장음표시 사용
361쪽
OBJECTIONES RESPONSIO. 3 'sese mirificum conserre beneficium. Verum siquis Iudaeos hac ratione aggrediatur, ludibrio erit & nihil nisi risum referet, jubebuntque expectare, donec sextus exspirarit millenarius, praesertim si & clausula admittatur. Quae deinceps sequuntur legant qui Velint, neque enim aliquid iis solidi subesse existimo. Nam quale cst istud, quod & illos quoque codices, quibus LXX usi fuere interpretes, mutoS fuisse adfirmet Sed vero interpretes illi antiqui superstite etiamnum lingua Hebraea legere & in telligere mutos istos norant codices, quos hodierni Judaei nec legere, nec intelligere se posse unanimiter fatentur. Cap. XV I. dicit me foede errasse in locis Iustini Martyris . aliorumque patrum, idque se alibi demonstrasse. Ubinam rogo Somniabat profecto P. Simonius cum haec scrib
Pergit dein eodem capite Rabbinicum distringere en- sem; & me, licet non assuetum vanis & inanibus cedereminis, jamdudum latebras quaerere assirmat; quia nempe dixi non recte locutum esse Hieronymum, cum LXX non prophetas, sed interpretes fuisse scribit. Nam, inquit, Hie rondimo optime vocis hujus proprietatem notam fuisse, quandoquidem anima Tertit poetam Graecum a Paulo prophetam vocatum fuisse, at vero Hieronymus hunc Pauli locum fuse explicans. Assirmat Epimenidem per illusionem & i. roniam ab Apostolo vocari prophetam. Judicet ergo Si moniuS, egone, an Vero ipse proprio seipsum jugulet gladio. Pergit tarnen, me ad ohectiones nupefiae critica cre culleos captantem ubique tergide ari. Scio sit culicus;
sed quid sit cuneos captare, nescio an quisquam prophetes
Dicit postea; e fuse ostendisse, quae fuerit de praesentin otio D. Uieronymi sententia, quae Vosito latuit. Sic loquitur. Sed Naide mirabitur Vossius. si quid quam hac de re scripserit Simonius, quod Vossium latuerit. Dein carpit me ac si dixerim princepta gramma a a Judaeis
362쪽
ante sexcentos demum annos suisse compilata, cum nomgentis ut affirmat annis sint antiquiora. Verum nusquam tale quid dixi, sed puncta vocalia Iudaeorum non excedere sex seculorum aetatem pluribus in locis monui. Grammatica Vero praecepta dixi ante undecim minimum secula fuisse introducta.
Quod autem scripsi in assi gypto Syriaque tempore Apostolorum solam linguam Craecam fuisse Vernaculam; excipit P. Simonius; Imo praeter unguam Graecam in aegrito audietatur Iingua Coptica, in Syria Syriaca , iis iudaea iudaica seu Chaldaeo Syriaca. Fallitur P. Simonius, cum ne nomen quidem Copticae linguae exstiterit, antequam Arabes potirentur Agypto. Ipsa quin etiam id satis testatur lingua, quae tota ex Graeco & A bico conflata est sermone. Sed & tum quoque fallitur cum Iudaicam a Syriaca distinguit, cum neutra Hierosolymis fuerit vernacula. Verum plura de his postea. Negat P. Simonius risum se poste continere quod dixe
rim Pii νώπων seu traditionum pleraque monumenta quibus usi fuere Iudaei jam a temporibus Christi & diu antea, usque ad id tempus quo Hebraice scribere coeperunt; Graeco fuisse concinnata sermone: sed per me licet ut quantum velit sibi placeat P. Simonius; caveat tamen ne intempestivo risu ipse fiat ridiculus. Debuisset ostendere, si non Graeco, quo demum sermone conscriptus fuerit liber ille traditionum seu cujus mentionem facit Iustinianus, cum in toto imperio Romano Graeca, non ulla alia Iudaeorum vernacula suerit lingua. Quocunque se vertat, nullum P. Simonius inveniet effugium, nisi exoralibus, ut vocant, scriptum hoc compilatum fuisse dixerit traditionibus. Atqui istas merito explodunt prudentiores Rabbini, & Jiber Coaeri plerasque orales periisse affirmat traditiones. Superest itaque, ut si quae scriptae ex.titerint traditioneS, Umnes eae Graeaeo fuerint expressae sermone. Et sane ecquis dubitet traditiones Hebraicas Hieronymi
363쪽
OBJECTIONES RESPONSIO. 3 sironymi in Genesin & reliquos S. Scripturae libros e Graeco fuisse translatas sermone Z Ipsum quoque
