장음표시 사용
151쪽
Varia sigi a P.P. nota FR. interpretatis. Praepositistis . legionis in faxis, O Scriptores . auod munus in umdecima exercuit A PILIUS . 2 e Legio XI. Claudia appellata . Dio Cassius falsus . Laetius prolixὰ refutatus.
De Provincia Commagena,qua posea Euphratensis, Euphrate , addito Augusae cognomine . Locus Concilii Cauehedonensis,ct alius Seleuciensis emendantur. 2Inri nomen Euphratensis , ct Augustae accessio : Pancirolus O Lupus notati. Plura de Legione decima Fretensi, cui appellatio . Freto,soru Gaditano . Eadem conjectura de nomine Fre tensis nostrae undecima attributo, suadente praesertim Ga lieni nummo, qui cum aliis illuseratur.
Praeposito Legionis undecimae Claudiae Fretensis .
IV multumque haesisse me fateor in hoc versiculo, quod sigia P. P. & nota compediaria FR. variis interpretationibus animum in diversa distraherent. Etenim PP.Praepositum, Primipilum, Propraefectum, & denique Propraetorem designare posse , eaque nomina in Legionibus usurpari, animadvertebam. Per singula breviter excurram . Praefectum Legionis X. CJunium tradit inscriptio pag. I9 . a. de L. Vocontium Leg.VI. pag. 286. . Propraefectus ejus locum, de vices in Legione explebat. At Praefectus non simplici P. in saxis expressus fuit , sed hac nota PRAEF. ut in duobus nunc memoratis, & in I. pag. 3 7. necnon I. pag. IO99. utrumque una inscriptio Romana pag. 487. 6. luculenter
152쪽
ctum legionis ea sigia duplicis P. traduci potest , ob di versum scripturae modum. Hoc ipsum de Praetore legionis, cujus meminerunt epigrammata pag. I Ioa . num. 3. & q. statuendum arbitror. Propraetor, alia quidem notione, passim hac nota PR. PR. signatur. Adhaerebam Primipilo, quem aliquando duplici P. P. indicatum, observae Eques Ursatius in notis Rom. simulque resoluta ultima nota FR. ita hunc versu in , quem solicitamus, legebam: Primipilo Legionis XI. Claudiae frumentario. Primi pilus Centurio erat diagnior in legione, qui non filum Aquilae praeerat, verum Giam
quatuor Centurias gubernabat, putque totius legionis censebatur, uti ait Vegetius lib. 2.cap. 8. Centurionis Frumenta
rii mentionem ingerit lapis Fulginas pag. 3 7. I. L. AELIO.
Marcello .... Cent. frum. Expressum vero , quamvis tria
milite, ejusmodi munus legitur in Romano pag. Io. 7. T. Aurelio Pio mihi. Leg. VI. Victrici Frumentario. Ossicium frumentariorum fuse explicant Salmasius in Hadriano Spartiani cap. I I. & Butengerus de Imp. Rom.lib.6. cap.*a.
