Epistolario di Coluccio Salutati

발행: 1891년

분량: 517페이지

출처: archive.org

분류: 미분류

241쪽

ritatem doctrinamque requiro audite parumper e divinarum Scripturarum oraculi depromptam, ni fallor, non meam, Sed Sanctissimorum doctorum veram et claram sine dubitatione Sententiam : cuncta Deu Secutura presciens ante secula decrevit qualiter

per secula disponantur. Gregorii verbum est hoc ex irint ii librorum duodecimo glosa, si potes dic, ut tuo blandiaris errori, hoc ad homini mortali vitam nullatenus pertinere sed audi quid subdat statutum quippe iam homini est vel quantum

hunc mundi prosperita sequatur vel quantum adversitas feriat.1 et apertius paulo post subinfert Statutum quoque est quantum in ipsa vita mortali temporaliter vivat J . quod si, ut catholice et verissime tenendum est, X et immutabiliter statuit ab terno Deus, quando quelibet anima de Sue carni corruptibilis sarcina liberari debeat, nec ipsam in hac corporis et anime coniunctione, 13 quam vitam dicimus, ultra prefixum terminum omnino tenere possimus nec dat quod priuS OSSimuS Xcutere, continget unquam vitam ante finem dati temporis terminare, quid prodest fuga quam dicitis, cum quoquo te Verteris, non possis illum divine dispositionis et rescientie Dei terminum commutare sed et insurgent hi pavidi discursores, qui sibi non in Deo, sicut decet,

sed in suis vanis erroribus salutem ponunt, et hec mecum confestim reducentes ad calculum dicent me contra Sensum et Xpe-

rientiam disputare. nonne videmus, inquiunt illi, quod ex eis qui in loco pestis remanent longe plures Sine comparatione cadunt a quam ex illis qui ad salubrem aerem confugerunt Θ ego autem audacter aflirmem, quod si cuncti qui remanserunt aufugiSSent, tot prorSu ex ipsorum numero et solos illos qui in peste decesserunt fuisse penitus morituros et illos ipsos, qui fugientes se gloriantur

poiche, come te stificano te ante Scritture,

Dio a stabilito ab terno it termine delia vita di

Si obbiettera fors dat ostenitori delP opposta

che pili uolono de rimasti che de

fuggitivi;

ma si risponde elie soli perdo la vita quelli che ove- vano lasciaria.

i S. GREG. Moral. lib. XII in Iob cap. XIV, cap. II, 393 in opera, I, 986.

Coluccio Salutati, II. Is

242쪽

aa EPISTOLARIO et gaudent VasiSSe, eodem modo Vivere, Si mansissent. paucioreSex illis pereunt, quia plurium dies adfluc ad id temporis non

L fuga unqW Prodest igitur hoc quum laudatum issuatum, non ut mors

evitetur, si immineat, Sed Si tunc temporis futura non est; non ut vivant qui fugiunt, quorum adhuc hora non venerit, Sed ut aliter vivant. quanti autem hoc bonum sit, illi viderint qui fugam istam tam avide sequuntur et laudant. michi autem adeo parvi Egli vide glacin preci Semper fuit, quod cum iam quinque pestes senerale eVa

nerali e una par Serim et unam particularem k nunquam tamen lapiendum duxe O

mai di Vix/yὶς rim, nunquam locum pestis adire recusaverim vel amicos ex morbis etiam pestiferis laborantes destiterim visitare; semper hac fide plenus hacque sententia confisus, quod constituerit michi terminum Deus, qui preteriri non poterit ' et quod me nec prius nec aliter eVo-Meglio arebbe cabit, quam ab pSo fuerit ante secula destinatum quanto melius I S

stilenae lavendetia SSet cogitare uod aniS, serando, fames et mors, hec omnia ad

pi ς riR; V1ndictam super iniquos creata sunt et recordari quod iustitia liberabit a morte i , converti ad Dominum et flere super peccatis suis nam et morti, non quam ab terno providerat DeuS, Sed Cosi fece Ege quam Zechia re merebatur, sicut vult Gregorius ' , additi sunt O

stano s. Gregorio quindecim anni audivit enim Deus orationem eius et vidit la- s. gostino. crima Sua et Sanavit eum vel, ut Aurelii sententiam referam,

