장음표시 사용
411쪽
rea in hoc tertio uolumine continentur in quibus ipsi, quae male asseSta erant, multa sanavimus, i hi inscriptas atque dicatas emittimus ut, quod beneficium habemus maximum,ei benefici auSto-γem agnoscamus, O huic libro summum ornamenetum, Caesarini nomen, apponatur quare etiam id, quod iam pridem optaui sorta se consequae, ut, quam praeclare ego de te sentiam, cum intelligas , tu me eum existimes, quo in amicitiam, uelpotius in clientelam tuam accepto , non esime sensi se uidearis.
Christianissimi Regis consiliarium, eiusdemq. apud Venetam Rempublicam oratorem, in Ciceronis oratorios libros praefatio. te non fugit, Monluci sapienti fime, praeliare omnes ceteris hominibus sed alius alia reuult non enim huiusmodi sunt nostrae uoluntates; sed, quoniam ex animo, qui uarie allicitur, tanquam ex pie Finguntur, ipse quoque uariae sint, ' multiformes, necessees . ergo non eadem omnibus primasunt. Quoniam uero ex es, quae appetuntur, necesse est aliquid excellat, ut de multis optabilibus unum optabile maxime it quid sit id, quod ego ceteris praestare putem, sit de me quaera CC tur;
412쪽
tur dicam, id quod qui assequuntur, eorum inpotestate sensus omnium animiq.sunt id autemsitne dubio eloquentia est quae tantum possidet dignitatis, ut infra uel eorum fortunae, quorum imperium prouinciae nutumq sequuntur , me quidem iudice constituantur: cum ita accidat,ut ab hac quamcunque in partem uolentes ducamur ullis inuitisve pareamus. Sed quoniam, quo loco possit laus est, eum locum maximis difficultatibus Natura circumsepsit ut perueniendi facultatem paucissimis
relinqueret: non est,quare nobis in mentem ueniat mirari,cur neque diuturna, neque in multis perfe- Liae fuerit tecies eloquentiae illud uideo , cum in hanc cogitationem mentis aciem intendi, benedicendigloriam duabus rebus ali maxime , otio, libertate itaque in urbe Ibina,quae bonorum oratorum quasi secunda genitrix partus edidit uberrimo , neque ante secundum Punicum bellum meque post Caesaris dominatiovem magnopere fuit quod in hocgenere probares Hannibale uicto hostis Italiae terribilis nemo fuit tum in urbesecuritas, tum summa tranquillulas orta tum seditiosorum hominum ingenia popularibus concionibus acuit ambitio conciones, inquam,eloquentiam pepererunt nisi quid me fallit ratiocinantem ratiocinor autem sic, per hos quas gradus interrogationis adscendo. Eloquentiae quod summu fuit propositum praemium consulatus quisummus honor fuit con utatum quis mandabiti poplitus populum
413쪽
ium quis tenuit e concionator optimus ergo a concionibus extitit orator idemque,sublatis concionibus nidius fuit cum enim ciuilibus armis oppreissa resti blica iaceret uetus consuetudo per si et a populo, cuius potestas uniuersi translata ad unum esset,non iam magistratus,non praeseZIurae peterentur eloquentia, quae populi gratiam bonorum spe quaesierat , inanis omniso superuacaneafuit hercitatio sic oratoria facultas summorum hominum sudijs exercitationibusq culta, cum a duobus Gracchis ad C. Caesaris aetatem, hoc es per annos centum sere ita uiguisset, ut nihil unquam, rit illustrius non effugit rerum humanarum commune fatum quas ubi adsummum siue industria, siue natura perduxit,retrosere praecipiti lapsu reuoluuntur. Imperatores deinde multi rem omanam eaeceperunt quorum aetatibus uestigium,
teris eloquentiae nullum agnosceres quid posse multo minus iram,imperi sede incri etiam translata, crebrae uastationes Italiae consecuta cum influentes barbararum nationu copias reprimeret nemo.tum non eloquentia modo sed ipsa paene litteram memor funditus deleta, nec suus es bonis disciplinis honor, nisi multis pos faeculis, restitutus. patrum denique, aut avorum nostrorum memoria, cum exteros mores Italici caeli temperies aliquando ad humanitatem deduxisset, paullulum oculos litterae DBulerunt doctrina primum serius enituit eloquentia iec mirum doebinam enim hine
414쪽
