장음표시 사용
81쪽
gionem, neque eam pleni imam detractis cohortibus duabus, et compluribus singillatim, qui commeatus petendi caussa missi erant, almentibus, Propter Paucitatem despiciebant: tum etiam, quod propter iniquitatem loci, quum ipsi ex montibus in ultem decurrerent, et tela Conji Corent, ne primum quidem posse impetum suum Sustineri exiStimabant. Accedebat, quod suos ab se liberos abstracto obsidum nomine dolebant et Romanos, non Solum itinerum CaiasSu, Sed etiam perpetuae possessionis culmina Alpium OC-Culrare conari, et ea loca finitimae provinciae adjungere, sibi persuasum habebant.1 II. His nunciis acceptis, Galba, quummoque pus hibernorum munitionesque lene essent persectae, neque de frument reliquoque Commeatu Satis esSet provisum, quod deditione facta, obsidibusque acceptis, nihil de bello timendum X istimaverat, Onsilio celeriter convocato, sententia OXquirere Coepit. quo in consilio, quum tantum repentini Periculi praeter opinionem accidisset, C jam omnia sere Superiora loca multitudine armatorum Completa ConSPicerentur, neque subsidio veniri, neque Commeatu Supportari, interclusis itineribus, Possent prope jam deS- Perata Salute, nonnullae hujusmodi sententiae dicebantur, ut impedimentis relictis, eruptione facta, iis- deni itineribus, quibus eo perveni Ssent, ad Salutem contenderent. Majori tamen parti placuit, hoc reservato ad extremum Consilio, interim rei eventum experiri, et castra desendere. IV. Brevi spatio interjecto, vix ut hi rebus, qu constituissent, collocandis atque administrandis tem Pu daretur, hostes ex omnibus partibus, Signo dato,
decurrere; lapides gaesaque in vallum conjicere. TO M. I. H
82쪽
Nostri primo, integris viribus sortiter repugnare, ne inque ullum frustra telum ex loco superiore mittere Ut quaeque par CaStrorum nudata defensoribus premi videbatur, eo occurrere, et auxilium ferro sed hoc
Superari, quod diuturnitate pugnae hostes defessi proelio excedebant, alii integris viribus Succedebant,
quarum rerum a nostris propter paucitatem fieri nihil poterat ac non modo defesso ex pugna ex Cedendi, sed ne saucio quidem ejus loci, ubi constiterat, relinquendi, ac sui recipiendi, facultas dabatur. V. Quum jam amplius horis VI Continenter pugnaretur, ac non Solum vires sed etiam tela nostris deficeroni, utque hoStes acrius instarent, languidioribusque nostris vallum scindere, et Ossa Complere, coePiSSent, reSque SSet jam ad X tremum perducta
casum P. Sextius Baculus, primipili centurio, quem Nervico proelio compluribus consectum vulneribus diximus, et item C. Volusenus, tribunus militum, vir et consilii magni et virtutis, ad Galbam accurrunt,ntque unam esse Spem saluti docent, Si, eruptione facta, extremum auxilium X perirentur. Itaque, On- vocatis centurionibus, celeriter milites certiores facit, paullisper intermitterent proelium, a tantummodo tela missa excip2rent, Seque e labore reficerent; post dato Signo e castris erumperent, atque Omnem spem saluti in virtute ponerent.
VI. Quod jussi sunt, faciunt ac subit Omnibus porti eruptione facta, neque cognoscendi, quid fieret, neque sui colligendi, hostibus facultatem relinquunt. Ita commutata fortuna, eos, qui in Spem PO-tiundorum Castrorum venerunt, undiquC Circumventos, interficiunt, et echominum millibus amplius XXX, quem numerum barbarorum ad ca8tra veni SSe consta-
83쪽
bat, plus tertia parte interfecta, reliquos perterritos in fugani conjiciunt, ac ne in locis quidem superioribus consistere patiuntur. Sic omnibus hostium copiis susis, armisque Xutis, se in castra munitionesque Suas recipiunt. Quo proelio facto, quod saepius fortunam tentare Galba nolebat, atque alio se in hiberna consilio venisse meminerat, aliis Occurrisse rebus viderat, maxime frumenti commeatusque inopia permotUS, postero die omnibus ejus vici aedificiis incensis, inprovinciam reverti contendit ac, nullo hoste prohibente, aut iter demorante, incolumem legionem in
Nantuates, inde in Allobrogas, perduxit ibique hiemavit.
