장음표시 사용
191쪽
168 DA Mi TII RA C A P. II. xime elapsi Decembris, hic titulus prostat: Hisoria TVeligionis Deterum Persarum , eorumque Magorum . Ubi etiam
nova Abrahami , ct Mithrae , O Usae &c. hisoria . Atic re D. lde Linguarum Orientalium in Academia O niensi Professore. Egregium operis specimen duorum capitum brevis conspectus praebet; nam eruditus Auctor se demonstraturum promittit, cultum divinum apud veteres Per sdalumfuisse Soli Deo r Mithrae ct uni cultum tantum citialem , ct falli contrarium a manus: atque Sacerdotum eorum ad hoc responsum: Mithram praeterea ab ipsis nunquam vocatum Deum, uti neque Ignem , nec nec latum petitiones eis unquam exhibitas. Nescio quid vir doctus sit prolaturus t at scio equidem disertis verbis inter alios Hesychium, Ioco jam indicato, tradidisse, Mithram Deum habitum apud Persas , & prosecto non vulgarem, Jed fur mum & maximum. idque non apud vulgus tantu modo, &recenti religione, sed ab antiquissimo tempore, quo scilicet Zoroaster, primus Persarum magister, Mithrae cultum induxit. Ille siquidem antrum in Perside in honorem creatoris patri ne omnium Mithra consecravit; ita ut conditi ἀMithra Mundi figuram praberet; inquit Porphyrius , alibi productus, ex Eubulo, qui luculentissime de cultu & mysteriis Mithrae scripserat. At quomodo fieri possit non video, ut Mithra Deus non fuerit a Magis Persarum habitus , quem omnium creatorem & patrem mundique opificem credebant. Praeterea & Deum putasse, ac in necessitatibus invocasse palam est, nam mediatorem inter Oroma-zam & Areimanium, bonum malumque deos, statuebant, eique votivas ct pro gratiis agendis oblatas victimas imis
molabant, ex ejusdem Zoroastris instituto, teste Plutarcho de Iside,& Osiride pag. 396. quem locum inferius laudavi. Rursus si Mithra Sol est, ut nemo dubitat, utique Persae Solem unum Deum esse credunt, ct equos eidem leo farratosferunt, ait Justinus ex Trogo lib. I. cap. Io. De Massegetis, quae natio suit Persis contermina , id ipsum tr
192쪽
DE . MITHRA. CAP. t I. I 69dit Herodotus lib. I. cap. II 6. & Strabo lib. I I. pag. I 3 obiter notabo, Uossium eorum testimonia perperam do Persi s cita fle, lib. a. de Idololatr. cap. 9. Necessitatum quoque petitiones fuisse exhibitas, ostendit Darius Solem, Mithrem, scrumque, ct aeternum invocans Ignem , dum effet cum Alexandro congressurus, ut militibus diagnam vetere gloria majorumque monumentis fortitudinem
inspirarent, apud Curtium lib. q. cap. so. Ex quo loco &Ignem invocatum discimus, & proinde Deum habitum. Accedit vetustissimum Herodoti testimonium. qui libro I.
cap. I 6. Per , ait , Deum Ignem esse arbitrantur . Ideoque & cadavera ab ipsis non cremabantur, quia nefas esse Deo dicebant depasi ea υere hominis. Recentior testis est D. Joannes Chrysostomus in homilia A. de patientia & tolerantia : Deus apud Persas Ignis esse putatur, i umque multo cultu venerantur. Uti etiam Sidonius Appollinaris , qui in Panegyr. Anthem. v. 8 . ait: Magis Iuratur abi lis-Ignis ct unda Deus. Necnon Theodoretus lib. s. hist. cap. 39. & Evagrius lib. I. cap. Iq. ubi Persis ignem Deum habitum prodiderunt. At his non immoror, cum antiquioribus exemplis res sit agenda. originem religionis repetit Clemens a Nemrothe,qui Persas docuit ignem colere, lib. I. Recognitionum in Bibliotheca P. P. to m. a. pari. I. pag.
