De Saltationibus Graecorum capita quinque

61쪽

De saltationibus Graecorum 53

Α. J. Reinach Curetes circa I0vem lapidem saltasse coniecit, tonitrum Seut0rum 80n imitantes. Les pretres pensatent alasi)a a sola propitier a force contemte dans a terre celeste et e Passimiler Ren des et LXI 1910, 229). Sed ut mittam lapidem s0la 0niectura e fabula de lapide a Saturn devorat0 effectum, longe alia fuisse Curetum V0ta hymnus nunc luce clarius teStatur. Diversa denique nuper Ioanna Ε. Harris0 editi0ni hymni praefata D. S. A. XV 307 sqq. fusius repetivit in libro do Themide' 0ntendit Curetes esse iuVenum coetum, Saltationem ver initiandi ritum, quali apud plerasque gentes adulescentuli in vir0rum 80dalicium reciperentur. Quod ut confirmaret, narrati0nes de agre a Titanibus lacerat adhibuit Euripides enim in Cretibus mystarum I0vis Idaei et Liberi Zagret ch0rum induxit haec verba fagientem frg. 472 .'):κa νυ κτιπύλου αγρεως orici Dieis: βροντας P0rph. ')

Sed Euripidem, qui Zagret et Curetum Sacra c0niungit, errasse patet. Qu0d ut dem0nstraretur, sufficeret Bacchum nusquam in hymn040Str 00mmem0rari. φιοφαγια I0Vis ero omnin0 0n traditur; qu0d Harris0 Themis 13 Sqq. negleXit. Praeterea Firmicus Maternus err pr0f. rel. 6, ), qui unuS Zagreum Cretensem 110vit, trieterica fuisse eius Sacra narrat, sicut ubique sere in Graecia Curetum Ver annuas elebratas esse ferias nune liquido c0nstat Euripidis auct0rem Epi

56, 1). Sed τελέσας activi, non medii vim habet, potes autem δαῖτας quidem τελεσαι, βοοντάς, Si minus ipse tonas, τελεσθῆναι tantum. ροντὰς καὶ δαῖτας τελέσαι de eis diei posset, qui tam tonitru quam enam parant. Sed hune sensum Euripidis versu inesse nemo contendet.

62쪽

54 uiri attenem 110 c0ncedit si etiam Harris0 Themis 2). Iuppiter Dictaeus et Zagreus nisi h0 uno l0e0 0 c0mp0nuntur: et hanc stυθοκρασίαν non antiquitus traditam, Sed posteri0ris aevi esse facile apparet. Denique Κουρητέον κχος quid ibi velit, non intellegimus Vocem praemissam καί syntaxi turbarem0nuit itam0Wit Beri. Mass. Tert. V 2, 7, 1). Ille Curetes h0mines accipiens pro a s ετ p0Suit, ut myStae una cum Curetibus βάκχοι Vocarentur. Possis etiam de laguna ante καί c0gitare servat textu. Sed utut haec sunt, uripidis testim0nium, quamquam Omnium antiquissimum, err0riSc0ΠVictum fit. Neque intellegeremus, qui Curetes illi armati iuvenes una cum Nymphis in Sacramentum assumpti sint. Quare h0 quidem constare Videtur, Curetum ritum n0 initiandi gratia inventum esse, Sed ut 0mine pestem propellerent, fertilitatem tuerentur. Unum praeterea exstare dicunt Similis ritus exemplum. Cei armati in m0nte Siri ortum exspectabant, ut aestu ar-d0rem arcerent sch0l Ap0ll Rh. II 498 526 Callim Oae. Pup. VI 2 l. 33 sqq. ). Sed saltasse illos nullo Verb0 Squam traditur, ipsi ver ferro Vim infuisse arcendi nud strepitu, nulla saltati0ne addita d0euit R0lide Psyehe L 56, 2 cf. RiegReatenis l. I c0l. 50 G0ldgilier Eisen ala Schut gesten Dumonen, Arch. Rel.-Uiss. X 1907, 41 sqq.). Qua de causa Gruppe Gr. Myth. 899 4 n0 debuit repetere R0berti sententiam Gr. t es 458 2 sacerd0tes ill0 vel invitis testim0niis salta8Se.

