장음표시 사용
31쪽
gubernaculis publicae salutis admoveretur. Video cupide expectari a vobis hunc locum , qui certe latior est, quam ut illum hac temporis exiguitate percurram. Alter ab initis Comitiis mensis agebatur, cum Romae Vultus repentino pallore decoloravit vulnus illud toto Europae pectore acceptum , Caroli II. Hispaniarum Regis interitus: qua unius morte ingentium bellorum clades aequari non ob sturum iis erat, qui non numerarent, quem amitteremus Principem,sed aestimarent. Quotus enim quisque erat, ad quem ille dolor non pertineret, cum in tanta Regnorum perturbatione , ne hunc quidem Olympi verticem cogitarent erupturi turbinis expertem futurum tMeministi,Roma,ejus diei, cu sordidata luctu, metu perterrefacta . . . . Sed n0lo faciem trepidae Civitatis, nolo summam tristitiam ob oculos ponere . Quin eo solum istud dictu v lo , ut vos ab illa tempestate & caligine ad as pectum novi exorti Sideris, imo vero clarismmi Solis alliciam. Maturavit siquidem ea res electionem Principis, qui perdissicili Reipublicae tempore non imparem mentem afferret tot sustinendis laboribus , quot esset haud du- hie in Principatus dotem, acerbissimam quidem , sed necessariam accepturus. Erecti prae-
32쪽
eligere, ejusdem consilii fuit. Neque enim docendi erant Senatores, quibus doctrinae, quibus experientiae subsidiis fuItus esset: quam illi explorata essent atque comperta arcana intima latissimi in terris Principatus, quem non secus a Principe cognoscendum, quam Fabulam ab Histrionibus, Testudinem a Citharoedo, non inscite monuit Aristides. Nam ipsis tempora poscebant Principis aetatem integram, qua fiebat unice, ut illum concupiscerent magis, quam sperarent, qui rem ad calculos recepti moris reVocantes, humanis momentis divinaiconsilia.expendebant. Nihil igitur morae interponendum duxerunt, quo minus prima suffragatione ad summum s stigium extollerent eum virum , cui :publici commodi rationes omnes praesto essent, obsisterent nullae Obsisterent nullae t o spes hominum inanes atque levissimasto pulcherrimi consilii importunissimum hostem l o designationem dignissimam,quo minime metuendum erat authore, prope convulsami Scio, me vos non tenere suspensos: Albanum ipsum loqueris , dicitis ; inhuc jam pridem novimus. --vistis equidem . Sed, quod vos latere non PO test, Vereor, uisiturae gentes sibi persuadere
33쪽
possint: quod vos oculis usurpastis, posteritas aegre factum putabit. Laborabit illa praestare tam gloriosam fidem prodigio, quod solidum triduum atque trinoctium nostros animos oculosque tenuit stupore defixos. Neque vero hic anxius referam , quemadmodum , eo accepto nuncio, veluti afflatu quodam noxio cohorruerit, exalbuerit metu, in intimum conclave se abdiderit, ut spatium dolori daret , habenas omnes lacrimis solveret. Fuerit haec trepidatio naturae , altissima quaeque non sine formidine metientis. Neque Ve-TO commemorem, quo pacto ad Sociorum prope genua accideret, ad infimas obtestationes procumberet, complecteretur, oraret singulos , ne sese, remque publicam in casum darent; ne artes suas, & colorem fortasse virtutis aliquem in laudem traherent: ab aliis potius longe dignioribus, undique ingruentibus in Ecclesiam calamitatibus, validiora subsidia
peterent: omnes in id argumentorum copias cogeret: omnes machinas admoveret. Dixerit haec aliquis as officiosam concertationem urbanitatemque spectare. Sed neque illa admodum persequar , ut molestissima destinatio fortem Utrum in morbosum languorem dederit: utque, cum nihilo segnius Patres prO- post
34쪽
