장음표시 사용
381쪽
OBJECTIONES RESPONSIO. 36'Iterum ad Postellum & nescio quas aliorum me relegat ineptias, ac si non sussiciant Simonianae. Multa dein habet de canonicis, apocryphis & hagiographis scripturis,
quae siquis excutiat, nullum tamen laboris & patientiae seu fructum seu mercedem referet. Multos quidem citat tanquam testes, ct sane potuisset etiam centies plures producere, sed nihil ad institutum facientes, cum omneS Aquila sint posteriores. Debuisset vel unum aliquod ex antiquioribus Iudaeis vel Christianis depromere testimonium, quo ista Scripturarum divisio quam commentus est Aquila, aut qui ejus aetate ViXere Iudaei, aliqua saltem ex parte confirmaretur. Verum ne unum quidem in illis invenias, qui vel canonicorum S. Scripturae librorum, vel hagio, graphorum Vel etiam apocryphorum eo quo Vulgo exponunt sensu, fecerit mentionem. Altum apud omnes silentium, unde clare satis cognoscas Aquilam primum suisse qui divisionem istam introduxerit, quem temere secuti sunt non Verpi tantum doctores, quos P. Simonius satis inepte recutitos vocat, sed & multi. e Christianis. 'ddein Sixti Senensis probet sententiam dividentis S. bcripturas in libros protocanonicos & deuterocanonicOS, nec in eo viros doctos consentientes habebit, qui merito istiussmodi contra usum & naturam linguae Graecae conficta explodunt vocabula. Rectius multo laciemus si ab omnibus istiusmodi abstineamus divisionibus' primorum Christia.
norum Sc Judaeorum veterum sequantur exemplum, non
Aquilam & Judaeos posteriores, vi solis Hebraicis totam
Scripturam includunt libris: quorum si admittamus decreta, jam ne EVangelia quidem, praecipua Sacrarum literarum pars, & Vel ut Sacri operis complementum & apex,
libris erunt annumeranda canonicis. Sed negant quidam Evangelia ad vetus pertinere testamentum. Verum non
sunt Christiani qui jubentibus Judaeis Vetus a Novo avelli
patiuntur testamento, cum p ris Veritas & auctoritaS tota pendeat ab Evangeliis. De intermediis libris, satis jam diximus. B b b In
382쪽
3 o AD ITERATAS P. SIMONI IIri emendando gemino Hieronymi loco, ubi libros To biae & Judithre inter hagiographa ab Hebraeis censeri scribit, ne in hoc quidem eruditorum suffragio donabitur P. Simonius. Putat nempe hagiographa istis in locis inuatandum esse in apocrypha. . Sed profecto criticae periti norunt notiora vocabula a librariis non permutari ignotioribus. Si omnia quotquot reperiuntur antiqua consulat exemplaria ubique conspirantem cum vulgatis libris lectio nem inVeniet. Itaque manipestum est ineptam istam habgiographorum vocem latius apud Judaeos interpretes patuisse, quam canonicorum, ut ipsi loquebantur, librorum
appellationem, & duplicis apud illos generis suisse hagio.
