장음표시 사용
21쪽
ANTONII NIZAL DIpius repetita promittunt arbores, vites, radices& plantas, etiam medicamento saS euadere,alimplicibus pharmacis purgantibus, quae hodie nobis in familiari sunt usu, & summa carent violet tia. Cuiusmodi sunt Polypodium, Epithymus, Cartamus, Sena, Hermodactyli, Agaricus, Rh baibarum, Tamar Indi, Myrobalani, & alia, ut paulo post dicemus. His iactis fundamentis,structuram medicationum aggredior, & sic δενδρια- τραν nostram instituo. Quomodo selectariim arbuscularum fructus ita media
camentost evadant, γt corpus clementer absque
Q V M volueris tibi comparare fructus pur-
gante facultate, aut alia dote, ut scribemus,
iis. pr ditos, eliges de multis arbusculam cuius tibi visum fuerit generis, sed serentem fructus gen rosos ac suaves, humilem & parum supra terram extantem, iuuenem, quae bimatum, aut trim tum no excesserit: in aere libero S persato educatam, laeto solo natam, & ab hominum, pec rumque iniuria prorsus exclusam. Hanc per veris in itia, dum omnis parturit arbos,vel paulo ante, ut feret anni tempestas & natura, nonnihil supra radicem, ima parte findes, sed cortice clementer primumο- tractato, & nulla iniuria affecto. Deinde impa- meri ψ' ctis fissurae cuneolis osseis, vel ligneis, per longi Wρ-- - -' tu litisi ad sesquipalmum, plus minus, pro albo . ' ris corpore dc modulo, illam aperies : statimque
22쪽
quod adapertum erit, emedullabis, si medullam quidem habuerit caudex. Quod ii fissuram non
possit admittere,nonnihil ultra matricem,ex alto terebrabis, & apto instrumento, medullae portiunculam, vel eius loco, matricis, aut cordis, ut ocant, quidpiam auferes, vel derades. Ioanni
Mesuae hic satis est arborem locis duobus vel tribus, unius palmae interuallo, tenuiter perforari, absque ulla medullae spoliatione, ut mox dicemus. Quod si nec terebrationem etiam sustinere possit, ineunda erit via alia, sicuti postea docebimus. Vbi fisturam, aut foramen diligenter expurgaueris, pharmaco ex superioribus aliquo, Vtel' -- leboro nigro tu ,vel scammonea, aut colocyn isiuersalia. thidis succo vel elaterio aut alio , iuxta scopum tuum electo,nonnihil tusio,&, si opus fuerit, in cerato utrunque ita inescabis, farcies,ac saturabis,
Ut prouerbij memineris, Ne quid nimis. Nam ibi quidquam nec pressiim, nec plus aequo addensa- 'tum esse oportet,ut nutritioni arboris,& transpirationi suus detur locus, possitq; per medullarem syphunculum, aut matricis ductum, Vis me dicamenti una cum alimento sursum libere ferri,& formando, fouendoque foetui sensim submunistrari. Posteaquam id rite peregeris, tum demum latera plagae, & fissiarae, ablatis cu neis, ita
committes, &utrinque adduces, ut nihil inte hiet,aut difflatum,vel rimulam admittata.circumposito etiamnum vulneribus Catoniano empla
stro: quod argilla constat, vel creta, & arena cui A., a. bubulum fimum recens admistum sit, & ad lentorem usque subactum. Sunt quibus abunde s
23쪽
tis sit,cum Columella,paleato luto bene subacto, plagas obducere, & superiori parti vulneris, m
sicum,cespitem, ceram, aut picem, tenero cortico
vestitam apponere, ne pluuia illabatur, vel a frigoribus,pruinis,nivibus, gradine,aut aliter, arbuscula desuper offendatur. Postremo, omnia vimine,aut vinculo albo diligeter obstringiitur, ne dif-roh apbi fluant,aut bestiarum occursu,distiliant.Eade pla-losophia ne seruabitur diligeriaiq muniedo & resarciedo foramine: nisi quod ad eius ostiolu,paris magnia tudinis & formae teres lignum sic in trudetur , ut exacte forame claudat. His ad unguem & opportune actis, arbuscula sua: relinquetur naturae, Ut fructuS, fauente cado, probe coquat, dc suo te
i pore decerpedos foueat. Quos experieris eadem facultate praeditos,qua intrusa medicamenta. Ex quo veru dici poterit, Purem sequitur Da proles. Ioannes Me sine Arabicae medicinae Doctor prae stantiss. doces quomodo fiant pruna quae aluum subducant, & corpus vacuet, ad hunc scribit mo- dum. Truncum arboris pruni, duobus locis, vel tribus unius palmae interuallo,tenuiter perforat, immis loque scammonio lutant: pruna ob id purgantiora evadunt. Datur succo, vel decocto,cum saccharo, ad unciam unam . quo loco male scribi puto, libram unam .Caetersim, sedulo prospiciena ob si ada dum erit,ne ab erucis,aut aliis germinum praedo-er Men o nibus infestetur medicata arbuscula. Quod rarii ' esse haectenus obseruatii fuit,ob vim medicamentorum, quae etiam in folia diffunditur. Vnde illa ad multa prodesse nouimus, raroque vidimus ita
24쪽
Modi sex medicandarum arborum, di fructus ferant qui corpus clementer urgent.
