Hermanni Conringii De pace civili inter imperii ordines religione dissidentes perpetuo conservanda libri duo. Quorum posteriore jura et pax imperii ab Innocentii 10. papae criminationibus vindicantur

291쪽

BULLAM INNOCENTII X. 24I. stippetentibus auxiliis, in inedia denique flamma. - ' divinarum laumanarumque rerum Germaniae. In-:- Viti certe & aegre admodum, nec nisi igne de armis: per complures annos fiaeti, Pacem illam iniv : Iunt. Nec temere ita conUenerunt,sed consilitis amte, ει quidem stequenter consultis, conscientiae tui tandae caussa, Theologis suis, viris Ionge praestani tissimis, iisque tandem Pacem licitam pronunciantibus. Quanta cum cura sane Theologorum re-jonsa Caesares Ferdinandi exquisiverint, non passus est ignorare orbem, utilissimi Operis de Pace

gnitati eminens: Haec prosecto. etiam si qua parte luisset a Caesare dc Principibus .Catholicis in pangenda cum Protestantibus pace peccatum, facere ad illos sit non plane saltim multum excusandos, manifestum est'. Interest itaque famae Caesaris &Principum, rem hanc omnem ad hujus orbis ocposteritatis conscientiam traducere. Ad injuriam contra illorum pertinet , isthaec omnia dissimulare, atque ita de Pacis pactionibus disserere , quasi ho-' . rum nihil antecessciit. Multo maxime vero illos gravat, si id fiat a Pontifice , qui haberi vult&a quammultis creditur Vice Deus infallibilis. Quam sinistre sane iudicabit posteritas, aut haec nostra etiam aetas, de Caesare dc Principibus, lecta Pontificis

292쪽

α ρ4 'ANIMADVERSio IN cis Rulla, caetero autem gestarum rerum imperitat Tam sinistrae vero famae Innocentius utique Dcci fratione sua aucti or est. hQuicquid Oetavo dixerit cum suis Fabiis dc Em . nestis innocentius, i licci necessitate urgente ejus-lmodi Pacis pacta cum pellima quamvis laaereticorum gente inire, & extrema necessitas uriit rem C, tholicorum,quum Pax iniretur. Prius illud praecia-tre prosecto ut alios taceam) demonstravit Cara i iel aeternaturo Oc numqVam satis praedicando volumine. Irenaeum quoque meum ab omnium, adversantium telis immunem praestare non dubbito. Posterius uno ore fassi sunt Caesar, Princeps , dc quotquot per Germaniam in civilibus belli odc pacis actibus versati sunt. Quibus utique longe pG pti is est credendum, quam Romanae otio te luxu η marcessenti Curiae . quaeque mala Germaniae nod nisii pingvi aure accipit, ex fama, aut Zelotae alicu- ijus,s ive religiosii ut vocant, sive Episcopi, qualis susti Augustanus Cnoringius sive Nuncii narratiunculis. Ita praeterea Declaratio conscripta est, ut non apψ pareat, num velit, haud etae fas in ejusmodi pacta urgenti necessitati cedere, aut num neget,eam suis a Imperii rerum necessitatem,quae pacta illa exegeritis Mult im interest autem, hoc aut illud sentias: nun n. ve hoc an illud vero siit consentaneum. Distinctei proinde docendi fuissent a summo Pastore Catho-ilici,

293쪽

. DUI LAM INNOCENTII X. mlt Iici, an necessitatis lege nullum ejusmodi pactiunt irat licitum: An vero demum necessitas illa rerumi defuerit. Sane cum Papa circa morum & fidei uni. versales dubitationos infallibilis arbiter, in reliquis

errori, communi mortalium sorte, obnoxius existui metur, Declarationi prius definienti tuto Catholici l .fidem sorte a 'hibuerint , PHetius vero asserenti I pontifici credere secure nph licet. Certe injurius in Catholicam Germaniae Ecclesiam fuit Innocentius , non expresse satis sententiam lsuam exprimens: praescrtim quum de priore acerrima fuerit intert Theologos controversia , aliis cum Ernesto aliis cum Caramuela secientibus. Injurius etiam idern sitit in Caesarem& Principes Cainolicos, si testam

tibus illis de extrema rerum suarum necessitate non

luit credere: quasi videlicet haud suerint illi fide digni testes malorun quibus premebantur. Quod si

vero simul etiam hoc voluit indicatum, nulla necessitate ejusmodi pacta excusationem invenire, quod per videtur:virisimile voluisse, cX sententia scit. Ernestinorum , quam Fabius Nuncius acerrime propugnavit) injustissimum profecto dogma assciruit papa. Necessitati sane etiam hactenus cedere licere, liquidum reddidit Caramueli quem unum consitituisse susticit. Neminem autem Catholicumscriptorem , idem cum Innocentio qui asseruerit, nani ex aevo produxeris. Ex a lucr omnes, quota