243쪽

DI VOLUCCIO TALUTATI. 227 secundum quaSilam futurorum causas moriturus erat EZechiaS, cui Deus addidit quindecim annos ad vitam id utique faciens quod ante constitutionem mundi se facturum esse resciebat et in sua Voluntate reserVabat non ergo id fecit quod futurum non erat; hoc enim magis erat futurum quod se facturum esse presciebat nec tamen illi anni additi recte dicerentur, nisi ad aliquid adderentur quod se aliter in aliis causis habuerat secundum aliquas igitur causas inferiores iam vitam finierat secundum illas autem, que sunt in volt intate et rescientia Dei, qui ex iternitate noverat Io quid illo tempore facturus erat, et hoc Vere futurum erat, quia tunc erat finiturus vitam quando finivit vitam quia etsi oranti conceSSUm St, etiam Sic eum oraturum, ut tali orationi concedi oporteret, ille utique resciebat, cuius rescientia falli non poterat; et ideo quod presciebat necessario futurum erat.

litteram. capitulo tertio, transtuli ut putes meum ' δ' in 'pyφgg hoc, quod non rationabile propositum dicis, et veritati et testibus opulentissimis Subnixum esse. tu autem vale felix et mei memor. ego tui et vivus et hac resoluta copulatione mortalis et immor-2 talis SubStantie, qua homo sum, michi crede, meminero. Florentie, quarto Ona Sextilis.

Tuus Collutius Pieri cancellarius florentinuS.

I S. AUG. De Genesi ad litter VI cap. XVII, 28 in opera III, 33 I. mel cod dicui si servivaci S. la suddivisione de capitoli era diversa da quella delle stampe.

244쪽

228 EPISTOLARIO

felli. Cercher quindidi combattere gliargomenti in essa di nuovo arrecati. a prima giusti-fieherficit rifiuto concui accolse Pinvito deli'amico.

XXIIII.

Eidem Peregrino. LEPIDISSIMA mellifluoque sermone redundante epistolas tua Gaccepi, per quas adhuc in proposito perseverans, Vir inSignis,

frater et amice arissime, quod fugiendum Sitis aere quem corruptio in VaSerit, quo no conservemus in Vita pertinaciter asseris et vocatis in medium rationibus, profiteris de quo quidem parumper loquar, ut hunc errorem, si tamen fas est credere te in Io Splendore tam perspicue ac Solide Veritatis errare, tibi, Si pOSSUm, excutiam, teque in veri luminis claritatem mea oratione perducam. nam de ceteris, in quibus tibi mecum multa contentio est, Uperfluum esset, imo ridiculum, disputare si tamen ad unum quod minus quam benigniter obicis, ante quam ad Sta Veniam, a Sreplicarim. inquis aetenim, ut tua verba repetam habes michi grates ex eo quod non suscepisti nec sumere ViS, ne, cum caSUS exegerit, in tuam paternam edem cum fide subintrem alia ratio su-beSSe non potest. lec Verba tua Sunt que quam inepte posita fuerint, mecum paulisper adverte. dicis equidem quod gratias egerim Ioe e quod non SuSceperim. ego autem non de susceptiS, Sed

de oblatis retuli gratiam, sicut tu dilectioni tueque humanitati debite gratitudinis ossicio debebatur sed unde subiunxeris quod

illa nolim accipere ut, cum casus persuaserit, in meum domici-

η. Cosi R Ν R Eidem , a in quest' ultimo precede alia presente tin'epistola al pelli Myl. Triplicatio se Coluci ad se Peregrinum super eadem materia 22. δ

beccari rispose ita Lagosto con un'altra non breve, ella quale si sirgava dicombattere Pragionamenti de S. sine abbiamo invenula una copia elmS. gia ricordato della biblioteca delseminario di Foligno, c. I A, e la Ub-blichiam integralmente eli App. n. VIIII. Questa indusserit S. ella necessita di dilander con vovi argO- menticla sua test; at quale scopo e dedicata ' epistola preSente.

