Stanislai Santinelli ... De Romanorum veterum nobilitate dissertatio

141쪽

138 De Romanorum Veterum nobilitas ulla praeaerquam a curulibus magistratibus , cum verba Ciceronis evincant,

nullius imaginis prodendae ius alicui suisse ,

praeterquam eius , qui curulem gesserat m, gistratum p a Ego me ob aedilitatem mibi delatam adeptum esse inteligo antiquiorem in senatu sententiae dicendae locum , togam praetextam , sellam curulem, ius imaginis ad memoriam, posteritatemque prodendae Verum ostendam inserius,& aliorum positas fuisse imagines; Cicero autem , cui ab aedilitate eius ponendae ius fuit, hoc memorat, cum aliud non possit . Nunquam tamen nega.

rim, notiorem, clariorem, luculentiorem

sui sis eorum nobilitatem, quae ab iis cepit, qui curules gesserant magistratus, & sertas. se ut me aliis conciliem , velim hoc addere ab iis solum , vetere tamen republica tantummodo, post communicatos plebi omnes magistratus . Caepit tamen aliquando & aliunde nobilitas, ac primum a tribunatu plebis . Si enim hoc quicquam refert , tribunorum positas fuisse imagines , probabile alibi faciam . Sed ad hoc assita mandum eo magis moveor , quod & qui Appio dicti sunt novi, tribuni erant, ut im

142쪽

Nobilitate dUertatio. 139 gentibus totum Livii locum patet, & tribuni etiam , ac tribunorum sanguis Trebonius, ct Icilii . Contra tendet aliquis illo Livii testimori .: a Me tribuno comitia quaestorum babente , petentibusque inter aliquos

plebe, filio Antistii tribunis plebis , ct fratre

alterius tribuni plebis Sexti Pompilii , nec p restar, nec su agatio borum Dalait, quin quo

rum patres avosque consules uiderant , eos Do bilitate praeferrens . Hinc enim videtur colligi, qui a tribunis essent, eos minime fuisse nobiles, cum illis alii praelati sint ob no. bilitatem . Melius tamen argui potest, quam quam & illis sua erat nobilitas,splendidiorem tamen iis fuisse, quorum patres, & avi comsules fueram, ideoque ex majori nobilitate, non ex ab luta nobilitate hos illis praelatos . Quod etiam responderem, si quis obiiceret , plebeios promiscuum voluisse consulatum , ut nobilitatem b9 adipiscerentur, quod argumento esse potest, ad eam nullum alium aditum fuisse plebi . Luculentam enim illam consulum nobilitatem , non absolutam nobilitatem sibi communi. cari plebs volebat. En Livius , qui appetentes majoris bonoris, non absolute honoris

143쪽

i o De Romanorum Veterum vocat, qui ad consulatum adspirabant: sa principes plebis hi certe tribunicii , aliique eiusdem ordinis jam diu nequicquam imminentes spei maioris bonoris. Sed praeter tribunatum plebis quaestura fortasse nobilitatis initium fuit , saltem ante communicatos plebi majores magistratus, & sub ipsius quς sturae initium , cum nondum aucto magistratuum numero , splendidior ipsa propter novitatem suam habebatur . Creatis enim

primum quaestoribus plebeiis pro ingenti , ait Livius b , vi Oria id fuit plebi, quaes

ramque iam non honoris ipsius sine aestimabant, sed patefactus ad consulatum , ac triumphos locus novis hominibus videbatur . Si autemhla quaestores ipsi novi dicuntur, eorum posteri necessario nobiles dicendi fuere . Tertio

videri possunt suis nobilitatem plebeii parasse , quoties manu , aut consilio optime de republica meriti fuissent . Video men. tionem nominis , ct imaginis cum sermo est

- consulibus de Scaptio illo homine de plebe magno natu, qui agrum de quo apud populum Romanum Ardeates . Aricinique contendebant, populi Romani esse affirma. bat: e Clarum bac fore imagine Scaptium