nomen an non clare satis Graecam testatur scriptionem Verum ut cognoscamus quisnam iste, seu traditionum fuerit collector, unde tam multa Origenes, Hieronymus & alii ex antiquis patribus hauserunt; sussiciat examinasse verba Iustiniani, quae non patiuntur ut primus traditionum diutius lateat compilator Aquila. Justinianus ergo novella CXLVI, postquam Judaeis legendi in si iis Synagogis versionem Aquilae concessit licentiam, sine mo
ogivem; -ου TH. Antiquus harum Novellarum interpres S impareny ho c in loco reddidit secundam editionem. Vulgo tamen hoc reprehendunt, sed an satis bene, ipsi viderint. Secunda enim editio Aquilae, quam Judaei dile, go es, factam contendebant, non tantum vicis ors, sed & P bevors Vocabatur, scilicet secundum parcemiam Pgo pων ἀμι νον-. Permittit itaque Iustinia nus ut Iudaei in Synagogis legant primam Aquilae translationem non item secundam, utpote in qua omnia de Christo vaticinia penitus fierent irrita. Istam autem Aquilae dictam suisse Psiet oboir, satis clare docet Anastasius Sinaita in addens illam continu
Drusium, Morinum & alios, qui id ipsum negant. Non est itaque dubitandum quin secunda Aquita editio dicta fuerit Verum obstat quod mox addit Justi
nianus, cum scribit istam seu secundam. editi nem continuisse multas traditiones non scriptas, sed ore tantum propagatas, & quod Anastasius non uno loco Se-
364쪽
351 AD ITERATAS P. SIMONII veri monophysitae scriptum comparet traditionibus Aquilae. Ut itaque totam rem conficiamuS, necessum est secundam istam Aquilae editionem, non tantum sacrorum librorum coiitinuisse versionem, sed & com mentariis seu annotationibus margini adscriptis suisse in structam, ex Judaeorum traditionibuS ab eodem complulatis Aquila. Nec dubito quin magnam Hebraicarum traditionum partem exinde descripserit Hieronymus. Istas vero Aquilae traditiones Hebraice suisse conversas ct ex
illis desumtum & consorinatum esse librum Misina, licet ex iis quae jam diximus satis versimiliter colligi possit, ut
tamen certius id ipsum cognoscamus, hoc quoque addo.
Post Moysem & prophetas primas, seu traditiones Iudaei adscribunt Rabbi Akibae, ut non uno loco testatur Epiphanius. Sed & recentiores Rabbini unanimi ter fatentur quicquid seu traditionum hodie superest, beneficio Rabbi Akibae ad se pervenisse. Ipsum
quoque Misinae scriptum id satis declarat. At vero Aqui iam proselytum interpretem scripturae &collect orem Jλγωων omnia a R. Akiba hausisse necesse est, utpote cujus fuisse discipulum testatur Hieronymus ad Esaiam cap.VI II. Ad compescendum P. Simonii haec ut puto sufficient ri
Nonnulla deinde S. Scripturae proseri loca, ut ostendat B. Hieronymum aliquando bene, aliquando male LXX reprehendisse interpretes. Recte ab eo notatos existimat in loco Esaiae cap.V. V. I p. ubi Iudaicas Aquilae & Symmachi secutus versiones, dicit sese nescire quid sibi voluerint LXX interpretes, cum pro agnis tauroS, & pro advenis agnos posuerint. Verum ipse Hieronymus sui immemor & sese corrigens sic tandem desinit; Pulchre juxta LXX irrati sunt atque vasati s ducti in captivitatem quasi tauri, de quibus dominus dixerat, tauri pietues olfiderunt me, ut loca taurorum occuparent agni. Sed Verba Graeca ad verbum
reddita sic sonant; Pascentur spoliati ut tauri ; deserta et
365쪽
OBJECTIONES RESPONSIO. 8s3ro ereptorum agni comedent. Comminatur vero propheta Iudaeis, pinguia pascua quae ipsi eripuissent gentibus, reditura iterum ad gentes, quae velut feroces tauri illa occupent; jejuna Vero &deserta loca similiter erepta gentibus, & illa quoque reditura ad priores dominos & cessu 'ra lanigeris gregibus. Hebraica conveniunt praesertirn si in voce pro dateth ponatur aleph ut Capello placuit, quamvis & alterum retineri & ad idem reduci po sit. non ad radicem Vin sed ad n et referen
