장음표시 사용
121쪽
DI VOLUCCIO SALUTATI IOS pacem dimittere viros invicem benivolos assuescat δ habui et e eo essam et-
copiam littere, quam tu ipse videris ad meum ser Dionysium o Dionigi, direxisse, in qua quod Stilo emergas letatus sum y vellem a cui od lo stile,
men quod similiter tu sententi convenirent principio quidem opinioni, 3 dicis quod infectum aerem evitantes manum Dei non eludunt, quin imo totius reverentur et timent, nam Dei iudicium metuunt, quod est initium Sapientie an ego dixi fugientes istos Dei manum eludere an non diXi, ad Ser Antonium metim Ser mostrando a nac-
IO Si putaret Dei manum eludere et eius inevitabilem sententiam evitare an idem est eludere et eludere se putare non sum ita demens, quod id quod omnino fieri non potest arguam quem fecisse. sed dic michi: Si Deus, Occulto Suo iudicio, quod nul tu fugge, per
tus negare debet catholicus, aerem inficit, et ad punitionem ho luoglii nisu, IJ minum pestem immittit, quid agunt animo, quid intendunt ad loca salubria fugientes, nisi quod faciunt in urbe damnati, dum fugiunt, ut Xecutionem late sententi per eorum absentiam frustrentur et eludant nec iam dicas tunc timorem sapienti non si ne aggio
principium esse, aut Sic timendo mortales immortali Deo reve-
1 Cf. epistola eguente. Dionigi di se Giovanni di ucci di a Ser Guccio a pretendeva infatii an Donato in oggio, notato florena letterato, e che stari suoi concitia tino, ii quale dei 384 essendo re scribadini odesse anche per questo rispello re ossiti dominorum priorum , chiesed'una certa consideragione ne da prova ed iterane Un coadiutore ella per- una letterina, crittagii ii ad dicem sona di se Tommas di se Francescobre 381 da orengo Ridolsi, inllora Marchi, tenui calcolo ch'egli eram ad studente a Bologna cod. Pal. Panc re senium iam declinans et in certis II 6 c. 9 A cf. p. I) un'epi re partibus aliquibus senium defectivis stola di Guccio ad Andreolo di Cri re qualitatibus iam reventus D Arch. stoforo, ella quale si e propostola ii di Stato in Firenge, i Drmag. n. 74, lustrare que versi dely VIII deli' Di c. 231 labbraio 383 4 f) Diferno, ove si occa delia fortuna, elle lui tello stesso Archivio si hanno influenge celesti e de libero arbitrio, due proto colit n. 7S, a. 366-I4O3)data a poco alia luce Propugnatore, e molli documenti ne Diplomatico. n. S. I par. II, p. 32 S), non ci parta 3 Anches la lettera ciet Gucci, troppo in favore ne delia sua dottrina, come quella di maestro Feltro, aerane detreioquenga sua. Ser Dionigi, stata provocata alta risposta de S a
qui ricordato, ovrebbe esse que ser se Antonio. luccio Salutati, II. 7
122쪽
IO EPISTOLARIO Lissatio terrore si rentiam Xhibere hoc quidem timore credunt demones. quo-
gressionem divini precepti primi parentes, cum audisSent Vocem Domini in paradis, deambulantis ras auram post heridiem, abscondit se Adam et uxor eius o facie domini Dei in medio Gligni paradisi et quicquid timore divini iudicii ubicunque legimus esse factum ut iam non sit iste timor principium Sapiene fruix 4ς p*ς tie. sed insipienti peccati: nec consiliorum spiritualium. sed Polehε Dio non carnalium. nec puteS, cum diXit DeuS: nolo mortem peccatoris,
de' peccatori, pur Sed ut OnVertatur et 1Vat ' ; des hac morte resolution1s, per 'o
Ver io ς, quam anima x corpore separatur. intelligendum esse, sed de morte illa secunda, qua damnati perpetuo cruciantur an noluit Deus Petrum mori, quem ab Urbe martyrium effugientem increpuit respondendo Vado Romam iterum crucifigi an noluit Deus, ut ad peccatores Veniam, Dathan Abiron et Core quos, Ssicut sacre littere testantur, disrupta terra Sub pedibus eorum et aperuit O Suum deVorans cum tabernaculi Suis et univerSasubstantia eorum descenderuntque vivi in inferno operti humo, perire si Deus, ut tu ipse fateris, ubique St; Sed, ut tui Sutar verbis, alibi pestem, alibi excidia, alibi intestina certamina, o alibi incolumitatem, alibi prosperos successus, alibi tranquillitatem et requiem secundum exigentiam meritorum iusto iudicio non deest confidare diStribuit et compensat tu quis es, cui fugienti putes Deum vitam istam pro meritis indulgeres si hoc Sentis, mendaces, et Verita non est in te nam, ut inquit Apostolus: si dixerimus 3 quoniam peccatum non habemus, ipsi nos educimus et Veritas non est in nobis i . quin imo istud putare vel credere, maXima Superbia est et mendacem Deum facimus et verbum
