Oratio de pace, alma humanitatis nutrice Isaac Valckenaer

21쪽

qui quicquid in me est, id tui esse be

neficii lubens laetusque agnosco , em perque agnoscam. Id unum velim Optima Mater, credas tibique persurdea , tanto me aestuare ardore tibi bene de me meritae gratias referendi, ut, nisi exspectationi tuae faciam satis, vitam mihi acerbam putaVero. Nam ut dicam, quod sentio, di libere dicam habet, nescio quid, ipsius terrae tuae geniUS, indigenarum tuorum indoles, quod animo meo mirifice semper placuit, effecitque, ut levia etiam mihi fuerint incommoda illa atque molestiae , quibbus conflictabar, asperiore hoc coelo, ad te proficiscens : cumque antea bidui vel tridui navigationem difficillime ferrem, aegreque corporis Valetudinem sustin rem nunc animus, prae cupiditate tui,

Miramini forsan, Auditores, longiO

22쪽

g ISAAC VALCKENAE Rrem hanc meampraefationem nam indigne eam O ferre quo minus putem, facit singularis vestra humanitas, O attentio.

Sed dabitis, spero, Veniam huic me erga patriam vestram studio,quod me paulo longius abripuit simulque aequi bonique consulatis, rogo, quod argumentum

tumultuario sylo inter Varias curasin sollicitudines conscriptum, nequaquam ca laabet dotes ac Veneres, quae polito acerrimo vestro judicio placere, nedum tritis vestris auribus suaves insidias facere possint. Ipsi enim, Amplissimi Viri, testes estis, ut ego Omnem existimationis meae famam, quae hac in

parte Versatur , postpositerim N abjecerim, modo desideriis vestris morem gerere possem. Atque hoc tanto justius a me peti contendique arbitror , quo ipsius m tenae licet rudis id indigestae tanta est

23쪽

O a M. Vsuavitas, ut ejus solum nomen, exilis species mirificum quendam in omnium audientium ac cernentium animis excitare amorem sui possit. Etenim cum

viderem publici muneris auspicium ab oratione aliqua ducendum esse, primo quidem dubius diu haesi , quod argim mentum seligerem huicis loco

tempoli, O personae meae non incon-Veniens. Cumque aliud ex alio meditarer, plura non aliena viderentur: caeteris tamen repudiatis , vel in aliam occasionem ejectis, conditioni praesentium temporum , quibus naVis publicae

rei e calamitosissimi belli procellis inamoenissimum tranquillitatis portum tantum quod appulsa es , di illud dandum videbatur,ut in hac politissimorum hominum celebritate potissimum g

rem de ACc, ALMA HUMANITATIS N

TRICL. Consideranti quippe mihi ipsum

illud

24쪽

, asA AC VALCRENAE Rillud temporis punctum, in quod conferre vocationem meam summum vimen voluit simavique diem nuperi mei in hanc Uibem adventus eum esse, quo pacis laetissiima promulgatio fieret, si Gulari aliquo fato ad placidam hanc materiam trahi videbar. ii qua di illud laetandum mihi arbitror , quod in ea Urbe dicendum mihi hodie est , quae

cum primaria est Frisii , aliasque , gnitudine, splendore, nobilitate Opibus superat tum magis hac laude vincit Omnes quod venerabile Musarum domicilium, sed eaeque dulcissimam ipsa hic collocavit HUMANia As. Et quodcgo maximum duc , dicendum apud Vos , qui pulchritudinem ejus ab in uni aetate sit adamastis , ut ne hanc quidem hujus vitae lucem, atque hunc coeli spiritum existimaveritis vobis uacundum esse posse , si ejus fructu carere

25쪽

o I deberetis. Quare Vos tantum breviter Oro de obtestor, ut mihi de pulcherrimo Dei munere ac don cujus potiundi facultas superioribus annis ademta nunc denuo suppeditatur, deque maXbmo Scholae vestrae ornament , in quo excolendo mihi quotidie laborandiana esse videtis, verba facienti benevolentiam humanitate vestra dignam tri

JuVenalis , acerrimus ille Romanae luxuriae censor versus Ciceronis ridenda Vocat poemata : Verum hoc Or toris illius dictum , quamvis metro adstrictum, quis sanus risu, donon summa potius Veneratione dignum censeat

Cedant arma Caeci Concedat Aurea linguae.

