장음표시 사용
141쪽
DI VOLUCCIO SALUTA'TI. Ia Iscitos incipiat cruciare sed quia immediate pestis a Deo St, quam che di della peste,
nullus homo immittere potest, manifestius apparet in ista Dei iv x bii φῖ dicium, quod scire debemus nos non posse, etiam si ad antipodas fugerimus, devitare qualiter autem Secundum humanitatem OS- sibile fuerit ab Herodis furore Iesum abscondere, satis historia vera declarat, qua legitur sceleratum illud edictum non etiam ipsius regis filio pepercisse ut merito crudelitatem regis risisse tradatur AugustuS, et inter alia diXisse, tutius fore porcum Herodis esse quam filium ' ; cum id animalium genus apud Iudeos
I servetur illesum verum si iuXta Dei preScientiam moriturus S, . Inutile unque
cum nescia locum diem et horam in qua Dominus venturus p*i fuggi la
sit, et si Scias, Olimtati Sue nequeas resistere, quid prodest hinc ''. ' V ' inde discurrere sique, ut dicis, mors effrenis, invisibilis et se-Vera secabili falce, cum quis putat illius imminentis ictus effugere Ι cumque tutiu Se Stare credit, improviso percutit et illa flores vite mortalium, sicut in pratorum fenicicia, demetitur; quod remedium eS contra mortem patriam fugere aut uandum Undique peragrares quod si, ut dicis, qui mortem metuit, nichil Sperat, cumque spem habere religione catholica iubeamur, timenda mor non Si a cum quo timore per te patet nichil nos debere Sperare. nec hanc pavea diesga
contremiscit an mortem Horatius Cocles eXtimuit, qui ante rum Gatemetiero infatti
pendum post Se pontem Solus contra validissimum exercitum Se Φ0, obiecit an mortis periclulo territus St Mutius, qui, purpurato a quodam pro tusco rege transfixo priusquam ad Supplicium raperetur, manum errantem in ignem constanter imposuit et tandiu perseverando in ignem tenuit, quod stupefactus re iuvenem impunitate donavit ac ferocitate deposita, non parva munera paci
tradite Romanis adiecit i sed quid per singula trahor pleni
142쪽
Ia EPISTOLARIO sunt libri et abundant histori fortissimis replete viris, qui Or
tem intrepidis mentibus contempserunt quis enim ignorat Scipionem, Pompeii socerum, Catonem, unicum romane Virtuti eXem-ed liseel, tanti plUm, DeciOSQUOS, Regulum et, ut ad feminas veniam, Lucretiam,
net antidhit an Portlam et ut ad extraneos me convertam, Codrum, Themi G
stoclem, Darium Socratem et infinitos alios, qui quantum OrSCh se ventast timenda Sit, ui raponte mortibus ostenderunt quod si forte
la incontrarono gentile 1Sto christianus abhorres, licet in omni creatura Dei Ve
ritatis secreta sine dubio revelentur, considera martyre noStrOS, qui non solum crudelissimas mortes patienter tulerunt, Sed ut O salvatori memores qui dixerat: nolite timere eos qui OrpUS Occidunt ' quique pro nobis, cum venit hora, sponte Supplici mortiS Occurrit, illas cum gaudio susceperunt et ut de alii Omittam, e . Andrea Vim nonne de beatissimo Andrea epitur, qui primus in adventu Do-
larissim Gr Zia da nairii nobis occurrit, una cogeret populis Egeam proconsulem IS ut ipsum innocentem de cruce deponeret, oravisse Domine Iesu Christe, magister bone, iube me de cruce ista non deponi, nisi ante spiritum meum susceperisse ' an tibi videtur hunc mortem timuiSse, a qua ne subtraheretur oravit an et octor gentium, qui se deponi per sportam, ducente Spiritu, paSSUS St, Or- Otem timuit quam optabat an credimus Veritatis predicatorem et pugilem non e Vero fonte conscienti protulisse cupio dissolvi et esse cum Christo i ubi es, mi baldine quo te contradicendi studium in vanitate perduxit, ut meticulosam iugam, non amiSSi Veris Vocabulis, sed omnino perversiS, magnanimitatem SAssurdo e dun dicas ut insignis animi putes timere mortem, quam Vitare non
