장음표시 사용
371쪽
OBJECTIONES RESPONSIO. 8syPaulo post dicit Aquilam ad amussim & longe meliusquam caeteri interpretes Hebraica reddidisse. Ita quidem
Iudaei, nee tamen omneS: at Vero nemo unquam hoc
dixit Christianus. De ordine vero & ratione quam in digerendis hexaptis & tetraptis tenuit Origenes, meliora &exactiora sunt multo quae H. Valesius, quam quae P. Simonius congessit. Paulo post eadem pagina & sequenti dicit Origenem ingens istud hexaptorum opus sub unam repraesuta se lineam. Atqui cum opus istud Origenis dextra, sinistra, sorsum deorsum plurimis & pene infinitis constaret lineis quomodo sub una potuit conspici lineae Auctor sim P. monio ut plerasque istas de hexaptis & tetraptis obser Vationes mittat in crucem, ubi demum una & recta fiant
in hodiernis, aut etiam illis versionibus quae ante non multa secula a Christianis aut aliis fuere concinnatae, per me licet ut P. Simonius sentiat prout velit. Nihil illae
ad LXX interpretes & ne ad me quidem, qui solam illam quam & Christus & Apostoli approbarunt & tradiderunt
Excutiamus nunc sequens opusculum quod eastigationes P. Simonii ad scriptum de Sibyllinis oraculis & vindicias simul priorurn continet objectionum, ut cognoscamUS verum ne sit, quod ipse adfirmat, scribere me de rebus parum rum mihi cognitis. . Ac primum quidem illud demiror quod cum sibi ipse non suffciat P. Simonius, & tam male se des eodat, ut errores semper erroribus accumulet; alienae tamen opem ferat nequitiae & patrocinetur nebulonibus. In epistola praefixa scripto de Sibyllinis adduxi verba Hieronymi, ut Opus non sit ea hic repetere. Adduxi quoque verba ab istoc homine nequiter interpolata. Monui consuluisse me complura exemplaria manu exarata, ct in omnibus invenisse scripturam convenientem cum editis, nisi quod appo-
372쪽
AD ITERATAS P. SIMONII nunt habeant pro anumini, quam Vocem nusquam vel apud Hieronymum, vel apud quemquam Latinum invenias scriptorem. Vociferatur hic Simonius me Sibyllistam ct salsificum, utpote qui doctissimi patris verba minime intellecta pervertam : quin & mendacem Vocat, utpote qui neget in ullis probae notae sic legi exemplaribus. Sed compescat bilem bonus Simonius, qui nulla Vel bonae Vel malae notae unquam Hieronymi inspexit exemplaria; si enim consuluisset, etiam in iis eam quam diximus invenisset scripturam. Quia vero postulat, ut significem, ubinam inveniantur isti codices, & hoc quoque libenter expediam. In bibliotheca itaque Serenissimi nostri Regis duos inveni codices qui scriptum stud Hieronymi de traditionibus contineant. Alterum exemplar exhibuit bibliotheca Collegii S. Trinitatis
apud Cantabrigienses. Inter meos Vero libros habeo unum pervetustum, & alterum ab amico concessum, quod etiamnum penes me serVo. In omnibuS autem quoS recensui membranaceis libris apponunt non appungunt constanter scriptum inveni. Et tamen me falsarium Vocat P. Simonius.
