Diui Petri Chrysologi archiepiscopi Rauennatis Sermones nunc primum in vulgus editi Agapitus Vicentinus

621쪽

: SERMO

Q ut innocentiae creditum seruar, paenitentiae non soluit usuram. Dominus hoc aperit dicedo. Non e stopc s sanis medicus,sed male habentibus.Et qui in te haberent patefecit, iteru dicens. Non ueni uocare iustos .sed peccatores. Reuocat per pinnitentia Ioha

nes, CHRISTUS per gratia uocat: hinc cst quod Io

hannes uestitu ,uictu,loco totus pCenitetia sormat incedit. Venit inquit, Iohanes Baptista praedicas in ,, deserto Iudaeae et dicens. PCenitentia agite. Perde serta Iudaeae poenitentia clamat Iohannes, quae legis cultu prophetarii laborem,stecunditate patrum frugem Dei sua sterilitate perdebat: unde ad poeniter tia merito uocantur diiciplinaru deserta. non hominu non locoru:uacat clamor,ubi no assistit auditor.

is Ipse aute Iohanes habebat uestimentum de pilis Ca,, melOR. Potuit de caprase, sed cilicio opus no erat: sed accepit tortuosissimi pilos animantis nihil habetis recti .nihil gratiae,nihil decoris: que natura dedit labori duro:addixit magno ponderi: extremae tradidit seruituti: tali poenitentiae magister indui debuit uestimento ut qui a recti detorserat disciplina,&de sormes se rotos sormis reddiderat peccatorum .ma gnis poenitentiae sarcinis subderentur: addicerentur duris satisfactionis angoribus: suspiria compunctio nis laboriosa portarent,ut directi & attenuati in modu acus per angustu poenitetiae soramen ampla re missionis intraret :& impleretur Dominicu dictum. Mat.1pis Camelu per foramen acus posse transire. Esca autis eius erat locustae.& mel siluestre. Locusta castigan dis peccatoribus attributa merito poenitentiae figit ratur in pastum: ut de peccati loco exiliens .in poeni tentiae locum ad casu possit penis ueniae peruolum

622쪽

Hoc Propheta senserat qui dicebat. Sicut umbra cu Ps. l ori declinat sublatus sum : et excussus sum sicut locustae: genua in ea inflam ara sunt prae ieiunio: et caro mea imulata est propter misericordia. Audistis quemas modum de peccaro in poenitentia excussui est ut Io/custa:et curuauit genua ut poenitetiae pondera batu Iaret: et addiicitur mellis cibus, ut amara pinnitenrtiae dulcis misericordia temperaret.

DE PARABOLA CENTUM OVIUM. SERMO. CLXVIII.

Icut profunda maris ingredi, &IDquentis uiae calles invios transmeare artisex uiator inuenit: ita de Dei dictis aliqd audire, ad diuini sensus penetrare secretum dedit.& docuit lex diuina. Hinc est Φ rate no strae mentis carnis e litore soluen tes in pelagus Euangelici sermonis intramus, crederes Q flante Spiritu Sancto caelestis intelligentiae perueniamus ad portum. Dominus noster hodie spem peccatorsi promouit ad ueniam: S superboru mur is mur piissimo copressit exeplo. Erar, inquir. appro Luci pinquantes Domino publicani ,& peccatores ut audi,, rent illum:& murmurabant Pharisaei,& scribae dice ,, reS:quia hic peccatores recipit &maducat cum illis. Non minus inuidi .et superbi malitiam de Dominica bonitate capiebant: de pietate Dei impii reddebane: fiebat de CHRI STI miseratione crudeles: sumebat .de caelesti curatione Ianguore: G poenitentiu ueniari uertebant iudicis in reatu. Peccatores recipit: dc in1

623쪽

SERMO

,, ducat cum illis. Sic uidet iuidus: sic superbus sentit:

auarus sic sapit: intelligit sic malignus. Peccatores ., recipiti Non dicunt sulcipir. id amiserat qui recepit e donat culpas iram uertit In gaudiu, dolore mu,, tat in gratia,quicunt inuenit quod amisit. Peccato, , res recipit. Recipit peccatores Deus,sed Deus peccatores eme non sinit, quos recipit leccator Deum nouiolat approquinquas: Deus peccatore sanctificat cupropinquat.Pharilaee CHRITUS peccata no recipit cum recipit peccatorem:quia deus non criminis. sed hominis est receptor.Vnde Pharisaeus non quales uenerant, sed quales redibant uidere debuit peccato res: certe Paulum quem persecutorem miserant praedicatorem uideant mox rediisse.Sed iam Deus gau/dium suum de reditu peccatoris comparatione qua, is qua similitudine insinuet audiamus. Et ait ad illosis parabola. Quis ex uobis homo,qui habet certi oves: εἰ si perdiderit ex illis unam,iabne dimittit nonagin is ta nouem in deserto: et vadit ad illam quae perierat, se donec inueniat eam e et cum inuenerit eam impo se ni r luper humeros suos gaudens:et ueniens domum D convocat amicos, et uicinos .dicens illis. Congratulais mini mihi, quia inueni ovem meam, quae perierat. Ita dico uobis, gaudium erit in caelis super uno pec is catore pinnitentiam agente, si super nouaginta no uena iustis qui no indigent pcenitentia. Semper qui dem cum perdita reperimus, nouu capimus cum luna gaudiorumaet est iucundius nobis inuenisse perdita quam non perdidisse seruata.Sed haec parabola plus diuinae pietatis et consuetudinis humanae loqui rur,et exprimit ueritatem. Magna relinquere .ama re minora Dei potestatis est,non est cupiditatis hu

