장음표시 사용
221쪽
is3 DE Mi TRATO CApi TE V. Nec vero, quod hae primum simplices &Purae, neque nilnis ornatae fuerint, Summorum
Pontificum ambitioni tribuendum est, quod sensim sequentibus saeculis ornari gemmis, & unionibus
Consueverint, quum ex adlato schemate num. a.
SEGM. I. perspicue pateat Arsacis Orodii Parthorum Regis X lU. & successorum tiaram, non in Ium insulis, verum etiam unionibus, miro opere ornatam fuisse; quod testantur numismata a Uaillantio edita in eorumdem Regum Historia. VI. Id ipsum de Persarum tiara adfirmamus. Ab gari quoque Arabum Reges, Edesse norum Domini, in editis numis adsimili capitis ornamento insigniti spectantur, & infulati, quos vide apud Vaillantium, Patinum in M. Aurelio pag. 24o. & in Gordiano Pio pag. 378. & apud alios praestantes Numographos . Pileus Phrygius, quo non solum
Sacerdotum Graecorum, verum etiam Etruscorum caput condecoratur , ut videre est in adlatis a me Vmis Etruscis, imitatur Aegyptii Antistitis coronamentum , quum tamen eius apex incurrvus sit. Hoc vel simili capitis honestamento decorantur in vetustis Christianorum Monumentis Sancti orientis Magi , & in picturis Sacrorum Vrbis Coeis
metriorum Orpheus; de quo multa egregie observat diligentissimus Praesul Bottarius Par. II. Id Tab. LXIII. LXXI. Divinitatis argumentum apud veteres Etruscos & Latinos , elapsis his mille Namplius ab hinc annis, fuit tutulus , de quo nora pauca in meo Museo Etrusco adnotavi. Iconem vetustissimi tutuli habes in eodem SEGM. I. num. Integrum Laris huiusce simulacrum ex aere ex Muleo Capponio ex testamento migravit in Celeberrimum Maseum Rircherianum Collegii Ro-
222쪽
Iεsu CustisTi Cstveirixi I9 .mani. Insulae, sea vittae ex utraque tutuli parte pendentes, aures tegunt, & sub. menro peculiari modo iunguntar, Integram alini dabianus musessigiem, & iconismum cum altero adsimili Laris ii- Inulacro tutulato, ad cuius pectus bulla pendet.
VII. Pontis exim Romanorum miIrae primuin , ut diximus, humiliores fuere: . qrias P. Augustinus astices adpellat: eas vero gemmis pretiosillinus,& m rgaritis tune ornari consuevisse arbitror, quum ipsi Imperatores . Christiani , atqued et am Augustae Feminae infinitis paene unionibus caput sugmonerare coeperunt. Non solum diademata' 'et gemmis in Constantini Magni numis, & suceesloribus spectantur; verum etiam galeae multis unionibus condecorantur: quae exempla eX numis a l-
latis a Du-Cangio in Historia Byzantina, a pan- durio, aliisque. Namismalographis obriai sunt . In
SEGM. II. num. I. non abs re visum est cauut gemmata mitra ornatum Theodorae Ansa-
stae, coniugis Iustiniani imperatori , ex veteri P - ctura musi vi operis, quae spectatur sacra Aede S. Vitalis , in Sacelli .maxuni PViete iisdem picturis decorato anno Chr. UALVI. Rubeo & Alamanno adlata, ex quibus Protu i Du-Cangius . in laudata Uistoria pag. 97 Dotest Iud Clampinium in Par: Veter. Monum. Τab XXII Cap. IX. pag. 73. Gemmis quoque Or natam mitram S. SILvΕsTRi Papae, qua eum Onatum perhibent a Constantino Μagno nolui prae ire , cuius icon exhibetur in. eodem Segmento num Ea Deiparae Virginis in throno feto num. i. . ' - istantibus hinc in
223쪽
DE MITRATO CAPIT imaginatam, ut veteres dixere, adfert p. Angelus Rocca Camers, Apostolici Palatii Sacrista ante Scholia in Gregorianum Sacramentorum librum, quam etiam luculenter inlustrat. S. Ambrosii Pontificalem Mitram , fertum cum gemmis Ennodius adpellat: multisque nominibus, & adpellationibus donatae leguntur in Macri Hiero lexico , ad quod Lectores ablego . Sequutis saeculis Pontificales mitrae sensim altiores factae, in acumen adinstar coni desinentes, adiectis infulis, usum obtinuerunt . quarum icones habes SEGM. I l. num. 7. & 8. ex nummis argenteis SERGii III. Papae, qui ab ann. 9oq. ad 9 II. Romanae praefuit Ecclesiae, adlatis a . V. C. Vignotio pag. 6 a. Sed in Musi vis picturis S. Ecclesiae Ravennatis S. Ioannis in Fonte apud Clampinium Par. I. Vet. Mon. Τab. LXX. Apostoli, quorum nomina adscripta sunt, mitris Ornatis duobus circulis insigniuntur. Quod est spectatu iucundum, in Musiva plintra Basilicae Liberianae apud eundem Clampinium Tab. LII. pag. 2I4. Iacob capite ornato mitra expressus est .