a i - ' i' ' ' OSSiS: Uique creda summe laudandum eum, qui quovis modo novit periculum incognitum et cervicibus imminens evitare quod Si Verum est et eius hec fuga sit remedium, nulli prorsus habendi lares, nulla familia, sed cunctis temporibus fugiendum. nec iam Gotibi vel fugitivis istis blandiendo suadeas, non minus patriam di-
143쪽
DI VOLUCCIO TALUTATI. 27li gere qui, ut ais, se illi etiam remotum servatur incolumen et ridicolo 'asserma
periculis plenam patriam procul fumi uaere quidem non est si di prova 'a-
amare patriam, Sed horrere quod Si cives omnes bonos et timor ille vexasset et eadem fuga tenuiSSet, crede michi, quo revertis possent cum hoc a te laudato consilio non haberent. non sic quondam insignis ille Camillus, qui tractantem post incenSam Ur inest in Roma
bem de mutandis sed1bu multa cum lacunallone Senatum Oratione luculenta corripuit et de reformandis urbis Rome ruinis omnibus persuasit ' ; non sic et Scipio maior, Ut tribUnu mili Vi ritenne Seipio-
to tum post Cannarum X cidium Ventute de italia et Inquenda tra giovem decisa ad
ctante, ut per mare ad regum aliquem fugerent, gladio educto, compulit ad illud consilium dimittendum ' quis autem tibi videtur magis et Salubrius Urbem amasse, Camillus an ille fugiturus ex Urbe Senatus aut utilius reipublice consuluisse, an 13 Scipio vel iuventus illa que Italiam deserere cogitabat nec michi mercatores obicias, quorum quemlibet rei private, non publice studium cogit, Ut
Impiger extremos currat mercator ad Indos Per mare pauperiem fugiendo, per SaXa, per ignes,
a ut ille ait ' i . qui si post longa tempora redeunte videntur alacri Vultu, multoque cum amicorum et Vicinorum gaudio, non ob patriam dilectam, sed ob rem familiarem auctam, divitiarum opinione
communi populorum errore laudibus celebrantur quali alitem e teste i moti del
at ille secundus dies mensis ulli, quo pudenda sceleratorum manus Qi uoi figlii ad invadendam urbem, non vino somnoque sepultam sed ab optimatibus derelictam, signo dato vexillisque circuncurrentibuSinsanivit ut vere dici possit, prout et tu pSe commemoraS, ci-
testo re curris D ne primo VerSO.
144쪽
vitatem solum Detum, dissipando tam horrenda consilia custodisse, frustraque fugitivos illos cives tuos longe positos ad eiusdem cu-: Di 0 δ' ' stodiam vigilasse. quod si, ut hoc loco vere et catholice dicis
'ξb, b b 'Q DUUS diligentium e Sic precipuam curam habet, ut non offendant ad lapidem pedes suos et ipse solus et urbis et civium est vera custodia cur isti tui patriam fugiunt an non credunt Deum, qui salvavit tres pueros in camino ignis ardentis, ipSOS in urbe, ubi tot remanserunt omni sexuS, elati et generi ciVeS, etiam furente peste potuisse Salvare an cum, ut tu viS, qui mortem metuit, nichil speret, ita metu mortis perculsi sunt, Ut salutem ONele spese aeui, de manu Dei posse recipere desperarent an et pecuniarum illa
incontro, sono in profisSio, que metu morti expenduntur, masen animita est, ut tu
d' nim0, asseris, iudicanda Θ forte, postquam hoc scribis, tibi non aliter esse videtur ego autem qua ratione vel auctoritate dicendum hoc cen SeaS, Omnino mon Video. nam si magnanimitas animi 43 magnitudo, ut sonat vocabulium, debet intelligi, sique maXime circa magnos honores et cunctarum magnitudinem Virtutum, Sicut ethici volunt, attenditur, que precor, magnanimitaS, timere mor-poteli 1, ii h tem et, Ut illam ViteS, pecuniam non curare si hoc est, nullus
est, qui non Vltam quacumque, licet maXmna, quantitate reum eret. sed cum inter alias virtutes sit ista rarissima, utpote uiu proprium sit inter cetera nullius provocantis ad pugnam formidare congressum, quid cum hac productione congregatarum pecuniarum in lucem magnanimitatis sit, nescio si sciveri demonStrare. Jneso magminimi noli igitur ita faciliter pronuntiare magnanimos, quos timidos debes
ia profondono te et pusilanimes appellare nec inter lucra computes, quod ille-
cebrosas isti patri relicte delicias, externa sustinentemincommoda, fore didicerint gratiores it perditum ex nimia bonorum copia