Nobilis profecto, graVis, ac magnifica sententia modo sua ei constare possit veritas illibata. Nam quid ais, Marce

26쪽

Tulli Itane vero alto supercilio despicis illas artes atque studia , quibus Martia gens a tam tenui initio ad id magnitudinis fastigium adscendit

quod omnis Orbis adoravita Itane una sententia damnasin abjicis cuncta e ricula atque labores , quibus excellentissimi Viri patriae tuae splendorem sibi ipsis immortale nomen ac decuSpeperere eVibus itaque Graeculis,

vel segnibus ac umbraticis quibusdam doctoribus postponis tu fortia illai istor , d Romulos Tullos , CHoratios camillos, O Cincinnatos, Fabricios , de Fabios , O Marcellos, Scipiones, o Marios, di ipsa illa fortunae ludibria, Caesarem ac POm- pejum 3 Non ea quidem, Auditores, prorsus mens Ciceronis , qui contra saepe agnovit ac professus est Virtutem, industriam atque labores summorum

27쪽

imperatorum , fortissimorumque militum multum , imo plurimum valuisse ad constituendum amplissimum illud imperium ι sed tamen omnibus rerum momentis accurate perpensis, eam pronum clare coactus est sententiam, qua priores partes tribueret Paci , Pacisque aribbus Perspiciebat enim Vir ille prudentiae non minus , quam eloquentiae laum de cumulatissimus , cujus toga Omnis ago felicior atque illustior fuit, uniVe fas illas rerum fortiter gestarum laudes, Omnesque triumphorum, OVationum pompas in tenebris acer , nisi litter, rum lumen accederet. Et, quod nostro judicio palmarium est, exploratum habebat Vir sagacissimus, sitoque exemplo in opprimenda teterrima illa Catilinae conspiratione didicerat, bellicis artibus propagari forsan imperii terminos: aum

28쪽

i ISAAC VALCKENAE Rgloriari pacis vero studiis optime eam conservari et administrari. is enim solis acceptum ferendum esse omnem ingenii

cultum, Omnem Vitae elegantiam, O-rum comitatem, splendorem litterarum, prudentia ac graVitati omne pondus verbo ut dicam, Pacem Humanitatis

esse nutricem.

Non enim eam tantum dicimus Humanitatem, quae morum quaedam est si, cilitas , animique benivolentia erga quoscunque homines qua notione Vulgo accipitur sed quae priscisacidoneis auctoribis , ut erudite docet diligentissimus antiquitatum S Verborum Gelblius significat Omnem eruditionem Scin formationem,quam Graeci παιδειαν Vocant, complectiturque uni Versum bonarum artium chorum , quae Humanitatis flu- dia Ciceroni dicuntur. Nec temere orofecto eam huic voci notationem in-

29쪽

O O. didisse sapientissimos mortales doceti sum etymon. Ex omnibus namque animantibus soli homini , caelesti beneicio, privum atque proprium datum ac concessum est , ingenium Variarum rerum cognitione exornareri polire prudentia ac ratione uti in gerendis negotiis: solerti industria linguas, disciplinas ab que artes sibi comparare. Quod quo quis diligentius ac fidelius curae sibi libbuerit , nae is erit cum humanissimus dicendus tum erga alios reperietur inmgeni quam maxime facili , benivolo, pacisque ac societatis amantissimo. Jam vero amabilissimae hujus Huma nitatis fontem, Originem , imo conia servatricem esse Pacem ejusque tribuendum clementiae , quicquid illus rihoc nomine censeri queat , cui quaeso paulum humaniori obscurum esse potest Pa etenim reddit hominem demum hu

30쪽

ic ISAAC VALCRENAE Rmanum, id est, vere hominem conse Vat non tantum , sed auget, quicquid

in eo est mitis ac placidi ingeniici sub

jicit eum imperio rationis , mollitas peros mores abducit eum a ritu vivendi more se amni. Pax est fons omnium mi citiarum, conjunctionum, necesi1tudianum ac societatum. Quare apud Ari stophanem poetarum festivissimum pax ita compellatur. O gravisim regina dea,

veneranda Pax, domina chororum , regina nup

tiarum o Veneris atque Charitum socia, quam tibi venusta faciei oria Pax tecum dapos ex

tendere vitam.

Quod si prima mundi incunabula re spiciamus, Millic consideremus homi nem ab opifice suo recens siectum atque formatum quam illustrem, quam a nificam ac solidam illic deprehendemus Humanitatem sed cujus si vadamentum atque scaturigo erat aeterna illa Pax de