Commentationes Propertianae

71쪽

il. Umbria te notis antiqua penatibus odit 121 mentior 3 an patriae tangitur Ora tuae 33. qua nebulosa cavo rorat Mevania campo et laeus aestivis intepet Umber aquisseaudentisque Asisi consurgit vertico uiurus, l25 murus ab ingenio notior ille tuo. ossaque legisti non illa aetate legenda patris, et in tenues cogeris ipse lares: nam tua cum multi versarent rura iuvenci, abstulit excultas pertica tristis opes. laue. Mox ubi bulla rudi dimissa est aurea collo, matris et anto deo8 libera sumpta toga, tum tibi pauca suo de carmino dietat Λpollo et vetat insano verba tonare soro - :hat tu linge elegos, fallax opus, haec tua castraὶ 135 serit,at ut exemplo cetera turba tuo. militiam Veneris blandis patiere sub armis et Veneris pueris utilis hostis eris. la Seil bene cum fixum mento dis usseris uneum, l4lnil erit hoc, rostro te premet ansa suo. 142 s. Iam tibi victrices, quascunque in amore Darasti, laseludet palmas una puella tuas: l40 illius arbitrio noetem lucemquo videbis, l43 gutta quoque ex oculi η non ni Si iussa cadet. nec mille excubiae nec te signata iuvabunt 145 limina: persuasaE sallere rima Sat 28t. nune tua vel iuediis puppis luctetur in undis, vel licet armatis hostis inermis e , vel tremo saeta cavo tellus diducat hiatum: Octipedis eancri terga sinistra time. l 50

carmen III.

A. Hace Arethusa suo mittit mandata Lycotae, cum totiens absis, Si pote8 ESSe meus.

B. a. Siqua tamen tibi lecturo pars oblita deerit,haee erit o luerimis saeta litura meis: aut siqua lueerto saltet te littora tractu, bsigna meae dextrae iam morientis erunt.

72쪽

b. To modo viderunt lituratos Baetra per ortust te modo munito Neuricus hi Stis equo, hibernique Getae, Dictoque Britannia curru, ustus et eoa diseolor Indus aqua. lus'. a. Hae ne marita fides et paetae in savia noctes, eum rudis urgonti braeelii a viola dodi 2 quae mihi deductae fax omen praetulit, illa traxit ab everso lumina nigra rogo, et Stygio sum sparsa laeu, nec recta Papillis ibvitta data est, nupsi non comitante deo. b. Omnibus heu portis pendent mea noxia vota: texitur haec castris quarta lacerna tui S. oecidat, immerita qui carpsit ab arbore vallum et struxit querulas rausta per Ossa tubas, 20 dignior obliquo funem qui torqueat Oeno aeternusque tuam pascat, aselle, samem. e. Dic mihi, num teneros urit lori ea lacertos γnum gravis imbellos ulterit hasta manus 3 haec noceant potius quam dentibus ulla puella 2 bdet mihi plorandas per tua colla nota8 dioeris et macie vultum tenuasse: sed DDto, e dosiderio sit polor iste meo. 2,

d. Felix Hippolytol nuda tulit arma papilla Jaot texit galea barbara molle caPut. Romanis utinam patuiss0ut eastra puellisl 4bessem militiae sarei ua lida tuae, nec me tardarent Scythiae iuga, eum pater altas tetricus in glaeiem frigore nectit aquas. e. Omnis amor magnus, sed aperto in coniuge maior: hane Venus, ut vivat, ventilat ipsa tacem. - 50C3. a. At mihi cum nodios induxit Vesper amaras. 29 siqua relicta taeent, Oseulor arma tua. - 3utum queror in toto non sidere Dallia leoto, ludis et auctores non dure carmen ii es; noetibus hibernis custrensia pensa laboro et Tyria in radios vellera seeta BuOS.