Quaerit quis sensus ex verbis Hieronymi erui possit, si istam sequamur lectionem 3 Quamvis librorum scriptorum lectio melior sit & magis Latina, tamen sive hanc, sive illam sequaris, adeo planus est sensus, ut illum vel semi- fatui facile intelligant. Ad locum Geneseos ubi Lothus dicitur inscius cum suis concubuisse filiabus, dicit adseriptam, appositam vel appictam fuisse hanc Rabbinicam an
notationem, quod rerum natura non permittat coire ah
quem nescienum. Quis enim nescit istiusmodi dissicultates passim moveri a Iudaeorum magistris, quas postmodum sacile solvant, distinguendo inter sobrios & ebrios, qualis erat Lothus Z Velim nunc Simonius explicet sensum verborum Hieronymi, prout ab isto depraVata suere ne bulone, qui non dubitavit assirmare Hieronymum ibi mentionem sacere punctorum irregularium, unde concludit ergo Hieronymo etiam nota suisse regularia puncta. Indignatur
373쪽
dignatur Simonius quod hominem istum nebulonem voca-- rim, ac si scelus sir res quasque propriis signare nomini, bus. Si bonus P. Simonius est patronus, tollar crimen,& cessabit approbrium. Frustra est cum dicit aliqua etiam puncta Hieronymo nota esse potuisse, oportet ut irregularium punctorum hoc in loco Hieronymum mentionem secisse ostendat. Quod Sibyllistam me vocet, aequo id sane sero animo, cum idiam fuisse Christianos, quos sub hoc titulo traduxit Celsus. Rectius facturum me putat P, Simonius, si inter Christianos & Judaeos medius incedam, quia mediam in omnibus ipse maxime probat & commendat Viam. Auctor itaque est mihi, ut ad se mirabbinorum transeam castra. Ni enim id faciam, futurum inquit ut rideant Se
mirabbini, si quando in meis legant scriptis ne sex quidem effluxisse secula, ex quo primum usurpari coeperint puncta Iudaeorum Vocalia. Sed ego Semirabbinorum &Simonii risum non moror. Dicit jam a nongentis annis usurpata fuisse istaec puncta & testem affert R. Saadiam Gaon. Iste autem Saadias floruisse dicitur anno 'x' id
est ante annos pio, quae summa multum abest a nongentis annis. Libenter autem dederim istoc tempore innotuisse punesta Rabbinis, Verum non id est quod quaeritur, sed quando puncta vocalia Scripturis apponi coeperint.
Graeci habuere accentus jam ante bis mille annos: nullum tamen invenias Graecum codicem, accentibuS notatum, qui
non mille annis sit recentior. Arabes a quibus puncta sua accepere Iudaei, pluribus quam ducentis & quinquaginta annis habuere Buncta & apices, priusquam ese Alcorano appingerendur. Uc itaque Simonius conficiat puncta istaec ante octo vel noVem secula fuisse apposita, oportet
ut vel unum tantae VetustatiS ostendat aut indicet exemplar. In sola Serenissimae Christinae Suedorum Reginae bibliotheca, antequam ea Cardinali MaZarino & D. Gaul mino suos remitteret libros, plures quam septingentos Ha- A a a braicos
374쪽
361 AD ITERATAS P. SIMONI 1braicos manu exaratoS numeravi codices, praeter Syriacos, Copticos, Samariticos & ArabicOS. In tanta tamen libraria supellectili, nullos comparebat codex Hebraicus quadringentis aut ut plurimum quingentis Vetussior annis cui puncta adscriberentur vocalia, uno excepto qui quod forma quadrata & in delicatiori esset exaratuS membrana certissimo antiquitatis signo; contineret quidem Vocales, sed alio annotatas attramento, fatentibus id ipsum Manassehen Israel de aliis duobus Rabbinis, qui'Antwerpiam spectatum venerant. Cum libri illi magna ex parte ad I lustrissimi Coiberti migrarint bibliothecam, certus sum siqui aut ad hanc, aut etiam ad illam Segulerit, & ip sam libris Hebraicis instructissimam, sese conferant; fa
cile mihi assensuros, dummodo in tractandis membra nis non adeo rudes & parum fuerint exercitati in digia noscenda librorum scriptorum aetate non totiS aberrent seculis. Accipiat haec P. Simonius quomodocunque pla- euerit, rideat, indignetur, faciat quidquid Velit; nun quam tamen ille codicem aliquem Hebraeum vocalibus instructum inveniet, quem quinque esse antiquiorem seculis persuadeat antiquariis. QuamViS autem apud Acrabas integro minimum seculo Vocalium adscribendarum, sit antiquior ratio, nulli tamen reperiuntur Alcorani signis instructi vocalibus,qui sexcentorum excedant annorum
