Nobiliss. virginis Annæ Mariæ aÌ€ Schurman. Opuscula Hebræa, Græca, Latina, Gallica prosaica & metrica

41쪽

Vtrum inquit in melius S pulchrius mutatur et in pejus es turpius se ipso

Necesse es inpejus,s modo mutatur. Non enim indignum pulchritudiniso Cirtutis esse Deum dicemus. Rectissime loqueris. Verum cum haec itas habeant, credisne, ό dimante, tu,sua Fonte aliquem , ve Deum, e hominem Nerior sescere Impossibile illud Impossibile igitur Deum mutares vel . Sed, ut videtur, pulcherrimus optim pue cum sit eorum quisque, quoa eripotes, omnes sua informa sempiterna spmplicipermanent. Hic siquis essentiam magis quam Volunta tem divinam ab autore intendi putet, non magnopere res isto verum id mihi concedi velim , duo hec unum idemque esse , nec in Deo rcVera distingui. Nam apud Christiano extra Omnem a du-

42쪽

sto A MARO a SCITUR M. dubitationis aleam est effatum illud S. Hilarii a udquid in Deo es , Deus est: totum quod me est, unum est. Sed nete ego haec Operose prosequor,cum Apostolus aperte testetur de Patre lumi-Jac. i. nusn, quod apud eum non siit me uet' o - . v eam; m3- ι dam vero cunas quecunque sic decrevit, etiammiae potenter exequi, ipsi gentiles constan- Ode iis ter asseverant. Nosti illud indari,cet ii Acu, vim . Deus omnem pro votis exitum peragit.

Omnia huic regimini iubesse , sumima pariter: infima, necessiaria. Voluntaria, tam perspicue ex utraque Theologia probatum est a nostris heroibus, ut satius fuerit hac opera supersedere, quam ad fastidium usque eadem , Ut aiunt, berrare chorda. Quomodo autem Deus regat agentia, meimrum: an tanquam causa moralis seu remorum uti vocat Philosophus oti esAcm, an Vero tanquam causa Physica , scio in scholis quam gravissimas moVeri quaestiones. Mihi vero optime hanc item

43쪽

dijudicare videtur magnus ille MirandulanuS comes, quando inquit Certe INAE non solum praecognovit Deus voluntates et no ras,sed 'praeordinavit. Nec cum id eis, Gregorius distenras, Damascenusque,

gant, videntur aliter negare, quam ut admoneant , caetera quidem per voluntatem divinam , electiones nostras per illam cum no ra etiam voluntate dissoni ita tamen, ut nou modo cogitationum nostrarum eventus, sed se ipse cogitationes , ipsa con-Hia i apropo ta, nec regum lautum, ut scriptum est edomnium corda , in manu Dei int, quis, omnia moderatur , est

nunc in his , qui nec ad vitium attiuent, nec ad virtutem,inclinans voluntatem quo

libitum illi, sic decreti alicujus sus exigat

absolutio, nunc virtutes in nobis , sed est nobiscum, inchoans est perficiens inchoatas , nunc a virtutibus ad vitium notos, permutans ad justitiam , vel a mens virgam paedagogi pro Osericordia , vel corem Inuens hallucinatus probustitia , mnia semper, aut bona, aut occasiones certe faciens bonorum Fatemur quidem nulli mortalium pervium csic, quomodo scilicet ascana illi mirabilis divine 3 prov

44쪽

ra MARiae a SCHUR M. providentiae Vis ita voluntates honu- num silariter potenterque flectat, ut libere ac sponte sua id ipsum quod Deus

decrevit, eligant ac prosequantur. Verum qui dicat mentem humanam mensuram esse rerum, nec ideo pro Veris recipi deber quia captum nostrum, cujus angustias vel in minimis scientiarum expcrimur, excedunt Quemadmodum in montem altissimum laensurus, hoc magis sollicite Viae, quantumvis dissicili insistit, quo periculosius infra se Videt praecipitium ita nos quoque, dum errorum exitialium syrmata nexusque deprehendimus , cum primis veritati adhaerescamus , ne ab abyssis hujus mysterii absorbeamur , ut praeclare in sua epistola praefatus est vir nobis amicissimus D. Colvius Hactenus ea sum prosecuta , quae magis religionem tangunt nunc quomodo inter hanc Theologiam , inter Medicinam conveniat, paucissimis attingam. Non intempestive hic mihi in mentem

venit gravissimi illius Philosophi , qui

binas rei cuilibet ansas esse affirmat, multumque interesse utrum hanc , Vel

illam

45쪽

DE VITAE TERMINO. 23

illam primo arripias Etsi vero nostra sententia ab hac parte, qua nobis eam objecisti , durior quibusdam videtur:

tamen ne hic quidem adeo incommoda est, ut non multis Ominibus caeteras antecellat. Atqui statuit, nullam curam, aut scientiam , quidquam valere adversus ea quae Deus fieri decrevit. Sit ita sane , nec tamen hinc, vel utilitatis aliquid, vel existimationi S decedit medices profest ribus. Scimus enim illorum esse ossicii , non ut occulta Dei consilia cludere laborent , sed ut vim morbi frangant, doloreS deleniant, Viresque naturale refocillent etiam tum maxime, quando mortem certo imminere Vident. Porro ipsa conscientiae

lege constringimur , ut suam quisque vitam, ceu depositum aliquod pretiosissimum devinitus sibi concessum , mni studio desindustria conservet. Huc spectat egregium illud monitum Ciceronis: tu omnibus retinendus est animus in custodia corporis iecies subtra quo somn. ille es datus , ex hominum vita migran Scipdum est. Adhaec experientia passim testatur, cuiuslibet aetatis ac temperamen a tym