73쪽

b. Et disco qua parte fluat vincendus Araxes, ab quot sine aqua Parthus milia currat equu8. cogor et e tabula pictos ediscere mundos, pialis ot haec docti sit positura dei, quae tellus sit lenta gelu, quae putris ab aestu ventus in Italiam qui bene vela serat. 4uo. Adsidet una soror, curis et pallida nutrix peierat hiberni temporis esse moras. 42

d. Nam mihi quo Poenis tibi purpura sulgeat ostris bi

Omnia surda tacent, rarisque adsueta kalendis vix aperit elausos una puella lare8. Glaueidos et intulae vox est mihi grata querentis: bbilla tui partem vindicat una toro. e. Flore sacella tego, verbenis rumpita Velo et erepat ad veteres herba Sabina focos. sive in finitimo gemuit stans noctua tigno, seu voluit tangi parca lucerna mero, si illa dies hornis eaedem denuntiat agnis, sueeinetique calent ad nova lucra popae. B t. n. Ne, precor, adscensis tanti sit gloria Baetris, ruptaue Odorat a carbasa lina duci, plumbea cum tortae sparguntur pondera landae, tib subdolus et versis increpat arcu8 qui8. b. Sed tua sic domitis Parthae telluris alumnis pura triumphantis hasta sequatur equos incorrupta mei conserva foedera lecti. hac ego te sola logo redisse velim. Iu xi. Armaque cum tulero portae votiva Capenae, subscribam issalvo grata puella viro.

carmen V.

A. Terra tuum spinis Dbdueat, lena, μopulcrum, et tua, quod non vis, sentiat umbra sitim, nec sedeant cineri manes, et Cerberus ultor turpia ieiuno terreat OSSA S uo.

74쪽

B. a. Doeta vel Hippolytum Veneri mollire negantem 5

concordique toro pes8ima semper avis, Penelouen quoque neglecto rumore mariti nubere lascivo cogeret Antinoo. 8

et sua nocturno saltero terga lupo, posset ut intentos RStu caecare maritos, ibeornicum immeritas eruit ungue genas. e. Consuluitque striges nostro de sanguine et in melilypomanes scino semina legit equae. exorabat opus verbis, ceu blanda pererrat saxosamque terit Redula lympha viam. 20 C. n. isSi te eoa Dorogantum iuvat aurea ripa

et quae sub Tyria conelia superbit aqua, Eurypylique placet 'Oao textura Minervae sectaque ab Attalieis putria signa toris, seu quae palmiserae mittunt venalia Thebae 25 murreaque in Parthis pocula meta meis, sperne fidem, provolve deos, mendacia Vincant, frange ut damnosae iura pudiciti . 2Sb. Dum Vernat sanguis, dum rugis integer annus, bTutere, ne quid eras libet ab ore dies. vidi ego odi rati vi tura rosaria Paesti sub matutino coeta iacere noto. hue. Supplex ille sedet: posita tu seribo eathedra 3T quidlibet. has artes si pavet ille, tenes.semper habe morsus circa tua colla recentes, litibus alterius quos putet esse datos. 40

nempe tulit fastus ausa rogare prior. , sed potius mundi Thais pretiosa uenandri, cum serit astutos comica moecha Getas. . In mores te verte viri: si eantista iactat, 4bi comes et voces ebria iunge tuas. 46 et simulare moram pretium facit : utero causis: 29 maior dilata noete recurret amor. 30s. Si tibi forte comas vexaverit utilis ira, post modo mercata Da e premendi erit. denique ubi amplexu Venerem promiseris Pmpto, fac simules puros Isidis esse dies.

75쪽

g. Ingerat apriles Iolo tibi, tundat Amyele 35 natalem malis idibus esse tuum. 36 ianitor ad dantes vigilet: si pulset inanis, 47

surdus in Obductam somniet usque Seram.

ai. Nee tibi displieeat utiles non laetus amori, nauta nec attrita si serat aera manu, 50 aut quorum titulus per barbara colla pependit, eaelati medio cum saluere soro.

aurum Spectato, non quae manus asserat aurum.