In loco Esaiae qui occurrit Esaiae I x, dicit omnia aperta esse in versione Aquilae & Symmachi, quam secutus est Hieronymus, quum LXX interpretum versio vix intelligi possit. Sed cum Hieronymus utriusque versioniS sententiam exponat, Velim Veritatis amantes ipsum adeant Hi ronymum, ut Videant quantum laboret, in emendo istorum verborum sensu, primo tempore alleolata est terra patulon, terra Nephthalim, , novissimo aggravata est via maris trans iordanem Galileae gentium. . At Vero quam pulchra& Evangelicae historiae conveniens sit illa expositio, quam ad mentem LXk adsert interpretum, facile perspiciet, qui bona a malis norit distinguere. Prudenter tamen fecit Hieronymus, quod in expungendo Galileae nomine non secutus sit Aquilam & Symmachum, rectius tamen facturus, si totum illorum contemsisset interpretamentum. Quod recte LXX interpretes ab Hieronymo reprehendi existimat Simonius, quum eodem cap. V. 6. dicit illos omisisse quae in Hebraeo codice leguntur, & apposuisse quae non habentur, &itum quoque cum Hieronymo insigniter fallitur. Quod enim in Hebraeo est id ipsum quam fidelissime reddidere- βου ζ αν- & sic quoque vetus Latina versio magis conju
366쪽
33 AD ITERATAS P. SIMONII Circa finem cap. g. apud Esaiam salsum esse dicit Hieronymus id quod LXX posuere, neque enim Rama, sed Gabna fuisse civitaetem Saulis. Sed omnino ipse errat Hieronymus, quando urbem Saulis putat esse epitheton quippe urbs Saulis est periphrasis Gabaae & cum
sequentibus construi delici. Siquis existimet rectius interpretaturos fuisse si vertii lent Gabaam Saulis; non recte sentieta cum Graecus sermo non amet istud loquendi genus. Sed neque bene reddidissent, si collem Saulas pos issent, & collem pro urbe nominaiient. Vana est itaque Hieronymi reprelaensio. Contrarium huic commisit erro rem, cum in Evas agelio Rama non de urbe sed de excelso colle accipi debere contendit, qua ratione nobilis alias prophetia in nihilum pene redigitur. Pergit P. Simonius & ostendere conatur Hieronymum de lingua LXX interpretum longe aliter sensisic, atque ipse sentiam, cum prorsus Graecam esie affirmavi. Ut hoc conficiat mirifico sane utitur argumento: Adsert enim locUm ejUS ex XIV. capc 'commentariorum ad Elatam, ubi scribit gloram, quod LXX habent interpretes, Hebraeam seu Syriacam esse Vocem, non Graecam, licet nonnulla sic
existimarint, ac si ex se id est tormu seu sollicitudo esset conflata. Recte quidem Hieronymus Hebraeam esse dicit hanc vocem, & perstringit eos qui Graecum huic adsignarent etymum, quod tamen peritiores non ab , φυντιι, sed ab obpar, formabant, ac si iidem suissent qui Mami Aeckas. Sed quomodo P. Simonius exinde concludit versionem hanc non esse graecam An quia in Evangeliis complura Hebraea occurrunt vocabula, ideo desinunt esse Graeca Si existimat rectius & Graece magis interpretaturos suisse LXX, si reddidissent, & tum quoque fallitur, nam nemque xta irium c est satis Graecum, utpote a Judaeis parum analogice formatum vocabulum. Praeterea multo latius patet proselyti vox quam glorae. Qui enim mixti essent generis
367쪽
OEJECTIONES RESPON8IO. generis & ex matre Iudaea, patre vero gentili seu contransitarentur, illi proprie dacebantur giorae. Proseoti Vero a Judaeis dicebantur quotquot inter illos versabantur peregrini. Ex illis naseebantur giorae. In tertia demum generatione civibus Iudaeis a ensebantur. Quamvis ut plurimum proselyti seu . νιιυ mmcircumcisione religionem quoque amplectexentur Juda ira, tamen etiamsi id non fieret, erant tamen proselyti, ut multis potest ostendi exemplis, cum Vox haec licet late admodum pateat, in legitima tamen significatione accepta, advenam seu peregrinum simplicitor notet. In loco Esaidescap. a x. ubi legitur mortem mi sit Dominus in Jacos, & iterum cap. rixi v. cum dicit, Olefactum iri lateres , lapsuram murum; quanto melior sit Graeca versio quam istud quod ex Judaicis interpretibus reposuit Hieronymus, opus non est ut moneam, cum sequentia satis id ipsum ostendant.