39 I. Et lib. q. pag. 423. haec subdit: Busti cineres tamquam fulmine ignis reliquias colligemes hi qui erant primitus
decepti,deferunt ad Persas,ut ab eis tanquam divinitus e caelo infus ignis, perpetuis consecraretur excubiis,atque ut caelesis
Deus coleretur. Lapsum hunc ignem, seculiisque sempiternis custoditum memorat Ammianus Marcellinus lib. II. cap. 6. Foculos vocabant Draea & Pirathaea, de quibus plurima est mentio apud Scriptores . Adeo autem ceteris Diis Ignem praeferebant Persae, ut unicuique Deoscri
cent, primum Igni precessariunt, ut emendavit Casaubonus, nam Xylander imprecationes verterat, apud Strabonem lib. II ' pag. 733. ubi &facrificia Igni exhibita, ejus
193쪽
i o Dr MITHRA. CAP. II. que sacra describit. Nam sacrificiis Ignem apud Persas fuisse cultum, docuit etiam Laertius in prooemio sub initium . Petitum porro precationibus ostendit insanus Se ridendus mos Persarum, cum ignem ad fluvium delatum mersuros se aqua minarentur, ni voti compotes fierent, ut
narrat Plutarchus de primo frigido pag. 97o. Quae fortasse
tantummodo in vulgus credita. Nam tacite assentior, Sapientes Persarum de Sacerdotes non.aliter Ignem hune terrenum divinis honoribus coluisse, nisi quia coelester Ignem, nempe Solem , repraesentaret, unde originem duxisse putabant, ut vidimus. Auctorem habeo Maximum
Tyrium, qui in dissertatione 38. quae est de statuis Diis dicandis , ait Persas Ignem coluisse veluti imaginemfra sa- tuam Dei, unde eos increpat, quod elemento immanis moomnium υiolentissimoque adhaesissent, cum Deum aliis signis repraesentare potuerint. Loquitur Philosophus in
suum argumentum, quo conatur ostendere, statuas omnes
quas veteres Diis dicabant, positas suisse, ut Dei memoriam mentibus revocarent. Clemens quoque Alexandrinus admonit. ad Gentes pag. 3. ex Dinone refert, Magos
Persarum facrificaresub dio, fla Deorum simulacra Ignemo aquam putantes. Itaque Magi cultum ignis ad Deum reserebant. Deus vero non alius ipsis quam Mithra seu Sol , cuius portio Ignis hic terrenus & quotidianus, uti vocat Τyrius eodem loco, credebatur . Quodnam fuerit illud Sacerdotum responsum a viro clarissimo doceri cupio. Nili intelligat de responso regi Perosae a Magis reddito, cum ab Euthalitis captivus detineretur, quo videntur Comparasse adorationem Regis & Solis. Rem narrat Procopius de bello Persico lib. i. cap. 3. in fin. Sed non is Magorum fuit sensus. Ceterum cum non ignorem, plerisque Gentilium sapientibus, tam Graecis quam Romanis, imo de Barbaris, ratione magistra patuisse, unum esse Deum, rerum principium de moderatorem , neque in divinitatis consortium corpora creata, Solem, Sidera, hominesque ,
194쪽
Dr Mi THRA. CAP. II. III esse adscribenda; eodem modo & Persarum Magos do Deo cogitasse libenter addiscam . Adhuc tamen & demonstrandum est, publicum cultum Mithrae & Soli tributum, fuisse tantummodo civilem. Nam is non congruit rerum mundique Opifici, qualem Magi Mithram putabant;& sacrificia precationesque divini & late utrici honores sunt. Ea nihilominus de clarissimi viri doctrina opinio mihi est, ut non ambigam promissis liberaliter responsurum , meque in ejus sententiam pleno suffragio concessu
Quod solis appellationem spectat, Basilidiani superstitiosa numerorum resolutione Mithram in Sole quaer bant , teste D. Hieronymo in cap. 3. Amos: Ba lides, inquit , omnipotentem Deum portentos nomine appellat obra-xas , ct eundem fecunaum Graecas lueras ct annui cumus numerum , dicit in Solis circulo contineri ; quem Ethnicistibeodem numero literarum vocant Mi THRA M. Abraxas Graecis literis redditus statim producit numerum 36 . quot diebus cursus Solis completur. Non ita Mithra , quem Hieronymus Latinis literis & inflexione concludens , negotium curiosis facessivit. Siquidem Joannes Macarius de Abraxis num. I. ex Graeca voce MISPHΣ ef mmans numerum 363 , necesse habuit tribuere θ numerum 8. & η numerum T. contra rectam numerandi rationem . Κircherus Oedypi AEgyptii pari. a. tom. a. classi. XI. cap. VI. felicius Mithram hisce elementis Graecis extulit, quibus ad amussim respondet numerus 36 s. simul de Abraxas resolutum in numeros conspicies . MEIS PA
