장음표시 사용
101쪽
cera texit,aegypso colorato super induxit: implevitque hydriam aqua: & ejus orificio caput statuae veteris superimposuit i summaque reverentia, ac ceremoniis exquisitis spectante toto populo venerandum istum Deum igni Chaldeoruadhibuit: Vtrinque AEgyptii Canopi numen, Chaldaei voce elevata suum deum sub ignis sorma invocabant. Incalescente autem hydria propter ignis propinquitatem, liquefacta est cera,apertisque foraminibus magno impetu effusi est Gqua in ignem circunjacentem: qui multa inundatione spectantibus & admirantibus omnibus
suffocatus & cxtinctus est:Sacrificulus vero arrepta inde occasione hortatus est Egyptios,ut majore reverentia Canopum coleret, sacra illius si quentaret,ac se tanto numinivoluntarie submitterent. Ex eo tempore Canopi statua figurata est in speciem urnae: Cujus formam ostendunt MMrius Delphinus Romanus Patritius. Petrus Lepidus Regius apud Mediomatrices Procurator: ac memini me aliquando vidisse similes inter o namenta conclavium ducis Vrbinatis Pisauri,& Roberti Stroretis Card. Romae.
102쪽
Vt bello atque amis clari evasere cui tres, Sic nomen patriis obtinuere sacris. Mille deis totidem Romae delubra dicarunt, Druersa Graecis redigion e pares.
103쪽
V o Τ I E s asserit scriptura unicum esse Deum, hoc praecipit ne alio transseratur id quod Divinitati competit. Vnde patet, quatum a superstitione differat pura religio.
Dicit enim Deus te este aemulum, ac rore leveruultorem, si cum ullo deo fictitio illum associet homo, regulamque proponit in sua lege, ad qua Vult omnem cultum Numinis sui referri, & suo arbitrio honorari. Quod homini debet esse frae num validissimum, quo intra fines & limites οὐ ficii sui contineatur. At illi Antiqui tam Philosophi,quam populorum doctores, ne videretur aliquid detrahere de eo quod deberi summoNumini non ignorabant: Deorum minorum Cen turias aeterno rerum omnium Conditori subjecerunt, quibus par esset in illo summo Deo cadiac terrae administratio. Sed hac societate Deus impie dejicitur a sua sede, & illi sceptrum e in nibus extorquent Idololatrae, quod fictitiis suis deis communicant. Manet tamen illud dictum, i, Christi ad tentatorem: Dominum Deum tuum . adorabis, & illi soli servies.Et Angelus reprehendit Ioannem, quod in geoua venerabundus cora
104쪽
Dii manorum a steo procidisset. Et Petrus Cornelium reprehedit, ARio quod ante illius faciem genicularetur. Zacharias zaci. dum loquitur de restauratione Ecclesse dicit lucunum fore Deum, & unum illius nomen: Quibus testimoniis clare judicatur quaecunque pietatis ossicia alio transferuntur, quam ad unum Deum, ea sacrilegio abominando involvi. Sed hoc Gentes non intellexerunt, quae multitudine
deorum sibi finxerunt:non solum Assyrii, AEgyptii, & Graeci, sed etiam Romani, qui caeteris phres fuerunt superstitione & religionibus Variis. . Hi enim praeter solem,lunam,aliaque sidera,quq adorabant,habuerunt peculiarem deum Ianum illum antiquum Ogygem,qui inter Aborigenes olim regnarat,&in Ianiculo sedem fixerat. Huc peculiaribus sacris prisci illi populi Italiae venerati sunt,antequam Evander cum Carmenta matre in Italiam trajiciens deos Arcadiae advexisset; de Aineas Palladium, Cybelem, alios e Phrygia deos secum adportasset. Habuerunt Romani suos Heroas,Genios,& Indigetes:Statilinum, Levanam, Comum, Virbium, Ridiculu,
Eousque processit humana vanitas,ut semper plus tribuerit suis speculationibus dc inventis, quam mandato Dei ; qui spiritu & veritate coli vult,non idolis materia corruptibili cossatis. SL M,
mulachra Gentium argentum & aurum, Opera
105쪽