. VIII. Adcedit, quod in summitate interdum vel
globo, vel Cruce Dominica mitrae ornatae visun- . tur, quarum schemata in eodem SEGM. II. num. 3. . e 6- occurrunt, quae a me ex vetustiori-Dus. Ecclesiarum Monumentis apud Hagiographos Ocriptores, praesertim apud Clampinium adlatis depromta sunt. Innocentem sacri Pictoris erro rem, & valde ingeniosum, adnotare heic lubet , qui musivo opere exhibens Sanctorum Magorum adOrationem, ex his primum, qui dona offert nato Domino, expressiit ornatum tiara, seu mitra Pontinina , cuius vertici imposita est parvula Crux
terme similis adlato schemati in SEGM. II. num. 6.
224쪽
Irsv CustisTi CRVcIFIXI acta quam in ima ora corona radiata circumdat, ut ini a. SEGM. III. Hanc picturam adfert Ciampinius de Sacris Aedificiis Cap. IV. describitque Pag. 7s. num. II 4. quae eXstabat in Vaticina Basilica in Sacello S. Mariae ad Praesepe: . quod opus fieri iussit Ioannes VII. Pontifex Maximus, qui electus est anno Chr. Tos.
IX. Ad mitrarum ornatum , praeter Cruces ,& gemmas pretiosissimas, adcessere , ut supra indicavimus , Historiae sacrae emblemata , & phrygia opera ; quapropter ex Nicephoro - & Balsamone Phogium mitra intelligitur, quam Innocentius III. Antiphostium vocat. Phrygio opere decoratam Gelasii H. Papae mitram delineandam curavi in SEGM. III. num. I. cuius integram imaginem ex antiqua pictura adfert Dominicus Maerius in Hierotexico in voce ultra pag. 387. Mox adiectus supra extimam mitrae Oram circulus vel radiatus , vel regius , ut videre est in adlato duplici schemate in eodem SEGM. III. num. a. & 3. Sed illud notandum , quod vittae, seu infulae, quae
Cruciculis ornabantur, antiquitus non retro pendentes refluebant , sed in utraque capitis parte tempora velabant, & utramque plane aurem intectam post se relinquebant. Id apertissime observare potui in marmorea statua bipalmari S. Gregorii Magni sedentis, qua olim Chorus antiquus
Florentini Baptisterii ornabatur, nunc vero in me Museo exstat . Nam Sanctissimus Pontifex capite gerit Regnum unico circulo ornatum, cuius schema adfertur in SEGM. III. num. 3. & insulae eo ut dixi modo fere prope oculos pendent. Regno Pontificio tertium circulum, sive coronam adiecit
non Urbanus V. sed Benedictus XII. quod lucu-
225쪽
xo a DE Mi TRATO CApi TEIenter ostendit Praeclarissimus Eques Franeiscus vi ctorius in egresto opere suo mihi honorifice inscripto, it Horino d' oro illustrato Cap. VI.
X. illud etiam adnotandum, non solum capita DeOrum, ut ostendi ad Gemmam Iovis eaput reserente in Dactyliotheea Zanettiana, eorumque Sacerdotum squae etiam Cameis inscalptis cum Deorum iconibus ornari solebant, ut videre est in meo Doniano Syntagmate ad Tab. viii. pag. t 3 s. in icone L. Lartii Anthi , Cristophori Aedis Bellonae Pulvinensis; nam in tribus Cameis , quae lauream eius coronam Ornant, sculptae sunt protomae Palladis Bellatricis a dextris, Martis a snistris, & in medio eiusdem Deae Bellonae; adde Regum vestes apud Orientales ,& Etruscos literis inscriptas; verum etiam diademata, tiarae , & cidari, pariterque multo opere auro Ornari, teste Arriano allisque Scriptoribus consueverunt :Illud quoque exploratum est, in trontali lamina aurea summi Sacerdotis apud Hebreos D Ei NOMEN scriptum , ut in Exodo Cap. xxix. vers. 36. ita etiam& mitrae Summorum Pontificum. & Episcoporum Ecclesiae Sanitie Dei, litteris sacris, emblematis opere phrygio ex auro contextis , gemmis , & unionibus ornatae adhuc in vetustioribus Bisilicarum sacrariis spectantur. Hisce ornamentis adde etiam sa-
Cras Imagines, & Historias. quod iam ab Angelo Boccha, ut diximus, de Mitra S. Silvestri Papae ostenditur. & adnotatur . Vsus iste historiatarum mitrarum apud nos iam desiit; sed ex monumentis ipsis, picturis quoque pervetustis, atque ex ipsis mitris, quae hodie supersunt, eruimus morem hunc usque ad seculum xv. servatum fuisse . Dum haec scriberem, pietatis & devotionis causa Florentinam Carthusianorum Ecclesiam, & Monasterium insigneadivi In. Kal. Novemb. huiusce anni Cio.D. .XLVisu.