195쪽
i a DE MITHRA. CAP. II. Mithra quoque Solem monstrat in gemma , quae contra Solem varie refulgens Mithrax Persis appellabatur , test Plinio lib. 37. cap. Io. Vulgati codices legunt Mitraxabsque aspiratione , quam reponendam recte censuit Salmasius in exercitat. ad Solinum pag. 7ia. Ipsi Solino Miathridax mendose dicitur, uti adnotavit idem celebris Cri
Praeterea Gentiles per symbola Mithrae physicas Solis affectiones expresserunt. Illustre exemplum praebet marmor Burghesianu in in parte inferiori secundae nostrae tabulae delinea tum , in quo Mithra , si Mithram esse consentias , ut superius monui vulnus Tauro intentans , alatus repraesentatur. Solis enim simulacra veteres pinnata fingebant , quae res monserat ejus velocitatem , inquit Macrobius lib. I. saturn. c. I9. & Martianus Capella de nuptiis Philolog. pag. 2 o. pennata vestia eidem tribuit. Eodem recidit puer, qui cum diem figuret face clata , merito fugientia tempora alis indicare conjicias. Cuperus
in Harpocrate pag. 34. ectypum juvenis alati producit,
quem QRMithram esse arbitratur. Solem libenter fatear eo syinbolo expressum, non Mithram: cum ex ejus signis, praeter tiaram capitis, nullum ostentet. Nam sub diversis
figuris diei lucisque dispensator pingebatur. Hinc licet Solem dicat numisma Meliten se apud Sponium libro Gallice
inscripto Recherches curisus. d' antiq. disertat. 28. cum juvenem alas quatuor humeris gestantem praeseserat; non
tamen Mithram, ut ipse cum amico , qui sibi ejus copiam fecerat, opinatur, monstrare crediderim. Quippe tiara seu mitra b. fida & superne secta in acumen desinens , admodum prorsus episcopalis phrygii , qua caput ornat, non convenit Mithra, qui Persicam mitellam, qualem in nostris tabulis conspicimus, sibi vult. Praeterea juvenis ille sinistra fiagrum, dextera baculum seu sceptrum gerit,
quibus insignibus Sol quid e , sed sub nomine Abraxas seu Do depingi solet, ut videre est in quamplurimis gemmis
196쪽
DE MITHRA. CAP. II. I73Maeario&Chisiletio allatis. Nonnulla Imperatorum numismata Solem flagello armatum exhibent. Alis etiam ea imaginum portenta donantur, ut in gemma Chissetiana secunda . & Harpocrcates , qui Solis significationem assie tam eidem doctissimo Cupero debet, in alatam effgiem consurgit. Attamen nemo suspicetur, me communionem significationis & rei velle discindere, cum Mithramia, Abraxam, Harpocratem, & si quae sunt alia vesanae superstitionis ejusmodi monstra, inter se dissermia & diversa pronunciavi. Nam id intelligendum ratione habita ad varios gentium populorumque mores & ritus, quibus Numen unum idemque frequenti nominis & appellationis dissensu colebatur. De Sole accommode ad rem nostram haec habet Capella lib. a. de nupt. Philologiae pag. 63. edit. Plantin. I 99. Te Serapin Nilus, Me bis veneratur Osrim, Dissonafacra Mithram, Ditemque, ferumq; Dpbone. Attis pulcher item, curvi ct puer almus aratri, 4Ammon arentis I)bies, ac Biblitis Adon.
Sic vario cunctus te nomine convocat Orbis.
Unde apud Nonnum in Dyonisiae. lib. o. vers. 4os. Mithra , seu Phaeton multinominis dicitur.
Quod etiam de Iside tradidit Appuleius in Milesiis seu Metam. lib. II. pag. a I. cujus numen unicum, multiformi pecie, ritu vario , nomine multifugo totus veneratur orbis.
Exempla aliorum deum passim reperies . Nec ideo tamen minus recte , ni fallor, praedixi, imaginem & erigiem, qua Abraxas, Harpocrates, & similes repraesentantur, eam ipsam Mithrae non esse, licet omnes ad unam Solis significationem revocentur, &ob hanc rursus naturae communionem etiam inter se conferri, & alter alterius notionem induere possit. Nimirum hac quoque via evolves dissicilem locum, qui crucem eruditis imposuit, apud Herodotum lib. I. cap. 33 I. ubi ait: Vocant autem Assyrii Venerem Ulittam, Arabes
197쪽
i DE MITHRA. CAP. II. bes eandem Alitam appellant, Perse Mitram . Ex quo sortasse hausit D. Ambrosius lib. a.contra Symmachum p. 8 o. T. a. Editionis P. P. Benedictinorum: Cum Cςlestem Afri, Mithram Persae, plerique Venerem colunt, pro diversitate
nominis, non pro numinis varietate . At Strabo lib. II. pag.