a Gems. III, 8. scriptum in in A. LipsIUS, Acta a CL JOANN. XII, MAΤΤΗ. Apost apocry pha, ipsi ae, I 89 I, p. 7, XIII, 3 Acta Ap. XXVIII, 27. cap. VI. 3 Cf. Μ a ratis ii Petri Num XVI, 7. apostoli a Lino episcopo con S IOANN. I, I, 8.
123쪽
DI VOLUCCIO SALUTATI. OTeius non est in nobis ' famosissima sententia apud philosophos
gentiles fuit et precipue stoicos, omnes homines Stulto eSSe, cum nullum Viderent tam exacte virtutis, quin in aliquo non erraret. Stulto enim Olebant, qui virtutibus derelicti post erran-J tium viam sensuum deviabant. quod cum ita Sit, cumque non Turi infallista-
sit qui faciat bonum, non sit qui faciat usque ad unum colpe, omnibus et ubique expectandum est Dei iudicium et timendum. nec credas divine dispositioni fatum, quod ab terno ite Spa uindi spost ai
crum cuilibet OrdmaVit, OSS Iugiendo med1cm1 aut humani vendetta. I, inventionibus commutari. et si aliquando iactent se medici fugaSSe mortem aut ite terminum prorogaSSe, Secundum Sua inventiones loquuntur. . fixe quidem Deus quemlibet mori permittit morte so-
solum quando moriturum ante seculum ordinavit. nec sum adeo mento prestabili demens, quod ex Dei providentia aut ordinatione credam neces- 13 sitatem futuris contingentibus adici, vel liberum nostrae Voluntatis arbitrium in aliqua necessitate versari. sed ea que nobi benche cio cheluo
et ad nos relata contingentia sunt, si ad immobilem cuncta re tingente si per
gentis Dei ordinem referas et immutabilia et certa sunt quid enim δ*Q, ante Secula providit Deus, nisi quod futurum esse decrevit Θ ea creVit tamen omnia futura Secundum qualitate suas voluntaria, Scilicet, futura voluntarie, contingentia contingenter, neceSSaria necessarie quid autem ad id, quod de EZechia rege, cui quindecim ad vitam annos Deum legimus addidisse videris obicere, dicam, nisi quod beatus Gregorius, in principio XII. libri Mora eome provas. Gre-
enim dixisset statutum quoque est homini scilicet quantum in ipsa vita mortali temporaliter vivat), sic inquit: nam etsi an-nOS XV Ezechie regi ad vitam addidit omnipotens Deus, tum eum mori permisit, cum eum rescivit esse moriturum et 3 subdit paulo post sed per prophetam Dominus dixit quo tempore mori ipse merebatur per largitudinem vero misericordie illo
I. M G in nobis non est N. M vel med aut vel med. vel et V permittat I . G prudentia corretio in providentia 22 31 necessario I. M G largitatem
124쪽
IO EPISTOLARIO euna tempore ad mortem distulit, quo ante secula ipse prescit numano pol vit J deinde, ut que subnectis attingam, estne humanissimum
pietosi uisci lor mortuos fugere et timere quod videas mortuos sepeliri quanto humanius est extinctos ad sepulturam querere et huic operi pietatis intrepidis mentibus operam indulgere. cum precipue de GTobia legamus quando cum lacrimis orabas et sepelieba mortuo et derelinquebas prandium et mortuos abscondebas in domo tua et nocte Sepeliebas, ego obtuli orationem tuam Domino, quia acceptus eras Deo δ videsne in angelico verbo quantum sit apud Deum quod tu et alii fugitis, mortuos sepelire ut non Sic clo facile pronunciare debeas humanissimum esse fugiendo mortuOSeVitare. nam et mortuo flere tibi non veto, dummodo semper moderationem adhibeas, ut extorqueat lacrimas miseratio pia et miSericors pietas, non languor, non usitanimitas, non mentiS mollicies et egritudo. denique quasi verborum Onantium Stre HS
se e deo he pitUS Veritatem OSSit QStruere conaris asserere quod mortem
uomini temere a non tura ere Stult1SSmdum Sit, tragicum illud adducens:
Et mortis dominus timuit mori 3).