245쪽

li Lim noli declines, euo non video. an amicicie, que virtutum 'Rmici Zi no Si

tum opinione tum admiratione contrahitur, modus est, quod qui βψμmhy0 4 40m; donum recipere noluerit, amico nichil impendere teneatur vel quod ille nichil petat nichilque recipiadi ab amico, cuiu fuerit L oblatio recusata perfecta ratio, non recipis ut non reddaSiquid istuc, etiam inter avarissimos, periculi foret in presenti recipere quod, si requiraris, restituas in futurum facilius autem te forsan arguerim id te obtulisse quod receptum iri non credereS, quam tu me recUSasse quo tibi precludatur aditus postu-IO clandi an ea que amicus dat vel offert amico eo sunt quod ad similia recipiens obligetur absit quod hoc credas absit internoS, si te profitearis amicum, hec licet inciderint, ad obligationis vinculum allegari. una est obligatio et obligationi causa solus scilicet dilectionis affectus hic. si verus est, qualem erga te per essa, quand' e

a. O vera, tutio io che

IJ concepi qualemque Spero te comitate tu benignitati erga me, in' i' 'R licet id non merear, concepisSe, sic ambo compoSuit, Sic nOStra comunicaVit, quod tu sis ego necnon et ego Sim tu et que tua fuerant, non tua, Sicut erant, SS deSierint, Sed e mea persona iam etiam inceperint esse tua; ut ego in his que mea fue-2 rant, hoc plus iuris acquisiverim, quod etiam de mea Sunt, quoniam inceperint esse tua. non offeras igitur que mea Sunt, et non gli offra un-

s illis non utor, noli conqueri; sed, ut mea, si placet, taliter On- μ')SerVato, quod, cum elegerim cumque neceSSita aderit, te non arguam minus diligenti quam oporteat habuiSSe quod tunc a Soliam futurum est, cum illa non collocaveris Sicut decet ego tua hec, que in manibus meis Sunt, conabor aliter OnSerVare, quod nec iure poteris mordere collectas nec honeste reprehendere dispensatas. et desinas de amico tuo, ne dicam tam turpiter, tam 'OR 'f ini-

inhumane Sentire ut modo me quesisse vel queSiturum in O-3 Sterum occaSionem aut cauSam, qua tuiS, que apud me fuerint, non utariS, nec cogite nec Scribas hec satis.

246쪽

23 EPISTOLARIO

Ritoma ora alta Nunc autem ad id uod in controversia noStra VerSatur ac-

controversia in 1

soria fra loro cedam. 1n qua materia primum ad illa que nobis obicis que vein argumentum Ssumis, quantum Visum fuerit esse necessarium respondebo. ais enim quod ex gratia tres ex meis liberis tibi tradam, ut in experimentum veniam, si submoti ab aere infecto melius quam degentes in sospitate solida servarentur; nam tunc quod sermonibus colluctamur, experientia eram Sententiam pro prima dimostra tulisset Quibus Verbis tuis pauca subiciam. offers etenim X-

che non Sisuo fare A L

)ἡiti . ά άI .e perientiam que fieri non potest nam quomodo scire possu- νὰ j.h 'S' ' u quod illi qui fugiunt, si remanerent, ut arguis, morituri uolaiSSent, cum simul nullo modo recedere valeant et remanere λquod si fortunam, ut ita loquar, aliorum adducas, cum cuilibet Sit Sua periodus Suaque natura. non potest hec experientia iudicare que, ut Vere Xperientia Sit, aut in eodem Sumenda Staut in similibus taliter ostendenda, quod infallibile sit aliter eve IS nire unde, Si cuncti qui remanent morerentur nullusque de fugientibus deperiret, tunc posSet experientia quam Xigis allegari. Sed, quia nec omnes ex his decedunt nec ex illis cuncti salvantur, aliunde velim experientiam Sumas, ut OSSi hanc tuam Sive pinionem Sive Sententiam confirmare coniectura quidem non St o experientia; quanquam, ne me creda omnino quo allega medicos non legisse, Summus medicorum, de quo Macrobius testatuSest, quod tam fallere quam falli nescieri non dubitaverit scribere vita brevis, ars Vero longa, tempuS acutum, Xperimentum fallax δ ut etiam experientie, si qua tanti viri tibi videtur u a SDel resto ei non toritaS, non adeo pertinaciter innitaris hoc tamen. ut alias

nega che utilita ci . . . .

si , Scripsi, tib et omnibus declaratum Velim me nunquam conten-ma ostien che la disse quod aerem infectum fugere non sit bonum; sed id solum

fuga non vale ad

QVitar in mort*- constanter asserere, quod cum stet sua cuique dies i , hoc ad evitandam mortem, quam cuilibet ab terno Deus certo instanti O