eloquentia laudamus eloquentem sine ostrina re Si intelligens nemo duxit nunc in oratorum nomine quod eximium semper fuit, nihilo minor, atque haud scio an etiam maior, quam priscis illis temporibus, dignitas, et amplitudo es mittunturas egibus ad Aeges, aut ad liberas ciuitates, qui non de illici iij agant, non de iurefundi; quiarum rerum controuersias qui perite, oecopiose disceptarunt,sicimus olim habitos esse eloquentes sed ea trafient, quae prudenter disputata, otiumgentibus constituere, dignitatem imperet conseruare terminos proserre possunt hoc qui praestat,eum ego ueteribus oratoribus non comparo solum sed etiam antepono illi caussas agebant primum apud iudices sorte ductos, deinde apud eos iudices quibus de aliena re, non destia iudicantibus persuadere orato, siue hoc siue illud haud magno negotio posset. nunc agitur in consilio lectes mori in uirorum agitura siserebus imite ad eos ipsos qui iudicant, maximum potest siue emolumentum siue damnuredundare cum sede publica re iudicent, et inpublica, extra quam nihil est, priuata cuiusque contineatur his probare quae uelis, eo maioris ingenii uidetur esse,quo dissicilius ab artificio capitur pris-
dentia itaqι e, cum hoc multi uoluerint,magnum decus, atque ornamentum es eorum, quibus contigit, ut possent; quisne pauci sunt maximum uero, si cui tantum aut natura dedit, aut exercitatio doctrinae, ut inter hos ipsos emineret qualeni si
415쪽
quis te iudicet Monluci clarissme, hunc ego reSte iudicare mihi persuadeam nam si consideremus, primum a quo missus orator his, deinde ad quos , tum quibus de rebus missus ita reperiemus, mi sum ab eo Rege, qui omnes Regessapientia uic rit, quoniam quidem omnium unus, quid contra Fortunam uirtus posset, maxime declarauit ad eam rempublicam , quae nisi sapientissimorum c
uium copia floreret, semperq storiisse , profesto
neque tanta nunc esset, cum olim minima fueris; neque tam diu staret, cum ceterae res ublicae suo-rtim ciuium temeritate concideriint:h autem de rebus esse missum, quarum qua magnitudo sit, ex eorum, ad quos pertinent, opibus apparet quae tantae sunt, ut paucorum imperi s distributus terrarum orbis teneatur. Et cum haec legatio tibi perhonorificasuit tum illud ad tui nominis celebritatem longe maximum accessit quod, cum a Trincipe Turcarum Solymano pacem desessa bellis Europa peroptaret,eaq. sine Christiani mi Regis intercessione desperaretur; unus electus qui tantum muneris obires, acceptis a I et mandatis, aestate media summis caloribus in Graeciam nauigasti pacem ut componeres, optabatur composuisti hi me summa dissicillimis itineribus, per dis octos equos in Galliam recurripi Exceptus alia cura, cum desedandis inter Regem tuum, L gemq. Britannum magni momenti controuersiis ageretur, premisi te consulente, agente ultro citroq. cur
416쪽
fante abiectis armis pax inter eos firmi firmo foedere constituta. Habes hoc omnino uonluci, non dico a Fortima, quam casus demeritas regit sed a te ipso, qui ad consilium et rationem omnia refers ut in tuis actionibus felix usquequaque si . iiiiiii-rum sors , quam in rebus humanis dominari q/ιidamsunt opinati, non omnium B aeque communis sed ipsa sibi uirtus propriamfortunam architectatur non erras, quia non es errare sapientis: et quia sapienter agis, omnia procedunt. bonus etiam orator es , quia bonus uir ingemum enim probitas commendat nec minus mouetur, qui dicit, quam ea, quae dicuntur. Quod nisi latinum sermonem in Italia peregrinitas immutasset nae tu nobis longo interi allo ct Crassos, ct Intonios retulis es sed quoniam ea lingua utimur , quam multis coeunt, bus linguis generatam corrupta consuetudo peperit ueteribus comanis oratione di similis,ingenio simillimus, non tu quidem loqueris ut illi sed ut illi tamen 'sapis, persuades suare non fuit ab re, cum ego eos libros, in quebus persecti forma oratoris a Cicerone videmus expressam, mendis autea deformatos, nunc mea correctione expositos emitterem mon fuit inquam ab re tuo nomini scatos emitici e ut,quae depersecto oratore traduntur, ea persecti item oratoris titulo cohonestarentur hoc cum ita existimassem, quia uidebatur esse aptissimum seci, feci eo libentius, qu)d , cum tu mihi multa insumma humanitatis oscia
417쪽
tribuisses, et is ses,qui tribuere etiam maioraposses ego,nis aliquid,praesertim ubi daretur occasio,
retribuerem, uerebar,ne,ex duobus maxime ins-gnibus uit,s,alterutrius infamiam non sugerem, ut uel ea uiderer , quae a te accepissem, minus me
minisse,quod a consuetudine naturaq. mea alienissimi est uel ea, qua sterari possent,negligere quod quia superbi esset, abest non modo a sortuna mea, sed etiam a uoluntateplurimum Veneti s Is 6.