144쪽

Nobilitate dissertatio. I 4r nomen δ Licet vero sine curulibus magistra. tibus plebeiorum aliquos nobiles fuisse, asseram ; non illis tamen clariorem tribuo nobilitatem, quam quae eos supra plebeculam , ac Vulgus eveheret, ut inter principes plebis , ac primores plebis, quomodo nepe au.ctores loquuntur , numerari possent. Sane istiusmodi hominum nobilitas patriciorum nobilitatem minime sequabat , ut clarum ex Livio, 'cum ait, a primores plebis nobilium amici, ubi primores plebis a nobilibus distinguuntur , quo nomine hic significantur patricii . Quin id quoque assirmo, postquam e plebe creari caeperunt curules magistratus, contemptui tanquam ignobiles illos omnes habitos , quorum maiores sella curuli nunquam sedissent. Sub imperatoribus vero tandem consequendae nobilitatis via alia reclusa est, si quis nempe procurator Caesaris fuisset, quod muneris equitibus potissimum mandabatur , qui propterea hinc nobiles, nisi & aliunde essent. Tacitus

b): utrumque avum praeuratorem Caesarum

habuit, quae equestris nobilitas est . Sed de equestri nobilitate capite sequenti videbi.

mus, nunc qui novi dicerentur Romanis ,

145쪽

x et, De Romanorum Veterum

videamus . Qui primus in familiam magi. stratum attulisset , qui ipsi nobilitandae satis esset, is non continuo nobilis, sed novus dicebatur , qui vero ab eo propagabantur filii , ac nepotes, hi nobiles audiebant. Ita Cicero pater , ut ipse se appellat , homo nosus, Cicero filius nobilis fuit. Utrumque, quamquam apud omnes in consesso est , firmo uno Livii loco : ast nec finem ante belli habituros, quam consulem vere plebessum, ides hominem novum fecissent . Nam plebeios nobiles iisdem initiatos est sacris, s centemne re plebem, ex quo contemni deserint a patribus, est e . Advertendum tamen , quod iis , quorum parentes primi magistratus gesserant, huicque nobilitatis initio proximi ni.

mium erant, tam obscura, utpote nimium recens , nobilitas erat , ut quamvis novi

dici non possent, timide tamen nobiles di. cerentur . Colligitur hoc ex Pediano , qui huiusmodi homines a nobilibus distinguit r b sex competitores in consulatus petitione Ci. erro habuit, duos patricis P. Sulpicium GaIbam , L. Sergium Catilinam: quatuor plebeios, ex quibus duo nobiles, C. Antonium M. Anto. nii oratoris 1 ilium , L. Callium Lovinum ,

duos a Laa.c. 3 . M in orat contr.Compei.

146쪽

Nobilitate distrariatio. I 4 3δεον qui tantum non primi ex familiis suis magistratum adepti erant , Cornificium , sC Licinium Sacerdotem . Est & alia novi hominis acceptio, ut putat Sigonius,cuius haec sunt a): Novus homo apud Livium dici tur oe is , qui magistratum coit , quem non antea gessi, et qui primus ex familia curulem magistratum caepit. Hoc secundum minime hic impugno, supra enim ostendi apud Livium nouoi dictos & eos qui magistratum etiam non curulem pissent. Priori autemsgnificatione novum accepisse Livium, Siginnius putat hoc singulari loco, quem ita imgit, cum depravatum invenisset : b nec

cuiquam eorum piner Terentium contulem erat man tus honos, quem non iam antea ges set, praeteritis aliquor fortibus , ac frenuis viris , quia in tali tempore nullus novis magi stratus Oidebatur mandandus. Verum parum felici. ter , ut alia multa , hunc locum emendas. se Sigonium , arbitror, eo maXime, quod emendatio tota nititur hac nova novi hominis acceptione , quae nemini ante ipsum c gnita , quamque comminisci opus non fuisset, si ita legisset , ut postea Gmnovius c :

nulli nopus magistratus videbatur mandandus.

147쪽

144 De Romanorum Veterum Notus igitur dictus ille est tantummodo , qui primus e sua familia magistratum cepisset.

CAPUT XIII.

