장음표시 사용
81쪽
pinianus, ut juris nodos est legum aenigmata
ab aliis intacta undique conquireret, ad Pausubtili ratione, propter minimas Circumstantias, a nobis non semper perceptas, aliter respondendum erat, quam quidem prisma facie videatur ue adeo ut recte hic reponi
queat, quod Sex. Caecilius Africanus olim Favorino regessit , de brevitate legum D cemviralium querenti: Obseuritates non a Demus culpae scribentium , sed inscitiae non assequentium, apud Gellium lib. XX. Novesium Atticarum cap. I. ' Quid amplius Ut in vultibus nostris, , sic in stilo Ave sitas, nec statim deterius est , quod a Ciceronis copia recedit. Ipse Demosthenes Tullio non videbatur satis esse perfectus,&Tullius, Fabio auctore, obtrectatores habuit Calvum & Brutum , qui compositω-nem ipsius, ut inflatam nimis & tumentem, nec satis pressam & Atticam , reprehenderunt. Adhaec juris auctorem & condi torem se esse sciebat Papinianus, cujus Responsa, velut Oracula quaedam esse deberent , verbis brevia, sed comprehensione rerum longa. Non probo, inquit Seneca, quod Platonis legibus alem principia sunt.
Legem enim brevem esse oportet, quo facilius ab imperitis teneatur velut emissa divinitus
vox Iubeat non disputet. Mihil videtur
82쪽
-hi frigidius , nihil ineptius, . quam lex cum prologo. Epistola XCIV. . f. VI. At nondum, Papiniane, etes tua, securae sunt. Quod enim de Tuberone narrat Pomponius: doctissimum quidem habi-pum esse juris publici & privati, plures utriusque operis libros reliquisse, sermone vero antiquo scribere assectasse , & ideo p rum libros ejus gratos habitos: idem vereor, ne dc tibi objiciant nasutuli hodierni, --
lem scribendi modum, dc verba prae nita, 'foeda, barbara tantum requirentes. Ad Appium & Coruncanium hilce Aristarchis aliquando redire, rudioremque illam linguae talem affectare videberis, quasi cum Egeria Numae , aut cum 'andri Carmenta locutus. Plane inficias ire non ausimus, quod Cujacius annotavit lib. XXIV. Obst aliouum Cap. 23. ex nostris auctoribus seli Papiniano amicum esse, prista adhibere Verba. . Euam ante hunc recte observavit Franciscus Duarenus lib. I. Disputationum anniversariarum cap. 12. unicum 2Emilium vetuste Fini &- em, pro modo & con- . Currente quantitate dixisse: Dabitur ei com-
sensatio fini peculii-in I. rs. D. de Compen-Iationibus id est, ad eum modum, ad quem servus peculium habebit 3 ad Mem peculii ipse scribit in I. I g. g. r. D. de Castrens pe-
83쪽
eulis. Rursus fini legitimae usurae in I. I. g. 2. D. de Pignoribus, hoc est, ad modum legibus praesciriptum; ad Mem centesmae, ut ipse interpretatur in I. q. f. I. D. de Nautico faenere 3 Basilica, admodum legitimum Modestinus in I. 8. D. In quibus causs pignus tacite. Sic &fri virilis partis, idem Papinianus in I. s. D. de Dotis collatione: fini quadrantis compens bitur, id est ad quantitatem Falcidiae, quam
filius percepit, I. I 6. g. 4. D. ad Legem Acidiam e Fructibus i relictae pecuniae non per ceptis. I. 26. D. mando dies legati idem. Quemadmodum Cato de Re rustica cap. CXIII. Amphoras nolito implere nimium an
siarum infmarum l. Hirtius de bello Africano: Ita per mare umbilici me ingressi.
Inde dc quatenus, quatenos, quatinus qua fine, hactenus hac fine apud eosdem veteres
significabat, notante id ex Festo Scipione Gentili lib. I. Parergorum cap. 28. Sol praeterea Papinianus Insuper habere dixit; pro negligere, parvi aestimare, susque deque habere, in I. D. de Religioses, & I. II. D. de His quae ut indignis, quod Vir claris. simus 3c Papiniano comparandus Cujacius primus docuit lib. III. Observationum Cap. 22. & ex aliis recte illustravit lib. XI. cap. 13. Quam inepte litem super hac voce ei
84쪽
PAP. ELEG. ET UETU. .3STUD. moverit Robertus, notum est omnibus , nec quisquam paulo nunc humanior est ,
qui nesciat Muretum & Raevardum in alia omnia abire, qua ratione haec vox scribens da sit. Nullum supererit dubiMm, si Voculam insuper curn erante &-Componamus , quibus Cicero, Varro, Livius, Pro- Dertius pro ante usi sunt ; prout enim in ii articuli abundant, sic & hic praepositioin. Super autem Livius dc Tacitus pro praeter ustirparunt: Ergo insuperhabn e idem est,mod praeterhabere, posthabere. Nil clarius lQuemadmodum porro Decemviri INJU
RUPSERIT dixerant, nec non in Plebi scito Aquilio RUPERIT pro corruperit
positum , sic & noster vocabulo rumpere u litur; pro corrumpere, in I. ult. D. ad Legem Puliam repetundarum. Ut Veteres infer ,. Aper , exter, pro inserus, superus, ex terus, vel solo Prisciano auctore, posuere Iita & exter pro extraneo, qui nomen familiae testatoris non habet, est apud Papinianum in l. 69. f. I. D. de Legatis M. 2.
Et quis exter erit Romae. regnare quadratae. Rem munificam & vectigali obnoxiam mu-nem appellat, in L D. de Publicanis: sicut munes olim dicebantur amici , qui in unum
85쪽
CAPUT VI. consensem mutuis animis conspirabant. Unde Lucilius lib. XXVI. apud Nonium:
msces munesque amicis nostris videamur viri. Plautus Mercatore Actus I. SC. I. st. IO PDico ejus pro meritis. gratum me , ma-nem fore.
g. VII. Haec vero, & quae id genus sunt alia, culpae adscribenda esse, si quis profanus
dixerit, nae eum ad Anticyras sanosque propinquos abire jubebo. Quanquam enim is non sum, qui de Latinorum verborum usu judicare possim , non tamen hic patiar Papinianum indefensum,indictave causa temere Condemnari. Tantum quippe abest , ut propter voculas hasee antiquas, parce &in loco usurpatas objurgandus sit, ut sta tuam potius in scholis Grammaticorum mereatur 3 quod prisca quaedam vocabula retraxit e fuga, linguaeque per se inopi a tulit incrementum. Horrorem utique incultae vetustatis prudenter refugit, nec Naeviana 3c Pacuviana promiscue a stat, quid usus & aetas serre possit, seligens inprimis. Non puto eum, si revivisceret, gnaruris
illud, quod, pro gnarus sit, C acius lib.
XII. Observationum cap. I 2. in I. 3. D. ad
Scium Trebellianum sebstituit, vel vocem betant quam idem lib. XXIV. Obs Cap. inter vetustissimas ejus refert, in I. 8.
86쪽
PAP. ELEG. ET VETUST. STUD. 73 a. D. de Vacatione munerum, pro suis agniaturum esse. Uulgata, Haloander &Hugo a porta pro Betant, non spectant habent :Theodorus Marcilius non velant emendabat et Sed in Hetrusco libro non vetum legitur, a quo cur discedamus causam nullam video.
. . Vetare est arcere, ut eleganter docuit Clarissimus Gronovius lib. I. Observationum Cap. s. eX Seneca Epistola. XI. Nihil ho . rum vetari potest, dc Tacito lib. XI. Annalii um: qua incerta oceani vetarentur. Procul
hinc, procul absint igitur cascae istar&obseletae voces , quae nullo idoneo auctore defendi possunt, macultas venusto corpori asi fundentes. . Plautum, Ennium, Catonem Lucilium, at quantos ducest ipsum secutum ostendimus, quorum Latinitas aureo saeculo non indigna. Plautus tanti habebatur, ut L. AElii Stilonis, Varronis & Ciceronis magistri, sententia, apud Quintilianum, ejus ore Musas locuturas esse, s1 Latine loqui vellent, crederetur. Virgilius ex stercore Enniit aurum legit, & Ci- Cero inimicum paene' nomini Romano dixit, qui ejus scripta spernat. Quanti Cato antiquis fuerit ex Livio, Nepote, Quintiliano ,& ex Sallustio inprimis constat, qui
adeo midiose eum imitatus, ut tanquam nlr
87쪽
C A P U T VI. . mici Epigrammate incesseretur. Lucilis ghominem doctum Cicero , eruditissimum Quintilianus appellavit. Optimo deinceps instituto verba Legam XII. Talolarum imitatur, eX quibus, velut carmine necessario, tota antiquitatis essigies & verborum prisca vetustas, vel solo Tullio auctore, Cognoscenda erat. Si sordidas atque ex ultimis Graeciae oris abortivas voces adhibuisset , in promptu seret velamentum , ex assidua Veterum lectione eas haesisse; quemadmodum qui in sole ambulant, vel inviti inde colorantur: at vero quia verba electa& magnifica cum judicio & sale inspersit, quid aliud dicemus, quam totidem purpuras, in egregio. panno videri Proprium hoc egislatorum erat, antiqua dc veneranda vocabula usurpare; quem morem dc ipse
Eloquentiae parens Tullius in legibus suis Componendis secutus est, ut liber ejus de Legibus secundus ostendit. Ipse ait, auscultate Grammaticii Sunt certa legum ver-- neque ita prisca, ut in veteribus his sa eratisque legibus, bi tamen, quo plus audit
ritatis habeant, paulo an liquiora.
f. VIII. Haec dum scribo, non possum non mirari, Claudio Salmasio, Viro in Ueterum monumentis versatissimo, persuaderi non potuisse, Papinianum orthographia ama j liqua
88쪽
PAP. ELEG. ET VETusT. STUD. πωua usum, in I. 6. D. de Collarios bonorum quae hoc modo Florentiae concepta
est: Nonnunquam Praetor variantem non repellit S consilium mutantis non aspernatur. Cum enim Desiderius Heraldus cap. VII. Observationum &emendarionum Iurisconsultum scripsisse putaret, mutantris, unde factumst mutantis ille acriter in hunc invectus cap. XVIII. Observationum ad Jus Atticum & Romanum, ait: Ut subtilitatem suam ostendat Advocatus scributam putat , consilium mutantes, quia scriptum, inquit, fuerat , mutanteis , unde factum mutantis. Sed hariolatur plane thallaciantur. Nam vetus illa scriptura temporibus Purisconsultorum non amplius erat in usu. Ennii Scuvii aetatem: plane redolet. Tuam fidem,
tuam fidem, Salmas i Uetustus ille scribendi modus non usitatus Papiniano ξ qui ipsa vocabula antiqua dc phrases vetustissimas libenter assectavit. Vetus illa scriptura temporibus ejus non amplius in usu p Quid ergo facies Scaevolae, Papiniani magistro, qui curatorei pro curatori dixit in I. 3 q. s. r.
d. de Usset Uufructu legatορ quid Vlpi no Papiniani asse libri, qui an pro eam stripsit, in I. 86. D. de Acquirenda vel omittenda hereditate 8 quid Paullo alteri ejusdem assessori, qui pruinas, ut noster, in1 8. D.
89쪽
' C A v v T UI. 'de Semitutibus, servitutem per parissis a quiri non posse infit: quid Marciano Papiniani diseipulo, qui in I. I 6. g. 6. D. de Donationibus scribit: ne decipiat prosteri volemiB. Quid ipsi denique Papiniano, qui in
I. 2O. f. s. D. Familiae reciscundae eundem in modum, ut in capite, de quo agimus, quartum multitudinis casum in IS extulit: indemnIs igitur coheredes suos praestare cavebit. Equidem manum non verterim, si Cum Francisco Aecursio, quem Vir Clarissimus di amicus noster ex asse, Minoidus in Variis tuetur, Papinianum absolute locutum dicas, voluntatem, vel ejusmodi aliquid, ad vocem mutantis subaudire velis. Res enim eodem redit, alibi eundem sic loquentem ostendi , in I. 22. f. sn. D. adtigem Puliam de adulteriis, vitai Mariti inquit, calor N impetus facile decernentis Durefraenandus. Contra nil etiam vitii habet, si retenta similiter Florentina scriptura; quam Taurellius dedit, mutantB explices
mutantes: nec quicquam caussae est, cur
cum Hersdo contendamus scriptum fuisse mutantsin, quod librarius. Corruperit inmutanias vesciam Iacobo Gothostedo adi 7s. de Regulis Juris 3 dicamus mutantδε
pro expressum esse: Etenim antiqui Romani cum florente Republica, tum
90쪽
PAP. ELEG. ET UET T. STUD. 'rmaxime ume ab Augusto, accusitivos plurales per IS & EIS, per IS autem freque tis terminabant. OB CIUIS SERVATOS est in nummo Augusti. Omnis hominessumma, dixit Sallustius: Virgilius
lib. VII. AEneidos v. I 64. Aut acias tendunt. arcus: Tacitus lib. I. Annalium cap. 36. adversus ascendemn legiones, & alia hujusmodi , quae plena manu congessit Emine tissimus Norisius ad- Cenotaphia Pisana. Minime autem opus erat, ut Cujacius variis locis, auctoritate Basilicorum Graecoci
tantem legeret: quis enim ab his expectet, uti antiquae ejus subtilisi1mae scribendi sciaentiae suerint i periti Z Donellus dicebat, se tum serio de sententia, sibi alias non suspecta, dubitare, ubi videat, eam Graecis pia
. f. IX. Ab eodem deinceps antiquorum verborum midio est, quod multa in Papiniani libris a vulgatis Grammaticorum re- eulis abhorrent, quae ramen ab optimis qui- usque scriptoribus sunt usurpata. Juvabit ea per saturam hic collegisse , quia metus est, ne a Criticis vitio creatis possessione sua dejiciantur. Mutat autem subinde significationes verborum , & quae patientia vulgo sunt, agendi notione utitur. in praestari, Pro