장음표시 사용
101쪽
AD LIB. DE INTERPRETATIONE. di
S. S. O κακω si prei Sic habent edd. Ald Camot Iunt. Isin gr. Hilden vulgo: o κακον εραι. Minu bene. N I Letoo Abiindat et ob propterea iam a Sylburgio Casa ubono uncis inciti stilla. mTι κακop Additur et o si eae medd Syth. Casauh. quam tamen glossam e textu eiecit Duvallius. N Leto si disc- in se circ*ν σεω Abest commation ove I si ab edd. Ald Cainot. Iurat Isingr. Hilden nec expressit illud vetus interpres LatinUS. Hopi et retieth Additur di poc in edd. Sytb. Casauh. I iis remotei ctac Codd. q. ac repeti*α τρωφ. Vetti interpreS: magis vero contradietionis contraria. Sed vulgata lectio bene se habet.
si . . fetes Suspectum mihi est os igitur uncinis illud
102쪽
8 ANIMADV. CRIT AD LIB. DE INTERP.
S. D. Hers o In Reposui in pro vitigato Pi. Illud habent edd. Hilden Das Palis Pac Sytb. Casau b. Edd. Ald. Caniot Iutat Isin gr. simpliciter legunt pes psp p, omisso Indet oti . verba inde a chet papo usque ut deterio se re ovin exemplis edit. Duuali. Paris. 16as, fol. bis impressa deinceps sunt operarum incuria. Oeti p Abundat eti, insensum turbat igitur uncis illud seclusit. S. IJ. oetvsphi JE, OTικα; Edd Ald Cainot. Iunt. Isingr. Hilden siet gpb J κῶ . 2Tι.LIgp. α αύτα Sic habent MSS. Pacii Lectionem iam receperunt Sylburg Casau b. Edd. Ald Camo t. Iunt.
105쪽
INTELLECTU humanus ex sententia Aristotelis aut omnino res percipit, aut verum vel falsum cognoscit perceptiones modo componendo, modo dividendo, aut ratiocinatur i. e. a notis ad ignota progreditur. Simplices perceptiones simplicibus terminis, i. e. aut Nominibus aut verbis designantur; perceptiones compossitae aut divisae proferuntur nuntiationibus ratiocinationes declarantur syllogismis Triplex igitur artis logicae negotium est, primum Nominis, verbi, tum Enim-tiationis, denique Syllogismi rationes describendi. De Nomine, verbo, uti quoque de nuntiatione, egit Aristoteles in libro de Interpretatione et supererat ergo tertia logicae pars explicandari doctrina de Syllogismo, quam quidem in libris Analyticorum, Topicorum Elenchorum sophisticorum eisecutus est. Omnium maxime hoc logicae caput philosophi acumen, diligentiam exercuit nec immerito, si eius finem, stimspectaveriS. Antequam ad singula descendam, liceat mihi de librorum nablicorum, sive, Ut Scholastici eos appellare soliti sunt, moltitivorum , inscriptione eorumqUe iri priores , eriores, sive in prior icosi poseriorissicos divisione pauca monere Anal lita res tractari dicit Aristoteles, si quidem in sua principia ita resolvUntur, ut asserta de illis per demonstrationes ex his necessario
106쪽
collistantur . colligi possint. Contemplationi analyticae
opposita est logica s. dialectica, quae tantum proba litatem aut veri speciem iustam vel fraudulentam, nec conclusionem necessariam, sectatur. Vid. Analyt. Poster I, 22 I. E. 23. S. Cf. Upra not. Vol. I, p. I 3.
Sic in Analyticis prioribus syllogismum Stagirita ad sua
principia viet ad terminos, quibUS propositione constant, Witerum ad propositiones, Unde exsistit con clusso, revocavit Cin Analyticis posterioribus sim liter in principia inquisivit conclusonis necessariae s. demonstrationes , Ut catis a reperiret, per quas tandem Onclutio necessaria exoriatur. Igitur, cum horum libroruni praecipuus finis siet syllogis inum omnino in principia sua resoluendi, a syllogismis autem aut veris aut
talsis, omnis scientiae verita aut falsitas pendeat, eminentiae causa Analyticorum s. Resolutoriorum nomen illi adhaesit. Distinctio Analyticorum in priora inpos Hora vix ab Aristotele ipso facta est saepius enim isti libri ab eo in aliis scriptis laudantur, Usquam tamen cum illius distinctionis nota adiecta l. Neque primus
quis eius fuerit auctor, compertum habeo; cum ant quissimi iam interpretes Graeci eam, ut vulgo receptam, agnoscant. Videtur inde enata esse, quod in Analyticis, quae priora vocantur, dictos: smi ipsius natur explanata sit in posterioribus autem tradiderit Ar stoteles principia, regulas demo rationis, quae per syllogismum demum flicitur. Vid. Paci Comment Analyt in organ. p. III.