2 L fugativos 6. Mi ag g iunge suam dos patriam aggluxige invece tuam 7. M G omettono ardentis ubi QOmnis ML G tibi QOmnes et iam io. MIG Sper nich. II. M G magnanimitatis 13. M G iudicandi invece di non aliter pone vel al. I6. M G sic I7 L homines corretio alla tessa an in honores I 8 G ethnici 2o. Mi mss. manca non inani a magnanimus 26. y ripete quos timidos 27 L pusilanimos
145쪽
DI VOLUCCIO TALUTATI. 29 recuperaverint appetitum felicem stinam habebimus amodo dii agi oste
cives, qui hactenus fuerant incommodorum expertes et rudes, Q 'Vidi di
nunc oculatiores effectos ad illecebras promptiores quo flagitio, tum is iquod maxime laudi ducis, quid potest flagitiosius cogitari iam
enim et istud cur non addi. potius volent in patria super Sapidis ollis carnium in lateribus et luto servire, quam in cibo celesti promissam a Deo querere libertatem o felix igitur patria, non tantorum modo, sed talium civium copia dives felix profecto, si que laudanda sumpsisti virtuosa forent; et nisi, sicut I terno proponi articulo. multis non essent Sceleribus involuti. miror tamen quod in hac tibi, sicut scribis, persuasa Veritate, tui qVς. g non
me immemor, reprehendendos a te in inferioribUS iVes, tibimet ἡ 'manifeste contrarius, dicas operante Dei gratia antiqua suarum animarum peccata vomuisSep et mundos, solutos et splendidos I ac vite melioris effectos atque interius Xpiatos, et fronte suscipiendos a patria quos in tertio articulo de vitiorum obstinatione tam acriter insecteris vellem autem laudes ipsorum et illam peccatorum mundiciam veras esse vel saltem reprehensiones illas non minu falsas esse quam laudes tibique posse de tertio ara ticulo, Sicut de ceteris, respondere. Sed ne quorundam proter Costoro pero,
Vorum more contra Vera contendam relinquam te tuis illis, quos tesso Ubaldino in-
eloquentia tua mordaci perstringis, vel refellendum Vel quod i ''S' verius fieri potest, in clericorum vitiis conturbandum quod quidem fecissem, nisi quia male libenter alios edo et quia, credea michi ad denudanda clericorum turpitudines non sati esSet epi- Stola, sed opus Sset infinitorum voluminum nunquam michi cum iis occupationibus consumandum quid enim copiosius i u li superano
quam in clericos dicere, qui cum virtutibus omnibus non solum ' φ ς' ἶς pollere, Sed excellere debeant, non occulte, tolerabilius quidem 30 SSet, Sed in oculis omnium plus quam seculariter Vivunt neque pudet eSse secularibus turpiores Θ de vobis enim singulariter Spiritus Sanctus per Prophetam dixit, ut cetera Sileam a minore quippe usque ad maiorem omnes avarici student et a propheta
2. V expertos et uides ac per et 5 MI G cur et istud αδ volens . GRveritatem cancellato e ostiirιito libertatem Io M G tertio o. U certis cancellato Corretis. 22. G praestringis 24 U edi 26 L nunquid o M G nec luccio Salutati, II.
146쪽
siecti Dio non hacompassione de popoli percia bon-ta de pastori, Aa unicamente perche misericordioso.
Ed egi solo Ο- tr far accorti gli illusi delia vanitadelle loro opinioni.
usque ad sacerdotem cuncti dolum faciunt Τ sed iam forte nimis offendi. Scito tamen quod Deus non miseretur noStri propter bonitatem clericorum, sed Solum in misericordia sua salvos nos facit, qui dignetur pastores corrigere et gregem Suum directum in Vitam ternam, a cunctis erroribus custodire sed ab hoc re Ssertim, quod in huius opinionis vanissime stulticia conceperunt. platant enim, cum SeVit pestis, mortem eo quod fugiant Vadere; quod non est nisi putare Deum vel res hominum non curare et regere, Vel fixe nichil cognoscere mortemque noStram nonnisi condicionaliter revidere, quasi Deus videat si steteris Florenti IomorieriS, Sin autem effugias, vives que quam magni SacrilegiS-que Sint erroribus involuta, cunctis rebeo iudicandum. Vale. Florentie tertio alendas novembriS.