8L Dii Romariorram. manuum hominum. Similes sunt eis qui secerut ea,& omnes qui confidunt in eis. Proinde Deus, ne illi sormam aliquam materialem tribuerent εν homines,inquit. Non facies tibi sculptile, neque similitudinem ullam eorum, quae in casso sunt desuper,aut in terra deorsum,nec eorum questit in aquis sub terra, &c. inibus verbis res natur
perversa superstitio,& impia licentia hominum. D.kε. Deus ipse ad Mose inquit: Memento quod Deus locutus sit tibi in valle Horeb: vocem audivisti, corpus no vidisti. Observa ergo teipsum, ne so te deceptus facias tibi ullam similitudinem. Et s. Esaias:Cui assimilabitis Deu sortem,& qua simia ' litudinem coparabitis eiὶ Et Paulus disputans Α-thenis in Areopago cum Stoicis, dicit: Divinit tem non posse exprimi auro, argento, aut lapide arte sculpto,neque in vetionibus hominu. Quod .. no ignoraverunt ex Gentibus plurimi. Augustinus profert excellens testimonium ex Varrone,
quod & ipse adprobat. Qui primi deorum simulachra invexerunt, ii & metum dempserunt,& errorem addiderunt. Cum Tarentum expugnasset Cosul Romanus, multasque statuas deorum aureas & argenteas cum praeda cepisset, scribenti ad Senatum quid de iis esset facturus resposum es ut Deos Tarutinis iratos relinqueret. Nimirum hoc responso Romani annuebant,in statuis paruesse auxilii affictis,quamvis eas summo coluisset
106쪽
Dii Romanorum 83 honore:multo minus iis qui nihil divinitatis talibus rebus attribuebant:nam usque ad ea tepora Romae nondum Iccepta erant Deorum simul, cra. Sed postquam Romani protenderunt imperium extra Italia, & cum Graecis communicarui,
ab eis,sicut bonas artes & Philosophiam, sic etiaomne genus se perstitionum de opinionu de religione didicerunt, & in urbem invexerunt, reliquosque poPulos variis traditionibus & sicris superariit:alciscendo undequaq; peregrinos Deos,& illis in urbe templa,sacella,&aras eriged .Vm de dictum est non absurde ab aliquo Romano. Postquam in Urbem introducta sunt simulacra. de statuae deorum publice sunt populo propositae,ut ad cas suas dirigerent preces,& Vota conciperent, elanguisse in hominum animis pietate,&anorum dis lutionem superinductam esse.Cum enim suos deos iis de affectibus, & cupiditatibus percelli,ct rapi existimassciat, quibus vulgare genus hominum, aut eos contempserunt,aut ad eorum exempla Vita composuerunt. Existimaveruntque quod coelestiu fieret imitatione,debere tolerari,vel adprobarimam seres, latrones, adulteri, polluti, impostores, S cςteri, suos habueruitutelares deos:quos invocabat, & colebat ut navleficia quς aggrediebatur posset coficere.Sic adulterς mulieres veneri victrici,& selici ferebat muneraampostores, penuri, fures Mercuriu pr side
107쪽
8. Dii Romanorum. honorarunt: avari Plutum: latrones & oppressores violenti Herculem: cynaedi Iovem: S ita de caeteris. Nullum enim vitii genus suit, quod ad aliquem deorum non potuit referri,quorum phtrocinio & exeplo postent securitis exequi quod machinabantur. Vtque rudis populus, & liter, rum imperiti possent facilius Deum a deo dis cernere, de ejus proprias cognoscere virtutes &cnergiam, ne in invocatione hallucinarentur, de fallerentur, ex armamentario coeli conquisita fiagna tribuerunt singulis, quae propria illis essent M peculiaria:ut compertum esset unicuiq;, quod Deus hic vel ille posset conferre benescium : ne precibus extorquere miseri mortales conaretur ab aliquo deorum, quod sui non esset muneris: Stultum enim fuisset a Venere voluptati & ocio dedita,texendi, nendique peritiam poscere,cum deliciis praeficeretur,& amoribus. Ad Palladem veniendum erat,quae lanificii praeses csedebatur. Propterea cautum est probe ac sapienter, ut si
