장음표시 사용
111쪽
conspexissent, subsecuti, hostibus appropinquurunt. XXVI. Pugnatum est ab utrisque acriter. Nostritanaen, quod neque ordines Servare, neque firmiter insistere, neque Signa subsequi, poterant, atquealtu alia ex navi, quibusCunque igni SOCCurru rat, Se ggregabat, magnopere perturbabantur. HOSte Vero, Otis omnibus vadii, ubi x littore aliquos Singulare S X navi egredientes conspexerant, in Citutis equis, impeditos adoriebantur : plures pauco circumsistebunt; alii ab latere porto in universos tela conjiciebant. Quod quum animadvertisset CaeSar, Capha longurum navium, item speculatoria navigia, militibus compleri jussit; et, quos laborante Consperi erut ii Subsidia submittebat. Nostri, stimul in arido conStiterunt, suis omnibus consecutis in hoStes impetum fecerunt, atque eos in fugiam dederunt: neque longiu prOSequi potuerunt, quod qui te cursum tenere, atque in- Suhim capere, non potu 'rant. Hoc unum ad pristinam fortunam Caesari de suit. XXVII. Hostes, proelio superati, Simul atque See fuga receperunt, Statim ad Caesarem legatos de pace miserunt obsides daturos, quaeque imperasset
sese acturos, polliciti sunt. Una cum his Ρgatis
Commius Atrebas, venit, quem Supra demon Straveram a Caesare in Britanniam praemissum. une illi, navi egreSSum, quum ad eo imperatoris mandata perferret, comprehenderant, atque in vincula conjecerant tum proelio facto, remi Serunt; et in petenda pace ejus rei culpam in multitudinem Contulerunt, et propter imprudentiam ut ignosceretur, petiverunt. CaeSar, que Stus, quod quurn ultro in Continentem legatis missis pacem ab se petissent, bellum sine caussa intulissent, ignoscere imprudentiae dixit, obside
112쪽
que luperavit; quiorum illi partem statim dederunt,
lauriem, Ox longinquioribus locis rCOSSitam, paucis diebus Sese daturos, dixerunt. Interea SUOS Omigrare in agros ussorunt principesque undique On- Venere, et se Civitatesque Suas Caesari commendare
XXVIII. His robus acu confirmata, POS diena
IV, quam S in Britanniam Ventum, nuVOS XUIII, de quibus supra demonstratum est, quae equite SIStulerant, e superiore portu leni vento solverunt quae quum P prola inquarent Britanniae, et ex castris viderentur, tanta tempestas subit COOrta est, ut nulla Eurum Cul Sum tollere posset Sed aliae eodem, unde erant pro sociae res errentur, ullae ad inferiorem parten insulae, quae si propius Solis CCISUm, Igno Sui cum periculo dejicerentur: quae tumen, an Choris actis, quum fluctibus Complerentur, C CPSSario, adversa nocte in altum provectae, Continentem petie
XXIX. Eadem nocte accidit, ut esset luna plena :qui dies maritimos aestus a Ximos in Oceano ess-Cere Consuevit nostrisque id erat incognitum. Ita Uno tempore et longas naves, quibu Caesar eXercitum tran Sportandum Curaverat, quasque in aridum SubduXerat, aestu Complebat, et Onerari RS, quae ad anchoras erunt deligatae, tempestas adflictabat neque ulla nostris facultas aut administrandi, aut auxiliandi dabatur. Compluribus navibus fractis, reliquae quum Ssent, funibus anchoris, reliquisque armamentis amissis, ad navigandum inutiles, magna, id quod necesse erat accidere, tot iu OX Orcitu Porturbatio acta est neque enim nave erant aliae, quibus reportari OSsent, et omnia deerant, quae ad refici-
113쪽
nda eas usui Sunt et, quod omnibus constabat hiemare in Gallia oportere, frumentum his in locis in
XXX. Quibus rebus cognitis, principes Britanniae, qui poSt proelium factum, ad ea, quae jusserui