V A N D o arbuscula; quo diximus modo seeundus selecta, germinum lactescentes oculos mosi aperire, & carbunculos, florum suorum rudimeta AE ra,pandere satagit,statim ac sedulὁ vitium more ' hq 'φ'
undique est ablaqueada,aut, si familiarius & craosus me loqui iubes,discalceanda,vsque ad radicii fibras & venulas . Quae ubi apparebunt,&ritὸ
expurgatae erunt,illis siursum ac deorsum fasciculos,vel, ut medice,imo vero Catoniane & rustice loquar, manipulos aliquot, ex supra memoratis pharmacis, iuxta praescriptam methodii apparatis,sternes, consepelies, δc in dies, superaggesta terra, optimo fimo debite temperata. Si staculosa erit plani tempestas, matutinae & vespertinae rigationis imbre quandoque recreabitur arbuscula, & ita suae naturae in tempus, colligendis eius fructibus opportunum, relinquetur. Haec prisica
est medicandi formula. Qui subtiliore sunt Minerua, & rerum arcana τὸ fiam, penitius scrutantur, hac viam, elici successu, in- ὰ Σὰ Ziisse,inihi nuntiariit.Sub finem Mariij, insignem crisin ar-
ramum quempiam radicis generosae arboris me- borum
dium lecant: Et qua truncum vel caudicem si 1ectat, in vas terreum humidis rebus, iisque medicamentosis & purgantibus, plenum, ita inserunt,& hinc inde claudunt ac obstruunt, ut nihil effluere vel distiari possit.Tum demum regesta te
ra, coelo & aeri arborem in autumnum,uel tepus Q.
25쪽
ser,nihil magis cogitans,quam illa catapotiorum sarcina se posse eximere & liberare, lub vesperam dumpnarmacopinu, Vrgente morbo, adire satageret, ecce, Ventris tanta saburra est leua
tus, ut postridie lςtabundus medicam illam stria piluculam ad me retulerit, dictitans gestationem illius, septenae purgationis & deiectionis loco ei fuisse praecedente nocte, & ob id belle valere, de immesas gratias mihi agere, Audis, Lector candide, audis,quid cogitatio & apprehensio pharm corum, nedum sapor dc odor, in multorum corpora exerceat. Narrabo aliud quod hisce oculis vidi, nimirum hominem eruditum qui quoties iter faciebat proxime pharmaco polium in quo purgans aliquod pharmacum miscebatur, percopto eius odore, vix domum reuersus, usqueadebsoluta erat aluo,ut idipsum pharmacum sumpsisse videretur. Notus est mihi itidem alter non obscuro loco natus, qui in pharmacopolio quopiam vel tantillum moratus,adeo aluum sibi sentiebat moueri, ut foras illa depositurus e vestigio exire cogeretur, excitata facultate expultrice a viroso dc tetro pharmaci cuiuspiam odore, vel illius saltem apprehensione, a quo tota abhorrebat natura, id cum plaerisque commune habens. Sed in his versatum fatis: e quibus facile colligis, Lector optime, pharmacorum usum permultis: aded exosium, & praeter illorum naturam esse, ut mori centies malint, quam ab eis semel, ut loquuntur, excarnificari, ob causas prius enarratas. Quod cum animaduerterem, prilcorum vestigia
insequendo, & delicatioribus palatis, exactiori iaque
26쪽
que sensus stomachis inseruiendo, & visui, olωctui ac gustatui omniu obtemperando, praesens hocce opusculum, ex probatorum placitis co cinnatum, auctum & castigatum, multisque i cis locupletatum, in commune bonum foras prodire non recusaui. Quod scelix faustumque sit precor, & Opto. sv MMA
27쪽
sVMMA ET PRAECIPUA e APDta eorum quae eontinentur in Libello de medieandis horrensium materiis, t corpus blande π absque
noxa purgent. PR AE FATIUNCULA, in qua de ossicio docti & prudentis medici,cum scopo & instituto Autoris. solio 1. De eligendis & apparandis materiis, ad hortensium medicationes idoneis, cum earundem electione, & cat Iogo. solio 1.& seq.Modus primus medicandi arbores, ut illarum fructus clementer corpus purgent. Vbi de arborum ad id accommodarum qiectionς. fol. 3.&seq. Modi sex eam in re admodu pulchri & perfaciles. sol. s. Artificia alia ad id, expedita & probata. fol. 6.& seq. Aliae arboru medicationes ad effectus alios quam pu gandi corpus, summa animaduersione dignae. fol. 8.Fructibus arborum odores & sapores quosvis, necnon etiam colores posse eleganter ac facile comparari. sol. Arbores duae valde admirabiles, & fere prodigiosae, solio eodem, & seq. De collectione, repositione, custodia, & usu fructuum medicamentosorum, & aliis in Dentilatria obseruandis.
solio Io.& seq. Quomodo fructus tam aestiui, quam autumnales, iam decerpti & assereati, medicamentosi & purgantes euadent. Gl.ri.& seq. Quomodo aliae hortenses materiae ab arboribus, deiectorias facultates induent, & sapores ac odores varios admittent. sol.I3.& se'. Vites modis variis medicari,ut earum vuς & vina ex iis expressa, corpus absque molestia purgent. fol.r .& seq. Aliae vitium, uuarum & vinorum medicationes putichrae & ingeniosae, ad somnum, contra venena, & alia. solio is.&sequenti. Quomodo carnes alitu varij generis, & quadrupedum minorum medicamentosae fiant, ut corpus ab excrementis blande purgare queant. sol.I .dc I 8.