226쪽
IEsu Custisaei Cuci PIXι 2o 3 ea potissimum de caussa, ut colerem Corpus Beati Nico LAi DE AL RERGAT is , S. R. Ecclesiae Cardinalis, &Archiepiscopi Bononiensis, quod ad aram maximam ibidem exstat, in qua votiva in eius honorem celebrata Milla, me ipsum , dc meos domesticos, amicos quoque omnes, potissimum vero Sanctissimum Dominum Nostrum BENEDicTvM XIV. Pontificem optimum Maximum , qui eum Beatorum Fastis solenni
sanctione, & ritu adlegit, & sacris Diptychis inscripsit, aliisque per multis honoribus, atque enco-miis honestavit, enixiis precibus commendavi. In in teriore sacello elegantissimo permulta , ae varia eius Lipsana honorifice servantur, inter quae eius Mitram observavi multis Sanctorum Imaginibus, praerisertina vero Beatae Mariae Virginis in Caelo a Deo
Coronatae, undique vero phrygiis ex auro contextis
operibus , splendido opificio, nullis tamen gemmis ni tamen exciderint condecoratam subspexi .
Haec, atque alia fere omnia, precipue etiam lacro rum insgnium Pignorum Thesaurum , eiusdemque Ecclesiae ornamenta mihi summa cum ' humanitate ostendit Domnus Petrus Maria PERIVs Florentinus, Monachorum eius ordinia Prior meritissimus, aepientissimus , quo cum necessitudo a teneris usque
unguiculis , & ab ipso optimarum litterarum una peracto tirocinio in Schola Baptisterii Florentini, necessitudo intercedebat. Is , ad cultum Sacrorum Pignorum haec egregiis curis suis perfecit, & nuper ea diligenter curavit, quae ad decorandas Sanctissimi atque Eminentissimi Antistitis NsCOLAI Exuvias pertinebant , ne quid dicam de ceteris eiusdem Templi , Asceterii , & Bibliothecae ornamentis, quae quanta fuerit Procerum Acci Aio LAE Gentis splendidissimae ac nobilissimae pietas , & magnificentia , qui Florentinam Carthusiam ae solo excitarunt, ac landarunt, clarissime ostendunt. Sed
227쪽
2o4 DE MiTRATO CApi TE IXI Sed hoc loci minime silentio praetereunda est
Mitra maxima, seu Triregnum Papale Pii secundi Pontificis Maximi, qui non solum veterum elegantia rum cultor fuit eximius, verum etiam magnificentiae, & decoris Domus Dei studiosissimus: quod probatae fidei compluribus testibus ostendit Eminentissimus Princeps Angelus Maria uvisti Nus S. R. E. Bibliothecarius, Pontifex Brixiensis Cap. iv. in Vindiciis suis ad Vitam eiusdem Pontiscis. Quam insignis , & pretiosissima fuerit eius Mitra , quam in solemni oribus sacris mysteriis, & pompis gestabat,
ostendunt numismata quaedam Scriptores Probatissimi testantur, inter quos Cardinalis Aegidius Ui-terbiensis in Hist. xx. saecul. his verbis: Incredibili pretio emit ,sacravitque Mitram, er insolito pretiosissimarum gemmarum pondere explevit , qua ornatus cum prodiret, oculos omnium luce , rediisque feriebat . Adcedit Michaelis Cannesii testimonium, quod his consonat, ab eodem Purpurato doctissimo adlatum, qui Mitram illam, seu Tiaram, communi iudicio ducenta millia aureorum pretio aestimatam memOrat. Siquidem non solum lapilli tum magnitudine. tum pulchritudine rarissimi in mitrarum cultum adahibebantur; verum etiam gemmae antiquae multo opificio elegantissime in scalptae, nec raro etiam Ca mea . Mitrarum antiquarum, quas Ravennae vidit , ornatum describit in sequenti Diatribe V. C. Paul- .lus M. Paclaudius, qui etiam adfert caelatam Gemmam , litteris greuis ornatam , cum manu aurem vellente, quam vel inter amatorias , vel etiam Convivales, vel hospitales recensebam, quae amicis , ω amasis dari facile solebant, ut memoriam sui in ipsiserearent , & obtinerent, cui adsimilem protuli in Tom. I i. Musei Florentini Tab. XX. num. a. Pag si