Caesar, acienda convenerant, inter Se Collocuti, quum equiteS, et naveS, et frunientum, Romanis deesse intelligerent, et paucitatem militum ex CaStrorum Xiguitate cognOScerent, quae hoc erant etiam angustiora, quod sine impedimentis Caesar legione transportaverat Optimum factu esse duxerunt, rebellione facta, frumento Commeatuque OStro prohibere, et rem in hiemem producere : quod ii superatis, aut reditu interclusis, neminem postea belli inserendi caussa in Britanniam transiturum confidebant. Itaque, rursus conjuratione fucta, paullatim ex castris discedere, a suos Clam ex agri deducere, Coeperunt. XXXI. At Caesar, etsi nondum eorum Consili a cognoverat, tamen et e eventum tum Suarum, et ex eo, quod obsides dare intermiserant, fore id, quod accidit, suspicabatur. Itaque ad Onanes CaSu SubSidia Comparabat nam et frumentum ex agri quotidie in CaStra Conserebat; et, quae gravissime amictae erant RVPS, earum materia atque aere ad reliquas reficienda utebatur; et, quae ad ea re erant uSui, ex continenti comportari jubebat. Itaque, quum id summo studio a militibus adnaini Straretur, XII navibus amisSis, reliquis ut navigari commode posset effecit. XXXII. Dum ea geruntur, legione, EX OnSuetudine, una frumentatum missa, quae appellabatur VII,
neque ulla ad id tempus belli suspicione interposita,
quum pars hominum in agris remaneret, Par etiam TO M. I. M
114쪽
in castra ventitaret, ii, qui pro portis castrorum in statione erant, Caesari renunciaverunt, pulVerem majorem, quam On Suotudo erret, in ea parte videri, quam in partem logio iter fecisset. Caesar, id quod erat, suspicatus aliquid novi a barbaris initum consilii, cohortos, quae in Stationibus erant, Secum in eam partem proficisci, dua ex reliquis in Stationem succedere, reliquRS armari, et ConseStim SUS SubSequi, ussit. Quum nullo longius a CaStri prOCessisset, uos ab hostibus premi, atque aegre SuStinere, et Conserta legione ex omnibus partibus tela conjici, animadvertit num quod Omni ex reliquis partibus demesso frumento, Par Una erat reliqua, SuSpicati hostes, huc nostros SSe venturos, noctu in silvis delituerant: tum dispersos, depositis armis, in metendo Occupatos subito adorti, paucis intersectis, reliquos incertis ordinibus perturbaverant simul equitatu atque essedis circumdederRnt. XXXIII. Genus hoc est cx essedis pugnae Primo per omne Parte PQ requitant, et tela Conjiciunt, atque ipso terrore equorum, et Strepitu rotarum, ordines plerumque perturbant Ot, quum se inter equitum turmas insinuavere, e essedis desiliunt, et pedibus proeliantur. Aurigae interim paullatim ex proelio X cedunt, atque ita currus collocant, ut, si illi a multitudine hostium premantur, expeditum ad uos receptum habeant. Ita mobilitatem equitum, stabilitatem peditum, in proeliis praeStant a tantum usu quotidiano et exercitatione essiciunt, ut in declivia praecipiti loco, incitatos equos sustinere, et brevi moderari ac flectere, et per temonem OrCurrere, et
in jugo insistere, et inde se in curru citissime recipere, ConSuerint.
115쪽
XXXIV. Quibus rebus, perturbatis nostris OVitate pugnae, tempore opportunissimo Caesar auxilium tulit namque ejus adventu hoste ConStiterunt, nostri Se ex timore receperunt. Quo facto, ad lacessendum et ad committendum proclium alienum ESSO tempus arbitratus su se loco continuit et brevi tempore intermisso, in castra legione reduxit. Duni haec geruntur, nostri omnibus occupatiS, qui erant in agris reliqui discesserunt. Secutae sunt continuoSComplures dies tempestates, quae et nostros in castris Continerent, et hoStem a pugna prohiberent. Interim harbari nuncios in omnes parte dimiSerunt, Put1- Citatemque nostrorum militum suis praedicaverunt: Et, quanta praedae faciendae, atque in perpetuum sui liberandi facultas daretur, si Romano CaStri eX-pulissent, demonstraverunt. His rebus Celeriter magna multitudine peditatus equitatusque coactB ad Cas
XXXV. Caesar, etsi idem, quod superioribus diebus acciderat, Ore videbat, ut, si essent hoste pulsi, Celeritate periculum effugerent tamen, nuctu equite Circiter XXX, quos Commius AtrebaS, de quo ante dictum est, secum transportaverat, legiones in acie pro castris constituit. Commisso proelio, diutius nostrorum militum impetum hostes ferre non potuerunt, a terga verterunt quo tanto Spatio Secuti, quantum cursu et viribus efficere potuerunt, Complures ex iis occiderunt; deinde omnibus longe lateque amictis, incensisque, Se in Castra recePerunt.