Pergit dein cavillari Simonius & Verba mea perVertit, ac si puncta Hebraeorum ex ossicina Bombergi primum prodiisse scripsissim . Quin & sabellas plusquam Rabbinicas
me fingere assirmat, quod scripserim Danielim Bombergum, in finienda ut ipse sperabat Masora, & alendis aliquot Judaeorum centuriis, dilapidasse partrimonium suum, Veris sima tamen haec esse optime norunt Iudaei Veneti, qui etiam , sedes Bombergianas ostendunt & loca ubi convenire soleret senatus Rabbinicus ex Variis orbis locis conVocatus praesi
dente Iacobo Chaim Afro Tunetano Rideat P. Simonius istas
375쪽
OgJECTIONES RESPONSIO. 36sistas cedes perinde ac aedicu'as LXX interpretum in Pharo, temperasset tamen ab inepto risu si Leonem Juda Mutinen sena coram referentem audisci. De impensis autem in edendis majoribus bibliis a Bombergo factis & immensis opibus quas in alenda tam numerosa Rabbinorum multitudine prodegerit, Praesertim postquam rc licto prae ceptore suo Felice pratens Judaeorum factus est praeda, licet multa scitu digna cognoverim ab aVunculo Iunio, cujus atavus erat D. Bombergus, libenS tamen illa praetermittam, sufficient enim verba Scaligeri e Scaligerianis, Domlergue qui estoit d' Anvers, , datqueZ Ie s A es venu a Venise, sia a tout confomme son bien, a si lien imprime les Dores Heu ire ax J Ies iujs corrigeoierumt is praesidebaret a fimprimeritu a imprimh des Dores potvr plus de quatre mistions 'or. II a imprime tant de leues lilles avec sis Rallius, trois fix se Tataud tout entier, &c. Dixeram ex Ignatii epistola ad Philadelphenses clare satis ostendi posse tempus quo primum Hebraicae corrumpi coeperint scripturae. Ridet & negat haec P. Simonius & ipsis sima ut jactat producit Ignatii Verba, nihilque eorum quae dixi iis contineri affrmat. Sed Vero ego supinitatem miror Simonii, qui cum criticum se profiteatur pro Vero & genuino Ignatio, spurii adducat Verba Ignatii, e quibus tamen sensum conatur exsculpere legitimum. Ut itaque cognoscam quam turpiter errarit, ipsa adscribam Ignatii verba ;-O
e o . bαTI., e si e reginae ins mi , e mos A' i ino. Haec sunt sincera Ignatii verba, prout concipiuntur in Florentino codice,nec quidquam in illis mutandum. ' χ ο ζ enim ut recte
exponit Hesychius est e blini Mοιζ. Sed &recte se habet quod interpretatur Ada a idem
376쪽
36 AD ITERATAS P. SIMON Hidem Hesychius. Ut tamen plenius Verba Ignatii intelli
gantur, dc ut sciamus quam rationem in disputationibus cuni Judaeis& ipse&alii Christianorurn tenuerint, operae- pretium erit de acceptione hujus Vocabuli pauca praemitte, re. Graecae LXX interpretum versioni in iis Noluminibus, quae in Alexandrinam relata fuere bibliothecam, accessisse quoque Hebraica omnino constat. Quin ad illorum exemplum constructa suerint complura exemplaria in quibus Graeca & Hebraea junctim prostarent, quaeque in Syna gogis diu etiam ante tempora Christi legerentur, de eo quoque nulla omnino ut dubitemus est causa. Iam vero quod
vulgo, quamvis non satis Latine textum seu contextum Vo
cant, id a Graecis passim dici Q. & hoc quoque notum est satis. Verum in eo dissentiebant Iudaei a Christianis, quod illis ira absolute positum Hebraei codicis verba significet, & idem illis sit quod
At vero apud Philonem & GraecoS patres notat verba LXX interpretum, utpote Musdem auctoritatis &prorsus Scripturae Hebraicae. Judaei quibus cum hic disputat Ignatius id ipsum negabant, dicenteSu --
pro- ut Hesychius; sive notiori significatione dere Vulgo ubique obvia & omnium oculis exposita; idem manet sensus, cum manifestum sit agi hic de versione LXX interpretum. Apud Epiphanium ubi de lemnisco loquitur eadem ratione vox accipitur de Versione Aquita, neque eninaiaudiendus doctissimus Valesius, qui legendum censet libri omnibus usitaxi omnium oculis expositi uti LXX interpre tum versio Christianis, Aquilae vero Judaeis. Sensus autem verborum Ignatii est: planissimus. Rogat Philadelphenses nequid agant per contentionem, sed in omnibus Christi doctrinam sequantur. Audivisse enim se quosdam dicentes, nisi ea quae in Evangelio posita fiunt inveniantur etiamin. antiquus, id est Hebraeis exemplaribus, sese nolle cre,