At AQVILIUM , post exactas amplissimas dignitates Primipilatum gessisse , non admodum verisimile mihi est. Quamvis enim id muneris dignius in legione dicatur Vegetio , hoc sane recte, si Primipilum cum aliis Centurionibus componas : nam Tribunum, Praefectum, Legatum legionis ei praelatos nemo negaverit. Porro Frumentarii ODficium , seu annonae militari transvehendae impositum diis cas, seu ad res novas, & ea quae in Provinciis gerebantur, imperatori nuncianda , nunquam nisi infra dignitatem &gesta ab AQUILIO munera reputabis. Tantum obest allatus Rom.lapis o. 87. in quo P.Vibium , post illustria munera , Frumentarii ossicium exercuisse intuemur. Ita enim se habet: P. Vibius Praes Leg. u. P. P. Leg. II. 7. Frumeus. hoc est Centurio Frumentarius. Equidem animadverti in inscriptionibus non semel ordinem graduum & dignitatum haud servari,sed de nostra id mihi adhuc persuasum esse nequit, nitente contra alia lectione, quam modo exponam . , R a Ita-
153쪽
SITO LEGIONIS UNDECIMAE CLAUDIAE FRE
TENS i S. Non moror, si statim quaeras , cur in antecedenti versiculo PRAE P. primis literis distinctis insculptus appareat, hic vero sub ejusmodi Sigiae involucro delitescat. Singula verba dum expendam & explicabo, quibus argumentis & conjecturis nostra haec lectio obfirmetur , conitabit. Quod literas singularias P. P. attinet, magnum Indicis Gruteriani Compilatorem sequor, qui ubique eas in Praepositum resoluit, cum legioni annectuntur, cxemplis plus septem, quae videas cap. 6. militari, & ao. de abbreviaturis. Et si ex prellum nomen Praepositi cupias, lapis Strigo mensis pag. 164. q. votum expediet : FOS CANUS
PRAEPOSITUS LEGIONIS. I. MARTIORUM. Nec
historicis ignotum nomen ipsum & munus. Suetonius in Tito cap. . ex quaesurae inci ut onore legioni Prrpositus 9c.& Spartianus de Severo haec ait clegioni IIII.SIthicae deinde Praepositus est circa Massiliam, in vit. cap. 3. jam Legationem Proconsularem aliaquae egregia munera Severus expleverat , quod Praepositi legionis dignitatem arguit. Eam legionem Scythicam circa Massiliam stationem habuisse, subdubitans Salmasius legit,circa Driam. Prius Moe-Aam reposuerat Casau bonus t at Gruterus Massiliam retinuit. Sane Salmasio favet Dio, qui ad haec tempora scripsit, Legionem IV. Scythicam in Syria stetisse lib. s. pag.
56 . Hinc militum praepositura etiam Lampridio memoratae in Severo Alex: cap. 46. & Praepositos militum vocat Suetonius in Othone cap. t. di Marcellinus narrat Petronium ex Praeposito Martensium militum repentino saltu Patricium effectum lib. 26. cap. o. ubi vide notas Vales i. Hos
vero non solidae legioni, sed certo militum numero vel generi praesectos fuisse apparet . Nobis satis hie est demonstrasse, nomen in militia frequenter fuisse usurpatum. Jura etiam nostra Praepositi meminerunt, quem a Tribuno distinguunt in I. unie. Cossi Theod. de Comit. & Tribun.
154쪽
M. A Q u IL O. CA P. X. 13 3 de in l. r. de erogat. militar. anno n. de Praepositi legionum, uti legit Gothostedus, non largitionum, mentio est in l. ro.
Praepositorum munera passim indicantur in eodem Codice Theodosiano. Loca haud profero , ne crebris citationibus lectorem onerem . Videri poterunt congesta ab
eodem doctissimo huius Codicis illustratore Gothofredo
in Parati t. lib. 7. pag. a 7. to m. a. Hoc mihi praetermittendum non est, Praepositos frequenter Tribunis comparari, modo tamen iis praeponi, modo postponi, ut idem mei Au ctor notavit. Quod indicio est, eorum dignitatem non multum a Tribunatu discrepasse. Parum abest, ut credam, Praeposiatos legionum alio etiam vocabulo Praefectos vocatos, rem que unam eamdemque sui ste. Refert Lampridius in Heliogabalo cap. 6. perditissimum hunc Imperatorem Omnes reipublicae dignitates postituisse, militaribus etiam Praeposituris, cim Tribunatibus, Legationibus, ct tueatibus venditis. Nulla hic mentio de Praefecturis, quas primae notae
in legione Heliogabalum prateriisse, ad pinguius lucrum
captandum , non est verisimilo. Quare eas sub Praepositurarum nomine latere coniicio. Sane de eadem utriusque vocabuli vis est & notatio. Tacitus hist. q. cap. 68. Varum Arrium praetorianis Praepositum memorat, quem antea Praefectum Praetorii appellaverat. cap. 2. Nostrum itaque
AQUILlVM Prapositum legionis XI. Claudiae si sculptam in saxo notam spectemus, at si rem ipsam Praefectum dieere pro libito erit. Porro legionem hanc undecimam, sicut de septimam, claudiam appellari voluit Claudius Imp. quod adversus se in seditione a Camillo Scriboniano Delmatiae Praefecto concitar non rebellasset, ut refert Dio lib. F. pag. 66q.& lib 6 o. pag. 67 . Hoc posteriori loco subdit historicus,