quod si de Plutone, ut intellexit poeta, forsitan sentiaS, cum ipse, sicut ceteri, de diis gentium non aliter quam de homini Iobus sint locuti, et non solum ut de hominibus, sed ut de vitiosis
hominibus, iam tecum non contendam. Scio quidem et te et pene cunctos homine mortem, ut asseris, formidare sed si de non e possibile Christo Velis, Quia videatur orasse patrem, ut ab ipso cali re-
di Vinixa, OVeretur, mortem timuisse, sentire, accipe quid de hac re te a Sneam. Christu quidem mortem non timuit, qui venientibus ad eum capiendum volens occurrerit; qui cum unico Verbo proStraSSet OS, potuit mortem leviter evitare; qui proditoris sui sciens, in quo tradendus erat acceperit Osculum, quique insanienti Petro preceperit quod gladium in vaginam converteret, diXeritque: a 3O
125쪽
DICO LUCCIO SALUTATI IO'licem, quem dedit michi pater, non vis ut bibam an puta quia non OSSum rogare patrem et exhibebit naichi modo plus quam duodecim legiones angelorum , y ut quicquid Christo oiche Cristo non
tribuant ignorantes, VideamuS ipsum mortem non timui SSe, quam i ii ς, sponte Subiit, et quam etiam multi seculares homines et pagani procere et pene cuncti claristiani martyre non timuerunt unde et notanter orans dixit pater mi, si possibile est, transeat a me calix iste i , ad discretionem adiciens iste ut a se Vellet non calicem, sed illum calicem removeri, diligens scilicet carnaliter I populum, qui ipsum crucifigere satagebat quasi diceret mortem, quam isti parant, dolens Super eorum peccato, cupio removeri non Volo mortem, ad quam recipiendam pro a ite cunctorum Veneram, evitare. sicut de Scipione legimus, qui cum audisset ne senti de resto
in somnio sibi a propinquorum manibus mortis periculum immi- ς, IJ mere, dictante Cicerone, subiunxit hic ego, etsi eram perterrituS, non tam mortis metu, quam insidiarum a meis AE ut simili modo loquendi videatur Christus leccatum Iudeorum, non mortem quam suscipere Venerat, abhorrere. sed quid in hoc moror, cum angi ad insegnare lo
tota philosophia solum de contemnenda morte disputet, et cille gi : 'ς py iga demum, ut Seneca vult bene vivat, qui mortem didicit non timere Θ non dicas igitur frivolas rationes, qua videa inconvellende veritatis radicibus esse subnixas, sed pollux tu et alii, qui Dei potentiam ad urbem unam contrahitiS, VOSmet, Veritate cognita, deridete, et que ad eundem se Antonium secundo loco a descripsi, quorum copiam te scio habuisse, curi OS diScutito, Sicque Lo forta infine
Iacile Videbit1 in quanta menti cecitate tu et ceter1, qui metu scriri anteriori
morti fugitis patriam, maneatis vale felix et mei memor. Ilorentie, Vigesimo quinto Septembris, septima indictione.