624쪽

CLXVIII 3ο

manae:quia Deus et quae non sunt facit esse: et perdi ta sic sequitur,ut teneat quae reliquit : et amissa sic in uenit,ut quae seruata sunt non a traicergo non ter renus pallor iste est sed caelestis parabola haec to ta no figurata est laboribus humanis. sed diuinis est umbrara mysteriis sicut ex ipo numero mox luce scit,cum dicit. Quas ex uobis homo, qui habet cen 'i tum oues, & si perdiderit ex eis unam. Quare non quinquaginta rquare non ducentas clad centu rqua re non quatuor quare non quinque e sed unam e ut ostenderet non ex damno fuisse,sed ex numero plus dolorem.Nao amissio unius totum dissipauerat centenariu numeru:& totum de dextera redegerat ad sinistrat mut dispendio unius & sinistra clauderet oes, et dextera nil haberet.Nonagesimus,& nonus numerus in sinistra latet clausus constrictus haeret,ienetur oppressus: qui tamen ubi unius perceperit,& senserit . augmentu, mox dexterae transit ad palma mox cen rcnarii numeri pervcnit ad corona. Et si no habuisse cetcnariti numera doloris est, cuius doloris est perdidisse Videtis quia per unius ouis amissione pastor iste totu grege cecidisse de deracra.& totu i sinistra doluerat recidiis :& ideo rclictis nonaginta nouem una sequitur,una quaerit,ut inuenit et in una oes, re dintegraret oes in una: sed i a caelestis parabolae pan damus secretu .Homo habes oues cetu CHRISTUS

est, Pastor bonus. pastor pius: qui in una ove. hoc est i Adam posuerat totum gregem generis huma ni: hanc inter amana Paradisi, hanc in regione ui talis pascuae collocarat: sed illa uocem pastoris o lita dum lupinis ululatibus credit, caulas perdidit salutares, ct tota Iciliatibua est sauciata uulneribus.

625쪽

SERMO

Hae ergo CHRISTUS ueniens quaerere inmundsi

in utero uirgineae regionis inuenit Venit suae natiuistatis in carne:& in crucem leuans humeris suae imposuit passionis:& gaudens toto resurrectionis gaudio per ascensum ad caeleste tulit, & pertulit mansione. ,, Et uocauit amicos,oc uicinos:hoc est, Angelos. Di/is cens illis. Congratulamini mihi, quia inueni ovem is meam quae perierat. Congratulatur,& congaudentCHRISTO Angeli sup ouis Dominicae redituineci dignantur in toto sibi praesidere solio maiestatis .eta, de caelestibus inuidia cum diabolo fuerat iam fuga

tamec poterat per agnum qui peccatu mussi tulerat in superna amplius inuidiae penetrare peccatum Fratres ille nos quaesiuit in terra.nos illum quaeramus i caelis:ille nos portauit suae diuinit iis ad gloria, nos illu sanctitare tota nostro portemus i corpore:Clo . r.6 rificate inquit Apostolus,&portate Deu in corpore uestro. Ille Deum in corpore suo portat,qui nullum portat in suae carnis operatione peccatum.

DE PARABOLA DRACHMAE PER

DITAE. SERMO. CLXIX.

ER omnes Euagelicas Iectiones Iatere .nysticos sensus.& caelestis intelligen/tiae manere secreta, norut soli quicum diuini Spiritus gratia percepere. Ecce posteail pastor supernus perdita centenarii gregis ouem perquisiuit, inuenit. & Angelorulaetitiam totam caeleste iam rettulit ad ovile, molier Euangelica producitur in figuram: quae lumine accenso de decem drachmis unam drachma perdis vana sic

626쪽

tam sie requirit ut inuenta hac de Iuero suo, de suo

gaudio,causam pariat caelestium gaudiorum: sic.n. dicit. Aut quae mulier habens drachmas dcce si per

diderit drachmam unam no accendit lucernam , et ' euerrir domum et quaerit diligeter,donec inueniat e. ' et cum inuenerit conuocat amicas,& uicinas,dices.