di nonnulla adnotavi. At quia ad voluptuosos homi
228쪽
ΙΕsu Custisaei Cauci FixI aos nes pertinere pluribus egregie Ostendit, eius quoque explicationem valde verisimiliorem lubenter probo , & laudo . XII. At ut ad illud, quod iam ostenderam , reveristar , Pontificis Μaximi tres Mitras in usu eo saeculo ostendit Caeremoniale Romanum , editum iussu Gregorii x. apud CL Mabilloniam, quod' pag. 231. haec habet num. II. Primo notandum es, quod Dominus Papa tres mitras diversas habet, quibus diversis temporibus utitur; scilicet unam albam totam,
unam eum aurifristo in titulo sne circulo , ct mitram sue) aurifrisatam in circulo ct in titulo. --,tra aurifrifata in i oirculo ct in tituIo utitur in Utiis diebus festivis , ct aliis, excepto a Septuagesima usque ad Pascha, ct ab Adventu usque ad Natale , quando cantat pro Defunctis. Et salia ratio, quia coronam repraesentat, ct activa er eontemplativae vitae discursum. Mitra vero cum
aurifriso in titulo sine circulo utitur , cum ferie in Con Orio, er iudicat; unde coronam regalem ν praesentat. Alba uirtur diebus Dominicis, o aliis
ηοu festivis , ab Adventu Domini Qque ad vigiliam
Nativitatis Domini in Vesperis , praeterquam in tertia Dominica de Adventu, quae dicitur Dominica de Gaudete . Hodie in SOLEMNI FEsTO CORPO- Ris CHRisaei tria Pontificis Regna magna pompa ante eum mensis portatilibus imposita , ut mihi narratum est, deseruntur. Papalis Triregni iconem
exihibeo in s Ea M. ID. num. 4. & s. ea Vero Mitra . quae adsertur in eodem SEGM. III. num. T. ea de
sumpta est ex vetusto Marmore , opere anaglyptico caelato, supra Portam maiorem frontis Basilicae S. Ioannis Evangelistae, apud Celeb. Abbatem BAc-CHi NivM Par. Ii. Agnelli Auctoris Libri Pontificalis Vitarum, nempe Pantisicum Ravennatum in Apu
229쪽
natur caput S. Barbatiani Episcopi Ravennatis , quod tamen anaglypham sequiore aevo sculptum creditur. Mitrarum varia forma, & Ornatus videri etiam potest in Antiquitatibus Aquileiensibus in fine inter sacra Monumenta, atque ex numis Patriarcharum Aquileiensium , quae ab Eruditissimo, Canonico &Comite Ioanne Dominico Bertolio edita, atque illustrata proferuntur. XIII. Sed antequam manum e tabula dimoveam, adnotare lubet Pictorem apud nos antiquum , ut opinor, saeculo X m. vel xiv. AETERNO PATRI tribuisse Postificium Triregnum, tribus Ornatum cirriculis, quales regiis coronis tribuuntur, & in sum mo vertice, seu apice globum imposuit cum parva Cruce. Singularis haec picta Tabula, quam olim observavit. & delineandam curavit Cl. Bindus Simon Perutius Patric. Flor. et dono dedit Societati Columbariae Florentinae Vide Annal. Ir. anni MDCCXxxvii. pag. I 6s. exstat in Ecclesia Suburbana Florentinae Dioeceseos , quae S. Georgii ad Ruballam dicitur. Praeter Pontificium Tri regnum caput AETERNI PATRis ambiunt tres circuli, discum referentes, radiis aureis ornatissimum. Hanc ima-iginem delineandam curavi ex eodem Prototypo, &si locus heic vidissem opportunum, adferre Volebam ἐsed id alibi , Deo dante, praestabo .
230쪽
FLorentinae Basilicae BAPTisTERII origo, antiquitas, dignitas . ac praeeminentia breviter indicatur. . mg. 77. ε
Cro e X ADMIRABiLi LlGNO c Rucis adservata in Basilica Baptisterii Florentini , atque eius HierOtheca, in qua reposita nune colitur, breviter describitur, pag. 82.
e vetustioribus Baptisterii Florentiini Hierothecis, in quibus conditum PRETIosissi MuM SANCTAE CRV CIS LIGNv M.& DE v EsTE cHRISTI , quae Porti simul recondita . pag. 89.