Opera

81쪽

AD ATTICUM. in X. Id. v

Sed haec omittamus; de nobis aliquid agamus. Ab Axi accepi literas. De Tirone gratum Vectenum diligo Vestorio reddidi Servius pridie Nonas Maii Minturnis mansisse dicitur, hodie in Liternin mansurus apud C. Marcellum. Cras igitur nos mature videbit mihique dabit argumentum ad te epiStolae et jam enim nοn reperio, quod tibi scribam. Illud admiror, quod Antonius ad me ne nuntium quidem, cum PraeSertim me valde observarit. Videlicet aliquid atrocius de me imperatum est coram negare mihi non vult quod ego nec Ogaturus eram, NEC, Si im- PetraSSem, crediturus. Nos tamen aliquid excogitabimUS

Tu, quaesο, Si quid in Hispaniis et jam enim poterit audiri et omnes ita exspectant, ut, si recte merit, nihil negotii futurum putent. Ego autem nec, retentis his, confectam rem puto neque amiSSis, desperatam Silium et Ocellam, et caeteroS, credo retardatos Te quoque a Curtio impediri videon etSi,

(Id. CICERO ATTICO S.

vitam miseram l majusque malum, tam diu timere, quam est illud ipsum quod timetur Servius, (ut antea Scripsi cum venisset Nonis Maii, postridie ad me venit. Ne diutius te teneam, nullius consilii exitum invenimus. Nunquam vidi hominem perturbatiorem metu et neque hercule quidquam timebat, quod non Sset timendum et illum sibi iratum, hunc

non amicum chorribilem utriusque victoriam, cum propter alterius crudelitatem, alterius audaciam, tum Propter utriusque difficultatem pecuniarum qila erUinUSquam, niSi ex privatorum bonis, poSSet. Atque haec ita multis cum lacrymis loquebatur, Ut ego mirarer, ea tam diuturna miseria non exaruisse Mihi

quidem etiam lippitudo haec, propter quam non iPSe

82쪽

6 AD ATTICUM LIB. X. 5.

ad te Scribo, sitne ulla lacryma est; sed saepius odioSaest prοpter vigilias. Quamobrem, quidquid habes ad consolandum,cοlliges et illa scribe, non ex doctrina, neque X Iibrisu nam id quidem domi est; sed nescio quo modo imbecillior est medicina, quam morbuS: haec Pο-tius conquire, de Hispaniis, de Massilia quae quidem satis bella Servius at Tert qui etiam de duabus legionibus luculentos auctores esse dicebat. Haec igitur Si habebis, et talia et et quidem paucis diebus aliquid audiri necesse est. Sed redeo ad Servium.

Distulimus omnino sermonem in poSterum Sed tardus ad exeundum et multo se in suo lectulo made,

quidquid foret Odiosus scrupulus de filii militiae

Brundisina. Unum illud firmissime asseverabat, Si damnati restituerentur, in exsilium Se iturum. Nos autem ad haec et id ipsum certo fore, et, quae jam fiant, non esse leviora multaque colligebamus. Verum ea non animum ejus augebant, sed timοrem; ut jam celandus magis de noStr consilio, quam ad idem videretur. Quare in hocmοn multum St. NοS,

a te admoniti, de Coelio cogitabimus.

Ib. CICERO ATTICO S.

Serviu cum esset apud me, Cephali cum tuis literis VI Idus venit; quae nobis magnam Spem attu- Ierunt meliorum rerum de ct cohortibus Oetenim hae quοque, quae in his Ioci sunt, labare dicuntur. Eodem die Funisulanus a te attulit literas, in quibus erat confirmatius idem illud. Et de suo negoti re-

Spondi cumulate, cum omni tua gratia Adhuc non satisfaciebat debet autem mihi multo nummosa nec habetur locuples. Nunc ait se daturum et cui expen- Sum tulerit, morari tabellariiS Si apud te esset, cum

SatiSfecisset, dares. Quantum sit Eros Philotimi tibi dicet. Sed ad majora redeamuS.