VII. His rebus gestis, tuum omnibus de caussis Caesar pacatam Galliam existimaret, superatis Belgis expulsis Germanis, victis in Alpibus Sedunis, atque ita inita hieme, in Illyricum profectus esset, quod eas quoque nationes adire, et regione cognOScere, volebat subitum bellum in Gallia coortum est. Rus belli haec fuit caussa. P. CrasSus adolescens Umlegione II pro X imus mare Oceanum in Andibus hiemabat. Is quod in his locis inopia frumenti erat, praefectos tribunosque militum complures in finitimas civitates, frumenti commeatusque petendi caussa dimisit quo in numero erat T. Terrasidius, missus in Esubios m. Trebius Gallus, in Curiosolitas Q. Velanius, cum T. Silio, in Venetos. VIII. Hujus est civitatis longe amplissima auctoritas omnis orae maritimae regionum earum quod et naves habent Veneti plurimas, quibus in Britanniam
navigare consuerunt, et scientia atque usu nauticarum rerum reliquos antecedunt, et in magno impetuniaris, atque aperto, paucis portibus interjectis, quos
84쪽
tenent ipsi, omnes sere, qui eo mari uti consuerunt,
habent Octigales. Ab iis fit initium oti non di Silii
atque Velanii, Guod per eos Suo Se ObsideS, quos CraS-so dedissent, recuperaturos e Xi Stimabant. Horum auctoritate finitimi adducti, ut sunt Gallorum subita et repentina consilia, eadem de caussa Trebium Terrasidiumque retinent et, celeriter imissis legatiS, Per suos principe inter se conjurant, nihil, nisi Communi
consilio, Cturos, eundemque Omnes brtunae exitum esse laturo S reliquasquO Civitates sollicitant, ut in ea libertate, quam a majoribus acceperint, Permanere, quam Romanorum Servitutem perferre mallent omni ora maritima Celeriter ad Suam sententiam PerduCta, Communem legationem ad P. Crassum mittunt, Si velit suos recipere, Obsides sibi remittat. IX. Quibus de rebus Caesar ab Crasso certior factus, quod ipSe aberat longiuS, naves interim longas ue
dificari in flumine Ligeri, quod influit in Oceanum,
remiges ex provincia institui, nautas gubernatores lues comparari jubet. His rebus celeriter administratis, ipSe, quum primum per anni tempu potuit, ad Xercitum contendit. Veneti relliquaeque itera civitates, cognito Caesaris adventu, Simul quod quunt una in Sesacinus admisissent, intolligebant, legatOS, quod nomen apud omnes nationes Sanctum inviolatumque semper fuisset, retento ab e et in vincula conjectos pro magnitudine periculi bellum parare, et maxime ea, quae ad uSum navium Pertinent, providere instituunt, O majore Spe, quod multum natura loci considebant. Pedestria esse itinera Concisa est Uariis, navigationem impeditam propter inscientiam lo
tros exercitu propter frumenti nos, iam diutius apud
85쪽
s morari posse confidebant ac jam ut Omnia Contra opinionem acciderent, tamen se plurimum uvibus laoSSe : Oniano ne lite ullam facultu teni haberem Vium, neque eorum locorum, ubi belluna gesturi es-Sent, uda, Ortus, in Sula novisse ac longe ali aESSe navigationem in concluSO imari, utque in vastis- Simo ut lue aperti SSimo Oceano, perspiciebant. His
initis consiliis, oppida muniunt, frumenta ex gris in oppida comportant : naves in Venetiam, ubi Caesarem primum bellum geSturum constabat, quam plurima pOSSunt, cogunt. Socios sibi ad id bellum sis- mi Os Lexovios, Nannetes, Ambiliatos, Morinos, Diablintos, Menapios adsciscunt auxilia ex Britannia,
tuae contra ea regione posita St, arceSSunt.
X. Erant Iia dissicultates belli gerendi, quas Supra Stendimus. Sed multa Caesarem tamen ad id bellum incitabunt injuriae retentorum equitum Romanorum, rebelli iacta post deditionem, desectio datis obsidibus, tot civitatum conjuratiora in primiS, ne hac parte neglecta, reliquae nationes sibi idem licere arbitrarentur. Itaque, quum intelligeret, omnes seru Gaulos novis rebus studere, et ad bellam mobiliter celeriterque e XCitari, Omnes autem homines natura libertati studere, et conditionem Servitutis odisse priusquam plure civitatos Conspirarent, partiendum sibi, ac latius distribuendum exercituna putavit.