Sed altera exstat armata saltatio, quae arte cum fructibus c0niungenda Videtur, καρπαία. Qua in re testis est l0nge uberrimus Xenoph0 in sexto anabase0s libr0 VI 1, 7 sqq.):

Qu0dsi Istrus Curetes antiquissimis temp0ribus' atum puer08 mactasse narrat Porph. abst. I 56 FH I 424), 0 sibi ipse ex narratione deI0ve servat finxisse videtur. Cf. Immiseli Nosch. Leae. III, 1506.

Callimachi verbis πρηυνειν χαλεπῆν αἶραν nunc certum St, 0s arcendi gratia m0ntem ascendisse, 0 si ut sene putavit, qu sidus

63쪽

saltatio vigebat, n0 in Thessalia tantum, sed etiam in regi0ne

dandum, quod fecit 0pingius y. Hunc ritum frugum gratia peractum esse n0men docet. Quae en0ph0n deseribit n0s mimum potius quam saltationem appellemus, sed inter haec

tamen apud Magnetes et Aenianes fieri s0lebat qu0tannis in Seren d frument0. Nam n0 Drtuitam esse inter multas electam hanc fabulam, quae tunc ante Graec0 ageretur, Vel Xen0ph0ntis ipsa verba d0cent. Quod enim m0d hunc, mod0 illum vict0riam tulisse ait, h0 vix viderat, cum ill die int0 saltati0nibus uni καρπεia tantum temp0ris c0neeSSum fuisse n0 Verisimile videatur. Sed plura sciscitanti thenienSi hoc resp0nderunt Aenianes. Quae illi 0gitabant de frumenti periculis, ea mim acta esse n0 mirabere, Sim0d0qu0 similia exstent apud omnes gentes c0nsideraveris illud merit offendit, qu0d interdum Vincebatur arat0r. 0 omen pessimum e08 0 Vitasse d0cet, ni fall0r, iam e usque antiqui usus obscuratum fuisse sensum ut merum ludum, On Serias agere crederent Neque tamen quisquam dubitare p0test,

Καρπεως 0rma legitima est a substantivo in o ducta, Velut οἰκεῖος. Derivata in αῖος ex Ionica dialecto ongessit echiel a G. D. I. III 2 5295. In Thessalia qu0que terminati0nem, quae est αως, exstitisse d0cet

liquidam incertissima oriri potuit cf. Brugmann Gr. r. 159). Qui praeterea καρπαίαν c0mmemorant, Phol. s. V. Suid. et Max. yr. 22, 4 a Sq. e Xen0ph0nte pendent.' Wiinse benigne me adm0net fortasse hanc consuetudinem cum alia dimicationum serie e0niungendam esse, qua futuri eventum seiscitaban-

64쪽

56 Euri attequi hic ritus olim institutus sit, ut segetes ab mni latr0ne tutas aestatis tempore in horreis c0ndere p0SSent. Si nunc ad pyrrichae hist0riam reverterimuS, paulo melius ni fall0r, eius mutationem intellegemus. Iam quinto saecul0 ineunte nesci0quis cum Satyris pyrrichistas comp08uit. Qu0d apparet e Scypho Severae artis r. f. pict0, qui Rits0nae insepulcro inventus est B. S. A. XIV ab. 14 et p. 302). Duae figurae ansis separantur. Sed quoniam in se invicem bvertuntur, facile edit0rem secuti nos qu0que eas c0niungemus. SilenUS laeva nebrida scuti instar protendens dextra hastam in phalli similitudinem larmatam gerit. Corpus praeter caliga nudum curvatur, ita ut Subd0le aggressurus videatur. Simili gestu ab altera parte Amago incedit et ipsa praeter breve femorum subligaculum nuda hastae telum ad terram demisit adversario bviam pr0ficiscens. Editor de dramate satyric cogitavit. Saltasse mag0na illam n0 c0ntendo Τ; at exemplum habemus agetae coniungit0nis, quam vi Su Marte pict0rinduxit. 0dem temp0re et sileni saepius pelta armati indu