83쪽

AD ATTICUM. in X. Iis. 65 Quod optas, Coelianum illud maturescit. Itaque

torqUEOr, trUm ventum CXspectem Vexin opus est convolabunt. Quod unde ut palam, prorSUS aSSentior ita-que me profecturum puto. Ua tamen

interim literas exspecto. Servii consilio nihil expeditur. Omnes captiones in omni Sententia occUDrunt. Unum C. Marcello cognovi timidiorem quem consulem fuisse poenitet. 2 πολλη α εννεια β qui etiam Antonium confirmasse dicitur, ut me impediret; quo ipse credo, honestius AntoniUS autem, VI Idus Capuam profectus est: ad me miSit, Se Pudore deterritum, ad me non veniSse, quod me sibi Succensere putaret. Ibitur igitur, et ita quidem, ut censeS; nisi cujus gravioris perSonae Suscipiendae Spes erit ante oblata Sed vix erit tam cito Allienus autem praetor putabat aliquem, Si ego non, ex OBegi SUi ;quivis licet, dummodo aliquis. De sorore, laudo De Quinto puero, datur operae spero esse meliora. De Quinto fratre, cito eum non mediocriter Iaborare de usura sed adhuc nihil a L.

Egnatio expressit. Axius de XII millibus pudens. Saepe enim adscripsit, ut Gallio, quantum is vellet, darem. Quod si non scripsisset, pοSSemne aliters et quidem saepe sum pollicitus : Sed tantum voluit cito.Me ver adjuvarent his in angustiis. Sed Dii istos

Te a quartana liberatum gaudeo, itemque Piliam.

Ego, dum panes et caetera in naVem parantur, excurro in Pompeianum Vecten Velim gratias, quod studiosus sit. Si quemquam aetu fueriS, qui perferat, literas des ante quam discedimus.

(l6. CICERO ATTICO S.

Commodum ad te dederam literas de pluribus reis bufi, cum ad me bono mane Dionysius fuit cui quidem ego non modo placabilem me praebuiSiem, sed

84쪽

66 AD ATTICUM LIB. X. I 6.

totum remisissem, si advenisset, qua mente tu ad me Scripseras. Erat enim sic in tuis literis, quas Arpini acceperam, Eum venturum, facturumque, quod ego vellem. Ego volebam autem, vel cupiebam potiuS,ESSe eum nobiscum et quod quia plane, cum in Formianum VeniSSet, praeciderat, asperius ad te de eo scribere solebam. At ille, perpauca locutus, hanc summam habuit orationis ut Sibi ignoscerema Se, rebus suis impeditum, nobiscum ire non POSSE.Pauca respondi magnum accepi dolorem et inteII exi fortunam ab eo nostram despectam Sse. Quid quaeris S Fortasse miraberis in maximis horum temporum doloribus hunc mihi scit esse Velim, ut tibi amicus sit. Hoc cum tibi opto, opto ut beatus Sis: erit enim tamdiu.Consilium nostrum spero vacuum periculo foretnam et dissimulabimus, et ut opinor acerrime ad- Servabimus navigatio modo Sit, qualem opto Caetera, quae quidem consilio Provideri poterunt, cavehuntur Tu, dum adsumus, non modo, quae cieriSaudierisve, sed etiam quae futura providebiS, Scribas, velim .