grapha, alia quidem canonica, alia Vero extra canonem, seu . Pergit Simonius me non contentum noVOS procUdere prophetaS, noVum etiam librorum S. Scripturae Velle intro ducere Ordinem, utpote qui ex uno quinque faciam Moysis Volumina. Pentateuchum nempe seu quinque libros Moy-i sis totidem appellavi Volumina. Ipse Vero hoc negat, nam quinque istaec Volumina, unum tantum aifirmat constituere volumen, quia hodierni in suis synagogis IudGuno Volumine omnes describunt Moysis libros. Quid si omnes S. Scripturae libri ad unum redigantur Volumen , ideone plura desinent constituere volumina Qitin di, Clitisti aetate idem factum fuisse censet P. Simonius, ut scilicet uno volumine totus describeretur pentateuchus. Verum contrarium liquet ex historia Aristeae cum pluribus voluminibus legem descriptam fuisse docet. Cum infiniti supersint libri in volumina distincti, vel unum in
tota antiquitate ostendatur Volumen, quod ad tantam eo
crestat molem, ut vel dimidiam librorum Moysis partem exaequet. An soli Hebrari justam voluminum ignorarunt mensuram Adeone illi insaniverunt, ut sibi tam proelixa & enormia construerent: Volumina, quae nec manu tomm nec mento ut solebant .subsici, & exigente ut saepe
383쪽
OAJECTIONES RESPONSIO. 3IT sit necessitate, tota tamen in quantumvis longa explicari
non possint porticu Qualia fere sunt istaec quae in Ju daeorum vulgo visuntur synagogis, ad pompam potius &stultam ostentationem, quam . ad aliquem parata usum, cum tantae sint vastitatis, ut a duobus Vix gestentur hominibus, aperiantur nisi a multis, legantur Vero a nullis Sed profecto quid verbis opus, cum omniS aetaS .&Omnia secula, non unum, sed quinque semper Moysis agnoverit
volumina.Dixeram Iudaeos Danielem non agnoscere pro propheta. Reponit Simonius; Ouasi vero nen eisdem adhileaut Danielis de Messia etaticiniis, ac Christiani. Profecto si hoc verum esset, non essent Iudaei. At vero illos negare Danielem fuisse prophetam, Hieronymus, Theodo- retus & complures alii testantur. Quod si illis non credat, ipsis saltem credat Iudaeis, pastim id affrinantibus. In Thalinude scripto de synedrio movetur quaestio quisieri potuerit, ut Daniel, qui non fuit propheta, viderit
tamen ea, qUae nec Haggaeus, nec ZachariaS, nec Malachias viderent. Si quis ridere Velit, legat sequentia, ut sciat quo pacto hic se expediant Rabbini. Felicius hanc. quaestionem solvebat Montabeus Judaeus, assirmans Danielem eadem prorsus ratione illa quae scribit vidisse, atque asinam Balaami, cernentem ea, quete ipse non Videret Balaamus. De chelubim opus non est ut SimoniuS moneat. Scimus nos Judaeos simul stare & sorbere didicisse, norunt atrum albo permutare si res postulet. Vilissimos & saumosos tape sic vocant libellos. Nec hoc tantum seculo, sed & olim quoque hoc iis solemne suisse, satis nos docet Epiphanius ubi de NaZarenis agit, cum scribit libros haugiographos a Judaeis etiam appellari voce quidem inepta & ab Aquila, ut puto, conficia; sed quae tamen clare ostendat, quo honore & titulo Danielis prosecuti fuerint prophetias, scriptiunculas eas appellantes, ct ne dignas
384쪽
3 2 AD ITERATAS P. Si Mo Nil Cum ironiis valde delectetur P. Simonius dicit dein me ex Rabbinis a factum esse doctorem Thalnaudicum, quia nempe dixi in Thalnaude saepius occurrere ; bonum es, uteteliatur Atera de lege, & ut sanctificetur nomen domini. Ipse ex libro qui continet colloquium regis GaZariae & Judaei, dictum hoc sic interpretatur, non licitum fuisse cuilibet e plebe verba Scripturae immutare, sed solis magni Synedrii assessoribus, quia sci et non unius Mosis fuit famctiones condere, sed O aliorum quoque prophetarum, face dolum is judicum, quibus idem spiritus dei interfuit. Licet R. Chaia filius Aba, & R. Jochanan, & alii qui in Thal-mude hoc loco nominantur non fuerint prophetae, libenter tamen acquiesco, cum Verbis tam claris & perspicuis ultro quod petam concedat Simonius. Verum illa quae sequuntur mirabor si vel ipse possit explicare P. Simonius:
Is es nisi fauor genuinus doctrinae Tha udum fessus quae
in eversonem verborum contextus sacri trahi non potes, cum de tollenda Atera imo dictione nec non sententia aliqua inter explicandum contextum illum agatur, minime etero demutandis eradendisque ejusdem contextus literis aut dictio
Quod subjungit P. Simonius me omnia quae Rabbin, logiam sapiunt mutuatum esse a Morino, meque totum a Morinor pendere; id quam Verum sit, judicent illi, qui utriusque nostrum scripta legunt. Quin & Simium Mus alibi me appellat, quia nempe Valde probo, cum alia quaedam, tum praecipue illa, quae de aetate & literatura Rabbinorum seripsit Morinus, cujus obtrectator perpetuus est P. Simonius, rectius longe facturus, si & ipse hujus fiat Si