XXXVI. Eodem dio legati ab hostibus missi ad
Caesarem de pace venerunt. His Caesar numerum obsidum, quem antea imperaverat, duplicavit; OS-que in continentem adduci jussit, quod Propinqua
116쪽
die nequinoctii, infirmis navibus, hiemi navigatione tu
subjiciendam non existimabat. Ipse, idoneam tem Pestatem nactus, Paullo OS mediam noctem naves solvit quae Omnes in Colume ad Continentem pervenerunt; sed ex his onerariae II Osdem, quos reli-qllae, ortu CaPere non potuerunt, et paullo infra dolatae sunt.
XXXVII. Quibus o navibus quum CSSent CXPO- siti milites circiter CCC, atque in Castra Contenderent, Morini, quos Caesar, in Britanniam proficiscens, Pacato reliquerat, Spe praedae adducti, primo non
ita magno Suorum numer Circumsteterunt; C, Si
sese interfici nollent, arma ponere jusserunt. Quum illi orbe facto, Sese defenderent, Celeriter ad Clamorem hominum circiter millia VI convenerunt. Quare nun Ciata, Caesar omnem e Castris equitatum suis auxilio misit. Interim nostri milites impetum liostium sustinuerunt, atque amplius horis I sortissimo pugnaverunt; et, pauci vulneribu acceptis, Complures ociis occiderunt. Postea vero quam equitatu noster in conspectum venit, hostes abjecti Sirmis, terga
XXXVIII. Caesar postero die T. Labienum legatum cum iis legionibus, quas e Britannia redux orat, in Morinos, qui rebellionem fecerant, nil sit. qui, quum propter iecitat PS Paludum, quo Se reciperent, non haberent, quo perfugio Uperiore annosuerant usi omnes fere in potestatem Labieni v nerunt. At Q. Titurius et L. Cotta, legati, qui in Menapiorum fines legiones duXPrant, Omnibus eorum agris vastatis, frumentis succisis, aedificiis inconsis, quod Menapii se omnes in densissimas silvas abdi-dorant, se ad Caesarem receperunt Caesar in Bel -
117쪽
gis omnium legionum lilberna constituit. Eo duae Omnino civitates ex Britannia Obsides miserunt reli- cluae negleXerunt. His rebus gestis, ex literis Caesaris dierum xx supplicatio a senatu decreta est.
I. LUCIO Domitio Ap. Claudio coss. discedens
ab hibernis Caesar in Italiam, ut quotannis facere COD-Suerat, legatis imperat, quos legionibus praefecerat, uti, quam plurima possent, hieme naves aedificandas, veteresque reficiendus, Curarent. Earum modum, formamque demonstrat. Ad celeritatem onerandi, subductionesque, paullo facit humiliores, quam quibus in nostro mari uti consuevimus atque id eo magis, quod propter crebras Commutationes aestuum minus magnos ibi fluctus fieri cognoverat ad Onera, et ad multitudinem jumentorum transportandam, uult latiores, quam quibus in reliquis utimur maribus. Iasomnes actuarias imperat fieri quam ad rem multum humilitas adjuvat. Ea, quae Sunt usui ad armandas naves, ex Ilispania apportari jubet. Ipse, conventibus Galliae citerioris peractis, in Ilibret cum proficisci. tur, quod a Pirustis finitimam partem provinciae incursionibus vastari audiebat. Eo quum OniSSet, Civitatibus nil lites imperat Certumque in locum Convenire libet. Qua re nun tiata Pirustae legatos ad eum Dratiunt, iii doceant Nihil earum rerum publico sactum consili seseque paratos OSSe demon Strant Omnibus rationibus de injuriis satisfacere. Accepta oratione eorum, Caesar obsides imperat, eosque ad cer-TO M. I. M A
118쪽
tam diem adduci jubet; nisi ita secerint, sese bello
Civitatem persecuturum demonstrat. His ad diem adductis, ut imperaverat, arbitros inter civitates dat, qui litem aestiment, poenamque OnStituunt. II. His consectis robus, Conventibusque PeraCti S, in citeriorem Galliam revertitur, atque inde ad Xer- Citum proficiscitur. Eo quum veni SSet Circuitis Omnibus hibernis, singulari militum studio, in summa omnium rerum inopia, Circiter DC ejus generis, Cujus Supra demonstravimus, naveS, et longas XXII invenit instructas, neque multum abesse ab eo, quin pauciS
diebus deduci possent. Collaudatis militibus, atque iis, qui negotio praefuerant, quid fieri velit, ostendit,
atque omnes ad portum Itium Convenire jubet quo ex portu Commodissimum in Britanniam tranfectum eis Cognoverat, Circiter illium paSSuum XXX tranS- missum a continenti. Huic rei quod satis esse visumos militum, reliquit ipse cum legionibus expeditis
IV, et equitibus DCCC in fines Trevirorum proficiscitur: quod hi neque ad consilia veniebant, neque imperi parebant, Germanosque Transrhenanos Sollicitare dicebantur.