fuisse putat'. Neque tamen haec mnia Sufficerent, cum pyrrichistae retinuissent hastam, Martialis usus insigne. Sed

exeunte quinto Saecul0, cum mne musicae artes D0Va temptarent pyrricha qu0que funditus mutata est. Invehitur Arist0phanes Ran. 153 in inestae pyrricham, quae tunc vulgi fav0re degantata videtur. Fieri p0tuit, ut ille m0d0s dumtaxat novos inusitat0sque inVenerit, sed artis musicae et saltati0nis artissimam e0niuncti0nem siquis c0nsiderarit, inestam hanc qu0que 40Vasse putabit Quid vero διθυραμβοποι cottur, sicut Galli Liv. VII 10 sq. vel Germani Tae Germ. 10ὶ E Graec0rum

u8u 0nieras, quae c0mp08uit Usener Arch. el.-Wiss VII 1904 297sqq. Sed illud dignum ann0tatione eam neque arcum habere neque Securim, quibus semper fere magones instructae sunt. Itaque feminis, quas supra 40, 3 enumeravi, propi0r St. Hinc explicanda Hesychi gl088 σίκιννις ορχησίς τις στρατιωτικν Σατυρων συντονος, quam frustra mutarunt Valesius σατυρική et L. SehWabe Paus et Di0n irg. 164, 1 Σκάμων πρώτζι).

65쪽

De saltationibus Graec0rum Tpr0piu8, quam Bacchicam reddere Saltati0nem, quae bellica

Athen 631 a ex Arist0cle). Hae Vulgo p08terioris aetatis mores delineare creduntur, Sed quinti saeculi exeuntis esse docet vasculum Berotinense n0ndum recte Xplanatum Furt-

-ngier Arch. Ans. X 1895 39 publici iuris fecit cratera

eius larmae, quae a campana V0eatur Glachen reater), quem Pel0p0nnesiaci belli temp0ribus adscripsit. Ante Bacchum in SRX Sedentem, pr0pe quem m0 astat, saltat puella Lyda veste insignis, alicum c0r0na Caryatidarum m0re Ornata. 0-lumna templum indicat. 0St columnam altera puella stat exspectans' tunica Sine manicis induta supra quam nebris pendet, laeVa Scutum gerens', deXtra thyrsum FurtWangier frustra hane miram belli pagisque farraginem Xplicare tu-debat. Itaque puellam scutum Saltanti reservare c0ntegit, ad Amag0num pyrricham apud Callimachum provocans h. ian.

240). Sed hanc finxit p0eta, cum saltationis Ephesiae uet0res vellet afferre magones neque ulla ei videretur dedere Martis puellas nisi bellica saltati ses etiam Ndss0 Gr. Fest. 247 . Neque Π0S, pin0r, amplius quaeremus; ptime c0nSpirant Arist0elis vel Arist0xeni ipsius et piet0ris testim0nia. Furt-Wangle testim0nium pyrrichae in Bacchi 0110rem saltatae desideravit vel h0 exstat Tei u lapides inventi sunt, in quibus certamina a civibus ιονυσί0ι καὶ τοι di tico eXhibita enumerantur CIS II 3089 '. In l. 7 0mmemoratur χορηγ0ς

Plane e0dem m0d El. Cer. IV 31 satyrus ante tibidinem barbatum saltat, p0st illum nuda stat puella, laevo scutum tenens, deXtr ea8Sidem, ipsa qu0que altatura, Si Satyrus pausam fecerit. Haesitavi interdum, num tympan0 a 0scendum sit. Sed et Furt-Wangier scutum esse affirmavit et tympana paulo altius att0llere solent. Qu0dsi puella, ut fere usus est, laeva manu inferius tympani labrum attingere esset, bracchium haberet mnem m0dum excedens. Qua de auSascutum plane eertum St. Tempus ertius definiri non p0test, sed rih0graphia nulli diaeismi',

66쪽

dem temp0ris inscriptione 3090 munus dividebatur, χορηγοὶ

παίδιον ὁ d. scilicet ad eiusdem tibicinis cantum et pyrrichistae et graidες αυλγυrai de signifieati0ne es Frei, De certam thymel. 67)saltabant. Pauca adm0dum scimus de Alexandrinae aetatis pyrricha. Bellicas saltationes n0vimus apud Syros, quas Maced0numquam Graec0rum m0ribus verisimilius deberi dixi supra l).ΙpS Ver pyrricha, bacchicum, n0n militare spectaculum iamdudum factum, in dies magis mutata Sela Sit tempora. Quam initi vix curaverant Graeci estis elegantiam, ea nunc aeque ac in dramati seaena primum l0eum btinebat Luc. Pisc. 36 Plut Ser. Dum vind. 9 p. 554b). Deinde e deorum feriis mox expulsa remansit Lagedaem0Di0rum tantumu8u, qui tune anxi0Sissime antiquitatis effugientes captabant

umbras Athen 631 a). 0X, ut semper nova agitare S0let vulgi studium, n0 h0mines, Sed bestiae bellicam, quae olim fuit, saltati0nem deducebant, simiae Lue Pisc. 36), elephanti

Plin. . H. VIII 5), cameli Babr. 80 L Simiarum saltantium

inventi0nem Lucianus expressis verbis Aegyptiis vindicat . Cetera imperat0rum aetati ascribenda sunt. Elephantos Saltasse in Germanici ludis tradit Plinius i. s. s. cs ei. h. an.

II 11 p. 39, 22 H. Plut de lari. 3 p. 98 e).

Omnino V0 pyrrichae iam saltati0nem lascivam n0n unius h0minis, sed ch0ri significabat, nulla militaris riginis rati0n habita. Exempla huius generis in m0numentis Atticismi quae V0cantur, videmus Hauser euati. el. 7 n. 1;24 n. 32). In ali eiusdem artis cratere pyrrichistae et Satyrus c0niunguntur l. S. n. 31) Similia habemus, ni fall0r, in

tota dativis semper adscriptum tertium vel alterum a Chr. saeeulum indicant; i. e. g. Dittenberge adesses 1, 69 p. 155. Fabulam abrio antiqui0rem esse proverbium d0 et Otto prich-

67쪽

De saltati0nibus Graecorum 59

anaglyph alterius Vel tertii p. Chr. saeculi 0cul0rum pupillae indicantur), qu0d in illa Casali asservatur Matκ-Duh III 3680), in qu feminae C0is vestibus indutae viris armatis mixtae saltant. Talia Veneris pr0elia simulat Marte edita describit nih0l0giae Latinae epigramma 115, I 131 lese).

τους πολεαίους in obsidione Athenarum superbiam Vesanam

dem0nstrasse narrat optimi pyrrichistae in Asia inveniebantur λ, unde Gaius imperat0 I0s. nt Iud XI 104 Dio Cass. LX T 2 cf. Suet. Cal. 58 et Claudius Di Cass. LX23, 5 Select0s saltat0res arcessiverunt. Eadem causa fuit CaeSari cum Asiae regi0 puer08 pyrricham saltare in triumpho iuberet Suet. Caes. 39). Ephesi eam vulgi fav0re 0ruisse tradit Phil0stratus Ap. Tyan IV 2 p. 125 28 .). Sed plerumque Servi Servaeque in grege pyrrichistarum fuerunt, velut ais illa, Caesaris verna, quae c0mparet II VI 3, 10141 Dessau 261). Fuit e numer pyrrielie . Scilicet 0X pyrrichae illa aetate Π0 saltati0nem tantum Significat, sed etiam catervam Suet Ner 12); es supra 38. CIS II i58 Fe0l. II Aphr0disiade qu0 denari0s unusquisque act0 in ludis aeceperit, narratur χορ0κιθαοωθε ὁ ν. φ

