장음표시 사용
131쪽
Isaee singillatim demonstremus. -
PAx ejusmodi hares tum Trecte tum Ad
recte cooperiatur. Utramque cooperationem descripsimus siec . 3. na &3. Cum vero directa ex indirect clarius elucescat, hanc praemitti
EapAX indirecte cooperatur haeresi quae sancit illius tot rantiam, exclusis Circumstantiis excusantibus, sive eo etiam casu, quo tolli p8sset ac deberet. Id agit PAx, quam deside rant Protestantes, indirecte ergo haeres cooperatur. Propotatio patet ex indirectae cooperationis natura sedc. s. g. 2 tradita. Assumptionem probamus: l. PAX Religio is, quam stabiliri & ampliari volunt in testantes, est s erpetua juxta art. Ia. Extenditiit ergo in eum quoque casum , quo haeresis olerari on posset nec debelet, sublatis videlic t causis excusantibus, que sint maioris boni obtentio aut majoris mali depulso. Eiusmodi enim circumstantias esse mutabilestum natura haeresium, quae aetatem per petuam non serunt, tum mutabilis ierum humanraum c nes
II. Ead ei a PAX est absoluta ' inconditiens juria eit art. Ir; excl'dit ergo causas excnsantes. Absoluta enim & inconditionata non foret, si a circumst lati s urgentis necessitatis de penderet. His autem sublatis, imminuta v. gr. haereticorum multitia sine aut potentia,princeps iure divino tenetur scelera & vel max me haeresin,eorum gravis lime punire & cxtirpare. inodoim non tacit aut se non facturum pi omittit, indire cooperationis manifeste reus est.
Neque obstat, quod PAX Religionis videatur initio solum
132쪽
conclusa usqtre ad amicabilem Resigionis compostionem. Narii primo etsi Catholici hac conditione adiecta consciemeiae suae consul 'μm cupiebant tamen Protestantes paulo ante. quam PAX Religionis concluderetur, die 7 Septembris, Anno clausulam abs tute ct inconditisnara perpetur ris 1 FER Mi N AN I extorserunt: Pac malioqui temporariam & insta. isdem fore causantes, ut constat ex actis publicis apud Lehis annum. Oarra eadem perZetuitatis clausula, PAX Religionis con fit mala fuit in Comitiis Anno 31 7 Rarisbonae, Anno Iris Augustae sub eodem FERDiΝAMPO I, 5c postremo iterum Au Anno si66 sub MAxi Mi LIA' ' ιI. --Deinde etsconditio compositionis amicabilis, si eam non seqtii contingat, per clauiuiam pacis perpetuae exclusa non m asset, nihilominus Prix Religionis pei petua foret. C/'ditio eamm imossibilis basetu hro non adjecta Cap fili. det dondie. a Pro in desponI vel aliis cantra a. Non autem inagis possib Dm aut δε tranctam esse splicabilcm composui em hae feci
guit Idem Germani experimur Nam cum initio seqius ejuGrnodi compositio, in Comitiis maxime, tentata fuecit, nuna quam tamen successit. Ideoque post annum ivis Caesar oc si tus Imperii de ea res clut desperata in Comitiis nunquam amisplius deliberariint, set ramCathoIici qtiam Protestantes in Pa. ce Relisionis tanquam Mefundamentati Imperii aequiescunt. Denique etsi daremus hanc conditionem simpliciter adjectamia possibi Iem esse, illicita tamen foret. Facile enim incuderent rempta a quihnis, si remedia mollia nihil proficerenti Caesar & Citholici e periculo haeresim vi coercere dcio in latre possi rit, ideoqtie ex ossicio. quo gladium portant, debe
Haec perpetuitas omnes con titiones paci Religionis in sese ras reddit ilicitas i quatenus Religioni Catholicae advertantur, si liquae ad icta pus pεo circumstantiis duraturae neccssitatis
133쪽
lieue inhi possent. Transfert enim tuas ad permissionen tri. iii genetis sive cooperantem sect 38 ia dc a explacatam έ ci ua extendit heresis tolerantiam ad eos casus, quibus impediri ros.set ac de rei. Ex quo capite, qualiscunque Prix iam sauciatur,illicita erit, si PAX Rescionis mea confirmetur. f. II.