46쪽

as A. M. R i AE a Sim in M.ti egrotos, post Omnem curam a medicis, etiam peritissimis , adhibitam , in fata concedere. Jam Vero quid medicinae interest, utrum nudam Dei praescientiam,an cum decreto conjunctam; voluntatem cita Simmobilem , an pOtiuS, Ob emta ete Agrarciarum, Obilem statuamus , cum interim Mars medici

sine suo excidat, de morienti semper idem sit terminusa Nec ideo adspernamur Hippocrates, Esculapio , Galenos, quod eos Apollinis, sive idoli cujusdam vice, ut olim mos erat Gentilibus, non adoremus sed multo pluris a nobis fiunt, quando illos tanquam Organa be potius mose (c ipsius vitae

sanitatisque autoriS, Veneramur DC- inde ut ut res Venit , nunquam non

benigne de iisdem judicabimus sit enim felicite: in corum opera dexteritate peculiarem Dei manum favoremque agnoscimus i in Vero secus, scimus quam Vere dixerit Nagiangenii , Θεκμ Aprobis L Eυ Unam tantum sollicitudinem nobis reliquit, ut quam nobis imposuit , provinciam curemus sedulo ante rerum Ventum,

post

47쪽

gar se adhaerebo illi tela ministero a se

secta cum si appeto, cum id de ero est simpliciter atque uno verbo , quod Deus vult, olo. Hic unica halcyonia cur ruinaestibus hic animorum per ancipitia fluctuantium statio tutistunc hic denique terminus in quo mente .calamo acquiesco Vale Vir eximie, cum lectissima tua conjuge liberisque carisssii mistam nominatim cum illa filiola quam sapientiae ac linguarum studiis te nuper initiasse accepimuS. Deum Opt.

velit laudatissimo huic instituto callos que ad tui imitationem incitare et quo plures umbratilis hujus vitaeircvitatem scicntia ac virtute pensare discant. Ultrajecti vi Id. Feb. DI, XXXIX.

48쪽

t si Pot de eodein Problemate , inter excellentissimam Virginem

ANNAM MARIAM

A SCHURMAN,

S. S. Theol. Doctorem.

Vir Ciarissimo D. ANDREAE RIVETO , S. D. Uoeti Es mecum cogito, Vir Reverende in quantum me tua devinxerit humanitaS, quamque apud alios de me senseris honorifice, nihil gratius fateor, neque felicius obtigit unquam, quam a cultura etiam tenui, tam ubere fructus. Atqui jam mirari desinet quenam ad tanta mihi concilianda bona impulerit ratio, quicumque eaSin te noVit virtute ac colitu cumque vagae hac tempestate stellae caducae plerumque sint,conVerterim me ad unicum hoc amicitiarum firma

49쪽

mentum. Nec tamen adeo seculi hujus ignara sum , ut credam maleVOlOrum existere neminem, qui Vana Ostentandi ingenii spe , huc me adductamitus asseveret sed Deus mihi testis est, quam ob institutum vitae genu habuerim scopum longe ab ejusmodi ambitione mersum. Haec quanquam feram leviuS, quorum aliter conscia mihi sum, gaudeo tamen te nullum reliquisse scrupulo locum quippe qui pro animi in me candore, tam benigne interpretatu e Omnia, ut spem certe hactenus quam in uno magnam conceperam fefelleritinunquam. Hinc igitur, augescente nimirum fiducia , se amplius non puto te quicquam studiorum meorum Vel nugarum polluc celare. Annu nunc, aut circa est, ex quo libellum conscribere Galliceiquod nempe virginibus quam maxime probari lingue illius lepos ac elegantia solet conatus aliquis fuit in quo optimam Otio nostro fruendi rationem iisdem persuadere licet ab effectu magi quam a viribus contendam. Quoniam Vero praeter ordinem in partibu eius excultum

50쪽

r A MARI EI SCII UR M. tum est nihil , nec alio loco imagines inventionesque quam umbra ac tenebrae habenda sint, nondum eum cens ii censura tua dignum, ut tantae nimirumlticis minime capacem. Nescio tamen

quo occulto Genii ductu ad te, utique ducem suum, auspicem futurum properet, imo aliquando , si Deus fa- Verit, per Omnia obstacula perventurus. Illum interea intimi venerabor precibus , ut diu incolumem te cum tuis omnibus servet , singulorum exemplo, atque Omnium, hoc est Ecclesiae sue ornamento. Vale Vir candidissime, me inter amante ac colentes tui haud postremam cense. Traje- in x 11 Idus an Anno cla I, cXXXII.

Tibi ac permae optimo cuiqueplacere tu ens.