377쪽
OBJECTIONES RESPONSIO. 36sdere Evangelio. Respondet Ignatius scripta esse, eademque
quae in Evangelio,inveniri quoque in antiquis exemplaribus. Negabant Iudaei dicentes in Hebraeis non legi, sed tantum in adiacente versione: Vel si alteram sequaris expositionem, Vulgo quidem legi,non autem in antiquiS. Illis autem respondet Ignatius, sibi pro incorruptis & inviolatis archivis seu cxemplaribus antiquis esse Iesiam Christum .Ilbi, velut suimmo Sacerdoti, credendum potius quam aliis Sacerdotibus. Ipsi commissa esse Sancta Sanctorum & arcana Dei. Ipsum esse portam patris per quam ingrediantur patriarchae, prophetae, apostoli & ecclesia.WEvangelio itaque praecipue
credendum, utpote per quod Veteribus non tantum credamus Scripturis,sed & vitae aeternae fiamus participes. Omnia denique bona esse, si fides nostra confuncta sit cum caritate. De loco Ignatii haec dicta sussiciant; quae ideo lubentius monui, ut videant nostri seculi homines quam diversa primorula Christianorum fuerit ratio,si cem Judaeis congrederentur. In interpretandis Scripturis suprema illis lex erat
Christus. Solas quas LXX interpretes & postea Christus& Apostoli tradidissent & commendassent admittebant
Scripturas, Has solas sinceras, incorruptas & illabatas esse assirmabant. Non Hebraica quam primus Hieronymus introduxit, sed Evangelica ubique audiebatur & personabat Verum
ritas. Nostro vero seculo ubique sere exulat haec veritas ct cum olim Veteri Testamento crederetur propter No-Vum, nunc NOVO non creditur, nisi quatenus cum literacon Venit mortua, tradita nobis ab inimi eis Evangelii. Ne ipsum quidem Christum loquentem admitti.mus, nisi per os loquatur Rabbinorum. Sed redeamus ad
Is itaque postquam multum se torsit in exponendo spinrit Ignatii loco ad Eram se consert Hispanieam, & quamvis nihil habeat quod iis quae scripsi opponat, quaerit ta men ex quo Sibyllino hauserim oraculo Iudaeos credere Mesuam peregrinum sen proselytum fore. Miror P. Simonium
378쪽
inonium nescire id quod inlines quotquot toto reperiuntur orbe sciunt & fatentur Judaei, quodque ex ipsis quo. que Sacris clare adeo cognoscitur literiS. An non Agyptiacae servitutis tempore omnes Hebraei erant peregrini,
proselyti seu gerim Si quis dubitet, audiat vel ipsum
Deum loquentem, cum alibi, tum Exod. χχ. EI. ubi LXX,
A ite proselytum, nam , vos fuistis prosebii in apto. Quomodo fieri potest ut nunc toto orbe disper si Iudaei, non sint peregrini, proselyti seu gerim Quomodo inter illos nasci potest Messias, qui & ipse non sit
peregrinus aut proselytus Assirmant Rabbini etiam si qui Iudaei Hierosolymis Vivant, esse tamen peregrinos etiam in propria patria, nec cessaturum eorum exilium ante adventum Messiae. Nihil juvat Simonium quod di cit Iudaeos unanimiter credere Messiam fore Iudaeum ex Judaeis, non peregrinum aut proselytum. Cum enim etiam veri Judaei hoc tempore sint ubique peregrini &proselyti, necessum est talem quoque sore quicunque inter illos prodeat Messias. Itaque nihil aliud inde confici potest, nisi Messiam fore quidem proselytum, sed non proselytum proselytorum. Attamen neque in hoc consen tiunt Iudaei, cum ut recte monet P. Simonius quosvis sibi faventes parati sint pro Messia agnoscere. Vidi pauperes h Polonia Iudaeos qui stipem porrigentes Messae nomine se, lutarent. QuamViS autem major Iudaeorum parS e Davidica stirpe Messiam proditurum existiment, attamen noViqui ct hoc quoque negarent. Memini Manassem benIsrael quod uxorem duxisset cujus atavus fuisset Don Isaac Abrabanel, qui genus suum referebat ad DaVidem regem, praesentibus multis affrmasse ex hoc conjugio proditurum
Messiam; cui mox alter Judaeus Maurus, posse id fieri respondit: Si enim Dominus Deus e lapide possit suscitare filios Abrahae teste Thalmude, quidni etiam possit esficere ut e cucurbita nascatur Messias. Sed Manasses illum