Ut evincat LXX interpretes ignaros fuisse linguae Hebraicae, profert testimonium Ludovici Capelli, existimantis, ut ipse assirmat, linguam Hebraeam deperditam suisse in captivitate Babylonica totis, ducentis ante LXX interpretes annis. Sed vero ex Esdra & Nehemia contrarium
385쪽
OAJETIONES RESPONSIO. 3 3 patet. Post mortem vero horum statim periisse linguam, qui fieri potest, cum Judaei integra seuerentur libertate,& nullis aliis miscerentur gentibus Stetit illorum respub- sica usque ad tempora Alexandri magni. Sed neque ilialius tempestate aliqua accidere potuit mutatio, cum omnia salva & integra Iudaeis permiserit, contentus modico tributo. Si quis recte calculum ponat, Velit nolit fateatur necesse est, non potuisse insigniter mutari linguam ante Olympiadis CXVII annum primum, quando nempe a Ptolemaeo Lagi filio dolo capta fuere Hierosolyma. Cum Vero viginti septem annis postea Sacrae literae a LXX in Graecum fuerint conversae sermonem, necesse est brevi hoc spatio totam interiisse Hebraeam linguam, quod nemo prudens ut existimo sacile admiserit, praesertim cum sesqui, seculo pene postea usitatam etiamnum fuisse eam linguam
constet ex Iosepho scripto de Machabaris, ubi mater filios
suos Hebraice alloquitur. Profert dein verba mea P. SimoniuS, & dicit quot Verba, totidem quoque illa continere commenta. Sed malim ea quae seripsi in meis legi libris, quam uti ab illo
truncata producuntur, ac si dixissem in Synagogis lectam fuisse versionem Graecam, antequam illa extaret. Istis tamen ita mutilatis verbis recte subjungit; Ante con tam LXX Seniorum oersonem ab Esdrae temporibus constat nona iam in iudaeorum Synagogis sectam fulge scripturam, quam
contextum Hetraicum. Libenter haec admitto, sed si haec
ita sese habeant, quomodo verum esse potest id quod paulo
ante assirmavit P. Simonius, linguam Hebraeam periisse pluribus quam ducentis ante LXX interpretes annis Videamus nunc num in sequentibus dum mea ut Vocat figmenta convellere conatur fortius & felicius se gerat P. Simonius. Dixeram tempore Christi, & ante, & postea in omnibus Judaeorum Synagogis toto Romano orbe dispersis, solam lectam fuisse LXX interpretum versionem, etiam
in ipsis Hierosolymis. Quid adhaec P. Simonius W Nullo
386쪽
3 1 TERATAS P. STMON Iromnino teste, licet ad me provocet, qui nunquam tale quid somniavi, assirmat Fl. Josephum legem Moysiis in Synagoga Hebraice interpretatum fuisse. in & Historiam belli
Iudaici. antequam Graece ederet, Hebraice consoripsisse, id est Syriace, ut vult P. Simonius. Syrorum quidem passsim occurrit mentio, sed Vero tempore Apostolorum &Josephi, qui in imperio Romano linguae meminerit Syriacae, invenias neminem. Ut in tota ditione Romana, ita quoque in Syria Palaestina, Graeca erat vernacula lingua. Esto ut non admodum ea fuerit pura, cum multiS jam ab antiquo permixta esset Chaldaicis, Arabicis N Romanis vocabulis, non tamen propterea desinebat esse Graeca. Josephuni vero spurio hoc & impuro sermone & lingua hybrida istam conscripsisse historiam, nemo sanae mentis dixerit. An ergo mentituS Josephus Et hoc quoque futile. Mentem Josephi nec P. Simonius, nec interpretes intellexerUnt. Verba ejus initio belli Iudaici haec sunt;
ore. Inepti sine haec reddidere interpreteS, ac si ci circuc caesi sint barbari qui retro fuerunt, & Josephus in usum iam olim defunctorum istam condidisset historiam. O Mev p pereepi sunt superioris continentis barbari, Judaei nempe qui extra Romanum viverent imperium. Sic c ardo
-psau proVanciae quae longius absunt a mari, ut mari propiores. Itaque est Syria mari Me diterraneo Vicina, Irco Vero superior, sive Asssyria& Babylon. Iam olim ad Melam haec monuimus. Dicit ergo Josephus sese antequam hellum Iudaicum Graeco scriberet sermone. eandem historiam patria id est Chaldaica tradi. dissse lingua, in usum illorum barbarorum, qui extra fines Romani imperii trans Eufratem Viverent, utpote qui excissiosamdudum Graec'rum jugo, aVitam fere conservasient lin.guam. Neque enim unquam in partibus trans Euphratemta pa
387쪽
tam altas Graecorum principatus egit radices, ut etiam eorum ibi praevaluerit lingua. Clarum esset itaque Iosephum libros de bello Iudaico quos Hebraice edidit, non scrip.ssie Judaeis in orbe Romano viventibuS, sed Vero Trans Euphratensibus Parthicae ditioni obnoxiis, 'Chaldaico quidem, non item Graece peritis. Aperit dein causam quam obrem id fecerit et ut nempe cognoscant, quanta mala
Judaeis Hierosolymitanis illorum evenissent culpa. In suscipiendo infelici hoc contra Romanos bello praesto sibi
affutura speraverant auxilia Iudaeorum, qui extra Roma num Viverent imperium, nec eoS solum qui Parthico sub essent regno, sed & quotquot inter remotioreS agerent Ara bes siritui ad arma consurrecturos certo sibi promiserant.