Cato, qui Siciliam tenere nullo negoti potuit, et, Si tenuisset, omnes boni ad eum se cοntulissent, SyracuSi profectus est ante diem VIII Cal. Maias, ut ad me Curio scripsit. Utinam quod aiunt Cotta Sardiniam teneat est enim rumor O, Si id fuerit, turpem Catonem Ego, ut minuerem suspicionem profectionis aut cogitationis meae, profectus sum in Pompeianum a. d. IV Idus, ut ibi essem, dum, quae ad navigandum

OPUS ESSent, Pararentur. Cum ad villam venissem, ventum est ad me centuriones trium cohortium, quae

Pοmpeii sunt, me velle postridie. Haec mecum innius noster velle eos mihi se et oppidum tradere. At ego tibi postridie a villa ante lucem, ut me Omnino illi ne viderent. Quid enim erat in tribu cοhortibus quid, Si plures quo apparatu Cogitavi eadem

85쪽

AD ATTICUM LIB. X. II. T

illa Coeliana, quae egi in epistola tua, quam accepi, Aimul in Cumanum veni, eodem die et simul fieri

Pοterat, ut tentaremur. Omnem igitur suspicionem Sustuli. Sed, cum redeo, Ηοrtensius venerat, et ad Terentiam salutatum diverterat sermone erat USUS honorifico erga me. Tamen eum, ut puto, videbo et misit enim puerum, Se ad me venire. Hoc quidem melius, quam collega noster Antonius cujus inter lictores lectica mima Portatur. Tu, quoniam quartanis cares, et non modo morbum removisti, Sed etiam gravedinem, te vegetum nobis

in Graecia siste; et literarum aliquid interea.

II. CICERO ATTICO S.

Pridie Idus Hortensius ad me venit Scripta epistola Vellem caetera ejus. Quam in me incredibilem εχτ ιαν qua quidem cogito uti. Deinde Serapion

cum epistola tua quam Priu quam aperUiSSem, dixi ei, te ad me de eo scripSiSSe antea, ut feceraS. Deinde epistola lecta, cumulatiSSime caetera et chercule hominem bonum et doctum et probum eX-istimo. Quin etiam navi ejus me, et iPSO OnVectore,

Crebro refrica lippitudo, non illa quidem perodiosa, sed tamen quae impediat scriptionem meam. Valetudinem tuam jam confirmatam esse et a Veteremοrbο, et a novis tentationibus, gaudeo. Ocellam vellem haberemus. Videntur enim esse haec paulo faciliora. Nunc quidem aequinoctium no moratur, quod valde perturbatum erat. Id si κραε erit, utinam idem maneatiortensius siquidem, ut adhuc erat, liberalius esse nihil potest. De diplomate admiraris, quasi nesci cujus te flagitii insimularem. Negas enim te reperire, qui mihi id in montem venerit. Ego autem, quia ScripSeraS, te

86쪽

6 AD ATTICUM LIB. X. Id.

proficisci cogitare, etenim audieram, nemihi aliter Iicere e te habere censebam, et quia pueris diplo

men velim Scire, quid cogites, in primisque, si quid etiam nunc novi est XVII Cal. Iun.

(l8. CICERO ATTICO S.

Tullia mea peperit XIV Cal. Iun. PUETUm πT - αηνιαιον. QUOd DTσκησε: gaudebam : quod quidem eSt natum, perimbecillum est. Me mirifice tranquillitates adhuc tenuerunt, atque majore impedimento fuerunt, qUam cuStodiae, quibus aSservor. Nam illa Hortensiana omnia more infantia. Ita fiet homo nequissimus. A Salvio liberto depravatus est. Itaque posthac non scribam ad te, quid facturus Sim, Sed quid fecerim omnes enim .m κmo Videntur SuhauScultare, qUD IOqUOr.

Tu tamen, si quid de Hispaniis, sive quid aliud,

perge quaeso Scribere nec meas literas ex SpectariS, niSi cum, quo opto, pervenerimus, aut Si quid excursu Sed hoc quoque timide Scribo : ita omnia adhuc tarda et SpiSSa. Ut male posuimus initia, sic caetern SequiantUr. Formias Unc Sequimur eadem nos fortasse Furiis PerSequentur. Ex Lalbi autem sermone, quem te-cUm habuit, non probamus de Melita. Dubitas igitur, quin nos in hostium numero habeat Scripsi equidem albo, te ad me de benevolenti scripsiSSO, et de suspicione. Egi gratias. De alter ei me purga. Ecquem tu hominem infeliciorem Non loquor Plura, ne te quoque excruciem I pSe conficior, veniSSe tempus, cum jam nec fortiter nec prudenter quidquam facere poSSim.