An equites Romani nobiles

Postqv m vidimus , patricios omnes

nobiles 'fuisse , nobiles etiam nonnullos ex plebe , non esset, cur qua reremus alia de equitibus , nisi huc nos ali. quis vocasset . Divisio enim equitum non

naturae est, sed iuris, ac sicut in infimo civium ordine , hoc est plebeio, multi erant. non nobiles dumtaxat , sed patricii, ita etiam in secundo , seu equestri . Equites enim ex censu lech i, non eX genere , ideoque equitum patricii alii, alii plebeii , no biles item alii , alii ignobiles . Haec Certa adeo sunt, ut non mirari non possim, quod Tiraquello in mentem Venerit id quaerere , a utrum equites Romani nobiles fluerint, quodque id ipsum satis illi probabile fuerit visum . Quid enim reseri, quod Hirtius dicat: cecidere eo praelio , splendidi & illu

stres li c. 37. N. Iεες

148쪽

Nobilitare dissertatis: I4sstres viri nonnulli equites Romani , quod Pli-.ni us Iunior: ca Sertorium Severum praetorium virum, aliosique equites Romanos splendi.

dos , quod idem alibi: ' Robustum splendi.

dum equitem Romanum , quod Cicero : c rogatum a C. Psitio equite Romano splendido, Nursuo; quod idem etiam , potuit enim hoc quoque Tiraquellus adiicere: d equi. tibus Romanis, honestissimis viris asseruntur ex Asa quotidie litterae . Ut enim hoc dem Tiraquello, his, &huiusmodi aliis epithmtis nobilitatem semper,& nihil aliud signuficari; haec omnia aliaque multa , quae asserri possent testimonia aliud non evincunt, quam qui ita appellantur , fuisse nobiles ,

nequaquam vero universum equitum ordi.

nem ex solis nobilibus constitisse . Rem dubiam facere potius poterant, quae legum tur apud Tranquillum , & Tacitum , qui equestre fastigium ce ,summum equorem gradum f , ordines amplissmos g , senatorium scilicet , &equestrem vocant , equitesque ili res, infignes splendidos notos, hoc est nO.. tales , passim memorant. Sed mutata reis, Κ pM

149쪽

1 6 De Romanorum Veterum publica , certum est , equestrem ordinem nobilibus abundasse . Scimus enim Iulium Caesarem, ca) quum ordo equester dimi. nutus esset, ex omni suo, etiam extra Ita. tiam , imperio multos assinitatibus, & opi. bus primarios accersitos in eum allegisse .

Quod idem praestitit Vespasianus , qui b)

amplismos ordines , exbaustos caede varia , o tantaminatos veteri negligentia purgavit , sop. plevitque recensio senatu , s equite , submotis indignissimis αλη istimo quoque Italicorum, ac provincialium allecto . Praeterea Δ qui ignobiles erant, imo & libertini, ac liberti, muneribus , quae illis m*ndabantur a Principe, & opibus, quas illinc conflabant, non nobilitabantur dumtaxat, sed auctori. tale etiam senatoribus 'praestabant si tua . Haec habemus de L. Vestino: c Curam restituendi Capitolii in L. Vestinum con eri eis questris ordinis virum, sed auctoritate famaque

inter proceres . Erant autem haec munera

praecipue praefectura praetorii ab Augusto usque , deinde procurationes principis , neque illae solum, quibus loco praesidum provinciis praeesse iubebantur, de quibus Li. psium

150쪽

. Notilitate distνtatis, 14 psum consule ad Tacitum sa), sed etiam quae privatis principum negotiis agitandis

institutae erant . Hinc praeter immensas opes extitisse etiam equitum nobilitatem Tacitus aperte affrmat loco alibi citato: b utrumque avum procuratorem Caesarum habuit, quae equestris nobilitas est . Pater Pompeiae Μacrinae certe dicitur ab eodem Tacito , eques illustris : cin etiam in PompeJam isti. crinam exilium statuitur . Pater quoque siluaspis eques Romanus ac frater praetorius ,

eum damnatio instaret, fle ips interfecere. At unde hic libertini generis homo continuo nobilis, & illustris λ nempe Μ. Pompeio Theophane genitus , qui, ut ex strabone a) , Asiae procurator sub Tiberio , cui ex intimis amicis, suerat . Ut omnia magis eluceant , a Ue horum Pompeiorum

Stemma.