Verba dein affert Hieronymi ex Josepho assirmantis LXX interpretes solos quinque Moysis libros Graece reddidisse. Sed nusquam hoc scripsit Josephus, verum ille legem tantum eos vertisse assirmat, quo nomine totam Hebraeam scripturam intelligi adeo claris ostendimuS argumentis, ut
nihil quod opponat habeat P. 'Simonius. Quod vero subjungit mihique tribuit, ac si credam LXX. interpretes in libris obscurioribus, veluti Jobi & proVerbiorum, magis accuratos se ostendere, id nunquam vel scripsi vel cogitavi, utpote qui certo sciam eos ubique optimorum interpretum adeo bene functos esse munere, ut si vel unumi altem qui non recte ab illis expressus sit reperturum se P. Simonius speret locum, frustra semper sit laboraturus
Ille quoque qui statim postea adducitur locus ex cap. xxv II. EZechielis filii Rhodiorum, perperam ab Hieronymo reprehenditur. Dedan enim nullum hic potest habere locum, utpote de quo ejusdem capitis v. Eo agatur. Nul-
368쪽
li praeterea in Arabia elephantes, nec ullum Dedanitis cum Indis commercium. At vero ebur & eburna supellex, quae a Rhodiis, qui tum Phoenicibus parebant, Tyrum deportabatur, illa non ex Indicis, sed ex Libycis erat dentibus. Neque enim aliud quam Libycum ebur antiquioreS norant Graeci. Rhodiorum autem quantum in Libyco littore olim suerit commercium, Vel exinde conjiciat aliquis, quod & ipsa quoque Pharus illorum fuerit tributaria insula, ut ex Ammiano cognoscaS. Illuc enim ut nunc, ita quoque olim Libyes ebur venale deserebant. Recte itaque LXX interpretes. Sed & Hebraei codices initio Paralipomenon recte habent Rhodanim. Male vero in iisdem Hebraeis codicibus x Genes. V. g. Dodanim Vocantur haec Iavanis posteritas, cum Rhodanim Verum sit, uti etiam habet Samariticum exemplar.
Capite xxiv Numerorum in prophetia Balaami ubi Agag legitur pro Gog, & hoc quoque quam inepte factum sit satis ostendimus in appendice scripti de LXX interpretibus. Lectionem horum interpretum confirmat codex Samariticus. Perit prophetia si Agag legamus. Per Gog vero & Magog ut alibi, ita quoque hic intelligitur pleni
ludo gentium in Christum credentium. Transeamus nDc ad X v III caput, quo P. Simonius ea, quae de ordine & constitutione hexaptarum & tetraptorum Origenis scripsi, conatur refellere. Monueram ut ab Epiphanio sibi ipsi contradicente & ab aliis qui eum secuti sunt sibi caveret; ille tamen neglecto salubri quod dederam consilio, dum erranti Epiphanio ejusque interpreti credit Pe tavio, maVult seipsum turpiter exponere, quam recte senutientibus suffragari. Ecquid enim clarius testimonio Eu sebii in laistoria Ecclesiastiea ubi de Origene agit, cum hexa-pla dicta esse affrmat, quod sex continerent VersioneS, tetrapta autem quod quatuor; Consulat ad illum locum praestantissimi viri Henrici Valesii annotata & desinat nugari. Nihil illum juvant schemata quae apposuit PetaVii, c u
merito explodit idem Vallasius. Ad
369쪽
Ad Opius dein iteratas P. Simonius relabitur ineptiaS,& Origenem ne per somnium quidem de Samaritico unquam cogitasse dicit codice, & mentitum fuisse Africanum,
qui non uno in loco aetates Patriarcharum ex Samaritico