379쪽
OBJECTIONES RESPONSIO . 363 nebulonem vocabat quod verba Evangelii Thalmudi assingeret. Iste tamen Maurus perstabat posse et lapide Messiam nasci secundum Thalmudem. Paulo post dicit Simonius Hegiram non Hebraicam, sed vero Arabicam esse vocem ; sed fallitur cum aeque He.hraea sit ac Arabica. Ut enim apud Graecos & alias gentes, ita quoque apud Hebraeos & ArabaS, eadem vox fugam, exilium & peregrinationem significat. In illis quae deinceps sequuntur valde sibi placet & sibi applaudit P. Simonius. ElegantiaS ¥ustateS promit mi- rificas, sed quas sine periculo & invidia cujusquam intactas & illibatas solus possideat. Dicit me Velle canonem Scripturae novis locupletare prophetiS. Comparat me cum stello, homine non satis sani sincipitis, sic tamen ut illum longe oculatiorem nugatorem, qu na egomet Iim, fuisse affrinet. Dicit me LXXII dc magno aliorum prophetarum stipatum agimine jamjam ad fundenda me accingere oracula. Ego Vero licet propheta aut vates non sim, si tamen ad vaticinandum compellar, ausim assirmare P. Simonium, nisi stylum vertat, soljs semper placiturum se,
Multa dein congerit de apocryphis dc millies dicta re petit, eorum Vero quae ad rem pertineant, cavet sibi quam diligentissime. Quaestio est qua ratione libri sacri, reconditi, & non omnium usui expositi, cum prius apocryphi dicerentur a postea sectum sit ut haec Vox in praVam detorta fuerit significationem, ita ut apocryphi Iaabiti fuerint pro spuriis aut dubiae fidei libris. Cum ne unus quidem usque ad tempora Aquilae ex quocunque scriptore produci possit locus in quo vox haec in bonam non accipiatur parrem, . dixi manifeste exinde colligi posse Iudaeos suisse, qui
novam vocis hujus expositionem fabricarint, eo nempe consilio ut destruerent avectoritatem librorum qui Vetus Testamentum cum EVange iis conneistunt, & simul illorum in
quibus adventus Christi clarius quam ab antiquis annum
380쪽
g6g AD ITERATAS P. SIMONII tiaretur prophetis. Tacet hic P. Simonius & cum nihil
habeat quod possit reponere, quaerit tamen unde istas hauserim ineptias, seu ut ipse loquitur cogitonerie. Satis quidem Verniliter, Verum, ut puto, loco non satiS conVenienti. Ne itaque gratum & amicum P. Simonio Vocabulum tam alieno & inconspicuo positum pereat in loco,auctorsim ut ad frontes & titulos suorum id transferat librorum,
id enim si fiat, omnia recte & significanter se habebunt. Quae deinceps habet P. Simonius talia sunt ut nihil omnino ex illis erui possit, nisi id unum Simonium parum acrem esse disputatorem. Dicit scribas qui res Hebraeorum chartis committerent, & plerosque magni Synedrii assessores prophetas fuisse & a spiritu sancto assiatos. Cur urgo negat tales quoque suisie LXX interpretes 3 Quod addit sed usu fatidicos, id rectius abestet, neque enim sic Christiani loquuntur. Quod vero non uno scribit in loco, auctorem me esse ut in Ecclesiis posthac libri legantur Si.byllini & canonicis annumerentur scripturis, id nusquam dixi. Magnae quidem auctoritatis in primitiva ecclesia erant illi libri, cum & ab ipso commendata Apostolo saerit eorum lectio, sed non inde sequitur esse Canonicos. Verum negat id ipsum Simonius mentitum fuisse existi mat Clementem cum dicit Paulum ad Sibyllia & Hystaspis libros, unde futurum Christi cognoscant adventum remisisse Christianos. Vastos enim, id est subdolos & ma
litiosos priscos suisse dicit patres & imprimis Clementem Alexandrinum, si quando cum Iudaeis & gentilibus disputarent. At sic melius Judaei & gentiles quam Christia.
ni loquantur. Addit Clementem non esie errorum imo munem. Scio quidem non deesse alios qui similiter sen. tiant. Ostendendum illum errasse vel mentitum esse cum assirmat Apostolum commendasse lectionem Sibyllinorum& Hystaspis. Interim colligantur errores Clementis. Id si fiat, ausim de plano assirmare illum ne in omnibuS quidem' toties errasse operibus, quoties Vel in uno P. Simonius erraverit capite. Iterum