positum urgerent, in affecto corpore validior animus tres ipsos dies noctesque multiplici congressu clypeum non abjecerit, tantaque obstiterit orationis vultusque constantia, ut saeculum sortissimarum Urbium expugnationibus insignitum nullam ejus pectore arcem viderit aut laboriosius tunc obsessam, aut postea laetius expugnatam . Haec etiam scilicet modica in illo fuerint atque Vulgaria, quae summae virtutis apud alios haberentur . Annon illa supra omnem fidem assurgunt, indietas eo nomine Supplicationes in Templis vota suscepta i doctissimos viros in consilio adhibitos, qui obnitenti Religionem injicerent , ne publicum Votum remoraretur Quo piaculi metu obstrictum animum, quid supererat, nisi ut ad extrema consilia adigereti Cujusmodi autem illa fuerint, horret animus levissime cogitare, nedum studiose moliri: fugam circumspicere e Comitii septis, si alicunde posset, demissis per fenestram fune s summi C lites vestram fidemi )splendidissimus evadere Fugitivus. Video vehementer Vos commoveri tam solida tamque inaudita laude constantiae. In hujus scilicet societatem non sese offerunt temporarii naturae impetus: nihil ex hac laude urbana comitas, nihil meditato C E con
35쪽
consilio quaesitus verecundiae color fucusque decerpit. Scitis, nullam esse tam elaboratam fraudem, nullam tam operosam nequitiam, quae huc procurrere , & simulationis personam sustinere tamdiu possit. Non habet hosnerVOS, non has vires exerit brevis illa &elanguida, quae ambitioni quandoque servit, larvata demissio. Harum porro rerum tametsi Senatores ipsi graviores testes adsint, quam ut assentatiunculae cujuspiam suspicionem Vereri possim, eas tamen ab omni involucri metu asserebat Ρrinceps ipse, apertuS animi, cujus oratio ex intimo sensu colorem duceret, ac generosior, quam ut mentem accommodaret versutiis technisque, quas Ancillis solum relinqueret ac Servulis Comicorum. Nihil quippe minus, quam ad Aulica integumenta natus, Vultum ad ingenium natura, non ad speciem industria conformare didicit; nec, ut est apud veterem Scriptorem, aliud clausum in pectore, aliud in lingua promptum habere. Dum haec agerentur, in exitu erat annus Saecularis, cum, summa Expiationum celebritate , humano generi hospitalem sinum Romalaxavit. Ita tanta conVenarum advenarumque frequentia, quantam non antea quisquam meminerat, Urbis visendae studio,huc etiam con
36쪽
fluxerunt, Veneno depravatae Religionis imbuti , multi Mortales . Utinam mihi esset integrum , eos homines ubique disquirere, undique excire. In unum globum cogerem universos, iisque associatus Vaticanas AEdes recta peterem; postremo reseratis augustissimi Comitii postibus, hujusmodi arcanorum avidissimos in ipsum Lararium ferendis suffragiis constitutum inferrem. Agite vero, tunc dicerem, & oculati Testes otiose perpendite hoc omne judicium, quod omnium gravissimum jure censetur, apud vos vero foedissismum in modum traducitur . Quantum, quae so, salutationum, quantum offficiorum CX-pectatis in hoc tam amplo tamque sublimicandidatorio fungendo munere t At Candidatus ante Aram devolutus in genua, pectus
atque ora singultu quatiens , sublatis ad Caellum palmis, demisso in terram,capite segniter obmutescit. Ubi ambitus t ubi prensatio' ubi Comitest ubi Laudatores t ubi, ut inquit ille, omnia serviliter propter dominationem Z docete , quem ambitiosus appellet comiter tquem solicitus demisse rogitet i quem calli dus salutet officiose t Mira consensione uni versi Senatus supremus Sacrorum Arbiter sa lutatus, Omui collatae Dignitatis jure se abdi
37쪽
cat; rem integram ad Patres rejicit; utque novae suffragationis Authores essent, incredibili eosdem demissione ac firmitudine obtestatur. Demum intentato incussoque veluti telo Religionis obstrictus, ita submisit animum , ut nihil in vita gravius tulisse & ipse fateretur,& nemo unus ambigeret. Non ignoratis, opinor , illud Senecae effatum: durum verbum , Rogo . Accipite vero longe pulchrius documentum a Pontifice designato : durum verbum , Accepto . Legistis de Rege Thebano scriptum ad ostentationem ingenii,
-- poenas,stquidem feret graves, Regnabit.