Scribonianum cum milites dicto non audientes metueret isti m infulam delatum , ibi mortem voluntariam oppetisse. At Tacitus hist. a. cap. 77. in eadem seditione , cujus etiam
155쪽
etiam meminit lib. I. cap. 89. & Annal. II. cap. Claudis interfectum scribit, ipsumque percussorem nominat Volaginium. Suetonius in Claud. cap. II. oppresum altintra quintum diem , quae loquendi serma Tacito accedit. Apertius loquitur epitomator Aurelii Victoris in Claudio: Hulus tempore, inquit , Scribonianus Camillus intra Delmatias Imperator ereatus, continuo occiditur. Falsus itaque Dio , qui eum sibi ipsi manus intulisse tradidit; nam certETacito, qui proximus rei gestae, amplior fides adhibenda est, in partes ejus Suetonio & Victore euntibus. Nec vero fortasse in Interpretem labem refundas, quod male Graecam vocem reddiderit. Nam haec verba Dionis : εν Ia ἀπεθανι, de morte sibi illata intelligenda esso non dubitat a me consultus Bernardus Montiauconius e Congregatione Parisiensi S. Mauri O. B., cujus, praeter omnigenam eruditionem, in lingua Graeca peritiam testantur edita nuper ab eo absolutissima S. Athanasii opera, iterque Italicum susceptum lustrandis & colligendis Graecis M. SS, sicut quatuordecim ab hinc annis eamdeI operam latinis navavit Joannes Mabillonius Socius alter ejusdem celeberrimi Coetus, doctrina de editis libris Orbi jam notus. Par hoc doctissimorum hominum libenter nomino , quod primum, plurima ab eo familiaritate donatus, nunc Romae praesentem colam , alterius ab lentis benevolentiam literarum commercio comparaverim.
Legionis undecima Claudia frequens in Gruterianis inscriptionibus mentio habetur, ubi etiam Pia, & Fidelis Vocatur, quae nomina Senatus addidit teste Dione. Iis praetermissis , quae obviae sunt in indice Gruteriano, Aqui-lejenses tres , quod nondum sint editae , in gratiam eruditorum hic proferam.
156쪽
AUREL. DIZO. MILEX LEG. M. CLAVD. VIXIT ANN. XXVII. MILIT. ANNQUINQUE. ORITUS. IN MAURETANIA. BENE MERENTI. CIVES. ET COMMANIPULI, DE. SUO FECERUNT
L. POMPONIVs SILVANVS MILES. LEG. XIH. S. ED. M.
AURELIUS. SVDLCENT. CVS. MILEX. LEGIONIS. XI. CALVI E
Postrema haec ita faedE corrupta, cum Aquilejae amplius non extet,cum suis plagis relinquenda fuit. Optanda nunc Accii Navii manus, qua cotem secuit, ut lapidis nostri dissicilem notam F R. in partes expli- eando distolvam . Eam in hanc vocem FRETENSIS traducendam jam indicavi. Sane ubi Legioni decimae assigam legimus, temper ita interpretatam observamus. In lapide a. pag. 4 a. signatur LEG.X. FR. quae alibi expresse LEG. X. FRETENS i S. dicitur, pag. 3s . S. 637. 6. Φ8o. 6. At nomvum & insolens hoc cognomentum; nec uspiam legio undecima ea appellatione notata invenitur. Fateor equidem: sed neque sextam decimam nisi in r. pag. ψo7. cum apposita eadem nota FR., neque duodecimam cum expressis cognomine FRETENSIS . nisi in 3 o. Class. VIII. Rei-nesii legimus. Quare, ut iis ejusmodi denominatio rata manet , frustra ipso Reinesio ut solet mendum in numero XII. somniante; ita nostrae non est invidenda. Potuit enim eadem nominis cauta & ratio adsuisse. Quod ut pervestigemus, prius de decima, cui id vocabuli certum,paullo diligentius est agendum. La
157쪽
136 DE INsCRIPTIONE Larius lib. s. de Rep. Rom. cap. 17. appellationem legionis X. Fretensis se acceptam referre ait Eutropio in
historia Vespasiani , ubi haec vero scripta ipse reperit:
Trachaea , cilicia, ct Commagene, quam hodie Auguso Fr tensem nominamus,quae sub Regibus amicis fuerant , tunc priamum rediere in proυinciarum formam. Ita Legio Fretensis a Provincia Augusto Fretensi nomen sumpsit. Porro se invenisse autumat, illam usque ad seculum deflorescentis Imperii in Palaestinae stativis mansisse eodem Fretensis cognomento, ex Codice Notitiarum. At pluribus peccat hic Auctor, qui aliunde non leviter in antiquitatum Romanarum stadio versatus fuit. Primum eam vocem Auguso Fretensem, a qua legionis decimae denominatione accersit, ex corruptis exemplaribus hausit; non quidem veri Eutro-pii, & qualem postea edidit Uinetus, a quo eadem vox omnino abest, sed ex historia Miscella, quam Paullus Diaconus , seu quisquis fuerit, non tam ex ipso Eutropio, sed
aliis etiam superiorum temporum historicis consarcinavit.