87쪽

M. TULLI CICERONIS

EPISTOLARUM

AD ATTICUM

LIBER XI.

ARGUMENTUM.

SILENTUR menses fere novem. Conscendit emina, ut ad Pompeium navigaret, VII Idus Iunii, Lentulo et Marcello Coss. ut ex epistοla VII ad rerentiam cοgnosci pοtest; et ex eo tempore scriptae literae, ad menSem Februarium, praeter primas libri hujus, nulla inveniuntur. Nam cum Caesar, a colloquio illo Ciceronis, de quo paenultima epistola proximi libri agitur, Romam se contulisSet pecuniamque ex Sanctiοre aerario nequidquam repugnante L. Metello tribuno plebis abstulisset rebus nonnullis ad Suum arbitrium constitutis, Italiaque Antonio tradita et commendata, ipse in Hispaniam contra Pompeii legatos exercitum duxit quo tempore Cicero in Macedoniam VII Idus Iunii ut diximus transmisit; unde priores quatuor epistolae datae sunt; Sed C. Caesare II et Servili Isaurico Coss. ante Ugnam Pharsalicam, partim ex castris Pompeii, partim Dyrrhachio. Nam Caesar, devictis legatis illis, Hispaniaeque rebus compositis, Romam reVerSUS, con-

88쪽

T AD ATTICUM LIB. XI.

Sulque cum Isauric declaratus, exeunte anno, Ut

ait Dio, ut Plutarchus, prid. Non. IanuariaS, jam exercitum in Epirum deportaverat. Reliquae autem epistolae Drundisio quo jam acie devicto et fugato Pompeio, Cicero se contulerat data sunt, niSi sallor, mense Octobri. Nam ad Terentiam Scribens, libro epistolarum ad ipsam pridie Non. NovembreS, Quod nos inquit in Italiam salvos veniSSegaudeS,' etc. ut ante eas BrundiSi aliae datae fuerint. Fuit autem Brundisii menses minimum Undecima ab exitu, inquam, Octobris, ad VI Cal. Octobris, anni Sequentis ut, recte Subducenti, menSES

fluxerint plus minus XXI quo toto tempore Briaret cum Pompeio pugnavit, ipsumque in Egyptum

PerSecutUS,St; et ibidem contra Ptolemaeum bellum geSSit, in Uo mense novem consumsit, ut AppianuS ait et Romam rediens, in itinere Pharnacem recepit. Quae vero datae Sunt ex Cal. Ian. Sque ad Cal.

Septembres, C. Caesare dictatore III et M. Antonio

magiStro equitum, scripta sunt Nam, ut Dio Scribit, populus Rom. audit i caede Pompeii, conSulatum absenti Caesari in annos quinque dictaturam in annum, tribuniciam poteStatem in perpetUUm, mandavit. Qui dictaturam statim iniit quamvis anni X-itu, Calenum et Vatinium, eodem auctore, Ubrogaverit in ternos novissimos menses Datae ante PVgnam Pharsalicam res fere domesticas continent; quae POS FUgnam, quereIam sui consilii vel, ut ipSe Oiscat, amentiae et temeritatis quod, Statim ab ipso conflictu, Pompeianorum causa nondum plane de- Sperata, et postea in Africa prope revireScente, non exspectat exitu, in Italiam venerit; cum eqUe

id tutum neque honorificum esset Quaedam in Sunt etiam de remittendo nuntio uxori Terentiae de iii-opia Tulliae; de scelere Dolabellae, qui, tribunUS PIebis, leges perniciosissimas de novis tabulis ferret, Omniaque misceret quaedam etiam de Q. Q. contra Se celerate loquentibus.