126쪽
Cod delia Capitolare dirae itZ n. I, c. 72 B.
Colucius ad Felirum de Sancto Archangelo.
RATER Optime, litteram interclusam, ut vides, tuo sub nomine Sinscriptam mirabundus accepi, nec michi persuaderi potest il-
costu gli aveva tam tuum fuisse dictamen. nam, ut a coniunctione Ositioneque
i si questa a risposta che Nel-repistola precedente PS afferina Vers alta ali impertinente cantas avola arre catagii a se Lorengo Gucci laquale, non registrata a Coluccio in verun de suo copialettere, sors perche gli parve troppo vivace, i Venne fortunata mente Serbata da Un pregioso
QSSe non OSSO On certeZZa affer- mare; a Stimo non allonianarmi dat Ver congetturando che egit, chlamato
qui regio cancelli eren, io a dirprincipes co e dotio di leggi, fungesseda segretari di qualch signorotto di Romagna e pi precisamente, de Malalesta. M induce in codest'avviso unvigiletto, che alla presente epistola ainnangitet citato cod. diretio a Feltro stesso a P. Turchi e datato semplice menteo in atrio Daci che dimostra come ent rambi, parecchi anni opoperb ViVeSSero Se non Ott lo tessoletio, ella citi medesima, a quale non pu essere altra a Rimini, ovet Turchi et 14o eras recato quale cancelliere di Cario Malalesta. Eccoi vigiletto, che mi par utile pro turre in parte a complemento di questi scarsi cenni sui maestro romagnolo re Gloriose facundie celeberrimore vati magistro Feltro de Sancto Ar- changelo, patri et domin meo -
depol, inclite vates et eloquencie si magister insignis tui suavissimi le- pori ingenium fons uberius, qui a sede tui sacratissimi pectoris inde-
G Sinenter emanat. nam, ut Verum fa-
tear, decreveram me sevi Cupidinis ardoribus non torqueri expertu ele- nim quot languores molles flammeu ceci furoris iniciant, que mentem essena inant, virtutem flocci faciunt et attrahentibus pestiferisque blandire mentis Omne Virile robur enervant. ccat nunc mutato iudicio, quod prius dissuadebat ratio scaturientes ornaretus tu gloriose facundie Uaserunt.
nempe epiStola tuaTulliano rore quod ferme sopitum est et inane ab imis cod. unis radicibus sacrum et grave revocavit incendium et illud mihi de- duxit in placitum quod prius summe
127쪽
DI VOLUCCIO TALUTATI . ΙΙ litterarum, in quibus orthographie ratio desideratur, incipiam, non non sapendos in-
possum credere de fonte illo tu eloquentie, qui cunctarum Scien VRtiarum et precipue grammatice atque rethorice tum regulis tum doctrina tum habitu facundissimus es, tot in scribendo prorsus S intolerandos errores et scribendi ignorantiam proceSsiSSe et ut per i gravissimi er-
aliqua graviora, infinita quidem Unt, adnotem, qui patiatur a V ' β'' ἡ ' ό, ἡ examine dimitti epistollam, eminato , morbi chol oxam inp Ποςi Vi*ΠqVi
per cli et X c Ommae Sriam per geminum s e lidi per ldupleX; et, quod Summe visum et aures offendit. iacultat li1 in sue scripture serie combinares qui non indignetur u X sit lanimitati per X et i dupleX, subpeditare per , chona tur per ch scribi, Stimul loque t alterum assumpsisses quis non irrideat conpunctu sine , eluditur, ut iam incipiam singulis suam reddere regulam, per i duplicatum, prefixi per S, I vi per , malunt, in qu Scriptor multus St, per i geminum, nullatenus per i simplum, maculari per ch et duo i, Herculis sine' et i duplici appositum per unum , lacu Sper ch et in genere masculino, X tero per X et , lauda bile per binum it carbas a per ch, em te Simi per X, Mna fuse per X, terre motibus per Solumo de X tre per S, muliercula per unum et alterum , accusabor unico Sol c,
latrunculum per ch, proficisci per duplex s, des si di bus, Sic enim Scriptum St, quod quid importet neminem scire arbitror, per duo S, historiographo sine , efficacius per
si displicuit et quem moi delectet, re te virtuosum arripuit ii id o Hi qui non Sequatur quod veneranda m a m , aput illos appetitus illecebris re sublimitas tue senectutis relegit Θ cogitetur nephari voluptatis Om- si proSpice tamen quam male nium turpiSSimum est in Sapiente, a conveniant etati et professioni tu si quo debent omnia moderate consti iacula Veneris incertum itenim si tui, dissolutum aliquod et virtuose Vulgus, aura Veloci mobilius semper, re racionis immoto decreto contrarium Obloquitur, conferens iniqua iudicia si cogitari. Vale. in atrio, octavo ydus C caVe itaque, pater optime, ne quod si aprilis. Turchusn Cod cit. c. 9 A.