versibus auditis quid nisi verba seres qui versus, Coae dederit nee munera vestis, 55 istius tibi sit surda sine aere lyra. 56B . R. His animum nostrae dum versat Aeanthis anilino, sit horruit algenti pergula curta soco. 68

sed eapo torquatae, Venus O regina, columbao 63Ol, moritum ante tuos guttura Aucta si cos. b. Vidi sego rugoso tussim concreseere collo, 65sputaque per dentes ire cruenta cavos, atque animam in tegetes putrem expirare paternas; 67O88aque per tenues Sunt numerata euies. 62e. Exequiae suerant rari furtiva oapilli 01 vincula et immundo pallida mitra situ, I 0

et Panis in nostros nimis experrecta dolores, eum sallenda meo pollice clatra scirent. A . Sit tumulus lenae curto vetus amphora collo: urgeat hunc supra vis, caprifiee, tua. quisquis amas, Scabris hoc bustum caeditu saxis, 75 mixtaque eum saXis addite verba mala.

Atque ut ab eis elegiis exordiamur quae ad periegesin

urbis Romae spectant, carni. V, la, quod uv. l - 70 exclusis v v. 33-36; 3s - 54; 65 sq. constare vidimus, sacra dies te et coonomina prisca locorum v. 69ὶ et moenia re. 573 urbis Romae Re cantaturum esse ceteris eiusdem generis elegiis Propertius 5 . Dissiligod by Corale

76쪽

prooemiatur. Ilipartito igitur opere partim regiones et aedificia, partim antiquitates saeras deseribet. quo consilio ductus ipsum argumentum quod uv. 37 sq.; 55 - 64; 67 - 70 laudata breviter urbis Romae nangnitudine proponitur bifariam ita praeparat, ut uv. l - 16 quantum Romae templa aliaque aedifieia mutata atquc nueta sint, vV. 17 - 32 qua ratione novi et lautiores deorum cultus apud Romanos deinceps in usum venerint maxime enarretur. itaque tres senorum denorum versuum partes habemus. quarum unaquaeque quater quaternos Versus comprehendit. namque distichorum

paria nut particulis additis aut ipsarum sententiarum vineulo neeti suelle perspicies. qua de causa huius carminis simplex est haec forma:

Hinc missis lacerati earm. V, 1l, si ustis transgrediamur ad carni. V, 2; de euius dispositione ita disseruit IIortet

bergius I p. 82, ut rerum rationem sensisse quidem neque, tamen satis diligenter exp0suisse censendus sit. hoc enim carmine, cuius V v. 4l - 46 post v. 12 inseruimus, id maxime

agit poeta, ut, praelatus de salsa Vertumni nominis origine uv. ll, 12; 4l-46; l3 - 20, veram eius explicationem tradat uv. 2l-40; 47, 48. his igitur versibus cum duae

primariae carminis partes contineantur, priori praecedunt vv. 3 - 10. posteriorem secuntur svv. 49 - 56.) octoni Versus. qui eum utrique Vertumnum a I useis Romam transmigrasse ibique ut semper sedem tenent optare ostendant, manifesto sibi respondent. denique restant in initio uv. 1 sq. quibus auditoris animum attendit deus, in sine uv. 57 sq. perorasse Seneque diutius illum moratum iri dicit. hie autem nereduntvv. 59 - 62 Mamurium nrti fidem laudantes. et haec quidem hactenus de primariis elegiae partibus. ad singula ut veniamus, uv. 3 - 10 et uv. 49 - 56 utrique bis quaternus versus emetunt vol particulis sese. v. 9 et 55ὶ vel sententia ipsa eis. V. 5lὶ eoniugatos. neque aliter composita est de salsa Vertumni nominis sauia enarratio. namque salsus do illo apud Diuitiam by Corale