Gli rimanda per I la terga volt dei a versi lac incidere
' aru kόη gendos duxeris, enim albi relinquo, si placuerint, subscribi
pori paterne mortis indices ac testes, quos illis quos E
de quale ricorrera 'ora in pol so- venti volt ne carieggio de S., figlio de celebre Pietro e delia sua secondamoglie Tommasa, donna adorna dimolle Virtu, a iudicarne alle odiripetula mente tributatele dat S. v.
lib. VI, p. III &c.), era a quest tempopoco pila che ventenne La Sua crea-gione in notato non ebbe luogo insati se non it o iugno 384 permano di Iacopo da Sicilia iurisperito, iudice e vicari di Simone da Spoleto capitano de popolo bolo-gnese Arcta di Stato in Bologna,
Matricol e sentenre di notat, dat 3 ooat 38 S, c. 29 7 A. Egli aveVa peroqualch tempo innangi cons eguit ilgrado di maestro in arti, Oiche el-Patio citato e deito si magister . Fra te molle epistole direttegii dat S. questa armi suo di dubbi la pili antica E poiche in essa si deplorata morte di tetro rapito alla moriai 13 ottobre dei 383, cosi 'induco ariteneria scritia pochi est opo, cloe
147쪽
DI VOLUCCIO SALUTATI. 3Ifacies, Sicut libet responde si forsan habueris, ne ulterius scribere defatigerri et, nulla facta mutatione vel additamento, cum diligentia insculpantUr.
Io Colutius cancellarius florentinus Bernardo de Mugio.
1L1 harissime. vidi letus litteras tuas paterni stili pravitatem irenete,
non mediocriter redolentes, que michi Spem non modicam Ibo finerastin dela
. . . . . . te sue lettere e lo
dideris, paterne fame gloriam in te facile tran Staturum quod ut IJ facias hortor et rogo. tali quidem superstite filio, si virtutibus
Studeas, non erit magna ex parte tantu doctor XtinctuS me autem Volo, veluti patrem, ad cuncta requiraS Vale c.
I. Od. cies Cod. vel Irretio in ne a Cod addimento io Osr J in RPepistola e nepigra , ma in margine Dyges la eguente rubrica mortatur quidam ut Sequatur virtutes sui patris. II. Ri primi II. Ri reddentes Ri omelle pol michi I 6. M doct. tant exi. 7. Ri praesentem
ess noi apprendiam Io che i S., re indigio veruno ratio a precisarne certo per aderire ad n desiderio di a data; ha polch, Bernardo e Bernardo, inves deitato rum epitasio Sempre traitato come iam giovinetio, metrico per a tomba de suo antico che promette di far in ore in se edmaestro, chius dat due versi qui ri a Suoi non credo 'in gannarmi, asseriti, ne quali registrata cla data Segnandolo a mesi che tennero im-della di tui morte mediata mente dietro alta mortes di i , Ib presente vigiletio non of Pietro.
148쪽
ULCIss Iu mi Calacia. recepi iocundissimas littera S, quarum Sin auspicio profiteris te molestissime tolerare ab Sentiam meam,
i Solo per via di congetture ciriesce possibile spargere un o diluce os sui personaggi at quale cotest' epistola e diretia, come sui tempoin cui venne deitata. E per cominciare da primo punt ricordero chesea i suo piu intimi amici e famigliari
Zanobi a trada contava n notat Onapoletano, per nome Lan dolso, alquale, mort Zanobi et 361, Nicola Acciaiuoli crisse una iunga Dasset- tuosissima lettera di condogli anga; L. ANFANI, iccola Acciatu oli, ludistorici, Firenge, I 863, doc XVIII, p. 2OIsgg. an doli pero, Ome i insegnala rubrica premessa alia lettera delgra sinis calco cos ne cod. Magliab.
VIII, 33, di cui si iovo it Tanfani,
come et s. ia 9 Orbio, o passato alia Braidens dimitano Morbio 7 Sec. XV, c. 37B-42 B), di cui mi Valgo C era altrimenti hi amato, cloe ch e tanto a dire in re Napoli home in Firenge haZZa, C per clo che quello Landolfo erare natio 'uno uogho ne regno laere si chiam a Cataggan POSsiam no adesso dentificare costui, che PAcciaiuoli chlamava re non CaiaZZa, mac turtur Viduata D, o Calagga amico de S J Io penso lae si ed ecconet in ragioni. Innangi auito igit ira ancora Vi V e Vegeto verso it 38o,poiche a lui chlamato re circum Spectore viro et honorabili tanquam patrire magistro Radulpho de Calacia n, Gio vanni Moccia dirigeva in quel tor-n un carme per descrivergit gli in- comodi offert in una orgata so Sta a Gaeta cod. Par. Lat. 84 Io c. A. Ma vi a di iii Notevole se lepoesie dimo menico Silvestri, OnServate et s. Laur. l. XC inf. 3, c. I B, e n 'epistola in cui si descriveil lugubre aspello di Firenge desolatadalla peste. Quest'epistola, come hodi mostrato altrove e stata critia ne l- restate, o a piti tardi neli autunnode 1383 adi amico che VeVa poco prima lasciata a Toscana e questo amico e chiam atomeli indiriggo re Lan re dolfo Partenopeano n. Se Oi riUniam adesso tuti codesti dati, potrem fors con uo fondamento, Se non m inganno, concludere, che i notato