In hae siquidem historia lib. 8. genuina lectio habet Augu- sopbratensem , quod vocabulum ipsius Miscellae auctor addidit ex Aurelii Uictoris epitome in Vespasiano, cujus
sunt verba: Syria, seu Palaesina necnon Cilicia,Trachea , Commagene,quam hodie Augusophratensem nominamus,provinciis accessere. Jacobus Gothostedus ad i. a. Cod.Theod. tit. ne Comit.& Tribun . in victore legit Auguseuphratensem; eandemque vocem restituit Valesius in notis ad Mameellinum lib. I . pag. 2. qui hoc loco ait: Commagena nunc Euphratensis clementer assurgit. At rectius ad fidem veterum monumentorum illud vocabulum in duo est secandum. Nam in l. ult. Cod. de divers ossic. Leo & Zeno Imp. appellant Comitem Augusae Euphratensis, & in Synodico, quod post Christianum Lupum edidit U. C.Stephanus B lii Zius Tomo primo , & adhuc postremo, novae collectionis Concilior. pag. 699. subscribunt Theodoretus Episcopus
Cyri Augusta Eubrate , & Meletius Episcopus Caesa-
158쪽
M. A Q u ILII CAP. X. I 37 reae Augusae Euphrate . Porro , ut vides, haec provincia promiscue Euphratensis, & Euphratessa appellatur. Primae nomenclaturae exempla alia, praeter Marcellini mox laudatum, habes in Codice Theodosiano leg. a. ne Comit.&Tribun. & lege itidem a. de venat. ferar. ubi limitis Euis pbratensis , & Praesidis Euphratensis fit mentio. Provincia Euphratensis dicitur in I. Io. Cod. Iustinian. de aedific. privat. & in Notitia Provinciarum, quae extat Tomo secundo postumo Antiquit. illustratae Emanuelis Schelestrate pag. 7Ia. Secundae appellationis unum & alterum testimonium ex Synodico supra recitavimus. In eodem Synodico cap. 183. laudatur Flavius Lybianus Prises Euphratesiae Provinciae, & cap. 8 I. Alexander Euphratessa Provinciae Metropolitanus. Adde etiam cap. 7. ac II. necnon Notitias
apud eumdem Schelestratum pag. 6s I. & 68s. Haec vero differentia non ex libito Scriptorum, sed a proprietate diversi idiomatis prosuxit. Nam quae Graecis, Euphratensis Latinis dicitur, ut observavit Lucas Hol stentus utriusque linguae peritissimus in notis ad Stephanunia, de Urbibus verb. Germanicia; addiditque ideo male apud Nicephorum Ezφρα ἰας verti in Euphrate , . Hinc allata
omnia exempla, quae ex Graecis monumentis translata sunt , veniunt rrigenda . Sane eam legem servarunt
doctissimi viri Jacobus Gothosredus,& Henricus Valesius, qui in sua quisque Philostorgii versione, ubi lib. 3.cap. 8.&lib. I I. cap. pariter 8. in Graeco est ipsi transtulerunt Euphratensem.