128쪽
II EPISTOLARIOch, deduxisset per X et in ultimis per unum , pro vinciis per l, adnotati sine d eam dem per m intra perta, quotidie per o, et alia infinita que Sequuntur Θ edet enim percuncta diScurrere, que contra grammatice precepta ille describit. denique stilus ille redoletne aut regium cancellarium aut iuri do SDacche scri itura clum aut magistrum Felirum non certe stilus quidem obscu-
pud 'ppgrxς0ς gli, rissi in sententie manans eloquentia, que potius infantia dici debeat, et de qua quod Seneca de Mecenate retulit, dici merito possit vide eloquentiam ebrii hominis, involutam et errantem et licenti plenam ' ; et quod paulo superius dixerat abrupte en Iotenti et suspitiose, in quibus tu intelligendum sit, quam audiendum ' invitus et tristis hec scribo; nollem enim alicui nocere, sed grave michi est tibi nugas, a quibus alienus esse debeas, ascribere, et me Stilo temerario invectioni accersitum. Sed quia illum, quicumque sit, insani capitis hominem et tibi et michi 13 invidere puto, vide litteram illam, ut in ipsum, Si quid meruerit, auctoritate domini tui debite seviatur respondissem libenter, si mereretur, Si non insaniret, Sique e non dicam michi, sed tibi intelligendum rebuisset tu vale, mi Felire, et nebulonem illum elude. O
Domino baldino priori Sancti Stephani.
, 6 iob iis, U Vidissem, frater Optime epistolam tuam multis eloquentie a 3Giunt nelle sue floribus sententiarumques luminibus exornatam, quam sub
129쪽
trem meum dominum Franciscum Brunt, gloriosum summi pontificis secretarium, destinasti aliquandiu mecum dubius reputavi deberem ne ad illam litteram respondere et ne scriberem duabus maxime rationibus persuadebar. Videbatur enim incongruum quod ad ea que ad alterum Scripta Sunt responsionis onUS SSU- merem et irrequisitu contra per te Scripta dictarem addebatur insuper quod licet contra me Scribere Videreri S plura tamen pro Veritate, cui nitor, Struxeris, ut ea altioris indaginis studio ponderanti pro hex sententia videantur, licet innua contrarium,
rimas dapprima incerto se rispon
non essendo lauet-tera a tui indirig-
SALVINI Catal cron de canon. p. 2S, n. 46 exi MEHUS D. ossi racyton. di ni Lapo da Castigi. p. XXXV hamesse mori molle noti gie LGAERARD1nella prelagione a Diar. 'anon. 0r. p. 29 gg., alia quale rimando i let- tori, pago di aggiungere qui alune indicagioni che compion e correggono in parte quelle deli' erudito florentino. Ricorder cos chesi primo documento in cui apparisce attore i Buonamici,
que iratio et a prile Ι364 con cuigii scolari in diritto canonico dello Studio florentino eleggono in lor professore . Giovanni abbate dira Salvatore ove Filippo ianfigli aggi non venisse a coprire la cattedra offertagli; Ubaldino si sottos crive ia priore di S. Stetano a Ponte Statiιti della Univ. Studio for . App. par. II, p. 298. Del 37s egli apparten eva alia curia romana in qualita di uditore de cardina Morinense Roberto di in evra Θ), quando ritoria presso i suo signoredopo u lungo oggi Orno in patria, proVocato da certi incarichi assidatigiidalia ignoria, questa se scrive indictui favore cos alau padrone comea cardinale 'Albano, caldissime lettere, Ove, fra altro e chiam atois virq quidem eloquio floridus et operes circun SpectuS, morum VenUState cla- rus ac fide sincerus, Sermone eraXu factisque essica et fidelis, et deniqueu talis quod ei Suarum Virtutum mereritis omnium bonorum incrementa debenturm Arch. di Stato in Fi-