Directe eooperari malo , est ea agere, qua suapte uatura adpeteatam ordinantur, velese tartem ot foetum peccatastae asenis criminosa, ut constat ex se a 3. f. s. utroque modo PAX Religionis &quaevis illi similis dircctae cooperationis rea e sat convincitur. Priori modo praestant haeresi autoritatem iuris publici, quod ad eam stabiliendam, augendam, defendendam
Nam L Haeretiei iure divino& humano infames ut huiusPa. cis inter publicas & fundamentales Imperii leges receptae obi, ne ni statum illaesae dignitatis; detrah tui enim haeresi dc Appea siae omnis infamia five.iuris sive iacti, art. i. & it, pa II. Regula annectensim reformandi, alio scilicet Impe ex se ordinatur ad haeresin augendam, imo in totum imperiimi introdueendam, si plures potentioresque Principes& Status , fide deficiant, aut protestantes haereditate vel alio iuris titulo Cat holicas ditiones suas faciant. Hanc reguIXm deduci ex artii & ii Paeis Religionis diximus se l. i S. 3. Quam confirmat perpetua praxis.&autoritas FERDINANDI. Il. Is enim in pace Pragensi . Electori Saxoniae perenti libertatem Religionis pro Provinciis Austriacis, dictam regulam opposuit & firmavit .anserens, Pindaliu Statio. eone ἄμυν tut- Religionis δε,--ρreis θαμνώ Hamas territomu coharean id fari aut am: Ill. I,Biem in Tribunali Caesareo eoncediturius sposui Catholicisanis Tractatum Passaviensem eropla retinen. da &-audem ad Consessionem Augustanam iis
134쪽
ditionibus suis introducendam subditis licet invitis, aut Epis scopis contradicentibiis. Jubentur enim Judices Camerae Imperialis, secundum dictae Paci S articulos non attenta Religione ius dicere, art.ls. Vocamus autem hie Jus quamvis legem prubi e receptam, &Achionem quamvis lacustatem aliquid in judicio persequendi, sive juste id fiat, sive injustc. quo pacto Jus Regis appellavit Samuel I Reg.1 U. II. IV. Denique siadversus hanc Pacem molestiam aut vim
patiantur, non minus eos defendere tenetur Caesiar, quam Catholicos. art. I6 & I7.
Etsi vero permissJo quoque secundi generis aliquam actio nem aut defensionem tribuit quo pacto Ecclcsia coercet sideles, ne Judaeos in suis ritibus 'impediant, uti dictum secl. 3. 3 i
est tamen ratio valde diversa. Nam aut talis coercitio non niti tur lcge perpetua, ut cum malum ad tempus toleratur; aut,
si ure est stabilita, ut coercitio impedientium Judaeos, non e tendi i se ultra ritus ipsorum. Neque enim conceditur illis actio ad bona Catholicis erepta retinenda vel vindicanda, aut Ca. thosieos ad Judaismum compellendos, nec liberanturinfamia, nec intervenit participatio peecati vel actionis criminosae.
qualis cernitur in Pace Religionis vel simili, quam desiderant
Nam compellere subditos ad haeresin vel emigrationem ex patria, introducere vel reducere exercitium haeresis in loca Catholica , eripere Catholicis bona & jura legitime recuperata, ut haereticis restituanrur, non sunt actiones ex se obiecto bonae . neque indisserentes, et , Cum aliud membrum Theo. logia ignoret, ex se&objecto malae sive criminosae I neque magis excusari possunt, quam subditos domo ejicere, nisi in atro. cia scelira consentiant; horum exercitium aliquo introducere vel reducere ; eripere denique innocentibus bona vel jura legitime recuperata uisceleratis publica vindicta coercendis resti. .mantur. Haeresis enim ex Fuo genere grandia scelera nonsolam
istisat,sed uiam se Eerat,ut post S. Aug.tr.39 in Joannem, cum
135쪽
S. Th. 2.2. q. Io. art. docent Theologi.Etsi, quia hoc malum. familiare est & majorem, Imperii partem occupat, id non aesti
Hujus actionis criminosae participationem induci, si de. sensio patrocinium oc auxilium haereticis promittitur, mani-kstum est. Expulito Catholicae Religionis & Catholicorum ex bonis & juribus legitime recuperatis, in Pace Religionis quidem non continetur, sed novae Amnistiae hunc sensum affingere volunt aliqui: ut videlicet Morristeria, Ecclesiae, ditiones haereisticis per hosce annos legitime ereptae iisdem restituantur,id est, recuperara praedonibus. Qui si ipsi rursus ea raperent, fieri deberet, mrod impediri non posset si autem Caesar&Catholici id decernant dire ipsa praestent vel adjuvent, actionis illicitae& criminosae vel maxime participes sunt. Atque ex his poste, Ii quoq; modus directae cooperationis intelligor.