optime notavit idem Valesius Ioco mox allato Mariscellini, corruptam esse subscriptionem Concilii Calchedo nensis, ubi legitur Augusus Euphratensis, quasi Episcopi
nomen sit, cum sit provinciae. Corruptius adhuc idem vocabulum exhibet editio Labbeana Conciliorum tom. q. col. 788. Augusus Euphrasiensis. Reponendum itaque A
159쪽
vit. Quare mihi castigandus is locus est, & verae lectioni restituendus. Subscriptiones exhibet Labbeus Ioco indicato ex apographo Sirmondi,qui eas olim descripserat Romae ex antiquissimo mille annorum Codice . Distributae sunt per Provincias , & unusquisque Episcopus post suum Metropolitanum subscribit. Laterculum, quod rem no stram spectat, oculis subjicimus ex eadem col. 788. Provincia Arabiae Episcopi XV.Consantinus Tostrem
Theodosius Canoth ensis Ormi a Philippolitanus
Sequuntur alij septem, Samo tenus, Cyropolitanus , Germaniensis Doliches, Zeugmatos, Perrensis ct Neocaesariensis. Falsus in primis est titulus: nam post Constantinum Bostrensem, quinque tantum qui sequuntur Episcopi ad Provinciam Arabiae pertinent. Hos statim excipit oriu-sus Eufrassensis,& inde subsequitur Stephanus Hierapolitanus, aliique septem Antistites. Bostra Metropolis erat Arabiae, Hierapolis Eubratesia, ut cuilibet Geographiam sacram versanti patete potest. Itaque duo hic Metropolitae, Bosrensu, & Hieropolitanus. Quare duae Provinciae sunt distinguendae . Si ergo ubi Augusus tamquam Episcopus Eufrassensis collocatur, levi adhibita castigatione legas, Provincia Augusa Euphratensis, jam habebis seeundam Provinciam, sub qua, ordine non immutato, agnosces recte consignari Stephanum Hierapolitanum Metropolitam, di ceteros Episcopos, qui re vera omnes eidem suberant. Ita non tam explosus Mugusus fictilius Episcopus , sed
etiam sui Antistites Provinciae Euphratensi di Metropoli
160쪽
M. A Q I LII. CAP.'T. I 39tano restituti, qui antea perperam Arabiae accensebantur.
Distedam hinc, ubi alterius Concilii simili labe depravatum locum emendavero. In Seleuciensi anni Dy. Episcopi Ariani expositionem fidei emittunt , cui inter alios subscribunt: Orion Episcopus Dolictes , Augustus Episcopus Euphratesiae . En Augustus importune rem iterum miscet. Quem si Episcopum patimur, jam Euphratesia Urbs est, non Provincia . Arbitror unum tantum hie esse Episcopum Doliches, adjecta Provincia, in qua vere ea Urbs sita esLQuare expuncta voce illa Episcopus secundo loco posita, omnino legendum : Cyrion Episcopus Doliches Augusa Eufrate a . ina eadem subscribendi formula usos Theod retum, & Miletium Episcopos ejusdem Provinciae, jam vidimus. Miror oculatissimum Baluatum, qui eam expositionem fidei primus edidit in citata collectione col. 66. hoc
mendum non advertisse, cum profecto doctissimam operam , ut ceteris suis praeclaris operibus, in his sacrae antiquitatis monumentis castigandis & illustrandis contulerit. Ex tot igitur illustribus veterum scriptorum testimoniis plane constat , deceptum Lazium , qui, ut nomenclaturam legioni decimae assereret, Commagenem Augusam
Fretensem dictam existimavit. Sane si ad hujus Provinciae
situm parumper animum intendisset, vel Procopium consuluisset, veri nominis caussam edoctus,haud aegre errorem poterat exuere. Commagena, quae Syria secunda est, ad
Euphratem porrigitur, cujus Urbs olim illustrior Samosata ponte Iungebatur, atque exinde appellationem Euphrate is, & Graecis Euphrate M adepta est. Profero verba Procopii lib. I. de Bello Pers eap. I7. ex postrema versione Malintreti. Porro, inquit, plagam quae a Samosatis trans Euphratem est, vocarunt veteres Commagenen,nune a Fluvio dum
appellatione, dicitur Euphratem . Eubratensis reddere debuerat interpres . e sugusa nomen additum putat Panci-rolus in Comment. ad notiti Imp.Orient. cap. III. ab Au