Quatuor illos libros, qui in nostris Aristotelis edi
tionibus leguntur, ex il adraginta voluminibus in bibliotheca Alexandrina asservatis solos pro sinceris habitos esse, eorumque sinceritatem sui etiam temporis nemini dubiam visam esse, Ammonius Hermeae, Io Philoponus testantur i. Ex recentioribus viris doctis
107쪽
Equidem non memini, qui argumentis cloneis freti libros hos Aristoteli abiudicarent Samuelis Petiti coni etiira, qua Analytica a philosopho passina citata alia fuisse ille opinabatur, quam quae nunc abemus, nullo plane fundamento superstructa est: quis enitia ex variis sui gulorum librorum inscriptionibus ex Galeno, Boethio a Fabricio collectis tale quid concludat, cum diversa haec nomina a diverso singulorum librorum Ar gumento ductu esse statim appareat Esse autem Analytica tam priora, quam posteriora, acroamatica, non modo vel ipsum nomen intractationis ratio, sed etiasnsumma eorum obscuritas in aperta Aristotelis testirno nia Z arguunt. Ad Analytica potissimum respexiise etiandi A. Gellium puto, dum disceptationes di alecticas inter
Aristotelis commentationes acroamatica nUmeraret S. Iam ad argumentum Analyti cortina utrorUmqUE Accuratiu enucleandum accedamus; nam utraque nimis arcte cohaerent, quam iit eorum argumentiam bene divellatur, cum in prioribus sit sermo de syllogis io unde escitur demolis ratio, de qua quidem tu posterioribus praecepta tradita sunt. Vide etiam Anal. r. I, I IV, Ic Anal post II, cap. penuit S. Ult. Analytica priora in duos libros Aristoteles divisit. In primo de
ratione syllogismos mitino conficiendi, adeoque de consitutione . constructione collEσι , ἐγάσι ), de in- Ventiori L copiari stipεσι; ρυ Topiae de resolutione . dispositione si pec sic eorum egit,in Utiqile ante omnia docere oportuit philolaphum, quomodo syllogismi con-rtruantur, deinde quomodo fiat, ut nobis in promtu sint, postremo, Iuomodo ex Oratione Vacunque syllogismos latentes eruere, vel quacunqUe Orma confe- et os ad aliam formam aut alium modum referre possi-mUS. In altero libro consideravit Aristoteles syllogis Cum iam constructum, sive, ut cum Scholasticis loquar, syllogismum in facto e se, non, ut in primo syllo Sam. Petiti Observati II, AENA ATTIΚΩΣ db Uth AT C.
108쪽
gismum conficiendum , sives in feri Declaravit igitur hic syllogismorum cum vires, potestates, tum imbe cillitates, infirmitates, praetereaque ostendit, nullam esse praeter syllogismum argumentationem indiectionem enim, thymona exemplum, id genus alia, ad syllogismos esse revocanda . Exposita vero syllogismorum forina omnino, in Analytici posterioribus deinceps demonstrationis natura, visa proprietate explicantUr. Distribuuntur haec iterum in duos libros; verum alter liber nihil aliud est, quam primi supplementum quoddam , cum in eo tantum prolixius indiligentius examinanda resumserit auctor, quae in prilii obiter tacta, ne rerum seriem turbaret, non satis luculenter ibi exposuisset. Ceterum singula Aristotelis asserta in hancce tabulam redigere placuit.