PAX ejusinodi infert injuriam Creatori, oe Cera Religioni
Duplici id argumento probamus. Primo ejusmodi PAX operatur haeresi, quae tota ex injuriis & blasphemiis in De. um, Sanctos, veram Ecclesiam Sacramenta constar. Cooperari autem injuriis Creatoris & verae Redigionis, cst illarum reum se facere, quoniara qui talia agunt , digni morae , nons Am qui ea faciuna, sed etiam qui contentis t faeientibuι.
Rom. I.v. 32. vide sect. 3. n. a. Qualis vero sit haec cooperatio, dictum est RAT. I.
Secundo PAX haec praeter injuriam cooperationis, aliam quoque specialem Creatori ix Religioni inscrt, dum hars mera fidei exaquat I. In dignitate illas fama; detracta enim haeresi infamia, Haereticos & Apostatas in ordinem hominum honestotum recipit, arm. s. & u. Quantumvis infamea secerit Christus, Matth
136쪽
Matth. II v. II : Si autem Ercusiam non audierit sit tibi strui Eis. nisus ct Publieanu , conspirpnte Jure vir'. Canonico & Civi. li. Fac simili Pace infamiam detrahi Magiae dc Sodomiae, & ex. cuia scelus, si potes. II. In obertate prstendi, quae non solum Principibus, sed omnibus omnino, Laicis & Ecclesiasticis, conceditur, art. a. s. ii; &eousque se extendit, ut sicut tota Germania Catholica sui tacesse deberet, i a per regulam, alti scilicet meri Imperii, ad haeresin tota facile queat traduci. Unde apparet: Cathoticam Religionem, in imperio non esse ampliuν traceptam , sed instartare solum tolerari. Quae est insignis contumelia juris divini,& vera fidei sine qua impossibiles Deo placerem eb. Ii v. o MN rito Cardinalis Hosius, Paulo IV Pontifici quἀrenti, quid sentiret de Pace Religionis, respondit: Iam .uod in ea Consitu. iione scribitur , oberum esse cuique ribere , 1ntegra fama, Me -
ραι sua se ab Ecclesia Dri separare: quid .ec in aliud , quam
sacrilegium Abi maιu approbare r uti resert Antonius Posse. vinus in Epist. vi Stephanum Poloniae Regem, similem Pacem eidem dis vadens. III. In defensione, ae rue enim se defensurum eos qui sunt haereticae, atque eos qui sunt Catholicae Consessionis, &eos dem utroque loco habiturum, una cum aliis Catholicis, pro. misit Caesar, artar. Idemque mandatur Judicibus Camerae Imperialis, art. IS. Main re esse gravius erratum, quam ut vero respondit eidem Pontifici idem Cardi. natis. Non minus enim illicite promittitur defensio & patrocinium haeresi, quam Magiae, Sodomiae, aliisque sceleribus.. IV. In perpetuitate , quam propriam Ecclesiae Catholi eae praerogativam PAX Rcligionis communem facit cum haeresi,
perpetuam ei libertatem paciscendo, contra haeresum natu. ram, quae ut cito oriuntur, ita facile occidunt. οὐ vobu, qui dicisis malum bonum, or bonum malum , ponentes renebras lucem,in lucem tenebra , ponentes amarum in dulce, dulce in amarum, ait Isaias cap. I V. 2P. Ma autem c 'vem
137쪽
ii. Christi ad Beliah aui'pars fideli cum infideli, clamat s.