294쪽

z34 ANIMADVERSIO IN dem a semmis potestatibusi civilibus constitutis ,

auctoritatem suam detrahendi: non etiam rescindendi Concessiones sitas, sive sua cum aliis pacta

conventa, utpote quae omnia sint posita extra limbies suae quam jactat Ecclesiasticae reipublicae. Si sane & haec mutare arbitrii Papalis est, omnis qVO-que civilis potestas directe ipsi fuerit subjecta , atque adeo Reges de Principes non nisi magiitratus fuerint,siibditi nutui paparum. Quod quidem a Curia Romana es usque asseclis scio probari: scio tamen pa' riter, ab omnibus quibus aliqua est rerumpublicarum cura, tamqvam impium dogma & evertendis rebuspublicis aptum, non sine quadam abominatione rejici. Scio itidem, a Curialibus jactitari , non teneri ripas pactis conventis : ex adversb haud etiam ignoro, a prudentioribus ac melioribus Psebusque praeclare dc sortiter asseri, illam jactantiam ipsum aeternum Naturae jus &, quae inde manat, ficem dc justitiam, sunditus tollere. Haec omnia autem Innoccntius sibi, etsi non aperte, tamen tacite in hac Declaratione tribuit. Porro, ceu ante diu i, non licet cuiqvam Summae lpotestati leges obro3are, nisi id jusserit reipublica

utilitas. Cumque duo sint rerumpublicarum genera, aliud Dominantium ustii praecipue constitu-itum.Galiud Commune populi Iuniversi ex aequo commodum quaerens j in posteriore genere Iicen- ι

295쪽

BULLAM INNOCENTII X. . tritiam mutandi leges communis populi utilitas definit. Posterioris autem non prioris generis rempublicam Ecclasiasticam Pri ae a Deo esse commissam, let ipsaCuria cosantcri. Hinc vero conse-- quens est, non esse fas Pontifici , Constitutiones proprias Curiae, Conciliorum Canones , aut Con-1uetudines longo tempore firmatas, vi atque au- ctoritate sua privare, nisi evidens de maxima qua dam utilitas postulaverit.4Caeterum ea sane utilitas ex rupto Pacis pacto non potest sperari, quae superet commodum, qVod ex sancta Observatione Ca- nonum Ecclesiae universalium,&Constitutionum ipsiusmet C uriae nascitur. Cene etsi octavus Et ehoratus observetur in Germania nec ne, nihil Ecclesiae , Curiae parum refert. Et tamen quantum

sormulas Declarationis audimus, si quis Canon Oecumenici concilii, si quae constitutio ipsiusmet

Apostolicae Sedis, si quae consuetudo, si quod paetum conventum , Caesari dc ordinibus imperii permittat octavum Electoratum instituere, id o inane irritum potius esse debet, quam ut ille novus Electoratus admittatur. Similiter saltem pleraeque aliae pacis leges pertinent ad opes dc divitias Curiae. Frontem hominis viderim, qui opum illarum pos i sessionem utiliorem Ecclesiae dicere ausit, quam Ca- nonum &Decretorum& consuetudinum illibatam

observantiam.

296쪽

MO ANIMADVERSIO IN Enimvero anxiae illae Declarationi insertae Paragraphio Non obstantibus,sormaeae, etsi Curiae sint familiares,nec la Declaratio. iis laboret, arguunt

si licet lila verum fateri) ingenium tyrannicum Mdominatum plusquam herilem. Inio vero vix in- Tenias Urannum adeo impudentem, qui ejusmodi formulis uti haud erubestat. Ut proinde Declar tionis iniquitas dc impietas, si non aliunde, saltimi hinc queat patescere. v Ad Imperium Germanicum si oculos fleetarnus, apparet item Declarationis illius summa iniquitas Et quidem meretur simnto loco numerari, Modilui Fabii illas voculas, Pacis pUta esse a non hasiem composita, Innocentius approbaverit. Id sane ad injuriam pertinet univem Imperii. Omnis nimirum perseecta, sibi constans, sitique: ijuris res blica, illa omnia constituendi habet potestatem, sine quibus civilis felicitas nequit obtin A Jam autem impossibile est, ut civilis aliqv a fiscistas tibi constet aut ejus felicitas obtineatur, nisi praedita illa sit arbitrio in usum sauin constituendii eride quibus Pacis legibus conVentum est. Duna negat igitur Pontiis Imperio lianc potestatem, su

atque adeo eripit illud, quo vera dc libera civitas l

tellae definit Thucydides. Haec auterin eripere, I -

297쪽

est majestatis crimen committere Et vero si Papa est unicus arbiter eorum de quibus ille in Declaratione conqueritur, fuerit penes illum silmma potestas, universi Imperii saltim indimete, maximae Imperii partis etiam directe. Opulentissima certe di pingvissima Impetii portio in bonis Ecclesiasti- .corum collocata est. Eleel brale item jus inter po-itissima est. Religio ipsa est sanctissimum Imperii Vinculum. Horum autem arbitrium directe sibi uni inDeciaratione vendicant Innocentius. Ab hisce autem quicquid est reliquum dependit ue atque adeo& illud saltim indirecte sibi Papa arrogat. Id quod profecto coniunctum est cum summa in Imperium

contumelia.