III. Haec civitas longe plurimum totius Galliae
equitatu valet, magnasque habet copias peditum Ithenumque, ut Supra demon StraVinmS, tangit. In ea civitate duo de principatu inter se contendebant, Indu-ciomarus et Cingetoric ex quibus ulter, Simul ut quod Caesaris legionumque adventu Cognitum St, udoum venit; SQ uosque ontiae in Ostici a suturos, neque ab amicitia populi Romani desecturos, Confirmavit quaeque in Treviris gererentur ostendit. At Inducto murus equitatum peditatumque cogereri iisque, qui per aetatem in armi QSse non poterant, in Silvam
119쪽
Arduennam abditis, quae ingenti magnitudine, per medios fines Trevirorum a flumine Rheno ad initium
Remorum pertinet, bellum parare instituit. Sed, posteaquam nonnulli principes X ea civitato, et familiaritate Cingetorigis adducti, o adventu nostri Xercitus perterriti, ad Caesarem venerunt, et de suis privatim rebus ab eo petere Coeperunt, quoniam civitati consulere non POSSent Induci OmaruS, Veritus, ne ab omnibus desereretur, legatos ad Caesarem mittit sese idcirco ab suis discedere, atque ad eum venire noluisse, quo facilius civitatem in ossicio contineret, ne omnis nobilitatis discessu plebs propter imprudentiam laberetur itaque esse civitatem in Sua poteState; Seque, Si Caesar permitteret, dium in CnStra venturum, et Sua civitatisque fortunas ejus fidei permis
IV. Caesar, etsi intelligebat, qua de caussa ea dicerentur, quaeque eum res ab in Atit ut consilio deterreret, tamen, ne aestatem in Treviri Consumere cogeretur, Omnibus ad Britannicum bellum rebus comparatis, Induci ornarum ad se cum CC obsidibus venire
jussit. His adductis, in iis filio, propinquisque ejus
Omnibus, quo nominatim evocaverat, ConSolatu In
duci Omarum, hortatusque est, ut in ossici permaneret nihil tamen secius, principibus Trevirorum ad Se convocatis, hos singillatim Cingetorigi conciliavit. quod quia ni merito ejus ab Se fieri intelligebat, tum magni interesse arbitrabatur, ejus auctoritatem inter Suo quam plurimum valere, Cujus tam egregiam in se Voluntatem perspexisset. Id factum graviter tulit n. duci Omarus, Suam gratiam inter Suo minui et, qui jam ante inimico in nos animo fuisset, multo gravius hoc dolore exarSit.
120쪽
V. His rebus constitutis, Caesar ad portum Itium Cum legionibus pervenit. Ibi Cogno Scit LX naVeS, quae in Meldis factae erant, tempeState rejeCtnS, Cui Sum tenere non potuiSSe, atque eodem, Unde erant prosectae, reverti SS reliquas paratas ad navigandum, atque onmibus rebus instructas, invenit. Eodem totius Galliae equitatus convenit, numer millium IV, principesque omnibus e civitatibus ex quibus per-Paucos, quorum in Se fidem perspeXPrat, relinquere in lillia, reliquos obsidum loco secum ducere, de CreVOrat, quod, quum PS abeSSet, motum Galliae
VI. Erat una cum ceteris Dumnorix Aeduus, de quo ab nobis antea dictum est. Hunc secum habere in primi constituet ut, quod eum Cupidum rerum novarum, Cupidum imperii, magni animi, magnae inter Gallos auctoritatis, cognoverat. Accedebat huc, quod jam in conci Ilio Aeduorum Dumnori dixerat, sibi a Caesare regnum civitatis deferri quod dictum AOdui graviter serebant, neque recusandi aut deprccandi caussa legatos ad Caesarem mittere audebant. Id factum ex suis hospitibus Caesar cognoverat. Ille Omnibus primo precibus petere contendit, ut in Gallia relinqueretur Partim, quod in Suotu navigandi, mare timeret partim, quod religionibus sese diceret impediri. Posteaquam id obstinato sibi negari vidit, omni spe impetrandi ademta, principes Galliae sollicitare, evocare Singulos, hortarique coepit, uti in continenti remanerent metu territare, non Sine uuSSafieri, ut Gallia omni nobilitate spoliaretur id esse consilium Caesaris, ut, quos in conspectu Galliae interficere vereretur, hos omnes in Britanniam transductos necaret fidena reliqui interponerea jusjuran-