68쪽

matica quam ipsius saltati0nis natura. Igitur h0 exemplum ceteris, ubi pyrricha catervam valet, accedit Ubique fere eodem modo apud huius aevi Scriptores pyrricha describitur. Pueri puellae, maxima turba, VeStibu purpurei candidis cr0geis insignes, c0ncursabant, ita ut Varii c0l0res Summa arte in figuras c0mp0siti Spectaculum praeclarum exhiberent Fr0nt ep. II p. 12 Nab.). In alias deinde aliasque figuras quasi diffluentes semper n0Vas Drmas culi Spectantium offerebant, d0nec tubae signo finis indicabatur espraeter Front l. s. etiam Luc. isc. 36; lut Ser. Um. Vind.

prima partes, qua re ut quae maxime diiungitur a pant0mi-m0, in qu singuli artifices interdum soli Plut quaeSt. 011v. 711 d certum fabularum argumentum m0tibus XpreSSerunt. Neque obstant Suet0ni de pyrricha Verba Ner. 12): item Π-richas quasdam e numer epheb0rum exhibuit), quibus p08t editam peram dipl0mat civitatis singulis ptulit'. Sed pergit ranquillus: inter pyrricharum argumenta tauru PRSiphaam ligne iuvencae simulaer abditam iniit, ut multi crediderunt Icarus primo statim c0natu iuxta cubiculum eius decidit. primum quidem Iestri fabula, quae nes Vel du0bus act0ribus nitatur, in pyrricha ffendit. Sed etiam Pasiphaae incesti am0re cum epheb0rum pyrricha' vix c0niungip0SSunt. Qua de causa nesci an haec omnino n011 e0haereant, et pyrrichae V0 ex anteeedentibus repetita sit scribae 8000rdia equidem mallem rep0nere inter fabul arum argumenta A. Quae tamen plane certa n0n sunt; nam Arist0eles pyrrichis

tradit Liberi expediti0nem Indicam et Penthei 0rtem aetam

Illud qu0que in de titulo mem0ria dignum pyrricham excipi a

satyr0, cui cum 160 denarii tantum s0lvantur, nescio an unus fuerit sanni0. Sed σάτυρος qu0que c0llectivo sensu usurpari p0tuit, cum σάτυροι apud

p08teri0res satyricum drama valeat. Is VII 40, 11 Michel ec. 90l, 8; cf. v. Wilamowit Neu Iahrb. XXI 1912 462. Η0 expressis verbis Apuleius Met X 29 c0mpr0bat: ubi discursus recipro ei multin0das ambages tubae terminalis cantus explicuit, aulae subducto et c0mplieitis sipariis scaena disp0nitur. Errat igitur Friedlander Sittengeseh. II 469), qui etiam Paridis iudicium, qu0d sequitur X 30sqq. pyrricham putaVit. Cf. etiam, quae de h0mine illo Di narrat, r. 21 9 II 68 20 Arn.

69쪽

De saltationibus Graec0rum 61

0sse 631 a); etsi in utraque fabula ch0ri Sunt primae partes. Qu0dsi recte R0lide eraclidis pyrrichas Di0g. Laert V 93)salticas fuisse fabulas c0niecit Κ Schr. LXXI), sicut pan-t0mimo Ov. Trist. VI, 25 IuV. I, 87), pyrrichae qu0que certum argumentum a p0etis comp0nebatur. Praeterea hermeneumata Einstediensia C. Gl. L. III 40, 11 Servarunt gl08Sam πορ- κιστης pantomimu U0 in πυρριχιστ) emendandum esse apparet. Et aeque atque in Penthei fabula Saepius ch0ro aet0res 0pp0siti esse videntur. Mu facto utebatur Roman0rum crudelitas, quae omnia p0lluit Spectacula, ut taetra V0luptate in puniendis criminibus frueretur Capitii damnati pulcherrimis vestibus amicti in scaenam pr0ducebantur altaturi, m0 flagellis caesi ammis e purpurea illa veste Subito erumpentibus absumebantur Plut fer num vind. 9 p. 554 by 40man0rum igitur temp0re pyrricha pantomimi exemplo interdum argumentum accepiSSe Videtur Hoc lud tunc aeque ad gladia-t0riis muneribus fulgi daV0rem captabant Plut reip. ger. 5 p. 80 d) Nec servi tantum ei destinabantur et capitis damnati, sed interdum etiam liberi p0enae n0mine c0acti sunt, ut 0puli 0luptati se darent, unde iure conSulti quaesiverunt, num maxima capiti deminuti cum hac ign0minia c0niuncta