13a. Mithram aperte vocat solem , deamque ab eo distinctam apud Persas Venerem facit; Colunt Solem, quem Mithram vocant, item Lunam , ct Venerem . Et veteres pene
omnes non alium quam Solem fuissse Mithram apud Persas pronunciant. Petrus Faber Semestr. lib. 3. cap. a. pag,3 .ctim in textu Graeco Herodoti observasset scribi QR Iuram absque aspiratione, candem teistionem esse quoque reponendam apud D. Ambrosium asseverat. Ita ut Persae Aiathram & Mitram coluerint: Deum Solem , Deamquo Venerem. At lubricum iter pergit doctus vir unius literulae , imo aspirationis , indicio . Barthius ad Statium pag.
249. Herodotum ceteris contradicere negat, sed Persas ,
ait, masculo Soli etiam feminam deum Mithram adiecisse, cum non sit verisimile in sexu tam crassE errare ipsum potuisse . Huc recidit sententia Thomae Gaiaheri, qui in Adversariis miscellan. cap. II. pag. 238. existimat apud Persas Mithrae nomen & Soli & Veneri tributum fuisse , sed de illo forma masculina usurpari consuesse, de ipsa feminea . Unde Herodoto pro linguae suae ratione nomina osse manti Sol Mithras seu Mithres, Venus Mithra sive thre dicta fuerit. Rem hanc disquirenda relinquit Cuperus in addendis ad Harpocratem pag. 37. Animadvertebam utrumque Scriptorem , Herodotum & Strabonem , eadem ferme de Persarum religione tradidisse. Ille enim in hunc
serme modum loquitur : Persis neque fatuas neque tem pia, neque aras extruere consuetudo est. Et post pauca : Edi-
ii simis montibus Iovi hostias immolant, omnemque gyrum Caeli Iovem appellantes. Soli, Lunaequefacriscant, ct telluri , igni, aqua , atque ventis . Urania quoque facrificant,sse nimirum ab AsBriis, Arabibusque edocIι. Vocant autem
198쪽
Dε Mi THRA. C A P. II. IPS B in Venerem Militiam , Arabes eandem olitam appel-ιant , Perse Mitram . Verba Strabonis haec sunt: Per nec
satuas, nec aras erigunt acriscant in loco excelso e caelum ovem putant, colunt Solem, quem Mithram vocant; item Lunam, Venerem , ct ignem ,-tellurem, ventos, ta
aquam. Rursus eundem litabonem in Perside fu i me versa tum notavi , religionemque Persatum curiose pervestiga sese. Nam paucis interjectis lineis , describens eorum sacra& ritus subdit: I a nos vidimus. De Herodoto id compertum non habemus , sed ex Graecis scriptoribus, quae de Persis scripsit , sumpsisse videtur , uti observat Gaiaherus , qui & linguae Persicae ignorantiam in ipsum effundit, plura ab eo errata recensens. Potior itaque fides Straboni testioculato esse debet. Qui dum Venerem Persis cultam refert, non omisisset, eam quoque Mithram vocatam docere . At Herodotus cum vulgatissimam apud Persas Solis appellationem siluerit, vero admodum simile est, memoria lapsum, vel falsa traditione deceptum, Mithrae nomen, quod Solis erat, Veneri tribuisse. Ad Solem itide eu cqcutiisse oportet,cum narrat lib. 7. cap. 37. Xerxe in Graeciam exercitum ducente, Solem subito sereno oelo disparuisse. Quod ostentum cum Rex a
Magis quaesiissiet, quid portenderet, siti, inquit, resonderunt, Deum signi care Graecis civitatum defectionem, quod dicerent, Solem Graecorum , Lunam laserum Persarum esse praesidem. Etenim nihil profecto certius est ,
quam Solem, non Lunam Persis summum deum praesidem que stetisse. Imo ipsemet Herodotus mox recitatus dignio in ri loco apud Persas Solem collocat. Sane vel comicus Aristophanes historici lapsum coarguit. Cum enim tempore belli Peloponnesiaci Sol & Luna defecissient, inducit Trysaeum vinitorem , qui grande arcanum Mercurio aperiens, Solem & Lunam, ait, propitia Persis , a quibus colebatur, numina consilia in necem aliorum deorum agita me, ut perdita celetaque Graecia ceteris numinibus sublatis sibi so
199쪽
i 6 DE MITHRA. CAP. II. lis cultus haberetur . Verba ipsa lepidissima ex Comoedia, quae Irenes seu Pax inscribitur, pag. 6 9. edit. I 6o7. hic in scenam producam. TYG. Nam Luna jam pridem atque Sol nefarius
Comilia vesrum moliuntur in caput, ut Graeciam omnem prodiderunt Barbaris.