Rhambertum, in Ciceronis libros de officiis praefatio. Ni, ignoras, Benedicte, samberte sensuum esse quandam in hominibus similitudinem;
quae cum in consuetudine cognita est, ejicitur, ut, inter quos id accidit, amor exoriatur ab hoc qua si fonte multorum amicitiae; manarunt multos etiam beneficium cum obligasset cumq id, quod acceperant, memoria conseruatumgrate animo redderent idq uterque fieri ob ingent bonitatem, et uoluntatis erga se propensionem existimaret statim est illam opinionem beneuolentia consecuta.itaque dira caui sunt, quamobrem homines ament inter se sed hi ecposterior,quae a rebus externis originem ducit, cum illa superiore, quae a natura proficiscitur,nullo pasto uidetur esse comparanda illa enim primum habet eam suauitatem, qua, ut opi
418쪽
nor, O certe nulla maior est, cum eos, quibus ut, mur, i fidem rebus, quibus nos, ct aqve atque nos a litisentimus deinde etiam qui in dando accipiendo beneficio fiuctus es, eo non eget . nam si haec actio bene merendi interdum es inessepotes in i s qui uoluntate non admodum coniunctifunt, quanto fatalius exisset apud eos, quorum animi ita consentiunt, ut, quasi natura hortant , easdem res appetere, ab Udem fugere uideantur eat uero qui ossiciorum commoditatibus adducti in amicitiam coierunt etiam si alter alter initio summe diligat tamen,si quando accidet, id quod accideres es olet, ut ea, qua diligere coeperunt, causis tollatur certe eorum animi pedetentim in amore languescent quo ingenere animaduertis M amberte quam multi quotidie labantur de quibus facile ei intelligere, quidsentias, cum ab eorum instituto tua ratio tam uehementer abhorreat. probe enim te, quae noctra debeat esse in iungendis amiciti s cautio, quae in i fidem colendis religio, quod Diem in omni uita praefandum lycium sit, horum librorum , quos nunc tibi in criptos ad te mittimus , lectio erudiuit sens in me ipso; quem ab opibus
non magnopere firmum, aut ne sirinum quidem,tamen octauum abhinc annum tanto sudio es complexus, quantum, qui ab omni reparatissmussit, remunerando compensare uix possit cumq rerum mearu Iatus, ut iunt humana, interdum mutar mei memoria teneo, te,liunquam immutatum,eandem inlma
419쪽
inora PRAE AT CONES. Sodem semper cum mihi, tum fratribus meis uoluntatem,ac beneuolentiam pras itisse cum uero maior aliquanto inter nos consuetudo esse coepisset quod quidem est De tum, postea quἀm te in nostram uis civitatem contulissi facile sentio, ad meam uitam recte consorinandam quanto mihi obseruatio tuorum morum fuerit adirimento collocutiones uero de bitteris nostrae quid non dicam desectationis, sed utilitatis habuerunti equidem, si liceret , totos dies uellem tecum ponere quarum nrm ego rerum cognitione delector, earum in omni genere
quae tui it iudici subtilitas, intelligo sed hanc la
tine scribendi rationem, in qua multi nunc uolunt excellere, paucissimi possunt, eam uero hic tenes, ut tuis scriptis mihi quidem purius nihil esse uideatur quod eo mirandum ess magis, quia tu non, ut alti, diuturno, atque siduo librorum usu,sed temporum studio subsecivorum, hoc ut posses, consecutus cs nam ut omittam, qu8d tibi, cuius Fidei atque prudeliae Veneti senatus arcana creduntur, otium non sepe, tingit ecqui Iesuri, quo non ex amicis tuis aut consilio tibi aliquis, aut opera, aut etiam re sit adiuuandus e qua inconsuetudine retinenda nimium diligens es dum uis accidit tepe, ut tuum potius ipse commodum, quam oscij colendi facultatem praetermittas quo ego me aptius facere sum arbitratus, stac opuscula, In quibus maxime de officio praecepta traduntur, ad te,quem cognoui esse omnium sciosissimum, mit
420쪽
terem genus hoc Assyamberte quoddam ect, quo ego eos, qui de me bene meritissent, remunerarisiolco perpenderem, nulla uidebitur animum re ice ,gratissimum dices .
de Mendoγa, Caroli Caesarisa consilio,&eiusdem apud Venetam Remp. oratorem, in philosophiae Ci
ceroniS primam partem praefatio. SuPERIORI Rus diebus, cum domutuam uenissem, ut Benedit tum Accollum, qui apud te diuersabatur, honoris caussa uiserem,quem ego hominem, non tam quia Cardinalis est, qudin quia Cardinatatu digni mus, uehementer obseruo casu accidit, cum ego adessem, ut inter uossermo orireturi s de rebus, quae ab antiquis igitora tae,no ira patrumq. memoria non solum inuenta sunt,sed ad summam etiam elegantiam perpolitae.
cuiusgeneris cum Accoltus ita multa commemo
rasset, ut mihi quidem credo item alijsqui aderant, facileprobaret ueterum solertiae nos rorum hominum industriam antecellere fuggessis tu, ne de philosophia quidem, in qua tantopere antiquitatem admiraremur, tibi uideri esse dubitandi quin ea posset etiam nunc expoliri, atque ornari; si modo, quam quis que linguam a parentibus, atque