28쪽
CAPITA COMPONENDORUM VINO rum qua corpuΥ arte purgent, ac diuersis morbis
clementer succurrant. PRAaFATrvNCVL A, ubi de variis antiquorum vinis factitiis ad diuersos effectus. selio Is.
Vinorum medicamentosorum artificiosae aliquot eo cinnationes, tam per vindemiam, quam alio quovis tempore. sol.I9.&feci. Aliae eorundem vinorum compositiones, magis tritae.& a plurimis expertae. sol. ii.& ΩἰQuaedam obseruanda, cum in praecedetibus,tum etiam sequentibus, pro exacta Oeniatrix fol. .& M.
dicatorum particulares aliquot sermulae & praesidia, ex Graecis Florentini Georgicis. Vinum factitium ex Rosis, Anetho, & Aniso. l. 23. Vinum ex Asaro, Pulegio & Foeniculo. l. eode. Vinu ex baccis Lauri, Petroselino & Conyza.sel. 24.
vinum ex Ruta, Foenograeco, Hyssopo, & Apio.
folio eodem. Vinu ex Absinthio, ne non Thymo. sol. eod.
E X M. CATONE. Vinum factitiu ad aluum
Vinu concinnare, si lotiudifficilius transibit. eodem. Vinu ad Ischiadicos. eod. Vinum ad tormina, & si tineae & lumbrici molestierunt. setas.
Vinum Rhodites seu e Rosis. sol.2s. Vinum Absinthites. f
Iio eodem. Vinu Hygbpites. eode. Vinum ὲ Betonica. eod. Vinum e Thymo. l.is Vinum ex Asero & ex Dauco. fol.eodem. Vinum Salutata,& Maserubiarum. eodem. Vinum ex Apio Anetho. Foeniculo. & Petroselino. folio eodem. Vinum Granatom. Od.
29쪽
Villanouano,&aliis. dis continens , & steriles ad conceptum pretparans. Vinum mirabile . pro solio eodem. melancholicis. fol. q. vinum Gusaei, & eius
Vinum Pagulatum, vel Vinum ad praecautionem uuaru Damascenam. eod. generationis calculi. l. 3 Vinum Cydonites, siue Vinum ad maculas, in Cotoneorum. fol. 18. des & descedationes faciei. Vinum Rosmarinatum. solio eodem. sol 13.&seq. Vinum contra ventosit Vinu obstructiones ape- tes,raucitate,tussim & ast Hens & melancholicos ma. RI. s.&seq. emendans. sol. o. Vinum aqueum ad delu-
Vinii ad oeulos. sol .eod. dendos inlirmos silibu Vinum Enulatu. sol. I. dos. solio 37. Vinum Saluiatu, Hyssi Vinum faciem purpuris. pites, Foeniculatum, Eryn- sans, & egregio colore iugiatum, Antiatu. fol.eod. lustrans. sol.eodem. Vinum Rhodites, siue e Aliud vinum faciem eru- Rosis. sol. 31. gans & poliens, necnon Vinum Halieaesti siue manus dealbans. sol.eod. de Athehengi. sol.eod. vinum reparans visum. Vinum Caryophyllatsi. & illum coseruans. sol.eod. solio 33. Compositio praestantissi-Vinu Gramineu. l. eod. mi vini & diluti e sena,se-Vinu Ebulatu. seu ex Ebu eundum Ioan. Mesuem de Io,ves Chamaracte. sol.33. Andr.Matthiotum. sol.38.
30쪽
parandorum fructuum, olerum ,radicum v Tum, vinorum, carnium, & aliorum quae corpus blande, & clementer absque noxa ulla r purgent. E L E B R I s ille & eximius medicus ARNALDUS AV I L L AN OVA tradit in eo
generalibus curationis morborum edidit, prudelem &pium medicum satagere debere im primis, ut medicina libus cibis, potius quam puris medicamelis mor' sis ictu in bos expellat. Circumspecti itaque, ac sapientis etriade Timedici ingenium ac studium eo maxime eon nialis o Luertetur, ut purgantium medicamentorum quae vel sanis, vel aegris imperat de praestribit, sapor, Odor, quoad eius heri potest, color grati ac blandi reddantur: ut sumentiti oculi absque ullo horrore quod ostertur aspiciat, nares sine despectu olfaciant,lingua absq; nausea degustet,ac Ventriculus cum uniuersi corporis assensu,tucunde de