247쪽

DI VOLUCCIO TALUTATI. 23 Itemporis infallibiliter ordinavit, cuiusque voluntas, ut inquit Aurelius, rerum Si necessitas J , non prodesse e quo Videre poteSquam verum sit quod immediatae subiungis: IOSSumu enim, i'uomo non puo

infatii a sua posta

inquis, mala custodia et adverso regimine diem nobis prefixum mutari termini pre-

stabiliti a proprio

3 breviare, si liberi arbitrii, ut tenendum est, nobis a primordio est Vinyς ς evi concessa potestas hec verba tua fuisse certus sum sine dubio recognoSci S. quam autem Vera Sint, Vide et quantum ad hanc materiam valeat hoc vestrum liberum arbitrium, si placet, advertere. principio quidem dic, obsecro, diem a creatore nostro pre-IO Xum quibus potest creatura viribus breviares an aliquid ita variare potest malicia vel fragilitas creature mortalis, quod illium eternum divini numinis lateat vel frustret intuitum non credam adeo te huius opinionis errore vel ebrium Vel deceptum, quod hoc audeas affirmare sed dices quid igitur non possum 1 michi, sicut Cato si cuique Lucretia, manum inicere et future morti tempora revenires potes, inquam, naturalis paci terminum Violenta morte refugere et ad diem, in quam te natura ducere poterat, non Venire sed eterne et infallibilis providentie diem nec revenire vales nec etiam pertransire iam Video te, a ni fallor, de sententia eiectum iam Video te, velut attonitum, quantum erraveri intueri; nam, Stante o Sitione tua, certum erit creaturam posse revidentiam sui creatoris fallere; quod quam absurdum it, tu ipse considera restat ut de vestri liberi arbitrii dio ontrad

dice alia credenZa

potentia disseram. prepara te, si placet, lumini veritatiS, et men ne libero arbitrio, a P tem fac parumper a Sensibu eleveS, et que dicturu Sum, non cursim, sed mature considerationi indagine ponderato. liberum cloenella libera fa-

colla delia volonta

arbitrium credo intelligas id quod diffiniunt voluntatis nostre i uim n/beram facultatem. in quo fare, precor, est ista libertas arbitrii Θcerte in Solo motu libere voLmtatis posSumu etenim aliquid

i S AUG. De Genes ad liter. VI, XV in opera, III, 3 SO.

248쪽

23a EPISTOLARIO Potche questa se velle vel nolle potest et ipsa voluntas ad actum volendi vel no-

ratio volixivo tendi se libere terminare facere autem quod volueris vel fugere quod non velis, alterius potenti est non enim in tu Voluntatis arbitrio est quod ambules, quod persuadeas, quod loquaris: est eius potentia quod ista velit, non quod ista perficiat. nam, licet velis et ardentissime Velis, verbi gratia, persuadere, non Sufficit nisi loquaris, nisi necessarias ad hunc finem invenias, ordines bir jόii et pronuntie rationeS que quidem alterius esse potenti nullus Ab ό potest, nisi desipiat. denegare nam et ut ambules, pactum oportet habeas et pedes non aliter impeditos vel debiles, quod Ioin actum ambulandi non possis exire pote igitur, ut ad propositum redeam, Velle mori; sed quod moriaris ab alia necesse sit pendeat potestate elicit itaque libere Volunta actum Suum, qui est velle vel nolle imperat et illos, quorum ipsa voluntas principium est quique per potentias Voluntati Subditas Xplicantur; Selicere perfecte totaliter et per Se potest, potest etiam imperare; sed quod imperata fiant, licet absque Voluntate movente fieri non possint, alterius est potentie, non libere voluntatis unus solus, Dei scilicet et hominum mediator, Christus Iesus dicere potuit potestatem labeo Ionendi lanimam meam et potesta 2o

non 'oli quindi tem habeo iterum sumendi eam J ut Stante neceSSitate rertim,

'' ό, si quas immutabis Dei Voluntas ante Secula decrevit esse futuras, neruola e 'digoo non OssatUr omnino libertas arbitrii; cuius est sola potentia velle

essere. Vel nosse qu1cqU1 contingenta a rerum Xh1bet Vel necessitas terna producit nullus enim rerum Xitus, licet omnium mortalium 3

voluntati contrarius sit, impedit hanc, de qua fundamentum facis, arbitrii libertatem sed inquis que dementia est fulgura non vitares ego autem, ut de me loquar, vi formidare soleo has celi minas et mirandam hiulci fulininis potestatem sed posito quod formidem, doce me qua possim illud ratione vitare debeo one stare vel fugeret quod si fugiendum censes, dic in quam