MERCUR. auidnam ista facium TR.βuo olemne, per Iovem,
Litare vobis Dbqueplacare, js flent Voluntque Barbari: inde iure posulant omnes semel nos funditus perbitere rauo nempe cra caelitum cedant sibi. MER. Ergo dierum hine illa diminutio, Et prava detrita orbita aurigatio . Quod si adhue rem salvam velimus Herodoto, Mithra esse non potuit Venus, ut paullo ante memorabam, nisi participatione virtutis ,& similitudine potestatis , qua Venus quoque rerum genitrix, uti mox exponam, fuit habita; ideoq. eadem res ac numen cum Mithra seu Sole censebatur. Quae explicatio lucem affundit Julio Firmico de errore pros religion. cap. s. ubi haec ex Persarum doctrina profert: Hi itaque Iovem in duas dividunt potestates, naturam esus ad utrumque sexum transferentes , O
viri e feminae simulacra ignis subsantiam deputantes: O
mulierem quidem triformi vultu constituunt, monstrosis eam ferpentibus illigantes . . , . Virum vero abactorem boum cotentes , facra eius ad ignis transferunt potestatem . . . . Huuc Mithram dicunt. Femineam hanc potestatem triformem ,
Lunam fuisse vel Isidem, inserius ostendam. Rursus patebit, utroque nomine etiam Venerem fuisse appellatam. Quare Herodotus unam ex his potestatibus, feminam scilicet, potuit Venerem indigitare, eique ob virtutis communionem cum viro, qui altera socia potestas Pirmico est, idem quoque Mithrae nomen affigere. Et vere utraque
200쪽
DEAM 1 TARA C A P. II. 277elim ad ignis communem sub antiam referatur , eadem censeri poterat. Ipseque ignis nil aliud quam Sol , fons luminis & caloris, a quo generationum omnium est principium . Porro Iupiter , ut rerum auctor , in duas hasce dividitur potesates, quia Sol ad ipsum refertur, ex Oraculo apud Julianum Orat. q. pag. 2 q. edit. Petavi ian. I 63o. Unus Iuppiter, unus Pluto, unus Sol est Serapis . quo nomine & Venus generationis praeses, seu Luna , sive Isis in idem consortium assumitur. Hinc quoque haesitare desinat Nicetas , qui sibi dubius , quodnam numen Mithra fuerit, haec ait ad Stetite ut h. I. Nagianaeni; Mithram alii Solem , alii renem ignis , nonnulli peculiarem quandam potesatem esse volunt. Nam quodcumque ex his Mithram esse putes , sub diverso nomine rem eamdem invenies. Ceterum non is scrupulus est Eliae Cretensi & Nonno, quia in scholiis ad eundem Nazianzenum alibi producendis diserte Mithram Solem asserunt. Quocumque igitur rem vertamus, nil tandem Mithrani si Sol est, vel potestas aliqua ad Solem referenda, ubi alio nomine & appellatione notatus reperiatur . Quare cogor discedere a Cl. Muratorio qui ad vers. III. postremi poematis S. Paulini, quod cum aliis, duos ab hinc annos, maximo literarum bono , ex Bibliotheca Ambrosiana in lucem protulit, & eruditis annotationibus exornavit, fretus testimonio Nicetae de Firmici, in saxo Gruteriano pag. 22. num. Ia. D. I. M. ET. SOLI SOCIO. S A C. nempe Deo Inυicto . I librae ct Soli focis Derum, arbitratus est, Mithram aliud numen esse a Sole diversum, non ipsum mei So- Iem tanquam alienigenam, ut parum recte , inquit, opinatur Reinesius ad inscript q8. Class. r. Dixerat doctus hic Auctor, singulare esse hominibus Romanis Mithrae tanquam extero a Persis accepto, Solem veluti proprium &indigenam jungere , quasi diceretur σύνθ ρουν συνναον.
Quae vocabula explico , Assessor, seu in eodem throno se dens, & is eodem templo cultus. Nec sane Ita male Re ine-Z sius.