tuarii & pictores singula numina suis insigniret notis: Iuppiter fulmen tenebat, Neptunus suscinam,Pluto uncti, Saturnus falcem, Cybele tympanum,Apollo lyram,Pallas aegydem & hastam: Mars peltam & frameam: Bacchus thyrsum,Hercules clavam: Mercurius caducaeum,Diana Venabulum , Cupido pharetram, & arcum:Venus faculam: Hymeti rosas:Vertumnus scalas:Pales ra- strum:
108쪽
strum, Pan fistulam septemplicem: Vulcanus incudem & malleum ita de caeteris. Quin & dii singuli proprias habuertit aves, vel animalia quibus comitabatur.Iovi tribuerunt aquilam:Iunoni pavonem: Minervae noctuam:Herculi draco nem Hesperium: Baccho Tygrem & Panteram: Veneri cygnum & columbam: Saturno serpentem:Plutoni Sphyngem: Neptuno Phocas . Dianae cervum & canes:Marti lupti: Mercurio Ibide: Esculapio colubrum: Phoebo cornicem. Mille monstra,mille nugas& fabulas semper excogitavit mens humana, quibus decipererur, ac deci
peret. Quoque magni illi Philosophi sibi magis
indulgebant in describenda rerum natur quam ingeniosis his hieroglyphis adumbrare se credebant , eo longius aberrabant, & distrahebantur a vero scopo cultus divini, quem Deus summus
sibi postulabat tribui ; idque praescripto mandato, quod ex sicris literis discimus: vltra quod, ingenium hominis nihil potest cominisci pr terVanitatem, dc stultitiam. Chim aute suis diis currus & animalia quaedam,quibus gestarentur, tribuerit antiquitas prisca: ea expressi olim aliquot versibus,quos hic adjungere non erit absurdum. Etsua habent carpenta Dei: rapidissueferuntur
Curribus: in celeres axe agitam te rotas.
Sidera seu linquan ut terras lumine luserent: Seu placeat caeli summa per astra rapi.. L 3
109쪽
go Dii Romanorum. Annosiisiubeunt Saturni plaustra ἀracones, Addit qui exactis tempora temporibus. Clangorem duplicant Idaei indima buxi, Turintumgestat dum leo iunctus Opin. Iuppiter aeriis aquilae libratur in alis, Sidera dilecto cum Ganymede petens. Iuno capistratis pavonibus aetherascindit, Dum curi invisit templa operos Sami. Neptunus tranat si natis aequora Phocis: Perfreta Delphino currere Thetys amat.
D tis e tui orius, Metheu p. 2 fuimus Abasten Alatoque Orphneus qui pede fulcat iter,
Phoebaeos raptant currus Eous in AEthon, Et Phlegonflammas cum omente vomens. Ad iuga rumosos compellit Delia cervos, Dum cui 2 celeri Latmiasaxa subit. Lyncibus evissertur vinosus Iachus, Torva corymbifera lumina fronte rotans.
Vt Phrygio Anchfa halamisiquefruatur amatis, Pulchra in Amygeo Cypris olore sedet. Dum fumo, Geticaserit inter p lia pelta, Mars premit Odrvus esseda iuncta lupis. Squamosograditur nitens serpente Minerua, Attica Fi posita Gorgon una Abit. Non siemper genitus Maia talaria plantis
Aptat Marmaricis tot tur Ibidust Triptolemum ut doceat fumetum credere sulcis, Currum urget tortis anguibus alma Ceres.
110쪽
Dii Romanorum. Lustratura alam compellit caraula Doris Delphines iunctos ore lupata pati. Ad iuga compulso diverbendi aequcra pisce
Ne eus: Os mctas turbine mulcet aquas.
Vectatur pandi tergo Silenus o fe i, Est qui Lampsacio victimapnata Deo. P lisses Baham canthums, tar Pedason urget, Dum iuvenem Mavors in fra bella movet. Pollacis dextra submittens colla ιbenter Spumantistaenum CIParus ore tulit. Pegasius alato gessavit Persea dorso: Esses ore erox festerophonte fuit. Istis quoque diis peculiares sacratae fuerutarbores : ex quarum ramis Coronabantur, quoties illis sesta solennia sacrificiaque febant publice: quas sequciati carmine ita comprehendi. Non quavis Superos arbor defunde coronat.
Cuilibet e proprio cis untur timpora ramo: Serto divinas impediente comas. A terna caedro f ontem Saturnus inumbrat: Turrigerae est abies grata corona Deae. Alta Panomphaeo queicus estsacra Tonanti. Lentisci aequoreo misit a planta deo. Diligitur nigro Plutoni Punica malus. Pallantes oleas Attica Palias amat. Perstringit lavum Iuno Libanotide crinem.