89쪽

AD ATTICUM. in XI. 2. II l. CICERO ATTICO S.

Accepi a te Signatum libellum, quem Antero attulerat ex quo nihil scire potui de nostris domesticis rebus et de quibus acerbisSime amictor, quod, qui eas dispensavit, neque adest Stic, neque, ubi terrarum Scit, Scio. Omnem autem spem habeo existimationis privatarumque rerum in tua erga me mihi perspectissima benevolentia: quam si his temporibus miseris et extremi praestiteris, haec pericula, quae mihi communia sunt cum caeteris, fortius feram: idque ut facias, te obtestor atque ObSecro.

Ego in cistophoro in Asia habeo ad II bis et vicies. Hujus pecuniae permutatione fidem nostram facile tuebere quam quidem ego nisi expeditam relinquere Putassem, credens ei, cui tu Scissam pridem minime credere, commoratUS ESSEm pauliSper nec domesticas res impeditas reliquiSSem: ob eamque caUSam Serius ad te Scribo, quod Sero intellexi, quid timendum ESSEt. Te etiam atque etiam oro, ut me totum tuendum suscipias ut, si ii Salvi erunt quibuScum Sum, Una cum iis possim incolumis Sse, Salutem e meam benevolentiae tuae acceptam referre.

(2. CICERO ATTICO S.

Literas tuas accepi pridie Nonas Februarias eoque ipso die ex testamento crevi haereditatem. Ex multis meis miserrimis curis est una levata, si ut scribis ista haereditas fidem et famam meam tueri poteSt, quam quidem te intelligo, etiam sine haerediatate, tuis opibus defensurum fuisse. De dote quod scribis, per omnes Deo te obtestor, ut totam rem Suscipias, et issam, miseram mea culpa et negligentia tueare meis opibus, Si quae Sunt; tuis, quibus tibi molestum non erit, facultatibus tacui qui-

90쪽

; AD ATTICUM LIB. XI. A

dem deesse omnia, quod scribis, obsecro te, noli pati in quos enim sumtus abeunt fructus praediorum Zctam illa IIS LX, quae scribis, nemo mihi unquam dixit ex dote esse detracta nunquam enim ESSem passus. Sed haec minima est eclis injuriis quas accepi de quibus ad te, dolore et lacrymis, crinere Prohibeor. Ex ea pecunia, quae fuit in Asia, partem dimidiam fere exegi. Tutius videbatur fore ibi, ubi QSt, quam apud publicanos. Quod me hortaris, ut firmo sim animo vellem posses aliquid afferre, quamobrem id facere posSem. Sed, si ad caeteras miserias accessit etiam id, quod

mihi Chrysippus dixit parari, tu nihil significasti)de domoe quis me miserior uno jam fuit Oro, ob- Secro, ignOSem: DO POSSum Plura scribere. Quanto maeror urgear, Profecto vides quod si mihi commune cum Aeteri esset, qui videntur in eadem causa ESSE, minor mea culpa videretur, et e tolerabilior

esset. Nunc nihil est, quod consoletur nisi quid tuessicis, si modo etiam nunc efiici potest, ut ne qua singulari afficiar calamitate et injuria. Tardius ad te remisi tabellarium, quod pοtestas mittendi non fuit. A tuis et nummorum accepi IIS LXX, et vestimentorum quod opus fuit. Quibus tibi videbitur, velim de litera meo nomine. Nosti meos familiares Signum requirent, aut manum pdices, me propter UStodia ea VitaSSe.

(3. CICERO ATTICO S.

Quid hic agatur, scire poteris ex e qui litera attulit quom diutius tenui, quia quotidie aliquid novi exspectabamus et neque nunc mittendi tamen ulla cauS fuit, praeter eam, de qua tibi rescribi vο- luisti. Quod ad Cal. Quintiles pertinet, quid vellem; Utrumque graVe St, et tam gravi tempore periculum tantae Pecuniae, et, dubio rerum exitu, Sta, quam