Propositio est oratio assirmans aut neganS. Propositio est aut universalis, alit particularis, aut indefinita. Universalis est, si quid omni aut nulli inesse dicitur. Particularis est, si alicui, aut alicui non , Ut non omni inesse dicitur. Indefinita est, quae inesse aut non inesse significat, sine signo universali aut particillari. Proposito demo ratiνa est sumtio alterius partis o
tradictionis aut assirmat tantum, alit negat tantUm.
DLrlectica propositio est interrogatio contradictionis; nam eligendi potestatem relinquit, utrum astirmare hiis, an negare.
Et Demonstrans Interrogans sumit, aliquid alicui inesse, alit non inesse, dum syllogismo colligunt. Proposito Edillogissiica est simpliciter assirmatio aut negatio alicuius de aliquo. Eadem dicitur demonstrativa, quando vera fuerit, e hypothesibus, quae a principio Oriantur, sumta.
Eadem dicitur Halictica, quando sciscitanti nitidem
109쪽
iti erit interrogatio contradictionis, at syllogismo colligenti sumtio eius, quod appareat, inprobabile sit. Terminus est , in quem resolvitur propositio , ut in praeaicitum S subiectum, aut praeposita, aut separata copula Esse aut Non esse. llogismus est oratio, in quari positis quibusdam , aliud praeter haec, quae posita sunt, ex necessitate accidit, sui haec sunt. Ilogismus pecteretis est, qui nullo alio praeter ea, Uaesumta uiat, indiget, ut necessaria fiat consequentia. Syllogismus imperfectus est, qui aut nota aut pluribtis, indiget, quae quidem necessaria sint propter subiectos terminos, at non sumta tuat per syllogilini propositiones. Unum isa toto esse altero, unum de altero omni praedicari, idem est. De omni praedicari est, quando nihil subiecti potest sumi, de quo alterum non dicatur. De nullo dici, similiter.
Omni propositio aut simpliciter aliquid inesse significat, aut ex necessitate inesse , aut quod contingat inesse Simplicem propositionem universalem negativam necesse est terminis suis reciprocari. Assirmativam quidem reciprocari necesse est, at non universalem, verum particularem. Particularem autem negativam non est necesse reciprocari.
Cap. III. De proportio nummo alium reciproccitione.
Reciprocationis ratio eadem est in propositionibus , neces ario quid inesse significantibus , quae est in iis, quae fimpliciter inesse indicant. Contingera dicitur, quod necessarium est,i quod non est necessarium, quod fieri potest. Quocunque modo aliquid contingere dicatur in assi,mativis propositionibus, eadem erit ratio, quae in necessariis de siniplicibus.
110쪽
Quaecunque propositiones negativae contingentes significant aliquid necessario non adeste, aut non necessario a
esse, in his similis est ratio, quae in necessariis insimplicii US. Quae ita contingere aliquid denotant ut frequenterita sese habeat, aut ipsum natura sua ita se habeat , inliis universalis negativa non reciprocatiir, at particularis reciprocatur. Cum dicimus, contingere, ut nulli aut alicui insit, ea propositio astirmativam habet formam. Contingere cum aliquid dicitur, eandem rationem obtinet, quam cum Esse quidpiam dicimus. Prius de syllogismo, quam de demonstrationes dicendum est, quod universalior sit syllogis suis, Vana demonstratio.
Quando tres termini ita mutuo affecti sunt, ut minor sit in toto medio, modius autem in toto maiore sit aut non sit, necesse est, syllogismum perfecte extrema concludCre.
Terminus dicitur in hac figuras maior, in quo medius est, minor autem, qui est sub medio. Ratio eadem et syllogismi, sive in illo propositiori definita, sive particularis sumatUr. Si minor fuerit universalis assirmativa aut negativa, Lmaiore particulari aut indefinita, non erit syllogismus. Sive affirmativa fuerit, sive negativa maior, si minor sit negativa, non erit syllogismus. Si termini ita Lunantur, ut nulli insint, non erit syllogismUS. Si utraeque propositiones fuerint particulares, sive a firmatives sive negative in illis de aliquo aliquid praedicetur, aut altera ait innativa, altera indefinita, aut utraeque indenialiae fuerint, nequaquam erit syllogismus. Perspicuum est, omnes in hac figura syllogismosse sectos esse, cum omne perficiantur per ea, qud a
principio in syllogismo sui nuntur. Omni generi problemata concluduntur in hac fi