Paulus. 2.COr.6 V. ii: ut honestate, libertate , defensione Petuitate pares habeantur, aut fiant
RATIO IIL. PAX ejusmodi essit causa perditionis
animarum. Duplici hoc quoque ratione ostendimus. Primo ex coope ratione cum haeresi. RAT. I demonstrata. Cum enim ea funda mentum salutis, fidem nempe evertat, quisquis huic malo comperatur, perditionis animarum.se reum iacit. Elucet vero cooperatio in his maxime di I PAX Religionis art.r Principibus qui tum defecerant potestatem dedit haeresin in suis ditionibus stabiliendi, & Cautholicam Religionem funditus evertendi. Adeoque miseros, illos populos diabolo in perpetuum veluti oppignoravit. ut re liqui Ge. mani in vera fide manerent. Contra morem divinae bonitatis & justitiae, quae ut alios servet, aliis viam salutis non claudita. II. Eadem Ρ Α X Principibus Secularibus, non solum . Imposterum quoque concedit potestatem deficiendi, sed subditos etiam reformandi ; uti art. I& ii colligitur,& Imperii Pra. xis confirmat Subjacent igitur animae quoq; subditorum arbittrio Principum Germanorum ; fiustra clamante Deo EZech. Is V. Ecce omnes anima meaesunt. Tradit enim illas PAX Religio. nis Principibus eadem ratione seducendas, qua Pilatus metu sui periculi perculsus, Christum tradidit Judaeis crucifigendum. Joan. IR V. I6, Aut ergo Pliatum absolve aut hanc Pacemi
Iu . Subditis imponitur necessitas aut haeresis amplectendae, aut injustae emigrationis, art. Ii. Ut enim emigratio Catholicis inter Catholicos est illecebra Apostasiae, propter amicam car ni novi Evangelii libertatem : ita iisdem inter haereticos est lex exilii , ipsistie reticis remora conversionissi Innumeri,
138쪽
hisce praesertim annis, ad nos transitissent, aut transirent, si illis Catholicum Principem retinere, aut sub Acatholi eo veram fi- dem in Patria profiteri liceret. Pauci sunt Abraham i, qui voeante Deo egrediantur de terra sua, dc de cognatione sua , dc de domo patris sui. Gen. ia v i. Multi se in patria facile alunt, qui aegre foris mendicant. Denique si integra communitas, oppidum, pagus, emigrare Vellet, an credimus aut id permissuros Status Protestantes, aut exules locum apud nos reperturos, ubi considere, dc victum habere, aut quaerere queant λIV. Facultas apostatandi omnibus tum Laicis tum Ecclesiasticis permittitur, artis &ii. Utrique enim autoritate Pacis Religionis impune transire possunt ad Confessionem Augustanam. O miseros Germanos, quibus peecare liceti Eribecca xenemini licet, se sermonu errore tibimur id enim Mero disimus. f deumqsu conceditur, ait Cicero I Tuscul..
V.. Cooperatio directa maxime cernitur in auroritatin iuris publici, qua PAX Religionis haeresi detrahit infamiam ; haereticis dat actionem& praestat desensionem non minus quam Cathollais; quodque nulla excusatione colorari potest compellit substit seriam renixentes ad haeresim, nisi emigrare velint. Si enim maneant , non solum per Pacem Religionis v ram fidem illis profiteri in patria non lieebit, verum etiam'. compellentur per Principes suos, & sententiam Caesiaris, si reis nitantur; ut Reformationi se subjiciant, ut bonis avitis ac patria, nulla alia quam verae Religionis culpa cedant, ac in exili 'um abeant. Quorum illud sacri segium, isttid iniquum. Priuς
autem tam aperte impium est, uilicer daremus, emigrationem: necessitaris obtentu purgari posse. alterum optionis me misurum fiat inexcusabile. totamque disjunctionem' vitier. Η -' i simplicioribus non immerito ingenerant opinionem, utramque Religionem eme veram & approbatam : cum praesertimi Catholici quoque Pacem Religionis pro lege itindamen rati habe n. Quas haeresis toloantia & deaensio esse queat funda omentum Catholici Regiminis', vel Imperii Germanici ,. quoiae
139쪽