XI. Itaque T. Labienum legatum in Treviros, qui
proximi flumini Rheno sunt, cum equitatu mittit. Huic mandat, Remos reliquosque Belgas adeat, atque in ossicio contineat Germanosque, qui auxilio a Belgis arcessit dicebantur, si per vim navibus flumen transire conentur, Prohibeat P. Cr Sum Cum Ohortibus legionariis XII, et magno numero equitatus,
86쪽
in Aquitaniam proficisci jubet, ne ex his nationibus
auxilia in Galliam mittantur, ac tantae nationes Conjungantur. Q. Titurium Sabinum legatum cum legionibus III in Unellos, Curiosolitas, LeXOviosque, mittit, qui eam manum distinendam curet. D. Brutum adolescentem classi Gallicisque navibus, qua e Pictonibus, et Santonis, reliquisque pacatis regionibus, convenire jusserat, praeficit; et, quum Primum POS-set, in Venetos proficisci jubet. Ipse eo pedestribus copiis contendit. XII. Erant ejusmodi sere situs oppidorum, ut PQ sita in extremis lingulis promontoriisque, neque Pedibus aditum haberent, quum ex alto se aeStus incitavisset, quod bis accidit semper horarum XII patio, neque navibuS, quod rursu minuente ReStu, naves in vadis amictarentur. Ita utraque re oppidorum oppugnati impediebatur : ac Si quando, magnitudine periis arte Superati, extruSO muri aggere C O-libus, atque his ferme oppidi moenibus adaequatis, suis fortunis desperare Coeperant, m2gno numero na-Vium appulso, Cujus rei summam facultatem habebant, sua deportabant omnia, Seque in ProXima Oppida recipiebant ibi se rursus iisdem opportunitatibus loci defendebant. Haec eo facilius magnum Partem aestatis faciebant, quod nOStrae naVe tempeStatibus detinebantur Summaque erat VRSt utque perto mari, magni aeStibus, rari ac prope nullis portibus, difficultas navigandi. XIII. Namque ipsorum naves ad hunc moduni
factae armataeque erant Carinae aliquant plani- Ore S, quam OStrarum navium, quo facilius vada ac deces Sum aeStus XCi Pere possent prorae admodum
Erectae, atque item puppes, ad magnitudinem fluc-
87쪽
tuum tempeStatumque accommodatae naves totae factae ex robore, ad quamvis vim et Contumeliani perserendam transtra pedalibus in latitudinem trabibus confixa clavis ferreis, digiti pollicis Crassitudine anchorae, pro funibus, serreis catenis revinctam pelles pro velis, alutaeque tenuiter Oni Ctae, Sive Propter lini inopiam, atque ejus usus inscientiam, Si V eo, quod est ni agis verisimile, quod tanta tempeStates Oceani tantosque impetus ventorum SuStineri, a tanta onera navium regi velis non Satis commode arbitrabantur. Cum his navibus nostrae assi HuSm Odi Congressus erat, ut una celeritate et pulsu remorum praestaret; reliqua, pro loci natura, pro vi tempeStatum, illis es-Sent aptiora et accommodatiora neque eni in his nostrae ro Stro nocere poterat it tanta in is erat firmitudo : neque propter altitudinem facile telum adjiciebatura et eadem de caussa minus commode copulis continebantur. Accedebat ut, quum aeVire Ventus Coepi Sset, et se vento dedi SSent, et tempestatem ferrent facilius, et in vadis Consi Sterent tutius, et ab aestu derelictae, nihil saxa et Caute timerent quarum rerum omnium OStri navibus Casu erant extimescendi.
XIV. Compluribus expugnatis oppidis, Caesar,
ubi in tollexit, frustra tantum laborem Sumi, neque hostium fugam captis oppidis reprimi, neque his DO-Ceri posse, Statuit exspectandam classem. Quae ubi convenit, ac primum ab hostibii Visa est, circiter CCXX naves eorum Parati SSimae, atque Omni genere urn O-rum OrnatiSSimae, prosectae e X portu, nostri adver-Sae constiterunt; neque sati Bruto, qui classi prae-Crat, vel tribunis militum centurionibusque, quibus lingulae naves erat attributae, constabat, quid age-
88쪽
rent, aut quam rationem pugna insisterent. Rostro enim noceri non POSSE COEnoverant turribus autem excitatis, tamen has altitudo puppium e barbaris navibus superabat, ut neque ex inseriore loco Satis Ommode tela adjici possent, et missa ab Gallis gravius neci lorent. Una erat magno Sui res praeparatu an Stris, fulces praeacutae, insertae assi X aeque longuriis, non absimili ornia muralium falcium. His quum funes, qui antemna ud malo destinabant, comprehensi adductique erant, navigio remis incitato, Prae- rumpebantur quibus abscissis, antemnae nocessario Concidebant, ut, quum omnis Gallicis navibus spes in velis armamentisque consisteret, his ereptis, Omnis USus navium uno tempore eriperetur. Iteliquum erat Certamen positum in virtute qua nostri milites facito Superabunt, atque eo magis, quod in conspectu Caesari S atque Omnis exercitus, res gerebatur, ut nullum paullo sortius factum latere posset Omne enim Olles, a loca superiora, unde erat propinquus despectus in mare, ab exercitu tenebantur. XV. Dejectis, ut diximus, antemniS, quum Singulas bina ac torna naves Circum Steterant, milites Summa vi transcendere in hostium nave Contendebant.