napoletano, famigliare di anobi deli Acciaiuoli e uello tesso CaiaZZaal quale son ire ite te epistole dei Moccia e det Silvestri, e che de I 383 si tro vava in Toscana. In ta caso nulla impedira di credere checia presente epistola si stata scri ita dat S. ne labbraio et 384, come riSpOSta quella che Lando is , icondottos a
149쪽
DI VOLUCCIO SALUTATI. 33 quasi verus amor dilecte rei absentiam patiatur et non verissim uni e et ammarico
sit quod apud poetam legimus, Sua ontananZa. Ilium absens absentem auditque videtque o. michi vero perlocundi sunt amici quantacunque terrarum interca si amici pero
pedine separati, quippe cum non in eis faciem et que oculis su- QὶVRRimo, biecta sunt, colorem, formam, VeSte et totius corporis liniamenta, diligo, sed mores, virtutem et honestatem quo fit ut amicum corporaliter Seiunctum patiar facile; obvolitant Siquidem ante mentis oculos que in illis admiror et diligo. sed quid iam in hoc moror λio bene quidem et utiliter institutum est litterate commertium, ut d ii commercio
inter benivolos et amicos per illud quicquid absentia subtrahit 'ny Qi pse' reStauretur. X UO, OStqUam de me Scire certa cupiS, OVeriSme valetudine prospera frui, et quan vi dominorum et amicorUm Eglicita bene meorum, quos istic habeo, desiderium me teneat, attamen illos I menti Sensibus semper amplectens, consolor et letor. Si enim iocundum est amicum de medio Subtractum, quem nunquam Vi ViconSpecturi Sumus, memori mente repetere, Ut Sapiente Volunt, certe letius esse debet absentem amicum, quem aliquando te i-SUrum PereS, mente reSpicere. pro patria autem, ut Scribis, cui e si affatica in pro
a non solum plus quam vitam debemus, sed etiam pSam Vitam, quantum OSSum consiliis et mente laboro eamque appeto feliciter dirigi; et in hoc, si quid possem, libenter impenderem et impendo. quod autem te et carissimum meum Blasium solito more iVere allegra che
scribis ' , leto et gaudeo. namque, ut Flaccu ait, i olito, a Nil ego contulerim iocundo sanus amico );
sed quod te fatali et necessario illum vero voluntario labore premi
150쪽
plei he non con diciS, Scio VOS Ultra ire et ultra quam equum sit urgeri sed postquam labor St m Spe UtUre UletlS, Ut OVl,
Durate, et Vosmet rebus servate Secundis,
Ma elle dissi it Maro noster ait δ non cognoscitur militis virtus, qui fugientium
il valore egi uo tergo 1mminet facie ad faciem congrediatur necesse est qui Vir Stuti nomen appetit, promereri facile non potest sine periculo equum leniter incedentem, vel qui currens nec ante precipitet nec retro defecerit, insidemus; tunc quale simus equitatore agno- Scitur, cum sternitur in terra equus, Vel cum arduuS, pene SupinandUS erigitur aut cum equite pugnat ut excutiat labor iste Onos declarat quantum passi sitis quantaque virtute, que sine laborem arceSceret. dabit Deus his quoque finem Per Vario casus, per tot discrimina rerum Tenditis in Latium, sedes ubi fata quietas JOstendunt,
ut ait vates idem denique inter mortalia grave aliquid potest
eda loro tocchpr rte et aliouando contingere, sed non diuturnum, ipSaque na'
pQδ' tura rerum harum fluxibilium vos hortetur citius quam Speretis ad gratam quietem et ocium iocundissimum comparandum. OCeterum lupos insidiari ovili non est novum nec miror Aggiunge alcune naturalis quidem est inter hec inferiora contentio, utpote que cuncta
continua Oxx' h sirit ex contrariis et natura repugnantibus fabricata. possem longo
'' ' orationis discursu enumerare inter animantia queque quantum di- Scordie quantumque pugne natura constituit Scorpione muScis a Simminent, scorpionibus mureS, muribu cati, catibu caneS, ca
nibus lupi, lupis leones et leones victrix mustela aggreditur quid autem nota commemorem homo etiam ipse homini maxima
I. Cod ingeri Cod dicentem V sed vos et rebus II Cod patere Sitis I 2 Cod. marceScerent 18. Ne cod. manca aliquando o Cod. melle ad 25. Od. miscis