gratulamini mihi quia inueni drachmam quam

' perdiciram.Ita dico uobis,gaudium erit coram an ' gelis dei super uno peccatore panitetia agente. Putas ne mulier ista comunis est e aut habuisse eam decem drachmas humano putatur excessu e aut unam casu creditur perdidisse mundano e aut simpliciter contigit,quod eam nocturno requirit in rempore aut lucernam de nostri usus more succendite aut cosuerum,quod eam perdidit,e inuenit intra domuit aut familiare quod amicas ad laetitiam conuocat, et uicinas quas perdens conuocasse no legitur ad moe rorem e Nouum damni genus et quod drachma noablatam patefaciat sed dilapsam: et quod ea donae sticis absconditam tenebris.et no defossam dolis io quatur extraneis.videtis si singulare sit totu: si mo rem transeat et supergrediatur humanum: si diuina spiret,& redoleat tensum:q attollat ad caelum men tis intellectum i collocet in supernis:q cogat super ni cordis accendere lucernam:et instar Euangelicae mulieris per Dominicae lectionis obscura drachma quaerere scientiae salutaris.Antequa CHRISTUS ad

ovem ueniret errantem,et miseradis discursibus ara

tritam misericordibus humeris subleuaret ad caelu. et honustias pecore pio inaccessas lupis pueniret ad caulas.mulier habens dece drachmas tenebras diu

tinas sustinebat:et non solum drachmam perditam

627쪽

SERMO

deflebat una . sed ipsas noue draclinias Diresiduasno uidebat.Nox et erat iugis,erat et riunda et pseueras caligo cui lucerna sine diuino igne ad noctis si . latiu no lucebat:sed posteau supnus ignis ignis Spus sancti flameo se sup Apros ibre diffudir.et no minus Digida .si tetra mortaliu corda toto ignis sui calore succedit.Mulier id est Ecclesia accenZt lucerna sua, id est internu illu sui cordis obtutu, hoc e , illumina

Eph. I. ros, ut inqt Apsus,oculos cordis uri. Accedit ergo lacerna sua:et illa Iudaica domu ignoratiae caeca tene

bris euerrit Aphcu post laborε, donec ia de decem drachmis,hoc e decalogo legis drachma perdita reperiret in xpo.CHRISTUS est plenu Deitatis numisma:CHRI STVS e drachma nrae redeptionis et prii: CHRISTvS e et et erat in legis decalogo et latebat: CHRISTUS est que hebat Synagoga et tenebris impugnatibus no uidebar.Dece drachmas dece legis diximus uerba:ex sibus uerbu Ddiderat synagoga unu. Ioa. s. Qi unu e Illud V in Ecclesii a primus P lucerna ardes erat, Iohanes inuenir,dicete Diao. Ille erat lucer Ioa. l. na ardes dice te Euagelista. In pncipio erat Verbu:&uerbia erat apud Dcu:& Deus erat uerbu . Hoc fuisse Deu. 6. in decalogo ia patescat. Audi, insit, Israel Dias DeusMar. l a. mus Deus unus e.Hoc Synagoga du no uidet i filio, amittit inpre:du no credit i xpo.CHRISTVM letha, liter crucingit:cui merito p decalogu cosequeteres Exo. 2o' citur.No occides. Siquide du Iudaeus ipsam madato

ru serie capite detruncat,ante CHRISTI .ss legis extitit homicida:unde et totu corpus retorsit i xpm. Nooccides: no moechaberis:danata e Synagoga.q luctadiis geri u reppulit xpin .q seposita potestate dilaniis coiugis ad ea descedit affectudio surtu facies. Furata

628쪽

resurrectionis infoderer.et occuleret ueritare. No falsum testimoniu dices. Haec est qconquisiuit falsos te Mat. 26. stes:ut ipleret illud. Exurgetes testes iniet q ignoraba Psal. q. uerrogabar me. Er reuera aliter tradere no poterat ueritatis auctore:qa semp sola ipugnat falsitas ueri rate. Sic ruit,sic p gradus cadit, u de scalis labitur &corruit pceptorii.Nam si diam Deu credidisset unu, ad hoc ruinarum barathrum non uenisset. Sed nos lucernam matris Ecclesiae iam sequamur,et ambulares in Iumine Dominici uultus CHRISTI peruenia

muS ad drachmam,at amicas et uicinas, id est Ec elesias gentium conuocemus, ne matrem nostram drachmam suam nesciant inuenisse:et dicamus cum .

propheta.Paraui lucerna CHRI STO meo. Et qd tu Ps. I 3 l. cerna piuerit audiamus.Ecce audiuimus ea i Ephra rariuenimus ea in capis siluae. Introibimus I rabernasculii eius:adorabimus i loco ubi steterur pedes eius. Ecce ql p distensos capos et nemora diffusa qreba mus in Diao,hoc natis iuenimus ad lucerna. Sup hoc. laetes et caelu:qa in uno peccatore pniam agente to - :rius Christiani populi claruit poenitudo:et totaDeitatis sorma CHRISTI nostram refulsi in drachma.