Quid vero compulerit Iosephum ut eandem historiam Graece quoque describeret, id in sequentibus declarat. Dicit enim curis Hebraice scripseri illis gentibus & illis Judaeis qui Hebraice intelligunt, quales sunt Parthi, Ba bylonii, Arabes, Transeus ratenses & Adiabent; absurdum esse si non etiam instritat Graecos & Romanos qui bello huic non interfuissent, & Hebraeam quam scripsisset non intelligerent historiam. Videat nunc vel ipse P. Simonius, quam verum sit illud quod assirmat, Josephum Syriace scripstile & quidem Judaeis Palaestinis, qui fere nulli supererant, quando ista scribebat Iosephus. Pergit tamen Simonius Christum &Apostolos Hierosolymis locutos fuisse Syriace. Et sane
infinitum possit producere non semidoctorum tantum, sed& fanaticoriam sic sentientium agmen, in templo & synagogis non libenter admittentium linguam ut ipsi loquun tur profanam. Sed cum omnium Syrorum in toto Romano imperio communis suerit lingua Graeca, quomodo effcient ut prater hanc alia quoque peculiaris suerit lin gua quam ipsi Syriacam vocant Vel usum saltem proserant testem qui tempore Apostolorum lingus: hujuS- fecerit. mentionem. Sero demum in inseriore Syria sive
388쪽
AD ITERATAS P. SIMONII laestina auditum est nomen linguae Syria e , postquam nempe Arabes vacantes Judaeorum invasere terras. Stante imperio Romano latus ibi regnabat Graecus sermo. Cujus rei clarum argumentum quod in tota ditione Roma ira nullum invenias seriptorem qui Syriace scripserit. Graece omnes scripsere, Graece etiam loquebantur. Extra orbem Romanum progrediendum si Syriacam linguam, aut homines qui Syriace scripserint invenire Velimus. Itaque
omnes isti Christiani patres qui apud Eusebium in histo, ria Ecclesiastica & alibi memorantur, quales sunt Barde sanes, Archelaus, Eusebius Emissenus, Ephraim & caeteri qui Syriace scripsere, illi omnes Parthici vel Arabici suere
generis. Parthis autem tam bene notum fuisse sermo nem Syriacum, quam Romanis Graecum, scimuS non tantum ex hoc Iosephi loco, sed & ex Epiphanio. Verum istaeae Syriaca nihil ad linguam quae Hierosolymis erat in usu, quae non alia erat, quam sit lingua EVangeliorum. At vero altera, quam addiscebant Parthi, quaque Iosephus scripsit, illa erat Chaldaea seu Assyria, Arabicae nempe illius temporis dialectus. Quicquid enim erat ultra Ior danem fluvium usque ad ostia Euphratis, Arabiae accensebatur. Perperam tamen lingua haec Syriaca a scriptoribus dicitur, cum Assyria fuerit, ideo nempe, quod a Graecis& Latinis Syrorum nomen manifesto errore tribuatur quo que Assyriis. Inter Assyrios igitur & Arabas in prosun diore Syria habitantes quaerenda est lingua quae Syriaca dicebatur, non inter Syros Romanae ditionis. Ipsum hoc confirmat Epiphanius ubi de Manichaeis agit; sm sis Eoo Ahi vero , qtiae est in profundiore Syria , illam, circa Palmyram obtinet magnifice commendant dialectum. Male itaque in Evangelis & in actibus Apostolorum per linguam Hebraeam in telligunt Syriacam. Si Assyriam aut Chaldaicam dixissent, non peccassent. Sic Philo, sic Iosephus, sic omnes illorum
389쪽