Quod postquam barbari fieri animadverterunt, X- Pugnati compluribus navibus, quum ei rei nullum
reperiretur auxilium, fuga Salutona petere Contende runt AC, jam conversis in eam partem navibuS, quo volitus serebat, tanta subito malacia, ac tranquillitas exstitit, ut se loco movere non OSsent. Quae quidem res ad negoti una conficiendum maxime fuit opportuna nam Singulas nostri Consectati OX Pugnaverunt, ut perpaucae ex Iam numero, nocti interventu, ad
89쪽
terram Pervenerint, quum ab liora sero IV usque ad Solis OccuSum PugnaretUr. XVI. Quo proelio bellum Venetorum, totiusque Ora inaritimae, ConseCtum St. nam, quum omnis ju-VOntus, Omne etiam graviori aetatis, in quibus uliquid consilii aut dignitati fuit, O convenerant; tum, ii avium suod tibi lue fuerat, in unum locum Coegerunt: luibus umiSSi S reliqui neque, quo Se reciperent, neque quemadmodum Oppida defenderent, habebaiat. Itaque e suaque onmia, Caesari dediderunt in quoso gravius Cassar vindicandum statuit, quo diligentius in reliquum tempus a barbaris iis legatorum Conservaretur. Itaque, omni Senatum Cato, reliquos Sub corona vendidit. XVII. Dum haec in Venetis geruntur, Q. Titurius Sabinus cum iis copiis, qua a Caesare CCOPOrat, in fines nullorum pervenit. His praeerat ViridoviX, ac sumniam imperii tenebat carum omnium civitatum, quae defecerant; X quibus Xercitum magnaSque Copias coegerat. Atque his paucis diebus Aulerci Eburovices, Lexoviique, Senatu Suo interfecto, quod auctores belli esse nolebant, portas ClauSerunt, Seque cum Viridovice Conjun Xerunt magnaque Praetereumultitudo undique ex Gallia perditorum hominum latronumque Onvenerant, quos Spe praedandi, studiumque bellandi, ab agri cultura, et quotidiano labore, revocabat. Sabinus idone Omnibus rebus Oc castris sese tenebat quum Viridovix contra eum duum millium spatio consedisset, quotidieque producti Copiis pugnandi potestatem faceret, ut jam non solum hostibus in contemtionem Sabinus veniret, sed etiam noStrorum nailitum vocibus nonnihil carperetur tanumaque Opinionem timoris praebuit, ut jam ad vallum TO M. I. I
90쪽
CuStrorum hostes accedere auderent. Id ea de caussa saciebat, quod cum tanta multitudine hostium, prae- Sertim OmbSente, qui summam imperii teneret, nisi ne quo loco, aut opportunitate aliqua data, legato dimicandum non Xistimabat.
XVIII. Hac confirmata opinione timoris idoneum quendam hominem et callidum delegit, Gallum, ex his quos auxilii caussa secum habebat. Huic magnis praemiis pollicitationibusque persuadet, uti ad hostes transeat et, quid fieri velit, edocet. Qui ubi pro
perfuga ad eos venit, timorem Romanorum proponit quibus angustiis ipse Caesar a Venetis prematur, docet; neque longius abeSSe, quin proxima nocte Sabinus clam ex castris exercitum educat, et ad Caesarem auxilii serendi caussa proficiscatur. Quod ubi auditum est, conclamant omnOS, Occasionem negotii bene gerendi amittendam non esse : ad castra iri oportere. Multae res ad hoc consilium Gallos hortabantur : superiorum dierum Sabini cunctation perfugae confirmatio inopia cibariorum, cui rei parum diligenter ab iis erat provisum spes Venetici belli ci quod ore libenter homines id, quod Volunt, redunt. His rebus adducti, non prius Viridovicem reliquosque duces ex consilio dimittunt, quam ab his sit conces-Sum, arma uti Capiant et ad castra Contendant. Quare ConceSSa, laeti, ut Xplorata Victoria, sarmentis virgultisque collectis, quibuS OSSas Romanorum compleant, ad castra pergunt. XIX. Locus orat Castrorum editus, et paullatim ab imo acclivis circiter paSSus M. Huc Igno CurSuContenderunt, ut quam minimum spatii ad se coli gendos armandosque Romanis daretur, Xanimatique pervenerunt Sabinus, suos hortatus, cupientibus Sig-