suo iuri Panonimo sulle traitative di pace intavolate dat Florentini con
e fumat in eguit alle arbitrarie promesse et Buonamici, certo Si eche i Florentini non tolsero a costulla loro benevolenga come ne anno prova te lettere premurosissime, chedei 38 scris sero per accomandario a certi cardinali arch. cit MiSS. reg. I9, c. 3 A si D. Francie, Pa- due D c., 6 iugno. E siccomedi tui, che re cavasi di nuovo preSSOil pontefice, si servirono anche et
I 38 per caldeggiare Pinteressi di
invece a Gherardi Passermagione del- PGGHELLI Italia sacra, I, 27 che la Signoria si maneggiasse presso ilion-tefice net'9I, perche baldino osse eletio vescovo di Cortona. Sugli ulteriori suo casi veggasi de resto
lib. VI, p. XX. Decio Salutati, II.
130쪽
II 4 EPISTOLARIO militare. Sed cum humanum sit amicorum erroribus compati et Pur il desiderio ut in veritatis uiniens de tenebris eruantur adniti, ut super his
l'errore trionso ue scribis aperiam licet forsan presumptuoSe quod sentio teque
paulisper devium reducam in viam et ad veritatem aditum cunctis pandam, calamum continere non potui, qui ad SSerendam e Sritatem, quam fruStra conari evellere, non flectatur parce tamen si alicubi forsan mordacior esse videbor non enim OSSUm Sine Stomaco loqui, cum Videam tot contra Veritatem, licet inaneS, E disendera dun calumnia reperiri. principio tamen unum admonuisse Velim, quod
nioni, che, sondate ea que quasi prima facie reprehensurus inconvincibilibus argumen Io
Vorixa, Onxζmon ais vestita tibi visa sunt, postquam plene discusseris, medullis
intrinsecus patefactis, secunda facie videbuntur invicta habet enim hoc Veritas, quod quanto magi excutitur, magi appareat et in sue vivacitatis splendorem clarius elucescat nec puto, Ut tibi et opinioni tu blandiendo preludis, illa mea, que dicis eloquenter Sprolata, cum ad iuris Xamen venerint erubuisse, que se sciant in inconvulse veritati solidum radicasse nec malleum fugiunt, quo Se non Sentiunt concuti, cum sciant minime posse cum fundamento Veritati errari, nec promentium iura patrum aut aciem theologorum exhorrent, dicta quorum reverenter adorent. Utinam, Vir Oegregie, si aliquid contra cuncta regentis Dei ordinem appetendum est, per te dicta constarent validius quidem esset genus humanum, quod sibi posset vitam fugiendo locum divini iudicii prorogare. phim dim6hi . Et ut aliquando tres UOM articulo planiore ratione dearti-k h j Ulem, primum, contra quod niteris, mee sententi fundamen 2 S
quomodo et quando cuique moriendum sit. et ut plenius quod intellexi depromam quam tu attingas, et dixi et laico fugere locUm peSti S, Ut mortem eVites, non cautionem, Sed inSaniam oesse. ex quibus corollari videris inferre, quod necesSario con-1. M G O minitare in comparati I. R in vo o di depone et pol adiuti et Super 3. AP G R quid . M G omelion sine 1 o. I melle que Aini R repr. prima facie inconiunt cibilibus 14. R elucescat et infra c. e qui si arrest inesso epistola G putes 15 L blandienda 16. U probata G ex iur. I7 L infugiunt i 9 L errare 27 L secundum i L videbis ni forte