praetorio se consilium dedisse ipse scribit in I. 3. g.

de muris. Suam item sententiam, edita Constitutione, Optimum Imperatorem Severum secutum, gloriatur in I. 67. g. s. D. de I .gatis lib. 2. Et meritot Vix enim Principes aliquid de jure constituebant, s1ne auctoritate & sententia Iurisconsultorum. Edicta illorum vim quidem legis obtinebant ;Rescripta vero & Decreta in aliis causis, tum demum, si Iuris principiis consentaneat essent, usuque fori reciperentur. Ulpianus ideo in I. IA: D. de Appellationibus scribit: D. Pius appellare eis permist , θ' hodie hoc jure utimur. Idem auctoritatem Iurisco sultorum Constitutionibus Principum haci propter praemittit in r. 7. D. de Cooditionibus V dem. &l. 7. g. I 6. Suibus ex causs inposs. ubi: Extat Neratii sententia existia

mantis, bona esse vendenda hoc Rescripto Adriani continetur: quo jure utimur. Similiter Papinianus auctoritatem Neratii praefert Constitutioni Divi Pii d. l. 67. g. 8. Non est Neratis Prisci sententiae, nec consti-εutioni locus. & Justinianus 3. 4. Inst. de Usucapionibus: Papinianus scripst , cu Diri

Severus cst Antoninus rescripserant. Penes

Iurisconsultos etenim justi atque injusti erat

arbitrium . nec quicquam Constituti reve- rentia

288쪽

Dκ AUCTORITATE PAPINIANL 27srentia eos cohibebat, quominus in alia omnia abirent: cujus elegans exemplum est in I. I. I . D.-Legem Falcidiam. Ex his quoque apparet, cur Imperatores Go

dianus, Decius, Carus Carinus & Numerianus, Diocletianus item & Maximianus, denique Justinianus tam libenter Papiniani auctoritate nominatim, idque cum summis

Viri Consultissimi, Priaentissimi, Sapiestissimi, Disertissimi, Acutissimi elogiis, Co

stitutiones suas firmare voluerunt in I. I 2.

C. de Legatis l. 3. C. de Acquir. vel ret. possI. I 6. cst 3 o. C. de Fideicommissis I. I . C. de Praediis cst aliis rebus min. L 6.8. X f. C. de institutionibus cst substitutionibus. I. I . C. de Sententiis ex Fris. Quemadmodum enim Pythagoras tantae inter Philosophos fuit auctoritatis, ut ad omnium quaestionum de cisionem sufficeret, si ille allegaretur, di- Cendo αὐτὰ sic etiam Principibus ad dirimendas controversias satis fuit, I umita respondisse. In Institutionibus sexies ad cum provocat Justinianus g. 2. de Excus tui. g. 7. de tui. g. 8. de Ere. divis. g. . de Usucap. f. I . de Legatis f. de Fideis. heri Semel contra eum rescriptum, ait g I. de

Codicillis: sed pro Papiniano pulchre facit Plinius lib. II. Epist. I 6. Nonnunquam Principes tecto quoque nomine, Responsa Sa ejus

289쪽

a 6 CAPUT XIII. 'ejus laudant, ut Gordianus in l. un. C. de Vacatione pubi .mun. merito responsum ait, videlicet a Papiniano lib. I. Responserum in I. 8. g. E. D. ii, Vacatione N excus muά.

Sic Alexander in l. I. C. si Mancip. ita fueritat. tradit, Constitutionem Marci & Commodi ad servos donatos pertinere placuisse: scilicet Papiniano in L penult. D. di eman. ad lib. Sed dc ita eminuit Papin1anus, ut ejus opinio adversus alios probetur auctoritate Principali. Multa mihi sunt testimonia , sed primas dabo Constantino in l. ult. C. de Sententiam passis : In quaestione restamenti, quod deportati situs remanentegatre fecisset, remotis inpiani atque Paulli notis, Papiniani placet valere sententiam. Hunc Decii Imperatoris verba excipiant exl. 3. C. de Acquir. vel ret. Gamvis enim, inquit, sint auctorum sententiae dissentientes, ramen consultius videtur interim possessionem esse quaesitam, scuti Consultissimi Viri Parisiani Responso continetur. Quod Responsum alibi non reperitur. Justinianus itidem in I. 8. C. de Issit. θ' substit. derogat sententiae Marcelli, quae est in I. s. f. s. D. de Hered. inst. ducto argumento ex Respon Papiniani in I. 77. g. . D. de Legat. lib. 2. Rursiis in I. pen. C. de Condictione indebiti

repudiata Ulpiani, Celsi R Marcelli opia

niones

290쪽

Dκ AucTORITATE PA PINIANI. 27 nione, nobis haec decidentibus, inquit, δε- nani si Papiniani sententia placet. Uide mundi Metillii Commentarium ad so. De- Cisiones hae L Iterum in materia legatorum Paullo in I. 82. pr. D. de Legatis lib. 2. Praevalet Papinianus, judicio Imperatoris in g. I . Inst. de Legatis, ibi: Papinianus scripsit utile esse legatum: quod V verum est. Non enim placuit sententia exsimaurium No. Sententiam Papiniani habet L s. D. ad Legem Falcidiam. I. IV. Quantum satis est demonstravinius nullum Iurisconsultorum fuisse unia quam , in quem Principes tot laudes & ornamenta conjecerint, quam quidem in Papinianum. Sed major honos excogitari non Potest, quam qui eidem desertur constitutione Impp. Theodosii Iunioris & Ualentiniani III. ad Senatum urbis Romae In Lum C. N. de Responsis Prudentum. Eam quia Tribonianus in Codice suo nobis invidit, ex unico illo & sincero Constitutionum Im- . Peratoriarum sacrario integram abscribo, . Verba Constitutionis: , Paulli,

se, Ulpiani atque Modestini scripta universa

mamus ita, ut CHum , atque Paullum, V Fianum V ceteros, comitetur auctoritas Lessionis , quae ex omni opere recitatur. Eorum quoque scientiam, ruorum tractatus atquese S lenitas