Periniquum Sexto facinus Declaratione sua VI, commisi Papa, dum quod unicum est Pacis Germaniae remedium, id rumpere, & civile bellum, post triginta pene annorum seralem flammam ad-

nuc fumigans, denuo accendere pro virili assab c rat. Certe neminem nisi improbum non misereat x Germaniae inter cineres suos nonnihil primum re- spirantis: atq; adeo nemo probus non velit penitus - illam flammamextinctam, quam humanus cruor

itotanno aluit. 'QUanto magiS autem oportebat

illo esse animo eum, qui sese Christi Vicarium, Foclesiae communem pastorem,sanctissimum Patremiorbi venditati Utique impium est,invitos ad arma

298쪽

33 ANIMADVERSIO IN iterum nos cogere , idque propter res qVas nullius aut exigui certe ad Ecclesiae salutem pretii esse, soli vero festui Curiae servire, in propatulo est. N On agam per partes. At vero illa de bonis Ecelesiasticis quae appellant, de honore civili Haereticis habendo , de precibus primariis, de annalis,de reservationibus, deturnis, de octavo Electoratu ac similia , non profectoea sunt, ut propterea Papa, sanctissi- mus ille pater, velit jubeat pacis paeta rescindere, &ad arma iterum conclamet. Largiamur enim,pe

ire Pacis pacto jura nonnulla &ibona Pontiliciae curiae. An fas est, propterea miserrime jam tum aD flictam Germaniam in bellum civile iterum cog ret Non is profecto erat animus S. Ambrosii quum diceret: me s de meis aliquid poscatur', aut fundus, aut domus , aut argentum .id quod mei ju- ris est. Uenter ossero. Si tributum petit, non negimus e agri Ecce a solvant tributum. Si agros petit Imperator ppotestatem habet vindicandorum . Potesipaveribus collatio populi redundare. Non faciant de atris invidiam: tollant eos lubitum est. Non erat is animus S. Gregorii NaZianZeni, quum inicereri'. Siquomodocunque dissidii causeasum, fra Propheta venerabilior non sum. In mare me pro licite,s tumultuum procella vobis relictis ponet. Ututa culpa immunis sim, concordia vestra causa, quicquid elegeritis pati elegerim. Tirono detum

299쪽

BULLAM INNOCENTII X. bate 3 urbe expe iter veritatem duntaxat pacemi, prout Zacharias dixit, amate. Non is erat S. Cl mens Romanus Episeopus, quum communi Eccle- , siae Romanae nomine scribaei Corinthiis : A

quis inter vos senerosus t quis ad misericordiam moveri facilis r quis charitate consedentior fari stocat; spropter me seditiore contentio ου si i-

Amata excitantur, secedo , abeo quocunque voluerritis, reque a multitudine seripta fuerint facio ; uessum Christipace cum constitutis presbyteris

tissime τοί at impendi s superimpendi pro an

maias Hium. Non denique is erat S. PetruS, cu-.' jus successores se jactant Romani Papae : qui aurums Ventum non habebat ς qui ut Christum posset sectari omnia reliquerat ; qui Simoni Mago aurum & argentum osserenti respondit: Pecunia tua tecum fit inperditionem. verba utinam non&Innocentio ejusque Fabiis convenianti Hi vero utinam quoque sibi di sta credant illai Non est tibi parant 1 sin sermone istoscor enim tuum non est rectum coram Deoi Poenitentiam itaque age ab hac nequitia tua, forte remittatur tibi hac cogitatio cordis tui. Aselli enim amaritudinis , snexuiniquitatis video te esse. Quam longe porro Innocentius distat a bono quolibet pastore, qui vita suam pro ovibus . redimentis seleti impendere l

300쪽

24o ANIMADVERSIO IN Quam infinite a Christo, cujus tamen vice sungi sese in hisce terris non erubescit jactitaret

Neque verbest quod excuses Innocentium, quasi non 1blum Dropter diVitias siuas, etiam in propagationem qde1 Catholicae, bellum civile excitatum velit. Utique enim etiam propter bona sua. hoc voluit, dc quidem illa primo loco collocavit. Nec usquam sive Christus, uve Apostoli, silve Sancti Ecclesiae Patres docuerunt, fidem bello propagan- ldam esse. Novum & hoc est Curiae dogma, omni iantiquat Ecclesiae incognitum imo adversum ue ac iproinde non minus impium atque illud prius, etsi apud imperitos Zelotas aliquam recti speciem joe sti iis prae illo priore inveniat. VII Quanta Septimo est injuria, quod cum multa saltim in excusationem Caesaris & Catholicorum Germaniae Principum dici & potuissent debruissent, omnibus illis dissimulatis, Declaratio tota sit . occupata in recensendis iis, quae perperam ab illis gesta de conventa credi voluit Innocentius i Et utato in illa pacta haud venere Caesar aliique Principes illi, nisi demum post clades plurimaS, postere'. pia jam magnam partem illa, quae per pacta concessa sunt, post spem armatae sane recuperationis amissorum abruptam, in periculo tantum non ccmto amittendi S ea quae adhuc supererant, in omnium virium summa imbecillitate , nullis aliunde