77쪽

vulgus rumor vV. 11 sq. significatur, Vv. l 9 sq. reicitur: quare hos sibi versus opponi manifestum est. in medio autem cur perperam de nomine suo statuerit sanin ter quaternis versibus exponit Vertumnus, quoniam continentur uv. 15 - 18 anaphora v. 15 hic- hic, v. l7 hic), vv. 45 sq. et 13 sq. pronomine primae personae sv. 46 impositus fronti meae: V. 13 mihi varia', vv. 4l- 44 commemoratis v. 43 hortorum Duelibus quos v. 42 indieat. similis etiam alterius de vera nominis explicatione partis est dispositio. hinis enim versibus svV. 2l Sq. et Uv. 47 sq. argumentum pronuntiatur et absolvitur. at interpositi sunt non ter quaterni, sed ter seni versus; quem quidem

versuum numerum paulo maiorem servato eodem Stropharum

numero vertumno iam suam Hententiam proserenti quivis, puto, lacile concedet, praesertim cum ne hic quidem quaternarius numerus prorsus neglectus sit. in initio enim cum vv. 23 - 26 imperativis contineantur, his adici utitur uv. 27 sq. qui propter similem in v. 28 et 26 senientiam ab illis separandi non sunt. in sequentibus autem duos o. 29 sq. cxcipiunt uv. 31 -34 deorum quos imitari se posse Vertuninus adseverat nominibus conexi. reliqui versus iterum sic probabiliter distribuuntur, ut quattuor versus duobus praecedant. ergo singulis his strophis inter se e0mparatis ad chin sinum Versus compositos esse intelleges. denique etiam Mamuri laus ita comparata est, ut duos versus sequantur quattuor arcti0ribus vinculis cohaerentes. ergo totius carminis dispositionem hac tabula deseribere possumu8:

Iam transiliamus nil earna. V, 4, in quo Vv. Tl sq. ante v. 27 inserendos, sed post v. 26 nliquot versus omissos esse docuimus. ntque his rebus obsui Vatis, praeterquam qu0d V v. l Rq., VV. 69 sq., Vv. 93 sq. argumentum signis fatur in initio et fine carminis et anto eam narrationem in qua tabulae ordo Vertitur, quattuor maxime huius carminis partes inveniuntur, Diuiligod by Corale

78쪽

Age iam transeamu- nil earm. I, 9. in iluo VV. 43 sq. nn te v. GT, Sed V V. 67 sq. anto v. 33 inseruimus; praeterea eiecto v. 42 P0St V. 4l nec non post v. ii 4 aliquoi versus de- p rdit A esse concessimus. q. ibus rebus cum earminis integritas deminuta sit, tamen tribus partibus enarrari apparet primum vv. 1 - 20 sori nonrii originem, tum vv. 21 -70 Hereulis eum Lunae deae saeerdotibuς certamen ut urae maxima originem cultunus te, denique uv. Tl-74 Sandii e0gnominis causam. itaque huius elegiae liueu videtur es e seruia :6. 2 4. 6 l 2.2 - 4. 2 . 2 - XJ H 6. 2.2 4. 2.2.6 γ). 4. Atque etiam carm. V, l0 distributio omissis aliquot ante v. 43 versibus incerta est. quanquam praeter uv. 1 - 4 etvv. 45 - 49 quibus iargumentum proponitur et clauditur tres de spoliis Opimis ter relatis narrationes saeile discernuntur. qua de causa hane elegiam ad hunc modum e inditam esse putaverim: 4. 6. 6. 6.i8. 8. t 6. 6. 6 83 4. His absolutis iam reliqua videamuA carmina, et primum quidem carm. V, te quod complecti invenimus V, 1 vv. 71

79쪽

partes nemo non agnoscet. initium enim carminis quattuor

versibus adversarium de horoscopi arte dubitantem Ostendit uv. 71-75. : quem totidem versibus ita rosellit illo, ut aversis musis aversoque Apollini opponat maiores suos, quibus certis auctoribus certa oraeula daturus sit. huic prooemio tum subiciuntur duae principales elegiae parte'. nam horos 'Opuη usque ad v. ll9 dubitationes de fide sua et arto prolatas perlustratis eis vaticiniis quae vera dederat rolatat; indo ab hoc versu praemissa per oraculum de Propertii vita narratione ipsum Cynthiae amorem vaticinatur. atque altera pars, ab hac ut initium capiamus, quia minus mutilata Videtur, uno disticho praeparatur uv. ll 9 sq. iit, mis8is interim quos inter V. t 20 et v. 12l inseruimus versibus, tum decem versibus de ortu primaque iuventute Propertii disserit horoscopus uv. 121