ρ Nero Suet. Ner. 12 saltat0ribus ciVitatem c0nd0narant. Sed denu significati0nem mutavit pyrrichae V0X. Inde ab Alexandri Magni temp0ribus antiquum bellicae saltati0nis sensum t0tum fere dep0suerat. Vix 0ctissimus quisque de Lagedaem0ui0rum exercitati0nibus narrabat. In Plutarch un0l0e tantum pyrricha antiqua significati0ne legitur Quaest. g0nv. 9, 15 p. 747 b) Sed inde a tertii saeculi initi adhibetur pr0 rythmie militum incessu. Iulianus Caesar factus artem m0dulatius incedendi per pyrricham discit Amm. Marc. XVIJ, 10); stilicet n0n lascivia severissimus h0m ad n0vumifficium

70쪽

62 Κur Lattes praeparabat, Sed mne militis servitium addiscebat Hane saltati0nem inter cetera artes militare praeclare n0SS C0nstantium tradunt Iulianus ipse 0r. 1 p. 13, 4 Herti. et Themistius or. 1 p. 2 a). In exercitiis, quae Narses militibus imp0suit, fuit πυρρίχην τινα horretiose περιδινεῖσθαι Agath. III p. 64 3B0nn.). Revera huic aetati saltati0nem militarem nihil aliudeSSe, niSi νρυθμον militum incessum pr0batur V0pisci vita Aureliani 6 4sq.): 0t ipse imperat0 occidisse fertur ut etiam ballistia pueri et saltatiunculas in Aurelianum tales quibus dam add. Peter diebus festis militariter saltitarent: mill mille mille mille mille dec0llavimus e. q. S. VerSUS quadratos, quale in Aurelianum pueri cantant, milites in triumphis iactare s0lebant Suet. Caes. 49). Qu0s ad itineris m0dum acc0mmodatos esse g0nstat Militaris igitur V0pisci sal tali nihil aliud est nisi militaris incessus. Qu0d quam bene ad

V0ci pyrrichae usum Supra explanatum quadret, neminem fallit. Neque cauSa, cur denuo pyrricha cum armis e0niuncta sit, pr0cul abest. Atticistae alter p. Chr. aequi vel in hac V0ce antiquum Sensum rev0stare Studuerunt Lue dial de0r. et saepius). Sic auct0 gr. τεuio λογου, quo faceti0 Videare et plus Scire quam ceteri, in pugnae deseriptione ut

de ὁπλιτευύντ υν πυρρίχη l0quaris, suadet Rhet. r. III 580,7Walg). Quin etiam denuo ad vitam eam rev0care Studuit Hadrianus imperat0r, Siquidem recte crebras m i bi tria et pyrrichas exhibuisse perhibetur Spart. Vii. Hadr. 19, ). Sed qualis fuisset veterum saltatio nem iam sciebat. Qua de causa ostem ad militarem ingessum rettulerunt , quod e facilius evenire p0tuit, cum saltandi incedendique fines veteribus

11011 quemadm0dum nobis conStarent. Laseiviens Ver illa pyrrielia m0 una cum ceteri Spec

Ct Veget epit rei milit. I : primis ergo meditati0num auspiciis tir0nes militarem exercendi sunt ad gradum. μ' ie Lugd. et Suid reete Behdigeranus gl0SSam ρχησιν addidit. Her0dianus etiam de equitatus decursi0ne circum rogum πυοριχίωιδρομω καὶ ρυθμιῶ περιιεναι dixit hist. IV 2, ). Cum Troiae lusu iani