codice prototypis Hebraeorum literis exarato, fideliter se descripsisse testatur: cum teste Simonio, non ipsos codices, sed Graecam solum viderit versionem, de qua scilicet intelligi debeant pleraque patrum loca, quoties ad Samariticum remittunt exemplar. Siquis causam quaerat quamobrem pulchra istiusmodi nugamenta commentus fuerit P. Simonius, nullam. prosecto aliam inveniet, nisi ut excluso Sama ritico, sua concinnaret octapla. Eadem illam impulit ratio, ut quantumvis clara & manifesta sint verba Eusebii cum dicit Origenem sibi quoque comparasse ea Hebraica exemplaria, quae prototypis Hebraeorum essent descripta li. teris, negat tamen de Samariticis ea esse accipienda codi. cibus. Adeone ergo ineptus fuit Eusebius, ut postquam dixit Origenem Hebraeam quoque addidicisse linguam, tanquam rem magnam addat, illum quoque Hebraeum sibi comparasse exemplar ubique inter Iudaeos obvium p At vero si recham sequamur interpretntionem desinit haec balubuties et dicit enim Eusebius Origenem non contentum He braeis codicibus quibus Iudaei utuntur, comparasse sibi e tiam exemplaria, quae apud Samaritas prostarent. Nec contentum similiter sola LXX interpretum translatione. alias etiam investigasse versiones, quibus hexapta sua in strueret. Ut haec tam manifestae eludat, mirifica sane com miniscitur P. Simonius; Origenem ne per somnium quidem unquami de Samaritico cogitasse exemplari; & tamen parum gina sequenti contrarium dicit & latetur Origeni non ignotum suisse codicem Samariticum. Africanum mentitum esse cum toties ad antiquum & prototypis Hebraeorum exaratum literis Samariticum provocat exemplar: hujus enim Versionem Graecam tantum consuluisse, ac si illa vel sio Graeca prototypo Samaritarum scripta esse potuerit
370쪽
charactere. Nequis autem miretur Africanum, virum Syriacae, Claaldaicae & Arabicae linguae peritissimum in dag.
noscendis literis turpiter adeo caecutiisse, assirmat Paulo
post eodem capite etiam Justinum Martyrem in dialogo, contra Tryphonem adeo misere hallucinatum fuisse, ut verssionem Graecam Aquilae crediderit esse ipsissimum He braeum exemplar. Sed mos scimus non Iustinum, sed Simonium misere hallucinari & non intellexisse verba hujus Martyris. Verum & hoc quoque mirificum, Africanum quidem prototypas Hebraeorum literas Vocasse Samariticas, non item Origenem, utpote qui prototypas Hebraeorum litetas Judaicas esse affrmarit, si Eusebii verba ita ut Simonius vult accipiamus. Denique & hoc quoque quis expediat, Samariticum exemplar ut Vocat Africanus vel versionem ut loquitur Simonius, habuisse quidem Africa num ; Origenem vero, quem dilectum suum Africanus nominat filium non habuisse. Si quaeras quorsum omnia
istaec commenta, quorum ne unum quidem possit adstruere P. Simonius, ratio est manifesta, nempe ut evincat hexapta non a sex appellata suisse versionibus, sed ea vere octapla suisse, & sic dicta fuisse ab octo columellis, quas
ipse semper columnellas vocat, ut hac scilicet ratione Samaritica exul et Scriptura. Sed profecto longe rectius secerit P. Simonius, si missis tot errorum ambagibus, desinat vexare antiquorum patrum scripta, illosque admittat senusus, qui primo statim sese osterunt aspectu . Si enim singula persequi velimus, nullus erit ineptiarum modus. Nam quale est istud quod Africani verba decurtata, quae mirifice torquere conatur, e Chronico producat Eusebii 3 Debuisset Syncellum consulere, qui integra Verba & integros Africani profert sensus, quique passim Eusebium, quia
id non fecit, reprehendit. Sed non videtur sacellum vidisse P. Simonius, cum negat Africanum codices consuluisse Samariticos. Prius etiamnum facit, si viderit & dissimuletis