DE EO QUOD CHRISTUS MISIT APOSTOLOS C ATUM VARIOS MORBOS.

SERMO. CLXX.

Eatus Marcus hodie cu Galileae Minrettulit circuisse castella. ineffabile circa nos prodidit eius pietate. Et circui Mar. 6.bat,inqr IESUS castella i circuitu doces. Audistis queadmodu circuit,quc

629쪽

admodum te.et propter te ubi pietas indici per nutrit.Et ille qui capit ipse Omnia, nec ab ulla capis

ipse creatura.intrat,er tuo angustae in corpore: tuis in habitaculis se coarctar.Et ille cuius maiestate uox fidelium cotidiana testatur clamans.Plcra sunt caeli. et terra gloria tua: ruis propter re circuir apparet detur . et tenetur in locis. Quo se mouet immobilis plenitudo e quo accedit, uel unde rece r.quo sunt bima omnia e et tamen vadit:redit: descenditriscen/dit: et totum te . et propter re, homo deus patitur. o. a nimis diligit:nimis amar.Ηabitus suscipit: lar/mas uariat:coniurat officia:& nunc igneus tibi resine det in rubodiit perfidia te stigida fidei calore succenkηψ datinune elueestit caelesti flameus in colum na, ur remotis ignorantiae tuae tenebris per soli tudines mundi huius uia possis scientiae percurrere salutaris et nucidem tibi nubis uertitur in columna,ut ardentes tuorum temperet aestus animorumunc te ut aquila profllegit pennis sapientiae:ercaelestem prouocat ad uola Dev 3 p tum:dicente Moyse. Sicut aquila protegit nidusiau. ex super pullos suos confidit: extendens alas suas ac/cepit eos:et suscepit eos super scapulas suas.Dias solus ducebat eos:et non erat cum eis Deus alienus. Nunc Mat δῖε educit.ducit uocar,recipit,protegir .portar,souer ambir amplectis: et sui uolatus oblita, suae tEporaliter Imemor libertatis, tuis in penetralibus. tuo uersas in puluere: ut te uernaculis. familiaribus. domesticis. alat erudiar .instituar nutrimentis : nunc LRς is 'pastor bonus altissimis errantem solus requirit in montibus: solus inuenit: solus suis humeris imponitrer ne amplius in terrena pascua luporum morsibus pervadaris,caelestes euehir,er perducit ad caulas.Sic.

630쪽

sicut diximus habitus suscipiti Inras uariat: et ut te

mutet in melius, ipse sime tu mutat, et comutat officia.Et quia diu cimnerire ut duri rex deuora rei inimicus nunc necessirio cinnisanare uindicem eripiat CHRISTUS dicente scriptura .aduersarius uester sicut Leo rugiens circuit quaerens quem deuoret. Et conuocauit,inquit,duodecim. Post diutur na tempora terrae noctis aurorae suae desiderato splεdore aeternus dies CHRISTUS noster reluxit in s Cena:qui duodecim suas horas in Apostolis suis duodecim signanter aptaret.Ηunc diem beatus Psalnai sta prophetali uidit spiritu,cum canebat. Haec e dies Ps. l l . quam fecit Dus: exultemus et laetemur in ea. Unde et Apostolus Lucis ac diei filios appellar credentes. . Vos filii Iucis estis te diei. Et couocauit duodecim. i.thes s. νγ Duodenarius numerus iste per quaternarium tripartitam nobis monstrat et formar quadriga: per qua Trinitas tota toto orbe Apostolicis uehitur,et sertur excursibus ut diabolum mitis bellator expugnet: ut mundi superbiam malaetus uictor inclinet:ut discordias gerium pacificus auferat praeliatorali destructo inferno ioc est peccati fouea,diuturno carcere ani inaru humani generis captiuitate liberam triumphi

sui perducat ad gloriam.Hunc Trinitatis curru bea rus psalmista uidit Prophetali spiritu, cum dicebat. Ascendisti in altu:captiuam duxisti captiuitate: acce Psal.s . pisti dona in hominibus.Hunc curru sibi, suo patri,

er Spiritui sancto Dias cum diceret praeparat. Tollite Mat. l l . iugii meu super uos: qa iugii meu suave est: et onus mea leue est.Nescit lassescere baiulus misericordiae, pietatis euector. Duodecim patriarchas duodecim Gen . . distinctos in tribubus duodecim sontes eremi, duo EXO. is '