- 130; deinde totidem versibus imperium ab Apolline adulescenti datum refert v v. 130 - 139; I 41, 142; denique iterum

decem versibus superbae Cynthiae umorem praedicit uv. l39, 140; l43 - 150. hae autem denorum versuum strophae ad chiasini modum ita eonsormatae sunt, ut in prima sex versibu8 quattuor subiciantur, in altera totidem versibus quattuor praecedant, tu tertia rursus sex Versus quattuor subsequantur. prioris autem partis item, ut alterius de qua modo locuti sumus, argumentum uno disticho pronuntiatur uv. 79 sq. atque de Arriae filiis oraculum etiam decem versibus enarrRtur VV. 89 - 98. his perti aetatis restant e priore parte uv. 99-102, e posteriore uv. l03 - 108 et 8l -86; de quibus, quoniam vicini eorum versus exciderunt, certi nihil dici potest. tamen cum vv. 103 - 108 senarium, uv. 99 - 102 quaternarium numerum, quem in denorum versuum strophis illis observavimus, haud dubie exhibeant, hos versus olim similium stropharum membra suisse eum aliqua probabilitatis specie conici licet. quibus de causis huius elegine hane sormulam proponimus :

Minus turbata est carni. V, 3 dispositio. quanquam etiam in hoc uv. 43 - 50 post v. 28 insertis laeunas notavimus Diuitiam by Corale

80쪽

ante v. 29 et ante V. 5 l. quae cum ita sint, tamen certa haec

sunti et primum quidem epistulae inscriptioni ivv. 1 sq.) respondet sine dubio armorum votivorum titulus svv. Tl sq. . illam nutem secuntur bis quaterni versus quibus Lycotae in bellis absentiam Arethusa deplorat ivv. 3 - 10.3; totidemque huic praecedunt vv. 63-703 quibus eadem absentem maritum

ut Parthorum tela caveat et fidus uxori mox redeat monet. in medio nutem carmine usque ad v. 28 Arethusam malis ominibus se nuptam duramque coniugis militiam queri, inde a. v. 29 tristem suam in relietis aedibus cum paucis ancillis vitam describere praetermissis interi ut v v. 41 - 56 observamus. in utraque Rutem parte senorum versuum strophae ita consormatae sunt, ut singulis disti his bina subiungantur. nam Arethusa vv. 11 - 16 invitis deis se nuptam Lycotae plorat; uv. 17 - 22 armorum inventorem exseeratur; vv. 23-28 maritum dura militia vexatum ostendit; iteanque uv. 29-34 quid deserta noetibus egerit narrat; vv. 35 - 40 se terrarum Ritum, in quibus versetur coniunx, ediscere reseri; vv. 57 -62 pro reditu coniugiq cotidie vota se saeoru affirmat. his explientis age iam redeamus ad uv. 41 - 56. quorum vv. 43- 50 post v. 28 transtulimus. atque uv. 43 - 48 optat Arethusa ut asperae militiae eonsors esse pos8it maritum secuta. hoc autem votum ut manifesto ad priorum elogiae partem quae uv. 1 - 28 eontinetur portinet, ita etiam ea sententia quam nilvv. 49 sq. intellegendos subaudiendam esse indicavimus, scilicet mariti amore omnia perieula militiae leniri, tam ii retis eum eadem parte vinculis conexa est, ut hi versus inde separari non possint. itaque prioris partis iam habemuμ quinque senorum Ver8uum strophas: nam quattuor tantum post v. 50 omissos osse versus, dummodo hi sententiae satiκsaeiant, nostro iure statuimus, quoniam ne illud quidem certius evinei potest, plures quam quattuor exeidisse. ab altera autem parte circumclusi sunt uv. 4l, 12 etvv. 51-56; eidemque parti aperto tribuenda est querella qua ante uv. 51 sqq. Arethusam desertam de sordidis vestibus suis locutam esse eoniecimus. atque haec etiam quattuor versibus abs0lvi poterat. itaque cum Uv.