249쪽

DI VOLUCCIO SALUTATI. 233

partem deXteram sinistramne declinem an passum retraham λan procedam a Subterraneum fornicem adeam, sicut de Octavio legitur et ipsum ad quinque pedum profunditatem immergi telluri faciam, quod referant aliqui, si Plinio credimus , - , hanc aeris violentiam non posse terram altius penetrares o Peregrine mi, quot vidimus Occurrere fulininibus, cum fugerunt quot illis non affici si steterint, et e contra que ergo dementia est fulgura non vitare et ut subdis ab ira Dei, quando nocentem populum pestifera cede persequitur Se haud festinis gressibus lon- Io Rare nulla prorsus imo potius stultissimum est timere quod Inutile dunque n

temer quanto non

non possis effugere. sed video quod cum Deo ludas, qui putas pos ibile evitare; eius iram evadere Si recedaS an loco credis, non hominibus, Deum iratum an credis ipsum illum solum intercipere, quem in illo pestis loco reppererit, et alibi non pertingere Sue maiestatis Is suique numinis potestatem quanto prudentius et verius est dicere cum salinista quo ibo a spiritu tuo et quo a facie tua polche Dio e do-

vunque,

fugiam si ascendero in celum, tu illic es si descendero ad infernum, adeS. Si sumpsero pennas meas diluculo et habitavero in extremis maris etenim illuc manus tua deducet me et tenebit mea, dextera tua i quanto melius erit non hec solum dicere, Sed sentire sed addis in igne stabo, ut non ardeam non Stabo profecto. cuncta quidem combustibilia corrumpit ignis sed pestis omnes, Ut cernimuS, non extinguit quanquam et Deus in camino ignis, Succendiariis exustis, tres pueros sine lesione salvarit ut videreae possis has secundas causas penitus nichil posse, nisi quantum d gni seconda

causa prima permiserit, sine cuius concursu Suspenditur omni tui, causa prima.

acti quarumcunque causarum sed ulterius adicis in igne stabo ut non ardeam et in putredine ut totum corpus infectione non vastem stare profecto videmus multos in aere, quem infectum

luccio Salutati, II. IS

250쪽

23 EPISTOLARIO

dicitis, incorruptos incolumes, illeSOS. stetit et Iob in sterquilinio, percusSUS Ulcere pessimo a planta pedis usque ad verticem eius, radens testa saniem; et tamen vixit et cum illa permittenti Deo placuit terminare, sanavit illum sed inquies P est tentare Deum in luctibus, si in iocunditate poSSumuS, Ommo Irari. imo iocunda mundi quereres Deum est relinquere. huic autem tentationi, quam ponis, divinus tibi respondeat Cim est o na Lo r; audi quid similiter sentientibus suggerat Ux Lem S melius est, inquit, ire ad domum luctus quam ad domum conViVii. et subdit in illa enim finis cunctorum admonetur hominum et Iovivens cogitat quid futurus sit quid autem in domo convivii, quid in aliis nostrarum iocunditatum conventibus cogitetur, tibi rerum harum expertissimo iudicandum linquo. Vien quindi a Sed ad alia pergam, que refellendi studio subiunxisti allegas

ST.' ' enim doctissimum medicorum Avicennam, ubi videtur risinem IS

' , . . , CStilenti VeStigare et qualiter concipiantur febres, quas Sserunt

' '' pestilentes * de quibus quidem tam sibi quam admirabili Ga lieno, ubi de differentiis febrium agit libro primo sub speciali capitulos de debribus sesti intialibus credendum

de morbis et ipsorum tam origine quam radice necnon de re 2Οmediis pro bona valitudine reducenda preparandis censeo. ita assermando che an tamen et ipsis et aliis credendum putem, quod nichil plus vel

tib quiues liter alare debeant medicine, quam ab terno fuerit per rerum Omnium opificem ordinatum, nec diem nostre mortis, quem ille previderit, esse possibile Vel ante capere Vel tranSire. Verum 2Stamen, cum satis probabilius Sit ordine nature et operatione naturali longe citius mixta corpora quam simplicia debere corrumpi, Sicut et in alia littera memini me scripsisses nescio quid prosit iam infectos homines fugere cum Secum trahant

lectio vivere a chine Sa.

bribus opus sane aureum Ac. VenetiiS, p. 24.

SEARCH

MENU NAVIGATION