Legite autem in Clementis vultu ingenuam confessionem summi doloris, quo gloriae suae infestissimus ita animi angitur, ut prae se victimae potius, quam Sacerdotis , & quidem Summi speciem ferat. Et quidem quamdiu
contra omnium Vota , Veluti contra torrentem, brachia direxit' quam laboriosi moliminis fuit minime dedititium pectus pervincere t plane ut pateret, nihil ab illo magis ex despicientia factum esse, quam imperare . Cajus Figulus, Consulatus repulsam passus, cum postridie Romani Cives , considendi
38쪽
causa, ad ipsum venissent; Facessite hinc, dixit , Quirites; consulere scitis ; Consulem facere nescitis . Audite nunc longe diversam orationem Pontificis , non quemquam juvare consilio renuentis, non Reipublicae privatam operam sedulo impendere, non laboris conditionem ullam detrectantis, profitentis vero honores se solum sitos, solum Principatus gloriam abnuere, refugere, perhorrescere. Quod si vos ad aliquos saltem menses in Urbe siubsistere rationes vestrae sinerent, perpe tua a susceptis Principatus insignibus Pontificis aegrimonia doceret vos, hanc Orationem non in ore ipsius, sed in corde nasci, vereque animi internunciam esse. Quae vero praeterea immortalia decora suspiceretist Nihil consilii, nihil operae praetermissum detergendis maximorum Regum odiis, stabiliendaeque inter ipsos concordiae: conscriptas Armatorum corpias tutandis finibus : firmiore magistratu
sublevatam ingravescentem annonam : ex
piandis animorum noxis publice praebitas in Templis aures in Xenodochiis demissam Majestatem ferculis ministrandis: In Valetudinariis suprema pietatis officia e Catholico ritu a vita decedentibus persoluta . Cujus quidem demissionis exemplo e vestro numero
39쪽
4o ORATIO Nu MFidei desertor, ejuratis Calvini Castris, ad
nostra signa revolabit. Quo magis vos etiam aequum est Sanctissimos illos pedes amplexu& lacrimis occupare: ad avitam Religionem respicere, & ex errorum Uepretis ac saltibus ad amantissimi Pastoris pascua caulasque concedere . Ite autem, & talibus acceptis documentis , vestro in patriam reditu, aut os occludite Pontificii nominis hostibus, aut lucem in vos ex hoc Vaticani culmine derivatam,tate illis, quod bene vertat, affundite. Tu vero , Sanctissime Pontifex CLEMENS XI.
salve multum optatissime. Quamquam vero nihil magis invitus, quam Verissimas tuas laudes audias, licet immortalium decorum tuorum praedicatione non moVearis, tam singulari tamen exultantis Urbis gaudio, tam inusitata exterarum gentium gratulatione, tam constanti bonorum omnium de tua caelesti virtute judicio non potes non magnopere delectari. Utinam autem fecisset Deus, ut mitiora tempora nactus esses. Sed paulum illa turbari divini facile consilii fuerit, ut tu eadem sinima cum gloria mitissima faceres. Ue- . rum a Te ipso optatissimae serenitatis auspicium capias. Collige ab intempestivo moerore animum tuum, quem omnem plane deterseris a
40쪽
seris, si de te minus demisse, idest, magis vere senseris; si in tua incolumitate salutem publicam, Orbis felicitatem contineri judicave
ris . Quod autem solum in te conferre nostrum hoc, imo vero tuum ingenuarum artium Domicilium potest, ex animo Deum precamur, ut consilia tua omnia, coepta, cogitata , bene feliciterque proveniant: ut divinae Virtutes tuae amorem subditorum obtineant ; amor securitatem pariat; securitas a ferat , quod est nobis unice in votis, Imperii diuturnitatem.