tam diu invictum fuit, quamdiu integre Catholicum rum coepit, cum haeresin recepit. Secundo, speciali ratione, PAX novae perditionis anim rum rea erit, si Catholicam Religionem & Catholicos ex Bonis & Juribus per hosce annos legitime recuperatis expellar; quod ante Pacem Pragensem inauditum fuit in imperio. Nam PAX Religionis solum concessit , ut Protectantes ea, quae Ca tholicis ante eripuerant, rctinerent ue non autem ut Catholicis eriperentur, quae tum legitime tenebant, aut recuperarant. Ita indies condatiores sumus in exitium nostrum S aliorum. Nam praeterquam quod Pacifici hi expulsores actione criminosa α rilega Deum offendunt et innumeras quoque animas, vera fide iam imbutas, aut propedi cm imbuendas, denuo sub jugum
Ox ejusmodi in uskrpatis pote tis non
Ea potestas ineompetens est. quae neque iure divino, neque humano conceditur. Potestatem sanciendi Pacem Religionis vel aliam similem, Caesar oc Status Imperii neutro jure acceperunt. Potestatem igitur sibi non competentem hac in re u- stirparunt, dc usurpant. Propositio per se patet. Omnis enim potestas, Deo aut homine datur; quam si neuter dedit, nemo habet. Imo non eis potestas ni a Rom 13. v. i: nam illam, quam homines dant, Deus quoque instituit, ut darent. Assumptio fidem habebit, si ea expendamus, quorum pote statem sibi Caesar & Status in tali pace usurpant. Sunt autem haec praecipua. Libertas haeresis profitenda , exercenda : Sassensio Frisdictionu Ecclesiastica erga haeresin se haereticos: Ce o tradisio bonorum Ecclesiasicorum o seubditorum Catholico. rum r Renuntiatio Constirurionum or Ordinationum hule Paci adversantium. Haec autem esse extra sphaeram potestatis poliri
140쪽
Nam L Oppositorum eadem eis ratio, de fide autem Catholi. ea & Ecclesia nihil decernere potest Princeps Politicus, ergo nec de opposita haeresi, quatenus urgente necessitate toleranda sit. Arcere enim lupos vel tolerare, pertinent ad jus pascendi oves Christi; quod Joan. ar v. is Petro eiusque Succe ribus demandatum est. Nec Principes Politici quidquam legitime hac in re agunt, nisi quatenus eorum operam Ecclesia requirit. II. Non possum Cesar & Status suspendere durisdictionem Ecclesiasticam, quia nullam habent. Non minus enim suspendere, quam dare, supponit durisdictionem ejusdem ordinis, in suspendente, eamque stiperiorem. Jurisdictio quippe legitime non exercetur, nisi in subditos. Cum igitur Episcopi & Ecclesiastici in Spiritualibus & Ecclesiasticis non subdantur pote. stati politicae; corumque Iurisdictio non a potestate rati, sed 1 Christi in terris Vicario procedat: irritum est & inane, quis quid de ea Prinei pes Politici statuunt: ut dictum est sect. 3 n. s. Gravissimc vero hac in re delinquit PAX Religionis,quod jura Ecclesiastica verbo sit spendit re ipsa penitus abolet, ob pam
perpetuitatem. Ius enim, quod nullo tanquam tempore eo ceri poterit, extii Daelm, merito censerim.
III. Eccle earumque bona subjacent Ecclesiae& Pontifici, tamquam supremo administratoti , non possunt ergo a potesta e seculari alienari, seu transferri, maxime in haereticos; aut, quod nuuc agitur, legitime recuperata Catholicis eripi, ut haereticis restituantur. Et si vero ex Ecclesiarum thesauris de reditibus, legitima autori rate subveniendtim sit periclitanti Imperio dc Religioni; oppida tamen, pagi, praedia, seu ditiones earum. cum alto scit. dc mero imperio, haerericis concedi non possitnt. Simul enim tradi deberent animae. Sic autem pacisci de ovibus Christi cum lupis, utique nefas est. IV. Tollere vel suspendere ea, quae sitnt Iuris Divini&Ecclesiastici, vel iis renunciare, excedit limites potestatis Polμ. ticae. Iura Ecclesiae dc Episcoporum in haereticos, in Ecclesia3. earumque bona dc subditos, omnesque in Imperio Catholicos,