illorum temporum locuti suere scriptores. Hebraeam linguam semper vocant Chaldaeam, nunquam Vero Syriacam, Quae si proprie loqui velimus, eadem erat ac Phoenicia seu Gananaea, quaeque post tempora Alexandri paulatim in Graecum abiit sermonem esse desiit. Quamvis vero propter longam moram in terris Cananaeorum lingua Hebraea& ipsa quoque fere facta fuerit Cananaea, quod vel Phoeniciae quas assumsere satis testantur literae; nunquam tamen Iudaei passi sunt linguam suam appellati Cananaeam seu Syriacam. Sed neque Arabicam. eam dici permiserunt, nisi quatenus Chaldaea lingua sit dialectus Arabicae. E. tiam servitutis Agyptiacae tempore & se Chaldaeos, &linguam suam Chaldaeam Vocarunt, omnia nempe sua ad Abrahamum reserentes Chaldaeum, cujus linguam in tam longa conservavere captivitate. At vero in Babylonica
captivitate brevi Tempore & linguam & literas dedidicere
Syriacas, & libenter adscivere non literas tantum, sed &linguam, Chaldaicam, velut postliminio redeuntes ad linguam & scripturam Abrahamo Vernaculam. Licet Vero multis postmodum seculis plurimum immutatus fuerit sermo Chaldaeus, permansisse tamen morem ut Hebraeus diceretur, ex iis quae jam diximus clare satis confici potest. Valeat ergo Hierosolymitana ista Syriaca lingua aeque vana ac Hellenistica. Valeant quoque cavillationes P. Simonii, cum ex omnibuS ne una quidem succedat. Ut paucis quid sentiam perficiam, puto me non errare,
si audacter affirmavero tempore Christi in omnibus Hierosolymitanis synagogis, paucis forsan exceptis quas Parthici & Arabici generis frequentarent Iudaei, solas lectas fuisse quas LXX interpretes tradiderunt scripturas, cum sola iis Graeca esset vernacula lingua, Hebraea autem id est Chaldaica sive Arabica illius temporis, a doctis tantum, aut ab illis, quos dixi intelligetetur advenis. In ipso vero templo Hierosolymitano habitas suisse conciones lingua Hebraea, aut quocunque alio Graecis & Romanis C c c ignoto
390쪽
3 8 AD ITERATAS P. SIMON Dignoto sermone, id omnino Romanae non permisissent leges, quae una cum jugo, Graecae quoque aut Latinae lin guae necessit atem omnibuS a se Victis imposuere gentibus. superest itaque ut in templo & in praecipuis synagogis ea sola usurpata fuerit lingua, quae omnibus mei familiaris, quamque ipsi quoque infantes cum lacte imbibe
rent materno. Siquidem ut habet Theodoretus; ma E
pueri, sui statim Hebraica utantur lingua, sed demum uiuitarum gentium lingiua apud quas nati sunt. Dii adolederivi, docentur iserarum characteres, S per has a sunt scripturam Sacram Hetraicam. Et sane quomodo potuisset vita miseris constare Iudaeis, si Hebraicae seu ut volunt Syria cae tantum gnari linguae eo redam fluissent necessitatis, ut nec testamentum condere, nec contractus & 'obligationes facere & signare potuissent, cum leges Graecum & Roma num tantum admitterent sermonem, quaeraturque in jure utrum stipulatio Punico aut Assyrio concepta sermone possiit stibsistere. Quod autem magna pars Iudaeorum, propter crebra cum Vicinis Arabibus commercia, ct simul propter assinitatem quam illorum lingua cum veteri haberet Hebraica, facile & libenter sermonem addiscerent m
aicum, sive ut ipsi loquebantur Chaldaeum: id quidem verum est; sed sussicit ostendisse istum sermonem seu istam
linguam ad scitam fuisse & arcessitam, non autem nativam
Agit dein P. Simonius de traditionibuS ut Vocant oralibus, & quaerit quomodo absque his potuerint LXX in terpretes versionem suam perficere, cum lingua Hebraea ducentis & pluribus annis perierit antequam illi ad hoc us se accingerenti Sed vero quantum in hoc quoque fallatur: